I. Lý do chọn đề tài:
Ngày 22 tháng 7 năm 2008 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra chỉ thị
số 40/2008/CT-BGDĐT về việc phát động phong trào thi đua xây dựng “trường học
thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008 – 2013
nhằm mục đích thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện đồng thời khắc phục những
vấn đề mang tính cấp thiết của ngành giáo dục trong những năm gần đây. Cùng với
việc tích cực thực hiện chủ trương đổi mới giáo dục, các cơ sở giáo dục trong toàn
quốc cũng đã tích cực hưởng ứng phong trào thi đua xây dựng “trường học thân
thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động và đã mang lại
những kết quả khả quan.
Tổng kết phong trào, Bộ giáo dục và đào tạo đã đưa ra nhận định “Qua 5 năm
triển khai, các trường học trong toàn quốc đã có nhiều chuyển biến tích cực trong
việc xây dựng môi trường học tập xanh, sạch, đẹp, an toàn,… Công tác giáo dục kĩ
năng sống cũng đã được các đơn vị trường học, các tổ chức chính trị - xã hội quan
tâm thông qua các hình thức đa dạng như tích hợp vào các môn học và hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp, đưa âm nhạc dân tộc và các trò chơi dân gian vào nhà
trường Bên cạnh đó, đội ngũ giáo viên đã tích cực đổi mới phương pháp giảng
dạy, nhờ vậy các em học sinh đã thêm năng động, tự tin, tích cực trong học tập…”
Từ những kết quả đạt được trong giai đoạn 2008-2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ
trương: “trong những năm học tiếp theo phong trào thi đua “Xây dựng trường học
thân thiện, học sinh tích cực” sẽ trở thành hoạt động thường xuyên của các cơ sở
giáo dục để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, phát huy tính chủ
động, tích cực của học sinh trong các hoạt động giáo dục.”
Như vậy, có thể nói rằng việc phát động phong trào xây dựng “trường học thân
thiện, học sinh tích cực” là một chủ trương đúng đắn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Ngoài việc phát triển toàn diện người học, phong trào này còn phát huy hiệu quả
góp phần giải quyết các vấn đề bức xúc của nền giáo dục Việt Nam trong những
năm gần đây.
Xuất phát từ thực tiễn trên cùng với quá trình công tác của bản thân- với vai trò
là người phụ trách công tác Đoàn thanh niên ở một trường trung học phổ thông- tôi
xin được trình bày một số kinh nghiệm trong việc phát huy vai trò của Đoàn thanh

a) Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn
- Bảo đảm trường an toàn, sạch sẽ, có cây xanh, thoáng mát và ngày càng
đẹp hơn, lớp học đủ ánh sáng, bàn ghế hợp lứa tuổi học sinh.
- Tổ chức để học sinh trồng cây vào dịp đầu xuân và chăm sóc cây thường
xuyên.
- Có đủ nhà vệ sinh được đặt ở vị trí phù hợp với cảnh quan trường học,
được giữ gìn vệ sinh sạch sẽ.
- Học sinh tích cực tham gia bảo vệ cảnh quan môi trường, giữ vệ sinh các
công trình công cộng, nhà trường, lớp học và cá nhân.
b) Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi
địa phương, giúp các em tự tin trong học tập.
3
- Thầy, cô giáo tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích
sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng
tự học của học sinh.
- Học sinh được khuyến khích đề xuất sáng kiến và cùng các thầy cô giáo
thực hiện các giải pháp để việc dạy và học có hiệu quả ngày càng cao.
c) Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh
- Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói
quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm.
- Rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năng phòng, chống tai
nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác.
- Rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo
lực và các tệ nạn xã hội.
d) Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh
- Tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách thiết thực, khuyến khích
sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh.
- Tổ chức các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực
khác phù hợp với lứa tuổi của học sinh.
đ) Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch

tiếp, kỹ năng sống của một bộ phận học sinh vẫn chưa thực sự chuẩn mực; tình
trạng bạo lực học đườg vẫn còn còn diễn ra… Từ thực tế ấy tôi nhận thức rằng:
Tiếp tục đẩy mạnh việc thực hiện phong trào thi đua “xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” là phương cách để giải quyết dứt đểm những tồn tại trên.
Từ tình hình thực tiễn tại đơn vị đang công tác cho thấy rằng: Để thực hiện
phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đạt hiệu quả
cao thì nhà trường cần phải huy động được mọi lực lượng trong và ngoài nhà
trường tích cực tham gia vào hoạt động này và trong đó tổ chức đoàn thanh niên
cộng sản Hồ Chí Minh đã đóng góp một phần quan trọng làm nên hiệu quả của
phong trào.
Trong phạm vi đề tài này, tôi xin trình bày một số giải pháp để phát huy tốt
vai trò của tổ chức đoàn thanh niên trong công tác “xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực” mà bản thân tôi đã áp dụng tại đơn vị. Tuy đây không phải là
5
những giải pháp mới nhưng nhờ áp dụng phù hợp với đặc điểm tình hình thực tế tại
đơn vị nên đã mang lại hiệu quả cao.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
Trên cơ sở hiểu rõ và nắm vững mục tiêu, quan điểm chỉ đạo của chỉ thị số
40/2008/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về
việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013. Vận dụng kế hoạch liên
ngành số 7575/KHLN/BSDĐT - BVHTTDL – TƯĐTN của Bộ Giáo dục & Đào
tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch và Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh về việc triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực” giai đoạn 2008 – 2013. Triển khai thực hiện kế hoạch liên tịch
giữa Sở Giáo dục & Đào tạo, sở văn hoá thể thao & du lịch và tỉnh đoàn Đồng Nai
về việc thực hiện phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” trong những năm qua đội ngũ cán bộ, giáo viên, đoàn viên, thanh niên và học
sinh trường trung học phổ thông Thanh Bình đã tích thực hiện công tác “xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” và đã đạt được hiệu quả cao từ phong trào

trong sân trường, trồng cây xanh tạo bóng mát trong khu vực sân và xung quanh
trường.
- Thường xuyên tổ chức huy động đoàn viên, thanh niên các buổi lao động vệ
sinh trường lớp… thông qua hoạt động này cần giáo dục đầy đủ mục đích, ý nghĩa
công việc cho học sinh, phải có phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị lớp,
quy định rõ thời gian và kết quả phải đạt được, phải có kỷ luật, trật tự, không khí
tươi vui, biểu dương kịp thời những học sinh tốt, tập thể lớp thực hiện tốt.
- Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện các phong trào góp phần nâng cao
ý thức bảo vệ môi trường sống như phong trào thu gom giấy vụn, việc làm này vừa
có tác dụng bảo vệ môi trường, vừa tạo được nguồn quỹ kinh phí để đoàn trường
thực hiện công trình, phần việc thanh niên.
- Tuyên truyền và kêu gọi đoàn viên, thanh niên hưởng ứng "ngày làm cho
thế giới sạch hơn" bằng những hành động thiết thực, cụ thể như việc tham gia dọn
dẹp vệ sinh, thu gom rác thải, khai thông cống rãnh trên địa bàn mà trường đóng
chân.
7
- Tuyên truyền nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp và đưa nội dung
này vào thi đua với những tiêu chí cụ thể về lớp học sạch. Để thực hiện tốt công tác
này, ban chấp hành đoàn trường cần có sự theo dõi, kiểm tra chặt chẽ, tổ chức chấm
điểm thi đua một cách khách quan, công bằng, chính xác, kịp thời chấn chỉnh những
lớp thực hiện chưa tốt, biểu dương, cộng điểm thưởng cho những lớp thực hiện tốt
để các lớp có động lực phấn đấu.
2. Phát huy vai trò của tổ chức đoàn trong nội dung dạy học có hiệu quả,
phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương giúp các em tự tin
trong học tập:
a) Nội dung:
- Thầy, cô giáo tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích
sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện khả năng
tự học của học sinh.
- Học sinh được khuyến khích đề xuất sáng kiến và cùng các thầy cô giáo

a) Nội dung:
- Tăng cường rèn luyện khả năng ứng xử, xử lý hợp các tình huống trong
cuộc sống, trong học tập và sinh hoạt; Hình thành thói quen và kỹ năng làm việc và
sinh hoạt hợp tác theo nhóm.
- Rèn luyện kỹ năng phòng chống các tai nạn như: giao thông, đuối nước, và
các tai nạn thương tích khác, giáo dục ý thức phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe, đặc biệt
là giáo dục phòng chống HIV - AIDS; phòng chống các bệnh truyềnnhiễm; cúm gia
cầm,… Tránh xã các tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc…
- Giáo dục và rèn luyện kỹ năng ứng xử có văn hóa, tinh thần đoàn kết thân
ái, hợp tác và chia sẻ trong cuộc sống.
b) Các tiến hành:
- Đoàn trường phối hợp với ban giám hiệu nhà trường tổ chức bồi dưỡng
nghiệp vụ cho giáo viên chủ nhiệm lớp và ban chấp hành các chi đoàn về nội dung
giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua chuyên đề giáo dục lồng ghép 5 kĩ
năng sống cơ bản: Giao tiếp, xác định giá trị, đặt mục tiêu, quyết định, kiên định vào
các hoạt động ngoài giờ lên lớp, các trò chơi học tập và một số tiết học, môn học cơ
bản.
- Tổ chức nhiều hình thức tuyên truyền vận động như: Thông tin thường ngày
trên chương trình phát thanh của đoàn trường, niêm yết các khẩu hiệu, lời nhắc nhở
9
lên các vị trí cần thiết như: “Đi nhẹ - nói khẽ”; “Bỏ rác đúng nơi quy định”;“Hãy
giữ gìn vệ sinh chung”;“Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”, …
- Gắn các chủ điểm giáo dục vào các phong trào thi đua giữa các lớp, các chi
đoàn, hàng tuần, hàng tháng có đánh giá, tổng kết và tuyên dương khen thưởng
những tập thể, các nhân xuất sắc, kiểm điểm phê bình những tập thể, cá nhân vị
phạm hoặc chưa hoàn thành nhiệm vụ.
- Tổ chức hội trại nhân kỉ niệm thành lập đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí
Minh. Đây là hoạt động thiết thực để chào mừng kỉ niệm thành lập đoàn đồng thời
thông qua việc tổ chức các trò chơi, sinh hoạt trại là cách thực tế nhất để giáo dục,
rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.

hoạt động cụ thể, thiết thực.
Ví dụ:
+ Để chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 đoàn trường phát động các
phong trào như viết báo tường, thi cắm hoa tươi, hội thi văn nghệ…qua đó học sinh
thể hiện tình cảm với bạn bè, trường lớp, thể hiện lòng tri ân đối với thầy cô giáo…
Toàn thể Đoàn viên, thanh niên trong trường đã tích cực tham gia phong trào, qua
các hoạt động này học sinh trong lớp có sự phối hợp, hiểu và gắn bó với nhau hơn.
* Một số lưu ý:
- Khi xây dựng kế hoạch nên rải đều thời gian tổ chức các hoạt động trong suốt
năm học, không nên sắp xếp “dồn cục” để tránh trường hợp lúc thì “đói”, lúc thì dư
thừa, “bội thực” các hoạt động.
- Trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch, đoàn trường phải cắt cử người
thường xuyên có mặt, theo dõi các giải đấu, kịp thời phát hiện những bất cập, tồn
tại, hạn chế để có sự điều chỉnh phù hợp. Đây là việc làm rất cần thiết vì nếu những
bất cập không được khắc phục sớm sẽ làm giảm sức hút, giảm số lượng học sinh
tham gia phong trào.
- Ban Thường vụ đoàn trường phải kịp thời sơ kết các phong trào qua từng giai
đoạn, biểu dương những tập thể, cá nhân có thành tích tốt; Tham mưu cho nhà
trường thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng để kịp thời động viên, khuyến
khích phong trào.
5. Học sinh tham gia, tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị di tích lịch sử,
văn hóa, cách mạng ở địa phương:
11
a) Nội dung:
Đây là nội dung quan trọng nhằm giáo dục học sinh biết trân trọng, chăm sóc
và bảo vệ các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng, từ đó biết tự hào và trân trọng
truyền thống vẻ vang của cha ông, của dân tộc theo đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
Nội dung này phụ thuộc vào đặc điểm lịch sử của địa phương. Địa phương
nơi trường trung học phổ thông Thanh Bình không có các di tích lịch sử, văn hóa vì
vậy trường tập trung vào một số hoạt động phù hợp với đặc điểm của nhà trường và

- Về nội dung dạy học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học
sinh, giúp các em tự tin trong học tập cũng đã được đoàn viên chi đoàn giáo viên
tích cự hưởng ứng cụ thể như việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy,
tùy tình hình thực tế của đơn vị, tích cực đổi mới phương pháp theo hướng tăng
cường thực hành, khuyến khích sự chủ động, sáng tạo của học sinh, hướng dẫn học
sinh có phương pháp tự học, tự nghiên cứu, tự tìm hiểu giúp nâng cao hiệu quả học
tập. Bên cạnh đó, đội ngũ thầy cô giáo là đoàn viên cũng đã có nhiều biện pháp hỗ
trợ, giúp đỡ các em tự tin hơn trong học tập, đặc biệt quan tâm đến học sinh yếu
kém. Kết quả, số học sinh bỏ học có giảm so với trước đây, cụ thể: giảm từ 3,7%
(năm học 2008-2009) xuống còn 1,8% (năm học 2013-2014).
- Về nội dung rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh: Nhờ việc chú trọng đẩy
mạnh đến việc rèn luyện kỹ năng sống nên đoàn viên, thanh niên của trường đã có
kỹ năng thích ứng với những hoàn cảnh, tình huống và điều kiện khác nhau của đời
sống xã hội và rèn luyện được những kỹ năng cần thiết như kỹ năng tự học, kỹ năng
nhận diện vấn đề, biết xác định, xử lý linh hoạt, sáng tạo; kỹ năng xử lý mâu thuẫn,
ra quyết định, tự chăm sóc sức khỏe, phòng chống tệ nạn xã hội, đảm bảo trật tự an
toàn giao thông; thói quen sinh hoạt tổ, nhóm trong học tập và hoạt động khác…
- Về nội dung tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh: Xác định
đây là mảng hoạt động thế mạnh của đoàn thanh niên, cùng với nhận thức về nhu
cầu sân chơi lành mạnh cho học sinh nên trong những năm qua đoàn trường trung
học phổ thông Thanh Bình rất chú trọng đến việc tổ chức các hoạt động tập thể,
phong trào văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao diễn ra sôi nổi xuyên suốt các năm
học và đã thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia. Các phong trào này đã
góp phần làm cho không khí trường lớp ngày càng thân thiện hơn, cởi mở hơn.
- Về nội dung học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di
tích lịch sử, văn hoá, cách mạng ở địa phương: Do trên địa bàn trường đóng chân
13
không có các di tích lịch sử nên đoàn trường đã tập trung vào các hình thức khác
như hoạt động về nguồn cho học sinh hằng năm: “Tìm về địa chỉ đỏ”, “Hành trình
đến với bảo tàng”, tổ chức các hội thi tìm hiểu lịch sử, thăm và tặng quà những gia

chất, hội trường, sân bãi và hỗ trợ kinh phí cho Đoàn; Sắp xếp, bố trí các hoạt động
của nhà trường một cách hợp lí, giành thời gian cho Đoàn có thể triển khai phong
trào thực hiện các giải pháp nhằm đã nêu trong phần nội dung đề tài.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
15
1. Quyết định số 40/2006/QĐ- BGD&ĐT về việc ban hành quy chế đánh giá
xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT.
2. Thông tư số 58/2011/TT-BGD&ĐT về việc ban hành quy chế đánh giá xếp
loại học sinh THCS và học sinh THPT.
3. Quyết định số 46/2007/QĐ- BGD&ĐT về việc ban hành “Quy định về công
tác đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong các cơ sở giáo dục
thuộc hệ thống giáo dục quốc dân”
4. Thông tư số 12/2011/TT-BG&ĐT Ban hành điều lệ Trường trung học cơ sở,
trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học.
5. Chỉ thị số 40/2008/CT-BGD&ĐT Về việc phát động phong trào thi đua “Xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông
giai đoạn 2008-2013.
6. Kế hoạch liên ngành số 7575/KHLN/BSDĐT - BVHTTDL - TƯĐTNvề việc
triển khai phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” giai đoạn 2008 – 2013.
7. Lược sử Đoàn thanh niên cộng sản Hồ chí Minh và phong trào thanh thiếu
nhi Việt nam - Nhiều tác giả - NXB Thanh Niên - Năm 2011
MỤC LỤC
16
Trang
I Lí do chọn đề tài 1
II Cơ sở lí luận và thực tiễn 3
1 Cơ sở lí luận 3
2 Cơ sở thực tiễn 5
III Tổ chức thực hiện các giải pháp của đề tài…………………… 6