Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học môn GDCD
________________________________________________________________________________
_
MỤC LỤC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
A/ PHẦN MỞ ĐẦU.
I/ Lý do chọn đề tài
1/ Cơ sở lý luận
2/ Cơ sở thực tiễn
II/ Mục đích và phương pháp nghiên cứu
III/ Giới hạn của đề tài
IV/ Các giả thuyết nghiên cứu
V/ Kế hoạch thực hiện
B/ PHẦN NỘI DUNG.
I/ Thực trang và những vấn đề cần được giải quyết
II/ Các biện pháp giải quyết vấn đề
III/ Hiệu quả phạm vi, qui mô áp dụng
C/ KẾT LUẬN.
I/ Ý nghĩa của đề tài đối với công tác.
II/ Bài học kinh nghiệm, hướng phát triển
III/ Đề xuất
- Tài liệu tham khảo
Người thực hiện : Đoàn Thị Bích Thảo Trang. 1
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
A/ PHN M U
I / Lý do chn ti :
1/ C s lý lun :
Giáo dục công dân-tên môn học, đọc lên ta đã cảm nhận đợc ý nghĩa to lớn của bộ môn và
trách nhiệm giáo dục lớn lao của ngời làm thầy.
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 2
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
Tấm gơng về cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh có sức
mạnh to lớn trong việc giáo dục đạo đức, rèn luyện phẩm cách cho học sinh. Cuộc đời hoạt
động của Hồ Chủ tịch là tấm gơng sáng tuyệt vời về sự phấn đấu cho lí tởng đạo đức cao cả
nhất của con ngời .Từ bản thân Ngời, từ sự nghiệp cách mạng của Ngời luôn toả sáng một
nền đạo đức mới cao đẹp, đạo đức cách mạng
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ngời sáng lập ra Đảng cộng sản Việt Nam, Ngời tìm ra con đ-
ờng cứu nớc giải phóng cho dân tộc khỏi ách xâm lợc của Pháp và Mĩ, đem lại hoà bình, ấm
no cho dân tộc. Ngời đã hi sinh lợi ích cá nhân, cống hiến trọn đời mình cho Tổ quốc. Công
đức ấy cả dân tộc mãi còn ghi, cả thế giới mãi công nhận. Ngời là kết tinh của những giá trị
đạo đức tinh tuý nhất của dân tộc. Nó là ánh sáng soi đờng cho nhiều thế hệ ngời Việt Nam
hôm nay và mai sau. Vì vậy việc nghiên cứu, "học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ
chí Minh" là nghĩa vụ đạo đức của mỗi ngời, bởi học theo Ngời, làm theo Ngời là con đờng
ngắn nhất giúp chúng ta tự hoàn thiện đạo đức cá nhân. Đồng thời, giáo dục học sinh "học
tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh" cũng là trách nhiệm cao cả của ngời làm
thầy.
2. Cơ sở thực tiễn.
Ngày nay, đất nớc ta đang trên con đờng đổi mới, nền khinh tế thị trờng tác động không
nhỏ đến đạo đức, lối sống của một số công dân. Đất nớc muốn phát triển phải có nhân tài.
Chỉ có ngời tài-đức mới làm đợc những việc ích nớc, lợi dân. Hồ Chủ Tịch đã nói:
"Có dức mà không có tài là ngời vô dụng
Có tài mà không có đức làm việc gì cũng khó"
Vậy, để giáo dục học sinh thành những ngời tài-đức phục vụ cho Tổ quốc, tôi đã Giáo
dục học sinh "học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí Minh" trong giảng dạy môn
Giáo dục công dân
Môn giáo dục công dân từ trớc đến nay vẫn bị coi là môn phụ, không đợc chọn là
môn thi trong các kì thi tốt nghiệp hay các cấp cao hơn nên việc đánh giá hành vi đạo đức,
- Rèn cho học sinh kĩ năng phân tích, đánh giá, nhận xét, so sánh, kể chuyện và thực hành.
III/ Gi i hn ca ti :
Trong phm vi khụng gian v thi gian hn hp, nờn ti ch cú th cp n mt
s vn tiờu biu trong chng trỡnh Giaú dc cụng dõn cp THCS, t lp 6 n lp 9. Mi
khi ch th hin mt bi, mi bi ch th hin mt chi tit.
IV/ Cỏc gi thuyt nghiờn cu :
Trong hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng việc giáo dục đạo đức cách
mạng cho đảng viên, cho chiến sĩ, cho thanh - thiếu niên, nhi đồng, cho nhân dân lao động
và cho tất cả mọi ngời. Bản thân Ngời là tấm gơng đạo đức sáng ngời, soi đờng chỉ lối cho
mọi thế hệ ngời Việt Nam hôm nay và mai sau. Nếu coi nhẹ việc nghiên cứu và giảng dạy
môn đạo đức ở Tiểu học, môn Giáo dục công dân ở các trờng phổ thông là đi ngợc lại với t t-
ởng Hồ Chí Minh, với truyền thống dân tộc, là gián tếp để mặc cho đạo đức xuống cấp .Vì
vậy, ngời dạy phải thấy rõ vai trò, vị trí của bộ môn là "làm giảm bớt lòng hớng ác và bồi bổ
lòng hớng thiện" (De Scudéry) để tìm ra phơng pháp dạy học phù hợp, đem lại hiệu quả giáo
dục cao .
Thực hiện cuộc vận động của Đảng : "Học tập và làm theo tấm gơng đạo đức Hồ Chí
Minh" và nhận thấy trách nhiệm của ngời dạy học môn Giáo dục công dân tôi đã đa cuộc vận
động này vào quá trình dạy học với mục đích củng cố nền đạo đức dân tộc, giáo dục học sinh
có phẩm chất đạo đức tốt, là những chủ nhân tơng lai mẫu mực của đất nớc. Sáng kiến : Tớch
hp "T tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD là đề tài tôi rất tâm đắc, rất
mong quý đồng nghiệp tham khảo, đóng góp ý kiến để sáng kiến này đợc thực thi có hiệu
quả.
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 4
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
V/ K hoch thc hin.
- Chn ti cú ni dung phự hp v cú tớnh kh thi.
- Ni dung ca ti phi phự hp vi i tng hc sinh cp THCS, trng s ti, a
phng ni ang cụng tỏc.
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 5
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
nớc, tinh thần đoàn kết giai cấp,đoàn kết dân tộc. Chỉ có tinh thần đoàn kết mới chiến thắng
mọi kẻ thù. Ngời nói:
"Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công"
*Đặc điểm này gắn với các nội dung bài học:
+Yêu thơng con ngời ( Tiết 5+6 - GDCD 7)
+Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới ( Tiết 5 - GDCD 9)
+Đoàn kết, tơng trợ ( Tiết 8 - GDCD 7)
2. Đặc điểm thứ hai trong nền đạo đức Hồ Chí Minh là lòng trung thành với chủ nghĩa
Mác-Lê-nin, phấn đấu suốt đời tận tuỵ vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc nhân
dân.
Chủ nghĩa xã hội mang trong lòng nó lí tởng cao cả nhất của con ngời, đó là sự giải
phóng thật sự con ngời khỏi ách áp bức bóc lột của con ngời.
Nhận thức sâu sắc lí tởng của chủ nghĩa xã hội, Nguyễn ái Quốc quyết định làm cách
mạng vô sản để cứu nớc ,học tập theo Lê-nin. Đối với Hồ Chủ Tịch, chủ nghĩa Mác-Lê-nin là
cơ sở t tởng để hinh thành những quan điểm cơ bản của đạo đức cách mạng. Ngời coi việc
học tập chủ nghĩa Mác không chỉ là việc học tập bình thờng mà là sự tu dỡng; học lí luận
Mác Lê-nin không chỉ để biết làm việc mà còn phải biết làm ngời và nó còn là công cụ để n-
ớc ta giải phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội, đem lại no ấm,hạnh phúc cho nhân dân.
Mặt khác, theo Ngời, học tập chủ nghĩa Mác Lê-nin còn làm cho quan hệ giữa ngời với ngời
thêm tốt đẹp,nó củng cố và phát triển tình đồng chí,tình đoàn kết gắn bó keo sơn.
Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, lòng trung thành với chủ nghĩa Mác
Lê-nin đã biến thành quyết tâm sắt đá xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội; lòng yêu nớc,
thơng dân đã biến thành khát vọng phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân.Quyết tâm của Ng-
ời,khát vọng của Ngời cũng chính là khát vọng của toàn Đảng, toàn dân.
*Đặc điểm này gắn với các nội dung bài học:
3.Bài mới (35') .
- GV kể : Sau khi đợc thả khỏi nhà tù Tởng Giới Thạch năm 1943, đôi chân của Bác rất yếu,
đi lại khó khăn, đôi mắt bị mờ . Để rèn luyện đôi chân, ngày nào Bác cũng tập đi, tập leo
núi . Bác bị ngã luôn, có đồng chí đi theo Bác muốn dìu Bác dậy nhng Bác không cho, Bác tự
đứng lên và đi tiếp . Còn đôi mắt, Bác tập nhìn vào bóng tối . Cứ nh thế, cuối cùng Bác đã đi
lại nhanh nhẹn, đôi mắt nhìn sáng rõ
? Qua câu chuyện trên, em thấy Bác là ngời nh thế nào ? ( Siêng năng, kiên trì )
? Đức tính siêng năng, kiên trì đã đem lại thành công gì cho Ngời ?
Vậy, thế nào là siêng năng, kiên trì ? Đức tính siêng năng, kiên trì có ý nghĩa nh thế nào đối
với cuộc sống của mỗi ngời ? =>GV vào bài .
Hot ng ca GV v HS
____________________________________________
H1: Tỡm hiu truyn c .
- HS đọc truyện " Bác Hồ tự học ngoại ngữ "
- Thảo luận nhóm :
+ Nhóm 1: Bác Hồ tự học tiếng nớc ngoài nh thế nào ?
( Tìm những chi tiết cụ thể )
+ Nhóm 2: Trong quá trình học Bác Hồ đã gặp những
khó khăn gì ? Bác đã vợt qua những khó khăn đó nh
thế nào ?
+ Nhóm 3 : Vì sao Bác Hồ nói đợc nhiều thứ tiếng nớc
Ni dung
_____________________________
I. Tìm hiểu truyện đọc
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 7
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
ngoài ?
? Cách học của Bác thể hiện đức tính gì ?
? Qua từng câu chuyện giáo viờn vừa đọc, hãy đánh
dấu (X) vào ô trống thể hiện đức tính siêng năng và
đức tính kiên trì của Bác Hồ ?
? Nhờ đức tính siêng năng, kiên trì đã đem lại thành
công gì cho Ngời ? ( HS điền vào kết quả )
- GV: Năm 1911, Bác Hồ ra đi tìm đờng cứu nớc.
Những năm tháng bôn ba ở nớc ngoài, Ngời làm rất
nhiều nghề để kiếm sống : quét tuyết, bán báo, đầu
bếp, rửa ảnh Cùng với sự vất vả đó Ngời còn phải
chịu sự truy lùng, theo dõi của bọn mật thám Phỏp .
Nhng Ngời vẫn siêng năng làm việc, kiên trì sống và
chiến đấu để tìm ra con đờng cứu nớc cho dân tộc
=>Bác Hồ là ngời chăm chỉ, chịu
khó, nỗ lực vợt qua khó khăn, có ý
chí quyết tâm cao Bác là ngời
siêng năng, kiên trì .
II. Nội dung bài học .
1. Khái niệm .
- Siêng năng : Cần cù, tự giác, miệt
mài, làm việc thờng xuyên, đều đặn .
- Kiên trì : Quyết tâm làm đến cùng
dù gặp khó khăn, gian khổ .
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 8
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
Nhà thơ Chế Lan Viên viết:
"Có biết chăng cái rét thành Ba-lê
Một viên gạch hồng Bác chống lại cả một mùa băng
giá"
rau và Bác chăm sóc vờn ngô ( Phim tài liệu: Hồ Chí
Minh - chân dung một con ngơì )
? Hình ảnh trên cho thấy Bác Hồ là ngời nh thế nào?
( Bác là ngời chăm chỉ, siêng năng, cần cù, chịu khó.
2 . í nghĩa của siêng năng, kiên trì
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 9
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
Dù giữ cơng vị là Chủ tịch nớc nhng Ngời vẫn tham
gia lao động sản xuất . Việc làm của Ngời, lối sống
của Ngời luôn nhắc nhở chúng ta phải học tập và làm
theo ) .
? Em học tập đợc gì ở Bác ?
? Bản thân đã thể hiện đức tính siêng năng, kiên trì
trong lao động và học tập nh thế nào ?
- Giúp con ngời thành công trong
côngviệc, trong cuộc sống .
- Là sức mạnh, là điều kiện của mọi
thành công trong cuộc đời mỗi ng-
ời
4. Củng cố (3')
- Tháng 9-1950, trên đờng đi chiến dịch Biên giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh ghé thăm một đơn
vị thanh niên xung phong đang làm đờng phục vụ chiến dịch, Ngời đã làm bài thơ "Khuyên
thanh niên" để tặng thanh niên . Bài thơ nh sau :
Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên
? Qua bài thơ Bác muốn khuyên thanh niên điều gì ?
- Giáo dục học sinh có thói quen tự kiểm tra hành vi của mình để rèn luyện bản thân có lối
sống liêm khiết, phê phán hành vi thiếu liêm khiết .
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá, nhận xét, áp dụng bài học vào cuộc sống, biết và có
thói quen sông trong sạch, thanh cao
B. Chuẩn b .
+ GV:Sách Bài tập tình huống, T liệu GDCD 8, Chuyện kể Bác Hồ, Hồ Chí Minh - khí phách
của lịch sử ; su tầm các câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn có chủ đề liêm khiết + HS: Xem trớc
bài, su tầm các câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn có chủ đề liêm khiết, tìm những tấm gơng có
đức tính liêm khiết
C. Tiến trình hoạt động dạy học .
1. ổn định tổ chức (1')
2. Kiểm tra bài cũ (5')
? Vì sao phải tôn trọng lẽ phảI ? Mỗi ngời cần làm gì để rèn luyện tính tôn trọng lẽ phải ?
3. Bài mới (35')
- Giáo viên nêu tình huống :
1. Bạn Minh nhặt đợc bút, thớc đem nộp cho cô giáo Tổng phụ trách .
2. Ông An đút tiền cho giám đốc Hà để xin việc làm trong công ty nhng ông Hà không nhận
3 . Cảnh sát Minh nhận tiền hối lộ của ngời vi phạm giao thông .
? Em có nhận xét gì về các hành vi trên ?
- Trờng hợp 1 & 2 trong sạch, không tham lam => Liêm khiết
- Trờng hợp 3 tham lam, vì lợi ích các nhân => Bất liêm .
=>GV vào bài .
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 11
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
Hot ng ca GV v HS
___________________________________
H1 .Tỡm hiu mc V .
- HS đọc mục đặt vấn đề
- Buôn gian bán
lận
- GV đọc đoạn trích về LIÊM trong cuốn " Cần
kiệm liêm chính" của chủ tịch Hồ Chí Minh
giúp học sinh hiẻu nghĩa rộng của từ liêm (Sách
Bài tập tình huống GDCD 8 hoặc sách Thơ văn
Hồ Chí Minh)
? Vì sao phải sống liêm khiết ?
- GV đọc tuyện " Chọn đằng nào" - SGV và đạt
Ni dung
_______________________________
I. Tìm hiểu mục đặt vấn đề
Ma-ri
Quy-ri
Dơng
Chấn
Bác Hồ
* Điểm chung:
Sống thanh cao, không vụ lợi, không hám
danh lợi, cốt cách vô t, có trách nhiệm
trong công việc,
II. Nội dung bài học .
1. Khái niệm .
Liêm khiết: Lối sống trong sạch, không
hám danh, hám lợi, không bận tâm về
những toan tính nhỏ nhen, ích kỉ.
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 12
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
- Với thanh niên: "Làm gơng về mặt:siêng
năng, tiết kiệm, trong sạch"
- Với các cháu thiếu niên, nhi đồng: " Thật thà
dũng cảm"
-Với lực lợng an ninh: "Đối với mình phải cần,
kiệm, liêm, chính"
-Với cán bộ chỉ huy quân đội phải có đức: " Trí,
dũng, nhân, liêm, chung"
H 3 .Liờn h thc t .
2 .í nghĩa .
- Làm cho con ngời thanh thản, nhận đợc
sự quý trọng của mọi ngời
- Góp phần làm cho xã hội trong sạch, tốt
đẹp hơn .
3. Rèn luyện đức tính liêm khiết .
- Kiên trì phấn đấu vơn lên trong công
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 13
Tớch hp t tng H Chớ Minh trong dy hc mụn GDCD
________________________________________________________________________________
_
? Vì sao Bác Hồ đa ra những lời khuyên trên ?
? Mỗi học sinh cần phải làm gì để rèn luyện đức
tính liêm khiết ?
? Bản thân đã thể hiện lối sống liêm khiết nh
thế nào ?
? Tìm hiểu lối sống liêm khiết của bạn bè, ngời
thân và những ngời xung quanh ? Em học tập đ-
ợc ở họ điều gì ?
? Kể những ngời sống bất liêm mà em biết ?Em
có suy nghĩ gì về những con ngời này ?
+ Kết thúc bài :
- Mỗi công dân cần phải rèn luyện đức tớnh liêm khiết, đó là một trong những đức tính không
thể thiếu của mỗi con ngời, mỗi dân tộc. Hồ Chí Minh đã viết:
" Một dân tộc biết cần, kiệm, biết liờm sỉ, là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần,
là một dân tộc văn minh tiến bộ."
5. H ớng dẫn về nhà (1')
- Làm bài tập trong SGK và sách Bài tập tình huống
- Xem trớc bài 3, trả lời câu hỏi phần gợi ý.
Ngi thc hin : on Th Bớch Tho Trang. 14
Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học môn GDCD
________________________________________________________________________________
_
C / KẾT LUẬN.
I / Ý nghĩa của đề tài đối với công tác.
Trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết, cơ bản về đạo đức Hồ Chí Minh,
Trên cơ sở đó các em có được nhận thức, thái độ và hành vi tích cực theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh. Giáo dục ý thức quan tâm tới việc học tập, làm theo làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh; làm cho việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trở
thành thói quen và nếp sống của học sinh.
Phát triển kĩ năng thực hành, kĩ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong việc học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Góp phần giáo dục học sinh trở thành người công dân tốt, biết sống và làm việc theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và có trách nhiệm đối với đất nước.
II / Bài học kinh nghiệm, hướng phát triển.
- Phương pháp dạy học tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong học tập môn GDCD, sẽ giúp
HS hiểu biết thêm về cuộc đời và sự nghiệp của Bác. Đồng thời qua đó giúp các em có điều
kiện học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
- Việc dạy học tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh có hiệu quả hay không là phụ thuộc vào sự
nhiệt tình tham gia của các học sinh trong quá trình học tập.
- Tuy nhiên, tùy theo từng lứa tuổi HS các lớp, mà các nội dung này được cung cấp cho HS ở
- Tài liệu của những vấn đề chung về đổi mới giáo dục trung học cơ sở.
Nhà xuất bản giáo dục.
Hoà Hiệp, ngày 01 tháng 12 năm 2010
Người thực hiện
Đoàn Thị Bích Thảo
Người thực hiện : Đoàn Thị Bích Thảo Trang. 16