Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: TRƯỜNG THPT NGUYỄN BỈNH KHIÊM
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÍCH HỢP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ
VIỆT NAM LỚP 12
Người thực hiện: Nguyễn Thanh Tuyền
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục 
Phương pháp dạy học bộ môn: 
Phương pháp giáo dục 
Lĩnh vực khác: 
Có đính kèm:
 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác
Năm học: 2013-2014
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Nguyễn Thanh Tuyền
2. Ngày tháng năm sinh: 27/6/1977
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Ấp 3, xã Phú Thạnh, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai.
5. Điện thoại: 01273925688 (CQ)/ (NR); ĐTDĐ:
6. Fax: E-mail:
7. Chức vụ: Tổ trưởng
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm
I. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân

Vì vậy, đạo đức tư tưởng Hồ Chí Minh là một phần giá trị rất quan trọng
trong nền văn hoá Việt Nam. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước ta
đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xu hướng đổi mới, hội
nhập quốc tế. Vì vậy, việc học tập, rèn luyện tư tưởng, đạo đức, lối sống và làm
theo tấm giương đạo đức Hồ Chí Minh là việc làm hết sức cần thiết. Bởi vì, tư
tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là nền tảng của xã hội, là động lực để giúp chúng ta
vượt qua khó khăn, thử thách để phát triển kinh tế đất nước, hoàn thiện nhân cách
của mỗi con người.
Nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng ấy, vì vậy từ năm 2006 Bộ Chính
trị đã triển khai thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh”; đến ngày 14/5/2011, Bộ Chính trị đã đề ra Chỉ thị số 03-CT/TW
“Về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
từ nay đến năm 2015”.
Thực hiện Chỉ thị 03-CT/TW của Bộ Chính trị, Chi bộ trường THPT
Nguyễn Bỉnh Khiêm đã triển khai thực hiện việc “Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh” đến toàn thể giáo viên, cán bộ nhân viên và học sinh trong
nhà trường, đã tạo những chuyển biến quan trọng trong nhận thức của giáo viên,
cán bộ nhân viên và các em học sinh về ý thức tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, về
việc thực hiện nề nếp, thực hành tiết kiệm.
Bản thân là một giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch sử, là một đảng viên, tôi
nhận thấy mình có vai trò quan trọng trong việc giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí
Minh cho mỗi học sinh.
3
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
Việc lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong từng tiết dạy đã
được Bộ dục triển khai thực hiện trong những năm qua và đạt được nhiều chuyển
biến tích cực. Tuy nhiên, do đặc thù của trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm với đối
tượng học sinh tuyển sinh đầu vào với chất lượng khá thấp (chủ yếu là học sinh
trung bình, yếu), nên ý thức của học sinh khá kém. Từ đó, tôi không có tham vọng
giáo dục học sinh phải nhận thức được những nội dung, tư tưởng lớn của Bác mà

phải mất khá nhiều thời gian trong việc ổn định lớp, kiểm tra bài cũ,…
- Việc tích hợp giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh vào bài giảng lịch sử là một
mô hình đã được triển khai thực hiện khá rộng rãi, có nhiều tài liệu, đề tài nghiên
cứu. Tuy nhiên, các tài liệu, đề tài đều tập trung khai thác những nội dung lớn
trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Với những nội dung đó, giáo viên gặp nhiều khó
4
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
khăn trong việc thực hiện tích hợp cho đối tượng học sinh yếu kém như học sinh ở
trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm.
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1/. Cơ sở lý luận
Từ trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, trong
những sinh hoạt đời thường đã hình thành tạo nên những nét văn hóa truyền thống
tốt đẹp. Trong hàng loạt các nét văn hóa truyền thống ấy, ông cha ta luôn coi trọng
việc giữ gìn và phát huy các giá trị chuẩn mực đạo đức tốt đẹp là một trong những
một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu. Bởi đó là những nét đẹp của con
người Việt Nam ta về tình yêu quê hương đất nước, tính cộng đồng, tinh thần đoàn
kết, thuỷ chung, sự kiên cường dũng cảm, hiếu học, sự cần cù, sáng tạo và vươn
lên…
Không chỉ trong đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ tổ quốc thì dân tộc ra
mới quan tâm, giữ gìn và phát huy những truyền thống cao đẹp ấy mà hôm nay,
trong công cuộc và xây dựng xã hội mới, Đảng ta vẫn luôn chăm lo, giữ gìn và
phát huy truyền thống đạo đức ấy. Bởi vì, đạo đức cách mạng là một bộ phận quan
trọng của nền tảng tư tưởng xã hội, là động lực, sức mạnh to lớn để toàn Đảng,
toàn dân ta vượt qua những thách thức không kém phần cam go, quyết liệt trong
giai đoạn hiện nay.
Để đảm bảo thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tiến
mạnh trên con đường XHCN, hội nhập quốc tế thì ngành giáo dục Việt Nam phải
đảm bảo thực hiện mục tiêu đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có
năng lực có trí thức, được giáo dục theo quan điểm chủ nghĩa Mác-Lê Nin, tư

chuẩn bị của giáo viên là khâu quan trọng. Nhưng đối với những bài dạy liên quan
đến việc lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh thì giáo viên cần phải
đầu tư cho sự chuẩn bị kĩ hơn, bởi vì yêu cầu giáo viên phải xác định được nội
dung cần lồng ghép, lồng ghép ở mục nào, chi tiết nào, cách lồng ghép như thế nào
cho phù hợp với bài dạy, đối tượng học sinh và đặc biệt là khía cạnh đạo đức, hành
vi nào của các em học sinh cần sữa đổi, cần học tập theo tấm gương của Bác???…
Để giải quyết tốt các yêu cầu trên, người giáo viên phải biết chọn lọc kiến
thức, linh hoạt vận dụng, ấn định rõ thời gian thực hiện, nội dung cần giáo dục
mang tính cấp thiết nhất,…. giáo viên cần tránh “sa đà”, gây phản tác dụng.
2. 2. Một số phương pháp lồng ghép trong bài dạy Lịch sử Việt Nam lớp 12
Để thực hiện việc lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong
dạy học lịch sử, giáo viên có thể sử dụng nhiều hình thức như: dùng hình ảnh, tư
liệu, phim tư liệu, kể chuyện đạo đức Hồ Chí Minh, trích dẫn những câu nói của
Bác, của các nhà lãnh đạo, nhà thơ, nhà văn,…
2.2.1 Nội dung cần tích hợp ở bài 12: Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt
Nam từ năm 1919 đến năm 1925
Để giáo dục cho học sinh tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm tìm con đường
cứu nước cho dân tộc, đặc biệt là tính tự lập bản thân. Ở bài bày, giáo viên nên kể
chuyện “Hai bàn tay”:
“Khi vào Sài gòn, Nguyễn Tất Thành gặp lại anh Tư Lê người quen cũ lúc
còn ở Phan Thiết. Người tâm sự với Tư Lê:
- Tôi muốn ra các nước phương Tây xem họ làm như thế nào sau đó trở về
giúp đồng bào chúng ta.
- Nhưng chúng ta lấy tiền đâu để đi - Tư Lê nói lại.
Nguyễn Tất Thành giơ hai bàn tay nói:
- Đây tiền đây, chúng ta làm bất cứ việc gì để sống và để đi.
Tư Lê không giữ lời hứa, Người một mình làm phụ bếp trên tàu La-tu-sơ-trơ-
rê-vin ra nước ngoài tìm đường cứu nước ”
Sau khi kể xong mẫu chuyện, giáo viên cần đặt câu hỏi cho học sinh: “Qua
câu chuyện trên, thể hiện đức tính gì ở Người?”

sinh động trong bài thơ “Người đi tìm hình của nước” bằng những câu thơ: “Lệ
Bác Hồ rơi trên chữ Lê Nin phút khóc đầu tiên là phút Bác Hồ cười”.
Qua những câu thơ mô tả đó, giáo viên có thể hỏi học sinh: “Tại sao Bác
khóc? Những giọt nước mắt ấy nói lên điều gì?”
Giáo viên gọi học sinh trả lời và củng cố: Đó là giọt nước mắt của hạnh phúc.
Bác hạnh phúc vì đã tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc, đó là khát vọng lớn
nhất, là mục tiêu đã khiến Người quyết định bôn ba. Từ đó, giáo viên có thể giáo
dục học sinh: sống phải có mục tiêu, lý tưởng cao đẹp, phải biết hy sinh vì mọi
người. Khi đạt được mục tiêu, lý tưởng, ta sẽ tìm được niềm hạnh phúc.
Giáo viên cũng có thể giáo dục học sinh về tình yêu thương con người bao la
của Bác Hồ chúng ta, qua đoạn trong hành trình tìm đường cứu nước. Khi đến Mỹ,
Người đã nhìn thấy Tượng Nữ thần Tự do, không giống những du khách khác khi
đến đây người ta chỉ chú ý đến vẻ đẹp về nghệ thuật của bức tượng. Người đã nhìn
rất chăm chú hình ảnh những người phụ nữ da đen đang bị chà đạp được khắc ở
7
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
phía dưới của bức tượng. Người đã ghi lại dưới chân tượng nữ thần tự do dòng chữ
“Ánh sáng trên đầu nữ thần tự do toả rộng khắp trời xanh, còn dưới chân thần tự
do thì người da đen bị chà đạp, số phận người phụ nữ bị chà đạp, đến bao giờ
người da đen mới được bình đẳng với người da trắng? Bao giờ có sự bình đẳng
giữa các dân tộc? Bao giờ người phụ nữ được bình đẳng với nam giới?.
Giáo viên có thể đặt câu hỏi: Qua đoạn văn trên của Bác, em cảm nhận được
điều gì?
Sau đó, giáo viên gọi học sinh trả lời và củng cố: Bác là người có tình yêu
thương con người bao la. Tình yêu của Bác không chỉ dành cho dân tộc ta mà dành
cho tất cả các dân tộc trên thế giới, cho tất cả những ai bị đọa đày đau khổ. Qua đó,
giáo viên giáo dục học sinh tình yêu thương con người, trước tiên là hãy biết yêu
thương gia đình, người thân, bạn bè, yêu các dân tộc trên đất nước Việt Nam ta. Có
yêu thương thì mới có gắn kết với nhau, mới tạo thành khối đoàn kết dân tộc, làm
nên sức mạnh tòan dân để xây dựng đất nước, để chống lại kẻ thù,… Biểu hiện cụ

được ước mơ, điều này biểu hiện rõ nhất đó là các em gặp lúng túng khi chọn
ngành, nghề, làm hồ sơ thi đại học, cao đẳng.
2.2.3 Nội dung cần tích hợp ở bài 15: Phong trào dân chủ 1936 – 1939
Khi giảng đến đoạn thành lập Mặt trận nhân dân phản đế Đông Dương. Giáo
viên có thể nói cho học sinh biết tại sao Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định
thành lập Mặt trận nhân dân phản đế Đông Dương và vai trò của Mặt trận là tập
hợp đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân, tạo nên sức mạnh của toàn dân nhằm chống
kẻ thù chung.
Từ đó, giáo viên giáo dục học sinh tinh thần đoàn kết dân tộc, không phân
biệt “Bắc – Nam; lương – giáo; người Kinh hay dân tộc ít người”. Đó mãi là mục
tiêu của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày nay, nhằm tạo nên sức mạnh của toàn
dân trong xây dựng và phát triển đất nước, chống âm mưu diễn biến hòa bình của
các thế lực thù địch.
2.2.4 Nội dung cần tích hợp ở bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và
tổng khởi nghĩa tháng Tám năm (1939 – 1945). Nước Việt Nam dân chủ cộng
hoà ra đời
Khi giáo viên giảng đến sự kiện thời cơ tổng khởi nghĩa xuất hiện, giáo viên
nên kể cho học sinh nghe: Lúc bấy giờ, Bác đang bị bệnh rất nặng có nguy cơ
không qua khỏi. Bác cầm tay các đồng chí cách mạng căn dặn “Thời cơ đã đến dù
phải đốt cháy dãy Trường Sơn cũng cố giành cho được độc lập”.
Sau khi kể xong câu chuyện trên, giáo viên nên đặt câu hỏi cho học sinh: Em
có cảm nhận gì qua lời dặn dò của Bác với các đồng chí cách mạng lúc bấy giờ?
Sau đó, giáo viên mời học sinh phát biểu và củng cố: Qua lời dặn dò của Bác,
cho chúng ta thấy, dù đang ở bất cứ hoàn cảnh nào Bác vẫn nghĩ tới dân tộc. Từ
đó, thể hiện lòng yêu nước, thương dân và sự quyết tâm của Người trong vấn đề
giành độc lập dân tộc.
Qua đó, giáo viên cần giáo dục học sinh: tinh thần yêu nước, tinh thần quyết
tâm, phải tập trung tinh thần, vượt qua khó khăn để thực hiện mục tiêu, hoài bão,
ước mơ,…
Hoặc khi giảng đến đoạn sự thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, giáo

đó các em tiết kiệm được 5 ngàn đồng và khi các em uống không hết như vậy lại
gây mất vệ sinh, khiến cho những cô chú lao công phải mất thời gian để dọn dẹp.
Trong khi đó, có rất nhiều bạn gặp nhiều khó khăn; hoặc qua đoạn phim tư liệu, ta
thấy những người già, phụ nữ phải điệu con theo đến lớp xóa mù chữ để học chữ,
xóa đi những tàn tích của chế độ cai trị thực dân, trong khi đó việc học của chúng
ta ngày nay với đầy đủ thiết bị hiện đại thì một bộ phận học sinh lại ham chơi, lười
học, tự đánh mất tương lai của chính mình.
Hoặc khi giáo viên giảng đến chủ trương của Đảng và Nhà nước ta, đứng đầu
là Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc hòa với Trung Hoa dân quốc để tập trung đánh
Pháp, sau đó thì ta lại hòa với Pháp để đuổi Trung Hoa dân quốc về nước. Đó là
chủ trương “cứng rắn về nguyên tắc nhưng mềm dẽo về sách lược”, sự nhân
nhượng đó là để cho dân tộc ta cùng một lúc phải đấu tranh với nhiều kẻ thù, tránh
một cuộc chiến tranh bất lợi.
Sau khi giảng xong đoạn này, giáo viên có thể đặt câu hỏi: Chính sách nhân
nhượng của Đảng và Nhà nước ta lúc bấy giờ, ngoài lý do tránh cho dân tộc ta
cùng một lúc phải đấu tranh với nhiều kẻ thù trong hoàn cảnh “vận mệnh dân tộc
như ngàn cân treo sợi tóc”, thì còn lý do quan trọng nào?
Sau đó, giáo viên mời học sinh phát biểu và củng cố: Lý do quan trọng khiến
Đảng và Nhà nước ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh thực hiện chính sách
nhân nhượng đó là lòng thương dân, muốn tránh cảnh bom đạn, mong muốn giải
quyết cuộc chiến tranh này bằng phương pháp hòa bình. Từ đó, giáo viên giáo dục
học sinh sự bình tĩnh, tính ôn hòa trong giải quyết vấn đề và có cái nhìn thật đúng
đắn trong chính sách ngoại giao của Đảng và Chính phủ ta hiện nay trong việc giải
quyết vấn đề Biển Đông với Trung Quốc bằng phương pháp hòa bình. Đó chính là
tư tưởng vì dân, thương dân của Bác.
10
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
Hoặc trong bối cảnh kí kết Tạm ước 14/9, Bác có nói “Đây là sự nhân
nhượng cuối cùng. Nếu thực dân Pháp còn lấn tới, ta quyết tâm chiến đấu đến giọt
máu cuối cùng để bảo vệ nền độc lập tự do của Tổ quốc”.

Giờ cứu nước đã đến. Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất
nước.
Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một tấm lòng kiên quyết hy sinh,
thắng lợi nhất định về dân tộc ta!”
Để giúp các em cảm nhận được ý chí quyết của Bác, tình cảm của Bác, giáo
viên nên sử dụng đoạn ghi âm lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến do Bác Hồ phát
động.
Sau khi học sinh nghe xong đoạn trích trên, giáo viên có thể hỏi: Em có cảm
nhận gì qua lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Bác?
11
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
Giáo viên cho học sinh trả lời và chốt ý: Thể hiện ý chí quyết tâm đấu tranh
bảo vệ nền độc lập của nước nhà; lời kêu gọi đã thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, ý
thức trách nhiệm của mọi công dân. Qua đó, giáo viên giáo dục học sinh ý chí bảo
vệ độc lập chủ quyền dân tộc, tinh thần đoàn kết dân tộc để chống kẻ thù chung
trong bất cứ hoàn cảnh nào, thế lực nào.
Hoặc khi giảng đến đoạn chiến dịch Việt Bắc 1947, giáo viên có thể kể câu
chuyện: “Trong một lần, Người đã đến thăm người tù binh Pháp, giữa mùa đông
giá lạnh, thấy anh rét run người, Bác đã lấy chiếc áo khoác đang mặc trên người
khoác lên người anh ta khiến cho người tù binh Pháp đã rơi lệ”.
Qua câu chuyện trên, giáo viên có thể hỏi: “Em có nhận xét gì về hành động
đó của Bác?”
Sau đó, giáo viên chốt ý: hành động đó của Bác thể hiện tình yêu thương con
người vô bờ bến của Bác, cho dù người đó có thể coi là kẻ thù của mình. Giáo viên
có thể giáo dục học sinh: Với một tù binh Pháp, Bác Hồ của chúng ta còn dành tình
yêu thương như thế, thì tại sao chúng ta là bạn bè của nhau lại không thể thương
yêu nhau, đoàn kết nhau. Tại sao các em lại cứ đánh nhau? Hành động đó sẽ làm
suy yếu sức mạnh đoàn kết dân tộc – một trong những nguyên nhân cơ bản giúp ta
vượt qua khó khăn, đánh bại mọi kẻ thù.
Hay khi giảng đến Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950, giáo viên có thể

Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
Đức tính giản dị của Người đã được nhà thơ Tố Hữu ca ngợi “Mong manh áo
vải hồn muôn trượng, hơn tượng đồng phơi những lối mòn”. Và cũng có một nhà
báo nước ngoài khi nhận xét về Người “Người giống một thầy giáo ở nông thôn
hơn là vị chủ tịch nước”.
Qua đó, giáo viên giáo dục học sinh tính giản dị, không đua đòi. Vì đua đòi,
trưng diện là lãng phí, tiêu tốn tiền bạc nhiều vào cho những khoản chi tiêu vô bổ,
trong khi các em còn đang đi học, sống phụ thuộc vào gia đình và gia đình phải lao
động vất vã mới làm ra đồng tiền. Vì vậy, các em phải biết tiết kiệm.
Hay giáo viên sử dụng bài thơ “Cần, Kiêm, Liêm, Chính” (Bác viết vào tháng
6/1947)
Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông.
Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc.
Người có bốn đức: Cần, Kiêm, Liêm, Chính.
Thiếu một mùa, thì không thành trời.
Thiếu một phương, thì không thành đất.
Thiếu một đức, thì không thành người. ”
Qua bài thờ đó, giáo viên có thể hỏi: “Qua bài thơ này, Bác đã xác định muốn
thành người thì phải hội tụ đủ những đức tính nào? Bản thân các em nhận thấy
mình đã hội tụ đủ những đức tính đó chưa? Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh
nên làm gì để trở thành người:
Để thực hiện đức tính Cần, khi thấy trường lớp mất vệ sinh thì các em hãy tự
giác dọn vệ sinh, thấy rác thì nhặt; về nhà phải biết phụ giúp việc nhà, tham gia
dọn vệ sinh đường làng, ngõ xóm,
Để thực hiện đức tính Kiệm: các em chỉ cần thực hiện những việc làm rất thiết
thực như: vào buổi sáng, nếu ánh sáng không đủ thì các em nên bật đèn chiếu sáng
trong lớp học nhưng vào buổi sáng tiết trời còn mát vì vậy các em không nên bật
quạt nhằm tiết kiệm điện; hay đăng kí những xuất cơm từ thiện để giảm bớt một
khoản chi cho gia đình; hay nên đi học bằng xe đạp để không phải mất tiền và rèn
luyện thêm sức khỏe, không vi phạm an toàn giao thông

2.2.8 Nội dung cần tích hợp ở bài Bài 20: Cuộc kháng chiến toàn quốc
chống thực dân Pháp kết thúc (1953 – 1954)
Trong bài giảng này, có nhiều nội dung để giáo viên tích hợp việc giáo dục tư
tưởng Hồ Chí Minh như: hình ảnh Bác cùng Bộ Chính trị bàn kế hoạch đánh Điện
Biên Phủ, hình ảnh Bác gắn huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên Phủ cho những chiến sĩ
đạt thành tích xuất sắc trong chiến dịch, nhưng nội dung đáng để giáo viên chú ý
nhất để đưa vào việc giáo dục tư tưởng học sinh đó là lời dặn dò của Bác đối với
Đại tướng Võ Nguyên Giáp trước khi quyết định trận Điện Biên Phủ: “Bác giao
cho chú tòan quyền quyết định trận này. Chú nên nhớ, chắc thắng thì đánh, không
chắc thắng thì không đánh”. Chính lời dặn dò này của Bác là một trong những
nguyên nhân quan trọng khiến Đại tướng phải “một đêm thức trắng” để đưa ra một
quyết định cực kì khó khăn trong cuộc đời làm tướng đó là chuyển từ “đánh
nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, thắng chắc”. Và đó là một quyết định vô
cùng đúng đắn của Đại tướng, giúp cho chiến dịch Điện Biên Phủ giành thắng lợi,
giảm bớt sự hy sinh xương máu của nhân dân.
Qua đó, giáo viên giáo dục học sinh: biết cách dùng người và cần phải có
niềm tin ở người mình dùng. Chính sự tin tưởng, kì vọng của Bác dành cho Đại
tướng đã tiếp thêm sức mạnh cho Đại tướng đưa ra quyết định thay đổi chiến thuật
và đã làm nên một chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, buộc thực
dân Pháp phải kí Hiệp định Giơnevơ, kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp xâm
lược.
2.2.9 Nội dung và phương pháp tích hợp ở bài 21: Xây dựng Chủ nghĩa
xã hội ở miền Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở
miền Nam (1954 – 1965)
15
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
Khi giáo viên giảng phần: tình hình nước ta sau hiệp định Giơnevơ đất nước
ta tạm thời chia làm hai miền: miền Bắc được giải phóng tiến lên xây dựng CNXH,
miền Nam chịu ách kìm kẹp của Mĩ- Ngụy. Nhân dân hai miền thực hiện hai
nhiệm vụ khác nhau: Miền Bắc, hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục kinh tế,

nghị vào thăm miền Nam nhưng các đồng chí Trung ương không đồng ý. Bác vẫn
thường luôn nói “Miền Nam trong trái tim tôi”. Cứ mỗi độ xuân về, Tết đến Người
đều viết thư chúc Tết đồng bào cả nước, bài thơ chúc Tết cuối cùng của Người
(1968) đã căn dặn đồng bào cả nước “Đánh cho Mĩ cút, đánh cho ngụy nhào, Bắc
Nam sum họp xuân nào vui hơn” và rồi Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã yên giấc
nghìn thu khi chưa một lần được vào miền Nam.
Mĩ ngày càng đẩy mạnh cuộc chiến tranh lên qui mô lớn trên khắp cả nước,
hai lần thực hiện chiến tranh phá hoại miền Bắc nhưng nhân dân cả nước đã biến
đau thương thành hành động, quyết tâm thực hiện Di chúc thiêng liêng của Người,
16
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
lập nên nhiều chiến thắng oanh liệt, đỉnh cao là trận Điện Biên Phủ trên không cuối
năm 1972 trên bầu trời Hà Nội, buộc Mĩ phải kí kết Hiệp định Pari, rút hết quân về
nước.
Qua nổi lòng ấy của Bác, sự quyết tâm của nhân dân hai miền: giáo viên cần
giáo dục học sinh lòng biết ơn sâu sắc đối với Bác Hồ. Để đền đáp phần nào công
lao và tình yêu thương của Người dành cho đồng bào cả nước nói chung và nhân
dân miền Nam nói riêng, thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam hôm nay cần phải ra
sức học tập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đó là trách nhiệm của mỗi công dân Việt
Nam.
2.2.11 Nội dung và phương pháp tích hợp ở bài 23: Khôi phục và phát
triển kinh tế – xã hội ở miền Bắc, giải phóng hoàn toàn miền Nam (1973 –
1975)
Khi giảng đến nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu
nước, giáo viên cần khẳng định vai trò quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Mặc
dù Bác đã ra đi, nhưng chính tư tưởng “không có gì quí hơn độc lập tự do” của
Người là mục tiêu để nhân dân cả nước quyết tâm đánh Mĩ, quyết tâm thực hiện Di
chúc thiêng liêng của Người “Đánh cho Mĩ cút, đánh cho ngụy nhào, Bắc Nam
sum họp xuân nào vui hơn”. Và đại thắng mùa Xuân năm 1975 đã làm cho “Bắc
Nam sum họp xuân, thỏa lòng Bác mong”.

Ở bài giảng này, khi dạy đến phần thành tựu của Việt Nam trên đường đổi
mới (giai đoạn 1986-1990): Từ chỗ thiếu ăn, chúng ta đã vươn lên đáp ứng được
nhu cầu trong nước, có dự trữ và xuất khẩu, đời sống nhân dân ổn định và đạt
nhiều thành tựu giáo viên nên đặt câu hỏi: Nguyên nhân nào giúp cho Việt Nam
ta đạt nhiều thành tựu trên?
Sau đó giáo viên chốt ý: Nguyên nhân thắng lợi là do đường lãnh đạo đúng
đắn của Đảng và quan trọng là tinh thần lao động, sáng tạo của nhân dân ta.
Qua đó, giáo viên cần khẳng định: Chứng tỏ đường lối đổi mới của Đảng là
đúng đắn, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân. Từ đó, giáo viên giáo dục học
sinh: tinh thần lao động, sự kiên định vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam.
Ngoài ra, giáo viên có thể mở rộng vấn đề, liên hệ thực tiễn để giáo dục học
sinh: Ngày nay, trong xu thế hội nhập quốc tế, Nhà nước ta thực hiện đường lối đối
ngoại tích cực quan hệ giao lưu với thế giới, nhưng vẫn giữ quan điểm “Hòa nhập
chứ không hòa tan, Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trên thế giới”. Cả
dân tộc ta đang khép lại quá khứ hướng tới tương lai để xây dựng đất nước. Đưa
nước ta trở thành nước công nghiệp hiện đại.
Giáo viên cần khẳng định với học sinh rằng: “Chúng ta chỉ khép lại quá khứ
chứ không bao giờ quên quá khứ”. Khi hội nhập quốc tế, thì cơ hội để Việt Nam ta
vươn xa rất nhiều, nhưng mối đe dọa cũng rất lớn, đặc biệt là ta đang đứng trước
âm mưu diễn biến hòa bình, sự đồng hóa về mặt văn hóa, nguy cơ đi chệch hướng
XHCN Từ đó, giáo viên giáo dục học sinh: sự kiên định về tư tưởng, bình tĩnh
trước mọi diễn biến, xây dựng kinh tế, văn hóa đạm đà bản sắc văn hóa; không bảo
thủ mà phải biết tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa của các nước. Giáo
viên cần giáo dục học sinh những vấn đề liên quan đến trang phục, đầu tóc, tác
phong, lối sống phản cảm của một bộ phận học sinh.
IV. KẾT QUẢ
Khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này vào dạy học, giáo dục học sinh tôi
nhận thấy đạt được rất nhiều lợi ích:
- Bản thân tôi hiểu nhiều hơn về tư tưởng Hồ Chí Minh.

gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong đợt sơ kết 3 năm thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ
Chính trị (vào ngày 19/5/2014).
- Việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc đạo đức học sinh có thể được
áp dụng vào bất kì môn học nào, không chỉ là các bộ môn khoa học xã hội như
quan niệm sai lầm của nhiều giáo viên.
- Từ nội dung của những mẫu chuyện, câu nói, sự kiện, hình ảnh về Bác được
tôi sử dụng trong đề tài này, đều có thể trở thành tư liệu để các giáo viên chọn lựa,
sử dụng để tích hợp vào nội dung bài giảng của nhiều bộ môn.
VI. KẾT LUẬN
Ở bất kì thời đại nào, xã hội nào thì đạo đức vẫn được xem là gốc, là nền tảng
của sự phát triển nhân cách của con người. Vì vậy, ở mọi quốc gia, dân tộc vấn đề
đạo đức và giáo dục đạo đức luôn được xem là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của
tất cả các tổ chức xã hội, đoàn thể. Nhưng trong đó, vai trò của ngành giáo dục là
quan trọng nhât. Bởi sản phẩm đặc thù của ngành giáo dục là đào tạo con người,
nhưng như Bác đã từng nói “Có tài mà không có Đức là người vô dụng”. Từ đó,
công tác giáo dục đạo đức học sinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong
nhà trường phổ thông hiện nay.
Để hoàn thành sứ mệnh, tạo ra những “sản phẩm” hoàn hảo hơn thì mỗi giáo
viên cần phải thực hiện nghiêm túc việc giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh cho học
sinh. Để giúp mỗi học sinh luôn kính yêu Bác và ra sức học tập, rèn luyện, tu
dưỡng phẩm chất đạo đức làm theo lời Bác dạy.
Đồng thời, để thực hiện việc lồng ghép giáo dục đạo đức cho học sinh thông
qua việc lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong tiết học lịch sử
19
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
thật sự đi vào chiều sâu, thì mỗi giáo viên phải biết linh hoạt, phân bố thời gian,
kiến thức cho phù hợp với từng bài, sử dụng các phương pháp dạy học phù hợp tùy
theo nội dung bài học, tùy theo đối tượng học của từng lớp. Cần giáo dục học sinh
những nội dung gần nhất, cụ thể nhất, thiết thực nhất để học sinh luôn cảm nhận
được tư tưởng Hồ Chí Minh luôn rất gần với mình, không cao siêu, không vĩ đại, ai

III. Nội dung đề tài …………………………………………………………………… 05
1/. Cơ sở lý luận ………………………………………………………………………… 05
2/. Nội dung phương pháp về việc lồng ghép giáo dục tư tưởng
đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12 …………………. 06
2.1. Những công việc giáo viên cần chuẩn bị ………………………………………. 06
2. 2. Một số phương pháp lồng ghép trong bài dạy Lịch sử
Việt Nam lớp 12 …………………………………………………………………………. 06
2.2.1 Nội dung cần tích hợp ở bài 12: Phong trào dân tộc dân chủ
ở Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1925………………………………………………… 06
2.2.2 Nội dung cần tích hợp ở bài 13: Phong trào dân tộc dân chủ
ở Việt Nam từ năm 1925 đến năm 1930 ……………………………………………. 08
2.2.3 Nội dung cần tích hợp ở bài 15: Phong trào dân chủ 1936 – 1939 ………. 09
2.2.4 Nội dung cần tích hợp ở bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc
và tổng khởi nghĩa tháng Tám năm (1939 – 1945). Nước Việt Nam
dân chủ cộng hoà ra đời …………………………………………………………… 09
2.2.5 Nội dung cần tích hợp ở bài 17: Nước Việt Nam dân chủ
cộng hoà từ ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/ 1946………… ……………… 10
2.2.6 Nội dung cần tích hợp ở bài 18: Những năm đầu của cuộc
kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946 – 1950) …………………… 11
2.2.7 Nội dung cần tích hợp ở bài 19: Bước phát triển củi cuộc
kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1951 – 1953) ……………………….13
2.2.8 Nội dung cần tích hợp ở bài Bài 20: Cuộc kháng chiến toàn quốc
chống thực dân Pháp kết thúc (1953 – 1954)………………………………………. 15
2.2.9 Nội dung và phương pháp tích hợp ở bài 21: Xây dựng Chủ nghĩa
21
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12
xã hội ở miỀn Bắc, đấu tranh chống đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn
ở miền Nam (1954 – 1965) …………………………………………………………… 15
2.2.10 Nội dung và phương pháp tích hợp ở bài 22: Nhân dân hai miền
trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mỹ xâm lược. Nhân dân miền Bắc