Đề tài : SỬ DỤNG PHẦN MỀM MINDMAP ONLINE
TRONG DẠY HỌC MỘT SỐ BÀI ĐỊA LÝ 10
GV : NGUYỄN THỊ THANH DUNG
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN
LƯƠNG THẾ VINH
Trang 1
MỤC LỤC
PHẦN 1 : MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Phương pháp nghiên cứu
4. Giới hạn của đề tài
PHẦN 2 : NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chương 1 : CƠ SỞ LÍ LUẬN
Xu hướng chung của công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay
Quá trình nắm tri thức của học sinh
Chương 2 : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Thực trạng dạy và học Đòa Lí hiện nay ở trường THPT
2.2. Vai trò của việc sử dụng s hóa trong dạy học
!"#$%&'()*+,
-./01$2
PHẦN 3 : KẾT LUẬN
Tài liệu tham khảo
Trang 2
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
*345!"#$67789:; <$<=$>$?
?)%"@$A"/;$<B%5=)<= C0 #0"/D
$A4EF#$;()#$=)$105 G!"#$*H"$I)= #H;
J"@&' )(%05 GK$3$4 G;&5$5LM
Phương pháp sưu tầm, lưu trữ, xử lý thông tin
Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp
4. Giới hạn của đề tài :
Phạm vi nghiên cứu :
- Đề tài giới hạn việc nghiên cứu, tìm hi2=)M %L/>$==$3$>$
!"#$$<&M%&'()#$@(2
$4 G*D+U,.
Đối tượng nghiên cứu :
- O5$ giF!"*D+U@(26$5$()c;;;:
b9#$&,$"@K@=)J]%
Trang 4
PHẦN 1
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
CHÖÔNG 1
CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN
1.1. Xu hướng chung của công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay
5$)%!%J]%$@$T5$)S/ dB$
;CN=$%$&'; (D$#L1R10"/_=A
$%$&'^ a 4$"@$$TJ]%";$5$0=5$]$<
&K"3$R(1;Y/%;45!"#$$I"3
eZfOg]@ $%$T5$/LWhhi;<)j9#$2(/;#$2);
#$2$&';#$2LkDGl;F"@$j5=@$ 2
&$5$/(D=)451!"AljP)$m4F
M)4F!"=)L/!@&K/(%=R<$T(1Hla<;
=$T) 4F)1)!_$4F$<RK$K#$;K(4n
>$;4F5=@j!"$_F!"$1LVR; >$;5%2$
4F$<2B$;&5!$%$&'l
a"@;$A4E5$M4$$4([LD4E$"@$$TF
N)"S9=o!4E$)B$#$N=o5 2'0J]%
aa*^aDaaT";5'$a HZ@$>/(D8
6\.#$5$\:;5$5$7789B$$K$L?$<V)
!(s$5$7789 "'Z"$1_45jN =)\l4
"/ G;11;(2t$5$4 K$02#F1
G7789 "'=Y A$/ 05 G!"#$;29$<2#$B$
$K$\A)K$#=)&SF2;S'4E;QE=U
&4!$T\\G=N";$L/o;5 2_^B$$K$ '
$5$7789]0%$;F=N%&'7789;QE=)
$1;L!"=)#$M4$ !%37789% &'$5$
7789 A$<01 !"=)#$B$$K$")!"#$(PBĐTD
1.2. Quá trình nắm tri thức của học sinh
Nhận thức là sự phản ánh thế giới khách quan vào bộ óc của con người. Ban
đầu, nhận thức còn đơn giản, cùng với sự phát triển của xã hội, nhận thức của con
người ngày càng phát triển đa dạng, phong phú và sâu sắc, thể hiện tính khoa học
và khách quan hơn.
Theo Lênin, nhận thức của con người trải qua hai giai đoạn. Giai đoạn thứ
nhất là nhận thức cảm tính thông qua hệ thống các giác quan, vì vậy mang tính chủ
quan. Giai đoạn thứ hai là nhận thức lý tính. Trong giai đoạn này bằng sức mạnh
của tư duy trừu tượng con người sẽ rút ra được những khái niệm, quy luật.
Quan điểm trên đã khẳng đònh rằng thực tiễn là điểm xuất phát và là cơ sở
của quá trình nhận thức. Thực tiễn càng sinh động thì tính chính xác trong nhận
thức càng cao. Trong dạy học K.D.Usinxky cũng nói “Việc dạy học không dựa trên
những biểu tượng trừu tượng mà dựa trên những hình ảnh cụ thể do học sinh trực
tiếp tri giác được : những hình ảnh này hoặc do học sinh tri giác ngay khi học
dưới sự hướng dẫn của giáo viên hoặc do các em độc lập quan sát trước đó. Giáo
viên sẽ tìm ở các em những hình ảnh có sẵn mà dạy. Tiến trình dạy học này đi từ
cụ thể đến trừu tượng, từ biểu tượng đến tư tưởng…” (Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt,
Giáo dục học tập 1, NXBGD,TP. HCM, tr. 154 )
Trang 6
;(2(F$IH">Sa $5$G>$A";&4")5$
1a"pw)4F@4 4E$55$A=)] M)$?
$)=$01$T) 4F @/
4"&XK%LB$B$&K0H$T#$&=G<$<24E$
/L/2 M)%()N$x$5$ K$/y)"S#$
&t/=)$R$S #$4"$I)$$5$
()#$=)()"/ G M)% 1US;&5!=)"Y
>K!$T'4"$x5=@$W=)"
3()#$%$5$t);Q"$$T<3=)$4 G1
!"745)"^$(_B$$_4F^L<LR =$#$;
A)_4F[$$>L<#$;FN =) B&5!=)&KLB$
B$D5$
Trang 7
.?'%=R(14E$=/L2K;&4"$C$<%
EB$L5$)&K!r<L?$W2$5$&KL)$C2'
0_$5$&KL<z)"S$S2 {=AZ) ;
#$&&XL?(D=4(M_$S)C=)(AN;F$<2
?0 #*H")45tA2$"21?=)
(%]4FQ 4? )(%]Z<)%4$x
"&5!=) A01
4"=A^M H=)$5$5U4M1 J
0%&4"$x$S1&>$=!$ $5$U4M;&"V"
T 4$L/%0"/DZ/$JH"K%L/!$)=$;H
B$%=AG&4"/_5 D=$^(S=/
Ko/$' A";A)_4F$<RL/=X|&X!
$&&KAY=)S=D @
a 4$";$S$x?(P$5$LUK;4Fk;$&'\
$5$$x)";$S$W&%$T(%]b] 5;)$4
&L}R)(@]1;S$SJU$5$?=D
;)&[$;L?=)&K%9"<$5$L5$;$S=Y4F
sinh động hóa những kiến thức này để nó trở nên gần gũi và được các em quan
tâm, đó là điều quan trọng, đòi hỏi sự đầu tư của giáo viên để khắc sâu kiến thức
cho các em. Qua đó vai trò của bản đồ tư duy là hết sức cần thiết.
2.1.1. Những vấn đề cụ thể trong việc tổ chức dạy học của giáo viên
b5$5L=/'M;"@$5=@1$NN?=)
2=$5$0"N*DB;&5=@L!" NL?5"<$;$W
L@_L/>$M&5$5LO5$LVR=4E$;(1;(1&';
=X=)HB$(2G0.L2 ;55$W$#$&#$%$
_G4E$ =M;$C$5$LVR;=NGL?K$4E$Y
/#$&$W[L/>$%$5$%;5"<$)L?5"4E$
B&5!
bZ\]!!5$5$77895"BB$$K$$T%$T
964•8OZaa=)!"#$;$SU;$DL<&apbQ!"#$2 €
"LVRDB$#$&:&LL2 ;55!"@$9#$%$
C=)5"<$\G=N";Y/L?$<9"@B$(%?*DB8
Trang 9
<$$<%45_2S#$&;$SH=)();(/
$5$<4E$L/>$2$T$'()#$z=' A)=)) 1
2.1.2. Những vấn đề về phía học sinh
OT"/)#$N$T#$&)&5$5L;!#$?#$
@&'#$&$<U>$"@B$K$&K'=?*DB AB;<$5$$W
$S #_G"$$A =M#$)T;BGC&5!@Z)
;L?BJH")?;?#$()@$<HU$51O1
!A4E$#$&"o$A=)"oRZ/"o
/#$]L?$<&K!H">SG&XL[$&H@A4E
L?'=)5=@&X AL<LR =$)$/#$01
aK$ ! @$I([o&K&&S$T$5$?L#$J]%
) 4F";"@$$TD 4F%;45K$!X$T
$GL/=$);#$&L5s]#$$5$?%$L'•;p;8
2=)!#$O4 G#$05?;$5$?^=)L<8<
\$5 24"$#$&=)1!"L/>$=/J
0?)% _4@)$T_4F)$?5$5
$.4$5$/%4$5$#$NB$$K$=)K$T;$S
L?$W$S$5$L55L/>$)$C1S$5$'
4E$_L/>$<\$JH"K4E$%jG1l2'@
_$5$L/>$&X!_EB$50H=$5$^r;5
2N>$;4";<$4M4E=)L1R&5!u% _$?
$/&>$_2!@$5$jG1@L/l)p1a4"
p14"6p*a8:)G>$$x&)&[$;G12M
%=))&H$5$U4Mp*a8%$?$3$>$4";$<LVNG#
=&KL/E_o_;G1;4Fx;)&[$QE=$A S$;!
%=)$>$R$T(%];S$4FL5$R=?N$T(%
]
O$/!%$Tp*a8$S #G1;)&[$;=$5$!
4liên tưởng6$5$5:p*a8)$?$#'các hình ảnh có liên hệ với
nhau=G=N"$<2=Np*a8=)m E!"#$L/>$;$T$'L/
>$&m/#$;?N'<L/>$&m$4;=)SN
&L505<)(%4EL/>$ $4 G
‚=D B H$Tp*a8)%G1"%oL<;2%U
4M"L5$T!aoUƒG1 Hs $5$5$B65
$A:yo$5$5$B!$<&KH5/$5$5s65$A:2
@$>&HKH5$>/$=)$5$L5"G1?
4E$L/'=OB&KL/')"&X! %j(>$ 32l?1
=U H%$5$"T; { ).2$x$Tp*a82(PG
1;4Fx;)&[$4E$ 1$5$4L?$<BK=)$<%
5;St)5 2U4M&=$5$$x()#$?
4F*2!A$Tp*a8)S5 2U4M=)L?(s&<U
4M
\$&$5$oL<;$_&';)&[$=)G1$<5$"%$1
(5$]1=) 5$Q!%KL/E)"&X)R$4F$5$@L/
\$9K=Xp*a8$<42)5"'tính sáng tạo$T9;5
2RL/%#;&MB$$T9;$5$K$#)&[$6J;s;
=);B;u:;4Fx6N;!;k;$u:;$5$Kj&55$l@ @
mp*a82 {$5$2;$5$ G()"L/>$$To9=)p*a8
$5$K/L/@$5$"@0B; H #j5$vl$TG
- BĐTD giúp HS ghi chép có hiệu quả.8^$2$Tp*a8@4F
/L/p*a81$##$?;o_;&[J/;('$$2jl?
$/A=)?$;=G=N";&p*a8&XS9G)$5$
$x$<01O5$))" €"$(%<$$5$4$5$
&"V?$;!$!$=)$I)$5$S$5$2();L/>$=)
]$>L?1)#$%$C;#$=|
O5$j$xl$<01 @p*a8r
:8QoL<=)U$B
:\/$o;L?=/)$H
:8Q$5$o=/[
:O<@
-:*5&'$5$U
„:+@L/U@Qx>;I@;&';)&[$u
…:$x'$?2$<2 $>!t)
c:)&[$2
- Dễ sử dụng :p*a8$<2=N4E$=(ALGL$&M=N$A
)$T$5$) 4F"O<2/L/p*a8 @A";(G;(1;u
^$$I$<2/L/ @(14"\ 4F$<L$
Trang 12
&M!$??'$<2$)=)5"B$
\;9&;(P$5$=) †(††††$=
{=)?jG
L/l$o;$<21=(1tBO$8 †iZ8•7-
7 ‡&&;=$&)"L51
MindMap)&1v&'A"U4Mo&4"3/*H"
)%$?$4"K$&K01(M<5"4E$'RK$$T$5
H=)N2m)=@ €"4E$L1R4";LVR"/
G=))=$L#$
)%$T"/)$=)$5HQ2
!$DU4M=)S&[J/$5$$?=$%$5$?'4
Š 7 ;)%Q2!$5$&4"
6:*^$(MH"$B)r4E$4JH"K=)5
2(M$Ba"pw;4F A3/=_&5$=/=&O<
2<)%$4 G A4E$E$T#$;(M&K0"
?;|*H")=Xp*a8|AUL/$T0$T?
Trang 13
LQ6L5^@$5"$AG!2
$!"':;?NA"kŠ 7 =0"?
$I4Bv}$T&1v!)$Im E
$>$RS=X\Br$S$<2t)Q$%'$5$
5 At);$_&X$!"#$5$>L?j"l4Š
7 ym EB[yStG $5$Su
)"$<%E2<)L?$ G%#$$
$<%=4Y$5$5$"L$!"$4 G
@;4Y$5$(4$& AWW6L2$1$5$B[:
S$$5$)=@24E$%()#$%
$5$ { )=)'\$$I4=N$I&X'
$$A$5G$/=)$2;$W$G=)&4";(AL‹)=@
)$T<$I$<2"/ G4E$%()#$
Z)=$&;L?$A$?1=;)"$<%E
B$ A<)$<2$#$&&%$5$ K$/t);$W$5"
B$<'!Z/L?'!;5=@$<21=5"2#$&&
@\$2#$&&%$5$t)$<UV Ar$<22
#$& K$/=)=$/L/=)L5$(14""!;
G$_N)J(J0:
.x$%2$"2O i
e/ Thay đổi kích thước :
8Q$%Lx% cG$_NJs
J0O i2"3LB$4$
3) Thêm nhánh (branch) vào bản đồ :
a/ Thêm nhánh mới :
O< !5r5 6p $:=)5$<%
=R(16pJp $:
O$L$%$#!5'!
Trang 17
O$L1$%=)O i; $#
fO ia %!g;$#
NG $$LSg
O#O i; s$%=)G C
sM_6H:
aoHs<;Lx$% )2!5
b/ Thêm tiêu đề cho nhánh :(5$4$<@*2@@;)4&r
O$LS$%=)5;{@=) {
O5$5&L]@@
L@@;$<2D!@U'O5$)4K4'=
O i6J=)(:
Trang 18
Sáng kiến kinh nghiệm năm 2014 Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh
c/ Thay đổi hình dạnh nhánh :
*2"3G!$T5$$L2$#5.<; @5
&XJAG Cs)Ja&XQ$%Lx$5$G C)"
+4UrM=C
C$'$T5Lx=C CJ(@)6$ s$%$<GI@:
$>L?Lx=C Cs(@
E $$LSfJ 9%!iJA$x^@N=)$W
D4N
GV : Nguyeãn Thò Thanh Dung 20
%5]4E$
!4F(
Sáng kiến kinh nghiệm năm 2014 Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh
OI •;$<2K$$5$5$4N;MN$<&•
@V4K4$5$L5$
2.4.2. Gi ới thiệu một số phương pháp và bài học sử dụng bản đồ tư duy
p*a8&Xt) =$5 2U4M;GCJH"K
L/>$ZF&K@L/$5$x=X$Q=)&[$B$E=)$5$t!
@$Tm4F;p*a8S(%]@4M;@L/$5$L/>$]#$
&5$=M;](/ $%$&'u25 2;M %U4ML9K/
Np*a8L/E=$1N<4&KEU;Y[$T\Y/L/
>$$T()#$%$5$|);K@
p1a4"< €"45#$N01$#$
&pMp1a4"$B)$?$4";)45L5$'R
K$$T](%;^$()RK$&5!;o<J<(s'#$!;#$=|\
_01 @;45p1a4"]=)&X<0 #
=$345!"#$?*DU;!01=)&"@'=
#$&O<2&(14" $5$!&r
2.4.2.1. Sử dụng sơ đồ trước khi lên lớp
ba 4$/5=@$$5$)0=^$
‡‡6 K$"/^$L?:5=@4Y$5$$5$$)^=)&2
$5$)0==$K$p*a8(P"^$ @5"B
b5=@"@$#$&K#$) 4$M)=)=$$5$
2L/>$]V%4!&'=o$4;$;
b&S#$&K#$5=@4 &L/E==$
=2#$&K@$>))()1z#$&KK$&
4$L@
$5$2=A_<$$!L5$=)4E$(1=U4M;$BL/
$TGO5$$<2Q&!&•p*a8M);^$M>$%L<
\$$5$QK$"!$m&L1N<=O<
2Q K$"/6 4F$<އ^$$5$Q:;^$
$<&• 5"<\&X G$/L/01K$$To<;$W
&!$m$I(P K$"/;&X A;#;|=)1(1B
';Bv}6L5$=Qp*a8(PA"GL?$W&4E$^$&
L$W&&XJAk&=(:
b. Sử dụng Bản đồ Tư duy trong phương pháp động não (Brainstorming)
‚%<$%)<;(1$A$T45%]$B)p1a4"
$1=%=)G>$745%]4E$&L53(/
!"#$*DUP5"B&5!;N $%=) €"L1R1
>!"$T4F#$5=@4 %=A$<BG'=)"@
$#$&10"/ F[=)G>$j/&>$lO5$#$&&X
4E5 U4M$)$)';$/LFL/S$.<;
=A$<BG'5=@4 4E$2M H$Tp1a4"
?0%(>$ "G1#mU4M$T#$&)%H
5$A./S$ C$;&X$<%p1a4";)NE&>$!4
"$T$1N2;FLB$B$&K;>S=)G$TA$1
4F#$ @? #=)#$s
c. Sử dụng Bản đồ Tư duy trong phương pháp đàm thoại - gợi mở
GV : Nguyeãn Thò Thanh Dung 22
Sáng kiến kinh nghiệm năm 2014 Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh
*)!bEM)% _45!"#$$<01=)4E$
&3(/ $5$F@O[#$=)5"H'B$$K$$T4
5)!bEM;5=A=_$Hs$<=A&XLB$B$4E$ BC
C=)#$s$T#$&aK$$A; $5$) 4F3?";
5=@=)#$&4F)=$=$5$&*H")%G>$$T&
p1a4"L/E=45)!bEM*2K$$<01
45)";5=@@@%$B$G2=)M_(1=
aK$/;L&$C%$=)$5$"/'L5$901$T05 G1
!"Cs&K&5!;K$#;L/E$5$45!"#$%$5$EU
GV : Nguyeãn Thò Thanh Dung 23
Sáng kiến kinh nghiệm năm 2014 Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh
\$&p1a4"2'<L/>$=(1$A$I'4
=$JH"K&;5 2$5$5$A S$$T=Aa"@;Mp1
a4";'L@$_&S$B$;)&[$$I4E$&!=)5
"01p@$!<;p1a4"$C&'$5$G1J"@
&'2H"A4E=)R$4FL1R$T#$&
8!==)F@$>; G()")$<!@MH"$WJ B$
#$_()#$@(2)=BZ%&X4E$ G()"o()#$$
2
Bài 18 SINH QUYỂN. CÁC NHÂN TỐ
ẢNH HƯỞNG TỚI SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CỦA SINH VẬT
* Mục tiêu bài học
()#$9$r
1. Về kiến thức
bZ[4E$= C$ToH'/&KG)=)5 2$T&=N
b924E$'0_$5$"/'K@;$4F=)&KH(';5 2
$T&=N
2. Về kỹ năng
bO<L1RHB$&;G=X;(10<[4E$L/>$
3. Về thái độ
b924E$&K$/1(1=)"@&=N @a 5*A
* Phương thức thực hiện :
‚()#$)";$I4()#$ G()"=jH'14Ml$T$5$
"/'/&K5 2=)H('$T%)K@)<;?4F
L"/LB$9&p*a8PG)@&K@5$%$T3E
$5$H'a?Q& 4$L!")"O=B=%)$2;
$k!L<=H'14M/&=N;?$=B%!$H"4S;
*2) G()"%0"N))&=&8<Cs&&
4")A"/2A"4E$'@ 0"N)"$TA$1$5$)
a?Q&4" ';$W AB%;=o G()"=o1N
2&!L/>$$I=A$1$5$)K@$<H<$=V%
6$;o$K$=JB$!:9 G()";=)&b^$(1H?
=);Ko"/'=)&KH<$2$T<;&<!)%j$H"4
$l)$W; { );'<4E$L/>$]#$
GV : Nguyeãn Thò Thanh Dung 25