SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH
Mã số:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HƯỚNG DẪN HỌC SINH TIẾP CẬN BÀI THƠ
ĐÀN GHI TA CỦA LOR-CA - THANH THẢO TRONG
CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 12 Ở TRƯỜNG THPT

Người thực hiện: Nguyễn Thị Mai Lan
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục ………………………… 
- Phương pháp dạy học bộ môn: Ngữ văn… 
- Lĩnh vực khác: 
Có đính kèm:
 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác
NĂM HỌC 2013 - 2014
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: NGUYỄN THỊ MAI LAN
2. Ngày tháng năm sinh: 20 - 05- 1976
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: 32/ K1 - KP 1- P. Long Bình Tân- TP.Biên Hoà – T. Đồng Nai.
5. Điện thoại cơ quan: 061.3834289 - ĐTDĐ: 0932.789.899

để đạt được yêu cầu của dạy học tích cực. Để thực hiện được yêu cầu

này ở tất cả các
môn học quả là một vấn đề
nan
giải. Hơn nữa, làm thế nào để thực hiện được phương
pháp dạy học tích
cực
trong dạy học Ngữ văn thì càng khó khăn gấp bội. Có thể nói,
môn Ngữ
văn
là một môn học có tác dụng khơi gợi những rung cảm, những cảm xúc
thẩm
mĩ trong lòng người học nhưng nếu giáo viên không có cách
tổ
chức học tập tốt,
môn học này sẽ trở thành một môn học buồn chán, nặng
nề,
làm nguội lạnh sự nhạy
bén trong tư duy, xúc cảm của người học, làm
mai
một những khả năng diễn đạt và
cảm nhận tác phẩm văn chương của học
sinh
. Chính vì thế, việc vận dụng, thực hiện
những phương pháp mới vào
dạy
học là một yêu cầu rất cần thiết đối với môn Ngữ
văn.
Vì lẽ đó, các nhà nghiên cứu cũng như bản thân người giáo viên trực tiếp đứng lớp luôn

Thanh Thảo ngay lập tức thu hút sự quan tâm của thầy cô giáo bộ môn và cả học sinh bởi
vẻ “lạ”của nó. Bài thơ được viết như một khúc tưởng niệm Lorca, làm sống dậy hình ảnh
Lor-ca và thể hiện sự tri âm, đồng cảm và ngưỡng vọng một người nghệ sĩ tài hoa có cốt
cách anh hùng và số phận bi thương. Là người sẽ truyền tải các giá trị văn bản đến học
sinh, các thầy cô giáo dạy môn Ngữ văn vừa thích thú, vừa ngại ngần trước sắc diện mới
mẻ, độc đáo mà hàm chứa không ít “ngã rẽ bất ngờ” của bài thơ. Thi phẩm là một trong
những sáng tác tiêu biểu cho kiểu tư duy thơ của Thanh Thảo: giàu suy tư, mãnh liệt,
phóng túng trong xúc cảm và nhuốm màu sắc tượng trưng, siêu thực. Vì thế đã có không
ít những ý kiến, nhận xét, nghiên cứu về bài thơ.
Trên tạp chí Văn học và tuổi trẻ số 8/2008, TS. Nguyễn Phượng đã bộc lộ Vài suy
nghĩ về đọc- hiểu bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca . Tác giả lưu ý người đọc trước khi tiếp
cận bài thơ, cần phải nắm vài nét khái lược về thơ hiện đại dòng tượng trưng, siêu thực.
Phần bàn về đọc - hiểu, tác giả quan tâm tới phong cách thơ Thanh Thảo, nội dung, nghệ
thuật chính của bài thơ, cách chia bố cục, sức gợi của hệ thống hình ảnh, yếu tố âm nhạc
của bài thơ.
Trong bài “Đàn ghi ta của Lor-ca và nỗ lực đổi mới của Thanh Thảo”- Thẩm bình tác
phẩm Ngữ văn 12, NXB Giáo dục/2008, tác giả Nguyễn Văn Bính nhận xét: Đây là bài
thơ giàu nhạc tính và nhạc tính được tạo nên bởi thể thơ, cấu trúc trùng điệp, âm hưởng
tiếng đàn Bên cạnh đó đặc sắc của bài thơ còn là sự sáng tạo hình ảnh, những hình ảnh
tượng trưng gợi nhiều suy tưởng.
Sách Hướng dẫn thực hiện chương trình SGK lớp 12 môn Ngữ văn- NXB Giáo
dục/2008, PGS-TS. Lê Nguyên Cẩn có bài viết về bài thơ, giúp GV có những hiểu biết về
quan niệm mĩ học của chủ nghĩa tượng trưng và siêu thực để cảm nhận bài thơ. Đồng

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
thời, tác giả của bài viết cũng nêu lên cách cảm thụ về bài thơ giúp GV có thêm một kênh
tiếp nhận.
Sau khi tổng hợp và tìm hiểu, tôi nhận thấy rằng: công trình của những nhà nghiên

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
cầu học sinh đọc ở nhà nên đã vô tình không tôn trọng tính chỉnh thể của hình tượng
nghệ thuật trong cấu trúc toàn vẹn của tác phẩm, gây không ít những lệch lạc trong cảm
thụ và tiếp nhận tác phẩm văn chương.
+ Người dạy chưa thực sự chú ý tới đặc trưng thể loại của văn bản nên đã định hướng
chưa chính xác cách tiếp nhận.
+ Bản thân một số ít giáo viên còn lúng túng bởi vốn kiến thức hạn chế đối với thể loại
thơ tự do viết theo khuynh hướng tượng trưng, siêu thực.
- Về phía học sinh
+ Chưa hiểu rõ về cách đọc - hiểu
+ Chưa hiểu rõ về đặc trưng của một số thể loại mới, đặc biệt với thể loại thơ tự do in
đậm dấu ấn tượng trưng, siêu thực
+ Thấy bài thơ khó cảm nhận và chưa nắm bắt một số biểu tượng nghệ thuật
Từ việc tìm hiểu thực trạng dạy học Ngữ văn ở trường THPT nói chung và
ở
nơi bản
thân đang công tác nói riêng, tôi xin trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy tác phẩm Đàn
ghi ta của Lor-ca - Thanh Thảo cùng các đồng nghiệp để chúng ta có thể hướng dẫn học
sinh hứng thú tiếp cận thể loại thơ trữ tình hiện đại, đặc biệt là thơ trữ tình hiện đại mang
màu sắc tượng trưng, siêu thực.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIẢI PHÁP
Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca - Thanh Thảo thuộc thể loại thơ trữ tình hiện mang màu
sắc tượng trưng, siêu thực. Bài thơ viết về cái chết bi tráng của Fê-đê-ri-cô Gar-xi-a Lor-
ca, nhà thơ, nhạc sĩ, kịch tác gia, nhà hoạt động sân khấu thiên tài người Tây Ban Nha.
Cái chết của Lor-ca là sự kiện gây chấn động lớn không chỉ ở Tây Ban Nha mà còn với
toàn thế giới, không chỉ ở thời điểm Lor-ca chết (năm 1936) mà còn âm vang tới nhiều
năm sau. Thanh Thảo muốn phục sinh thời khắc bi tráng đó và tỏ thái độ ngưỡng mộ, đau
xót trước Lor-ca, con ngưòi tài hoa mà bất hạnh.

- Hình tượng Lor-ca
+ Aó choàng đỏ gắt: Đấu sĩ (đấu trường bò tót)
+ Vầng trăng chếnh choáng: Nghệ sĩ (lãng du)
+ Yên ngựa mỏi mòn: Hiệp sĩ (kị sĩ lang thang)
+ Tây Ban Nha hát nghêu ngao: Người nghệ sĩ du ca, thiết tha với cuộc đời.
+ Ảo choàng bê bết đỏ: Cái chết của người nghệ sĩ.
+ Nước mắt vầng trăng: Nỗi xót thương cho người nghệ sĩ tài hoa mà bạc mệnh, sự
bất tử của Lor-ca và nghệ thuật của ông.
+ Đường chỉ tay đã đứt: Sự sống của một cuộc đời kết thúc.
+ Lá bùa: Hộ mệnh, sự cứu rỗi, sự mê hoặc.
+ Trái tim: Tình yêu.
+ Xoáy nước: Hiện thân của những sóng gió, những vang động bất thường.

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
- Hình tượng tiếng đàn
+ Tiếng đàn bọt nước: Tiếng đàn tượng trưng cho nghệ thuật, bọt nước gợi cái mong
manh hữu hạn, cái phù du trôi nổi, bọt nước lại hình tròn gọi khất vọng đẹp về nghệ
thuật.
+ Nốt nhạc li-la li-la li-la: Âm thanh (tiếng đàn ghi ta), Hoa “li-la” (hoa Tử Đinh
Hương).
+ Tiếng ghi ta: nâu (ấm áp), xanh (hạnh phúc), tròn (đầy đặn): Khát vọng về cái đẹp;
Tiếng ghi ta: vỡ tan, ròng ròng máu chảy: khát vọng cách tân nghệ thuật, khát vọng đấu
tranh vì tự do dang dở, tiếng đàn cũng tượng trưng cho thân phận đau đớn của người
nghệ sĩ.
+ Tiếng đàn như cỏ mọc hoang: sức mạnh lan tỏa của nghệ thuật, sự bất diệt và niềm
tin bất tử của tiếng đàn Lor-ca.
Bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca được cấu trúc trên hai hình tượng cơ bản như đã như
chỉ ra. Hai hình tượng trữ tình này hài hoà, gắn kết với nhau để làm nổi bất chủ đề tư

đã tác động tới em bằng biểu tượng nào và khơi gợi trong em những suy nghĩ gì? Nhan
đề đã tác động mạnh vào trực cảm của người đọc. Nhan đề bài thơ đã sử dụng một hình
ảnh có ý nghĩa biểu trưng riêng: Đàn ghi ta là một nhạc cụ thể hiện nét đặc sắc của văn
hoá truyền thống Tây Ban Nha. Do vậy, Lor-ca, cây đàn hay tiếng đàn ghi ta có một ý
nghĩa tương đồng. Đàn ghi ta của Lor-ca trở thành hình ảnh biểu trưng cho cuộc đời,
phẩm chất và số phận bi tráng của chính Lor-ca, người nghệ sĩ tài hoa, phóng khoáng.
Nhan đề bài thơ vang lên như một lời nhấn mạnh: Đàn ghi ta của Lorca. Đại từ sở hữu
của được tác giả đặt giữa hai đối tượng là đàn ghi ta và Lor-ca mang ý nghĩa khẳng định
rõ rệt. Từ đó cho chúng ta những cảm nhận: nó nói lên sự gắn bó máu thịt, suốt đời giữa
Lor-ca với nghệ thuật, đàn ghi ta lại là nhạc cụ truyền thống của đất nước Tây Ban Nha
nên lời khẳng định đó còn bộc lộ tình yêu quê hương xứ sở trong trái tim người nghệ sĩ
Lor-ca; lời khẳng định đó chính là lời của Thanh Thảo nên nó còn là sự thể hiện sâu sắc,
độc đáo bản sắc, linh hồn văn hoá của đất nước và con người Tây Ban Nha trong cảm
quan yêu mến, kính trọng và khâm phục của người Việt. Với một nhan đề giàu tính hình
tượng và ý nghĩa như vậy, bài thơ đã trở nên hấp dẫn và cuốn hút người đọc hơn.
Ngay dưới tựa đề bài thơ, Thanh Thảo đã mượn một câu thơ trong bài thơ Ghi nhớ của
Lor-ca Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn làm lời đề từ cho thi phẩm của mình. Lời đề
từ giống như một chiếc chìa khoá để mở tác phẩm. GV đặt câu hỏi gợi mở cho HS : Ý
nghĩa của lời đề từ trong bài thơ? Biểu tượng cây đàn trong lời đề từ gợi lên trong em
những suy nghĩ gì?
Lời đề từ trong bài thơ này chính là lời dặn dò, là lời di chúc của Lor-ca. Bản thân lời
di chúc ấy hàm chứa thật nhiều ý nghĩa. Điều đó cho thấy một tình yêu say đắm của
người nghệ sĩ với nghệ thuật, đồng thời nó còn thể hiện tình yêu tha thiết với quê hương
Tây Ban Nha - đàn ghi ta là bản sắc văn hóa Tây Ban Nha ( Ghi ta còn có tên gọi là Tây

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
Ban cầm). Lor-ca không muốn những người đến sau bị cản trở vì cái bóng của mình trên
hành trình nghệ thuật, không muốn những người đến sau vì quá yêu mến nghệ thuật của

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 8
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
3. Phát hiện và phân tích cái hay, cái đẹp của những biểu tượng về âm nhạc trong
bài thơ
Muốn HS cảm nhận được nhạc tính của bài thơ, GV yêu cầu HS đọc và phát hiện yếu
tố âm nhạc đã được Thanh Thảo biểu đạt qua những biểu tượng nào. GV có thể gợi dẫn
bằng câu hỏi: Hãy thảo luận theo nhóm để phát hiện những biểu tượng nghệ thuật và
những yếu tố thể hiện tính nhạc của bài thơ? Phân tích giá trị khơi gợi của những biểu
tượng âm nhạc cũng như những yếu tố thể hiện tính nhạc trong bài thơ?
Thanh Thảo- một nhà thơ Việt nhưng dường như rất am hiểu âm nhạc Tây Ban Nha.
Đọc bài thơ của ông mà người đọc bắt gặp một thế giới âm nhạc bởi sự ám ảnh của biểu
tượng âm thanh li la-li la-li la và hệ thống từ ngữ mà nhà thơ đã sử dụng. Hơn nữa, hình
ảnh “cô gái Di-gan” xuất hiện trong bài thơ khiến người đọc luôn nghĩ tới vũ điệu
Flamenco đắm say ngây ngất. Bài thơ dứt rồi mà âm thanh vẫn ngân dài, vang vọng- âm
thanh của tiếng đàn ghi ta trong khúc ba-la-đa (Ba-la-đa: Tên gọi một làn điệu dân ca của
Tây Ban Nha, gồm nhạc và lời rất trữ tình, dùng để nói về những sự kiện xa xưa và
huyền bí, được mở đầu và kết thúc bằng cùng một khổ thơ hay một câu thơ).
Âm thanh đó là điệu hồn của ca sĩ du mục Lor-ca đang cất lời đắm say hát về tình yêu
với An-đa-lu-xi-a tươi đẹp, một miền quê thơm nồng sắc nắng, rạng rỡ mây trời hoa cỏ
đồng nội, một miền quê của những con người phóng khoáng, tự do như gió thảo nguyên
và cuồng say như con quay gió, biết yêu thương và hờn giận hết mình. Trong điệu hồn
ấy, ta nghe thấy nhạc điệu dân gian đồng quê kết hợp với tính nhạc hiện đại của nhà siêu
thực- kiểu nghệ sĩ pha trộn rất huyền diệu hình ảnh tượng trưng vào âm thanh, và bằng
cách ấy nhiều khi thay thế ý nghĩa ngôn từ hiệu quả hơn chính bản thân ngôn từ.
Bài thơ của Thanh Thảo là sự xâu kết của chuỗi dòng cảm xúc không ngừng lại được
bởi dấu ngắt câu, gồm nhiều âm vực, lúc thư duỗi như cung đàn luyến láy với âm thanh
mô phỏng tiếng đàn, với những từ láy (li-la li-la li-la/ đi lang thang về miền đơn độc/ với
vầng trăng chếnh choáng/ trên yên ngựa mỏi mòn), lúc đầy tiết tấu gắt, ngắn, mạnh (Tây
Ban Nha/ hát nghêu ngao/ bỗng kinh hoàng/ áo choàng bê bết đỏ), rồi xen vào tiết tấu ấy

Lor-ca sẽ mang ý nghĩa của một sự kính trọng và tri ân của nhà thơ Thanh Thảo.
4. Phát hiện và phân tích cái hay, cái đẹp của những biểu tượng về hội hoạ trong bài
thơ
Trước khi tiến hành phân tích, GV yêu cầu HS đọc và phát hiện những biểu tượng hội
họa trong bài thơ. GV yêu cầu HS phát hiện bằng câu hỏi: Hãy tìm trong bài thơ những
biểu tượng về hội hoạ góp phần miêu tả hình tượng Lor-ca?Phân tích cái hay, cái đẹp
của những biểu tượng đó?
Điều chúng ta muốn nói ở đây không phải là lĩnh vực hội họa đơn thuần mà đó là vấn
đề “thi trung hữu họa” mà Thanh Thảo đã tài tình vẽ nên. Đọc Đàn ghi ta của Lor-ca,
người đọc bắt gặp trong đó một thế giới muôn sắc qua việc nhà thơ sử dụng hệ thống các
biểu tượng nghệ thuật. Cả bài thơ như được dệt nên từ một bản nhạc miên man, du dương

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
và u hoài, ám ảnh. Từ những dòng thơ đầu đến những dòng cuối của bài thơ, ta luôn thấy
những “biến ảo” của sắc màu.
Mở đầu bài thơ, những tia sáng khởi nguồn đã xuất hiện những tiếng đàn bọt nước và
nó sẽ biến ảo để làm lan toả sự kì diệu trong những dòng thơ tiếp theo: tiếng ghi ta nâu/
bầu trời cô gái ấy/ tiếng ghi ta lá xanh biết mấy/ tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan/ tiếng
ghi ta ròng ròng/ máu chảy. Mỗi dòng thơ mang một màu sắc (nâu, xanh, đỏ), đường nét
(hình lá, đường cong của khối cầu nước), hình khối (tròn của giọt nước, giọt máu). Lúc
này tiếng đàn dường như đã gọi lên nỗi niềm, chứa đựng số phận của người tạo ra nó.
Hãy đọc những câu thơ thấp thoáng hình ảnh Tây Ban Nha và Lor-ca qua việc sử dụng
các biểu tượng nghệ thuật của Thanh Thảo:
Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt - áo choàng bê bết đỏ
đi lang thang về miền đơn độc - chàng đi như người mộng du
với vầng trăng chếnh choáng - giọt nước mắt vầng trăng/ long lanh trong đáy giếng
trên yên ngựa mỏi mòn - trên chiếc ghi ta màu bạc
Tất cả đều được lặp lại, nhưng không còn ở trạng thái vẹn nguyên như ban đầu. Sau cái

ý tới đặc trưng loại thể càng cần thiết. GV không thể hướng dẫn HS đọc- hiểu một tác
phẩm thuộc thể loại tự sự giống như hướng dẫn đọc- hiểu một tác phẩm thuộc thể loại trữ
tình.
Đàn ghi ta của Lor-ca thuộc thể loại thơ trữ tình. Thơ có những đặc trưng riêng của
thơ nên dạy thơ có những điều cần chú ý riêng. Giảng dạy thơ là quan tâm tới hình tượng
thơ, là qua hình thức để thấy được nội dung tư tưởng, là thông qua việc phân tích các yếu
tố về loại thể, kết cấu, ngôn ngữ để làm sống dậy hình tượng với tất cả vẻ đẹp và chiều
sâu của nó, từ đó tiếp thu và truyền đạt tư tưởng, tình cảm của tác phẩm phù hợp với mục
đích yêu cầu giáo dục. Nói đến hình tượng thơ, chúng ta phải nói tới hình tượng khách
thể trữ tình và hình tượng chủ thể trữ tình.
Ở bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca, song song với việc xuất hiện của hình tượng khách
thể trữ tình, diễn biến, logíc phát triển của tâm tư tác giả hay của nhân vật trữ tình cũng
được thể hiện với mọi sắc thái qua các chặng thời gian cũng như qua các lớp không gian.
GV hướng dẫn HS nêu cảm nhận về cảm xúc của chủ thể trữ tình qua câu hỏi gợi dẫn cụ
thể: Cảm xúc của chủ thể trữ tình được bộc lộ như thế nào qua hệ thống biểu tượng trong
bài thơ?
Ta biết rằng, để sáng tạo nên bài thơ này, nguồn cảm hứng đặc biệt của Thanh Thảo là
về người nghệ sĩ Lor-ca. Sự ám ảnh ấy đã khiến nhà thơ sáng tạo nên thi phẩm Đàn ghi
ta của Lor-ca. Những cảm xúc của Thanh Thảo về Lor-ca được thể hiện rõ qua từng hình
ảnh, âm thanh, từ ngữ, đặc biệt là qua hệ thống các biểu tượng mà nhà thơ đã chọn lọc
đưa vào bài thơ.
Ở đoạn thơ thứ nhất: Biểu tượng áo choàng đỏ gắt giúp chúng ta cảm nhận được vẻ
đẹp hào hùng của người công dân Lor-ca không ngừng đấu tranh cho những quyền sống

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 12
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
chính đáng của nhân dân. Câu thơ những tiếng đàn bọt nước cùng chuỗi âm thanh li-la li-
la li-la đã cho thấy nghệ sĩ Lor-ca đang bay bổng với những giai điệu mới, với khát vọng
cách tân nghệ thuật. Có thể nói, đó là một hình tượng đẹp và cao cả của người nghệ sĩ tự

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 13
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
Thực tế, Lor-ca đã bước sang thế giới bên kia bằng một cái chết đau đớn và xót thương
nhưng vì yêu mến Lor-ca và không muốn Lor-ca phải gánh chịu thêm bất cứ nỗi đau nào
khác, Thanh Thảo đã tưởng tượng người nghệ sĩ, chiến sĩ ấy đến với thế giới bên kia thật
nhẹ nhàng, thanh thản: đường chỉ tay đã đứt/ dòng sông rộng vô cùng/ Lor-ca bơi sang
ngang/ trên chiếc ghi ta màu bạc . Và như để làm rõ hơn cho quyết định từ biệt thế giới,
mở đường cho những cách tân nghệ thuật của những người đến sau, Lor-ca đã hành động
dứt khoát: chàng ném lá bùa cô gái Di-gan/ vào xoáy nước/ chàng ném trái tim mình /
vào lặng yên bất chợt/ li-la li-la li-la
Các hành động ném lá bùa , ném trái tim mình cũng có ý nghĩa tượng trưng cho sự
đồng cảm của nhà thơ về việc Lor-ca giã từ tất cả, được giải thoát thực sự khỏi những
ràng buộc và hệ lụy trần gian. Phải hiểu Lor-ca và trân trọng, ngưỡng mộ người nghệ sĩ
thiên tài đến mức nào, Thanh Thảo mới có được những sáng tạo độc đáo và sâu sắc như
vậy.
Qua việc khai thác hệ thống biểu tượng nghệ thuật, giáo viên giảng dạy giúp học sinh
nhận thấy: Thanh Thảo đã tạo dựng rất thành công chân dung người nghệ sĩ Lor-ca và
bộc lộ sâu sắc, cảm động tình cảm của mình trước cuộc đời, số phận của người nghệ sĩ
ấy. Từ đó, người đọc không chỉ thấy được những chia sẻ, cảm thông từ đáy lòng nhà thơ
dành cho người nghệ sĩ tài hoa, bất hạnh, mà còn thấy chính tâm hồn mình trong đó. Tài
năng và nhân cách cao đẹp của Lor-ca chính là một tấm gương sáng làm đẹp thêm mỗi
tâm hồn con người.
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Sau khi áp dụng phương pháp “Hướng dẫn học sinh tiếp cận bài thơ “Đàn ghi ta của
Lor-ca”- Thanh Thảo trong chương trình Ngữ văn 12 ở trường THPT” trên một số lớp
thuộc khối 12 tại đơn vị đang giảng dạy, chúng tôi nhận thấy đã có những ưu điểm, hiệu
quả nhất định.
Về phía GV, khi giảng dạy
phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập

12a4 41 2 (4,9%) 13 (31,7%) 14 (34,1%) 10(24,4%) 2 (4,9%)
12a7 45 4 (8,9%) 16 (35,6%) 18 (40%) 6 (13,4%) 1 (2,1%)
12a10 45 8 (17,8%) 21 (46,7%) 12 (26,6%) 4 (8,9%) 0 (0%)

Sau khi áp dụng đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Tỉ lệ
Lớp dạy Sĩ số lớp Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
12a2 40 3 (7,5%) 15 (37,5%) 20 (50,0%) 2 (5,0%) 0 (0%)
12a4 41 4 (9,79%) 16 (39,0%) 18 (43,9%) 3 (7,31%) 0 (0%)
12a7 45 7 (15,6%) 19 (42,2%) 18 (40,0%) 1 (2,2%) 0 (0%)
12a10 45 11 (24,4%) 26 (57,8%) 7 (15,5%) 1 (2,2%) 0 (0%)
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Từ những vấn đề cơ bản đã trình bày trong đề tài sáng kiến kinh nghiệm qua việc
tìm hiểu Đàn ghi ta của Lor-ca - Thanh Thảo ở lớp 12 trường THPT, tôi nhận thấy
đây là phương pháp hướng dẫn học sinh tiếp cận tác phẩm có tính hiệu quả vì giúp học

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 15
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
sinh hứng thú và phát huy khả năng sáng tạo, tìm được điểm nhấn trong bài thơ, đặc
biệt là thể loại thơ trữ tình hiện đại mang khuynh hướng tượng trưng, siêu thực. Từ đó,
có thể giúp học sinh hệ thống kiến thức, vận dụng vào bài kiểm tra, bài thi Vì thế, với
vai trò định hướng, người giáo viên khi giảng dạy phải chủ động vận dụng linh hoạt,
khéo léo, đổi mới phương pháp giảng dạy để tạo nên sức hút đối với Đàn ghi ta của
Lor- ca nói riêng và môn Ngữ văn nói chung.
Đề tài “Hướng dẫn học sinh tiếp cận bài thơ “Đàn ghi ta của Lor-ca”- Thanh
Thảo trong chương trình Ngữ văn 12 ở trường THPT”
là sự
đúc kết kinh nghiệm của
quá trình giảng dạy, tìm tòi và học hỏi của bản thân, tuy nhiên, đây cũng chỉ là những ý

VII. PHỤ LỤC
Thiết kế giáo án thực nghiệm
Tiết 41,42
Đọc Văn
ĐÀN GHI TA CỦA LOR-CA
Thanh Thảo
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS
- Hiểu được vẻ đẹp của hình tượng Lor-ca qua cách cảm nhận và tái hiện độc đáo
của Thanh Thảo.
- Nắm bắt được những nét đặc sắc trong kiểu tư duy thơ mới mẻ, hiện đại của tác
giả.
II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1. Kiến thức:
- Hình tượng đẹp đẽ, cao cả của nhà thơ - chiến sĩ Lorca.
- Hình thức biểu đạt mang phong cách hiện đại của Thanh Thảo.
2. Kĩ năng:
- Đọc – hiểu một tác phẩm thơ trữ tình, bồi dưỡng năng lực cảm thụ thơ.
- Làm quen với cách biểu đạt mang đậm dấu ấn của trường phái siêu thực.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1. Ổn định lớp.
2. KT bài cũ.
- Đọc bài thơ “Sóng” ?
- Cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn của nguời phụ nữ trong tình yêu qua
hình tượng “sóng” ?
- Nêu những đặc sắc về NT của bài thơ “Sóng” ?
- Bài thơ “Đàn Ghi ta của Lorca” viết về nhân vật nào ? Nêu hiểu biết
của em về nhân vật đó ?

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 18

- HS xác định bố cục?
- GV: Nhận xét cách chia bố cục của
hs và điều chỉnh, bổ sung.
+ Câu 1 – 18: Hình ảnh Lorca.
+ 13 câu còn lại: Sự bất tử của
Lorca và tiếng đàn.
- GV: cho HS xác định Lời đề từ,
nêu chức năng và pt ý nghĩa.
I. Giới thiệu chung:
1. Tác giả: Sgk/T.163
2. Tác phẩm:
II. Đọc - hiểu văn bản:

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 19
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
→ HS trả lời cá nhân, GV định hướng.
Chú ý mối liên hệ:
• Chôn tôi – đàn
• Đàn → TBN, nghệ thuật.
- Hs thảo luận nhóm: tìm những hình
ảnh mang tính biểu tượng và xác
định nd?
→ Thu bảng nhóm, đại diện HS trình
bày, GV định hướng, gợi mở, chốt
ý.
• tiếng đàn – bọt nước
• áo choàng đỏ gắt
• đi lang thang, vầng trăng chếnh
choáng, yên ngựa mỏi mòn, hát

+ Sự cô đơn của Lor-ca trước thời cuộc chính
trị, trước nghệ thuật TBN già cỗi.
→ H/ả Lorca được khắc họa trong không gian
đậm bản sắc văn hóa TBN: Người nghệ sĩ dân

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 20
Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
chi tiết nào?
+ Biện pháp NT và tác dụng của
BPNT ấy?
→ HS trả lời cá nhân
- GV: Cho hs nêu cảm nhận 4 câu
thơ “Không ai chôn …cỏ mọc
hoang”.
- GV: HS tìm hiểu và lí giải ý nghĩa
của các hình ảnh “giọt nước mắt ,
đường chỉ tay, dòng sông, lá bùa,
chiếc ghi ta màu bạc…”.
- GV: Định hướng cách hiểu
vHoạt động 3: HD HS tổng kết.
gian tự do, tài hoa, ôm ấp khát vọng cách tân
nghệ thuật và đấu tranh vì một nền dân chủ
nhưng lại rất mong manh như một kỵ sĩ đơn
độc trên hành trình lý tưởng.
b. Cái chết bi phẫn của Lor-ca
- Hình ảnh:
+ Áo choàng bê bết đỏ : hoán dụ → cái chết
thảm khốc của Lor-ca.
+ Đối lập:hát nghêu ngao - áo choàng bê bết

Sáng kiến kinh nghiệm 2013- 2014
- Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ?
- HS rút ra ý nghĩa văn bản.
siêu thoát.
+ ném lá bùa, ném trái tim: có ý nghĩa tượng
trưng cho một sự giã từ, một sự lựa chọn.
 Tiếng lòng tri âm sâu sắc đối với người nghệ
sĩ, thiên tài Lor-ca.
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Bài thơ có sự kết hợp hài hoà giữa yếu tố thơ
và nhạc, họa; cấu tứ tự sự và trữ tình.
- Những liên tưởng bất ngờ, nhiều so sánh, ẩn
dụ, hoán dụ, phép chuyển đổi cảm giác
- Hình ảnh, màu sắc gắn với cảm xúc và suy
tưởng.
- Ngôn ngữ thơ hàm súc, giàu sức gợi.
2. Ý nghĩa vb: Ghi nhớ (SGK)
4. Củng cố- dặn dò
- Tìm và phân tích những hình ảnh biểu tượng giàu sức gợi trong bài thơ (cây đàn, tiếng
ghi ta…).
- Từ hình tượng Lor – ca , em rút ra bài học gì trong cuộc sống?
- Chuẩn bị bài : Đọc thêm Bác ơi , Tự do
5. Rút kinh nghiệm- bổ sung

Biên Hòa, Ngày 09 tháng 05 năm 2014
Người thực hiện

Nguyễn Thị Mai Lan
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI

- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao 
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả 
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình,
nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 
3. Khả năng áp dụng
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT  Trong ngành 
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và dễ đi vào cuộc
sống:
Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT  Trong ngành 
- Đã áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả trong phạm vi rộng:
Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT  Trong ngành 
Xếp loại chung: Xuất sắc Khá  Đạt  Không xếp loại 
NGƯỜI THỰC HIỆN SKKN XÁC NHẬN CỦA TỔ
CHUYÊN MÔN
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Nguyễn Thị Mai Lan - THPT Nguyễn Hữu Cảnh
Trang 23