Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
- Lĩnh vực khác:
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2010-2011
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
1
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Phạm Ngoc Lư
2. Ngày tháng năm sinh: 01 – 03 – 1970
3. Nam, nữ: Nam
4. Địa chỉ: A47 – Tổ 7 – Khu phố 9, Phường An Bình, Biên Hòa, Đồng Nai
5. Điện thoại: 061.3834289 (CQ)/ 0613.832239 (NR); ĐTDĐ: 0918402815
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC KIỂM TRA HOẠT ĐỘNG SƯ PHẠM CỦA GIÁO VIÊN
TẠI TRƯỜNG THPT NGUYỄN HỮU CẢNH
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1. Lý do khách quan:
Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lý. Đó là công việc –
hoạt động nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện. Đồng
chí Lênin đã nói: “Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo”.
Trong lĩnh vực giáo dục, hoạt động kiểm tra là một chức năng quan trọng trong
công tác quản lý của Hiệu trưởng. Qua công tác kiểm tra, Hiệu trưởng sẽ hiểu rõ hoạt
động của các cấp có phù hợp với các yêu cầu, nhiệm vụ, mục tiêu, kế hoạch của nhà
trường hay không. Trên cơ sở đó Hiệu trưởng có cơ sở chuẩn xác để điều chỉnh kịp
thời các quyết định cho phù hợp mục tiêu và yêu cầu kế hoạch đã đề ra.
Kiểm tra nội bộ trường học là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý,
đảm bảo mối tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp Hiệu trưởng hình
thành cơ chế điều chỉnh trong quá trình quản lý nhà trường. Đây là một công cụ quan
trọng góp phần tăng cường hiệu lực quản lý trường học nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục, giảng dạy trong nhà trường. Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói: “Nếu tổ chức
việc kiểm tra được chu đáo thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười lần,
gấp trăm lần”.
2. Lý do chủ quan:
Công tác kiểm tra nội bộ trường học nói chung và công tác kiểm tra hoạt động
sư phạm của giáo viên ở trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh nói riêng trong những năm
qua được Hiệu trưởng nhà trường quan tâm. Từ đó, chất lượng giáo dục nhà trường
được nâng dần lên hàng năm. Qua phân tích thực trạng công tác kiểm tra nội bộ nói
chung và kiểm tra hoạt động sư phạm nói riêng để rút ra kinh nghiệm trong công tác
quản lý, tìm ra giải pháp cải tiến công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo
viên một cách có hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường
trong năm học 2010 – 2011 và những năm học tới, bản thân tôi chọn đề tài: “Một số
Kiểm tra: Theo từ điển tiếng Việt thì “Kiểm tra: Tra xét kỹ lưỡng xem việc làm
có đúng hay không”.
- Theo A.G Afanaxep “Kiểm tra là quan sát và kiểm nghiệm sự phù hợp của quá
trình hoạt động của khách thể với các quyết định quản lý đã lựa chọn, xác định kết
quả tác động của chủ thể tới khách thể, xác định những sai lệch so với yêu cầu quyết
định quản lý so với các nguyên tắc tổ chức và điều hòa đã áp dụng”.
Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lý. Đó là công việc –
hoạt động nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện để biết
rõ kế hoạch, mục tiêu đề ra trên thực tế đã đạt được đến đâu và như thế nào. Từ đó đề
ra những biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn và điều chỉnh nhằm thúc đẩy các cá
nhân và tổ chức phát triển.
Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt động
giáo dục cũng như các điều kiện dạy – học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường
nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường, phát
triển người giáo viên và học sinh nói riêng.
Kiểm tra nội bộ trường học có vai trò to lớn, là chức năng quản lý quan trọng
của chu trình quản lý, đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược phục vụ cho công tác quản
lý:
- Kiểm tra nội bộ trường học là yếu tố tạo nên chất lượng giáo dục - đào tạo
trong nhà trường, có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ, giúp đỡ đối tượng kiểm tra
làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn.
Hoạt động sư phạm của giáo viên là toàn bộ hoạt động mang tính nghề nghiệp
của người giáo viên, từ việc chuẩn bị bài, giảng dạy, giáo dục học sinh ở trong và
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
4
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
ngoài lớp đến việc thực hiện các qui định về chuyên môn như: thực hiện chương
Đây là nguyên tắc hàng đầu của kiểm tra. Kết quả kiểm tra phải phản ánh đúng
thực trạng về đối tượng kiểm tra, tránh định kiến, suy diễn cũng như tránh làm hình
thức, giả tạo, cần đảm bảo các thủ tục pháp lý theo quy định.
1.2.2. Kiểm tra phải có hiệu quả:
Kiểm tra không phải là “bới lông tìm vết”. Kiểm tra phải có tác dụng đôn đốc,
thúc đẩy việc thực hiện được tốt hơn.
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
5
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
Kiểm tra còn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, lấy hiệu quả quản lý làm chuẩn
mực để đánh giá hoạt động quản lý. Các lợi ích kiểm tra mang lại phải lớn hơn các
chi phí và các hậu quả do kiểm tra gây ra.
1.2.3. Kiểm tra phải thường xuyên, kịp thời:
Không phải có “vấn đề” mới kiểm tra mà đây là công việc thường xuyên của
nhà quản lý.
Kiểm tra thường xuyên và kịp thời sẽ giúp người quản lý có cơ sở điều chỉnh
các hoạt động thực thi nhiệm vụ phù hợp, đồng thời tạo điều kiện giúp giáo viên tự
kiểm tra bởi vì lao động sư phạm mang tính nghệ thuật cao, khó có thể kiểm soát trọn
vẹn từ bên ngoài vào.
1.2.4. Kiểm tra phải công khai:
Đó là sự thể hiện dân chủ trong quản lý. Cần phải động viên, thu hút cá nhân,
đơn vị tham gia vào quá trình kiểm tra, biến quá trình kiểm tra bên ngoài thành quá
trình tự kiểm tra của các cá nhân, bộ phận trong nhà trường.
1.3. Nhiệm vụ của kiểm tra:
1.3.1. Kiểm tra:
Xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng kiểm tra so với các quy định
trong các văn bản quy phạm pháp luật và các hướng dẫn của các cấp quản lý.
đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước.
- Chấp hành quy chế của ngành, quy định của nhà trường, tôn trọng kỷ luật lao
động.
- Đạo đức, lối sống, ý thức đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, được sự tín
nhiệm trong đồng nghiệp, học sinh.
- Tính trung thực trong công tác, đoàn kết trong quan hệ với đồng nghiệp, thái
độ phục vụ nhân dân và học sinh.
1.4.2. Kết quả công tác được giao:
* Trình độ nghiệp vụ, tay nghề:
- Trình độ nắm bắt kiến thức, kỹ năng, thái độ cần xây dựng cho học sinh thể
hiện qua việc giảng dạy.
- Trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy và giáo dục thông qua kiểm tra giờ
dạy trên lớp của giáo viên.
* Thực hiện quy chế chuyên môn:
- Thực hiện chương trình kế hoạch giảng dạy, giáo dục.
- Thực hiện các yêu cầu về soạn bài theo qui định.
- Kiểm tra và chấm bài, quan tâm giúp đỡ các đối tượng học sinh.
- Tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn.
- Thí nghiệm, sử dụng đồ dùng dạy học. Thực hiện các tiết thực hành theo qui -
định.
- Đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ và các qui định về chuyên môn.
- Tự bồi dưỡng và tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ.
- Tuân thủ các qui định về dạy thêm, học thêm.
* Kết quả giảng dạy, giáo dục (xem xét ở các khía cạnh):
- Kết quả học tập, rèn luyện của học sinh qua các lần kiểm tra chung của toàn
trường, khối lớp.
- Kết quả lên lớp, tốt nghiệp của bộ môn ở các lớp mà giáo viên đã dạy các năm
trước.
- Kết quả kiểm tra trực tiếp của Ban kiểm tra.
giữa chúng mới cho phép rút ra được những kết luận có căn cứ, chuẩn xác để đánh
giá đúng đắn, khách quan việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên.
1.6. Hình thức kiểm tra:
Kiểm tra toàn diện giáo viên với 1/3 giáo viên giảng dạy của nhà trường, có thể
áp dụng nhiều hình thức:
- Theo thời gian:
+ Kiểm tra đột xuất.
+ Kiểm tra định kỳ.
- Theo nội dung:
+ Kiểm tra toàn diện.
+ Kiểm tra chuyên đề.
- Theo phương pháp:
+ Kiểm tra trực tiếp.
+ Kiểm tra gián tiếp.
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
8
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
- Theo thời điểm thực hiện việc kiểm tra:
+ Kiểm tra lường trước.
+ Kiểm tra đồng thời.
+ Kiểm tra phản hồi.
1.7. Quy trình kiểm tra:
* Bước 1: Xây dựng kế hoạch kiểm tra:
Kế hoạch kiểm tra phải được xây dựng ngay từ đầu năm học, đồng bộ và phù
hợp với kế hoạch chung của nhà trường, được công khai trước tập thể. Kế hoạch cần
chỉ rõ:
- Mục đích, yêu cầu.
* Bước 3: Chỉ đạo công tác kiểm tra:
Ra các quyết định về kiểm tra (Ban kiểm tra, các văn bản…).
Hướng dẫn, động viên, giúp đỡ lực lượng kiểm tra thực hiện nhiệm vụ: kiểm
tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy.
Sử dụng và phối hợp các phương pháp, hình thức kiểm tra phù hợp với các nội
dung cụ thể.
Điều chỉnh sai lệch trong quá trình kiểm tra.
Huấn luyện cán bộ và nhân viên thực hiện kiểm tra và tự kiểm tra.
* Bước 4: Tổng kết và điều chỉnh:
Tổ chức sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm công tác kiểm tra.
Điều chỉnh đối tượng kiểm tra, lực lượng kiểm tra và công tác quản lý.
2. CƠ SỞ PHÁP LÝ:
Kiểm tra nội bộ trường học nói chung và kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo
viên dựa trên các cơ sở pháp lý chính sau:
- Luật giáo dục;
- Mục tiêu kế hoạch đào tạo bậc trung học;
- Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường trung
học phổ thông có nhiều cấp học;
- Thông tư 43/2006/TT-BGD&ĐT ngày 20/10/2006 hướng dẫn thanh tra toàn
diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo;
- Công văn 10227/THPT ngày 11/9/2001 hướng dẫn đánh giá và xếp loại giờ
dạy ở bậc trung học;
- Qui chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập
ban hành theo quyết định số 06/2006/QĐ-BNV ngày 21 tháng 3 năm 2006 của Bộ
trưởng Bộ Nội vụ;
- Công văn số 3040/BGD&ĐT-TCCB ngày 17 tháng 4 năm 2006 hướng dẫn
một số điều trong “Qui chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ
thông công lập”;
- Chỉ thị năm học của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo.
chuẩn.
- Các tổ chuyên môn hàng năm đều đạt tổ Lao động tiên tiến.
- Chi bộ trường được xếp loại trong sạch vững mạnh tiêu biểu liên tục trong
khối giáo dục của tỉnh.
- Đoàn thanh niên được Trung ương Đoàn tặng bằng khen và cờ thi đua xuất sắc
dẫn đầu khối Trung học phổ thông.
1.3. Cơ sở vật chất:
- Trường có 19 phòng học kiên cố, đạt chuẩn, 1 khu hiệu bộ với các phòng ban
được trang bị đầy đủ máy vi tính, máy in, máy photocopy phục vụ tốt công tác quản
lý và hỗ trợ giảng dạy.
- Hai phòng máy vi tính với 50 máy phục vụ nhu cầu học tập của học sinh. Các
máy vi tính đều được nối mạng internet, mạng không dây.
- Trường xây dựng 03 phòng học trực tuyến nhằm giúp việc giảng dạy và đặc
biệt là ôn tập, phụ đạo đạt được hiệu quả cao.
- Hội trường của nhà trường có sức chứa 600 người phục vụ tốt cho việc hội họp
và tổ chức các hoạt động giáo dục như đố em, học tập chính trị, kỹ năng hoạt động
đoàn thể…
1.4. Chất lượng giảng dạy:
Chất lượng giảng dạy của nhà trường trong những năm qua đã được Sở giáo dục
và đào tạo Đồng Nai đánh giá cao. Chất lượng có tính ổn định và nằm trong tốp 10
trường của tỉnh Đồng Nai. Hàng năm, tỷ lệ học sinh Khá và Giỏi đạt trên 50%, tỷ lệ
tốt nghiệp được duy trì trên 92% hàng năm. Trường cũng đạt được nhiều thành tích
trong thi học sinh giỏi cấp tỉnh.
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
11
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
1.5. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác kiểm tra:
kế hoạch, tâm thế cho mình. Tuy nhiên, kế hoạch đã nêu rõ đối tượng kiểm tra, kiểm
tra vào thời gian nào nên cũng có nhiều hạn chế. Chẳng hạn, giáo viên có tên trong kế
hoạch kiểm tra sẽ cố gắng, nỗ lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, trong đó có
hoạt động sư phạm còn những thành viên khác sẽ có tâm thế lơ là, thiếu sự đầu tư cố
gắng trong công tác. Thời điểm kiểm tra cũng đã xác định nên thường khi qua thời
điểm kiểm tra thì giáo viên lại buông xuôi, xem như đã “trả xong nợ”, đã hoàn thành
nhiệm vụ và được “nghỉ xả hơi”. Do đó, tác dụng của việc kiểm tra có phần giảm đi.
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
12
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
Những giáo viên không có tên trong danh sách kiểm tra sẽ dễ dẫn đến hiện tượng
thiếu cố gắng hoặc lơ là, chểnh mảng.
Kế hoạch kiểm tra nội bộ được Hiệu trưởng thông qua trong phiên họp Hội
đồng sư phạm đầu năm, sau đó được niêm yết ở phòng giáo viên để theo dõi thực
hiện.
Trong quá trình thực hiện kế hoạch kiểm tra, có lúc bị thay đổi do nguyên nhân
khách quan nhưng Hiệu trưởng chưa có sự bổ sung, điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp
thực tiễn.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Kế hoạch kiểm tra đầu năm nên có độ khái quát cao, tránh cụ thể quá, không
nêu rõ sẽ kiểm tra cá nhân nào; chỉ nêu sẽ kiểm tra số lượng giáo viên ở các tổ.
Cần có kế hoạch kiểm tra từng học kỳ để cụ thể hóa kế hoạch của cả năm. Sở dĩ
như vậy vì số lớp dạy, số tiết dạy, tên lớp dạy từng học kỳ sẽ có sự đổi thay do số tiết
dạy của một số môn không đều ở hai học kỳ, số giáo viên nghỉ thai sản thường đông
(mỗi năm 3 đến 4 giáo viên), hoặc do cơ cấu lại phân công giảng dạy theo hướng tiết
kiệm ngân sách và có lợi cho học sinh…Vì những lẽ đó nên cần có kế hoạch kiểm tra
của từng học kỳ để sát hợp với thực tiễn hơn. Trong kế hoạch kiểm tra từng học kỳ,
giờ đánh giá gặp nhiều khó khăn.
Trong công tác kiểm tra, các bước kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy không
được thực hiện đúng bài bản. Thường thì chỉ có hai bước kiểm tra, đánh giá là thực
hiện đầy đủ. Các bước tư vấn, thúc đẩy đa phần bị lãng quên. Ban kiểm tra nhiều lúc
quá chú trọng vào việc kiểm tra – đánh giá mà chưa chú trọng đến ý nghĩa sâu xa của
công tác kiểm tra là nhằm uốn nắn những vấn đề chưa tốt, đưa ra những giải pháp,
những khuyến nghị nhằm giúp cá nhân và tổ chức phát triển. Nguyên nhân là do
người đi kiểm tra chưa có nghiệp vụ về công tác kiểm tra, thanh tra. Thậm chí nhiều
lúc còn tỏ ra non kém hơn người được kiểm tra. Cũng có khi, người được kiểm tra lại
là bậc trưởng bối, hoặc là thầy dạy ngày trước của người đi kiểm tra nên đôi lúc cũng
có khó khăn cho trong nhận xét đánh giá.
Danh sách Ban kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên năm học 2010 –
2011:
STT Họ và tên Chức vụ Nhiệm vụ
Ghi
1 Phan Quang Vinh Hiệu trưởng Trưởng Ban
2 Phạm Ngọc Lư Phó Hiệu trưởng P.Trưởng ban
3 Nguyễn Thị Minh Huệ Phó Hiệu trưởng P.Trưởng ban
4 Lê Quang Thân Tổ trưởng Tổ Toán - Tin Thành viên
5 Nguyễn Sa Duy Tổ phó Tổ Toán - Tin Thành viên
6 Nguyễn Trường Sơn Tổ trưởng Tổ Lý - KTCN Thành viên
7 Nguyễn Thị Kim Nga Tổ trưởng tổ Hoá Thành viên
8 Trần Thị Nụ Tổ trưởng Tổ Sinh- KTNN Thành viên
9 Lê Thị Thanh Hồng Tổ trưởng Tổ Ngữ Văn Thành viên
10 Nguyễn Thị Ngọc Hân Tổ phó Tổ Ngữ Văn Thành viên
11 Lý Thị Thanh Tâm Tổ trưởng Tổ Anh Văn Thành viên
12 Hoàng Văn Tâm Tổ trưởng Tổ KHXH Thành viên
13 Lê An Khương Tổ trưởng Tổ TD - GDQP Thành viên
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
- Khi xây dựng lực lượng kiểm tra, Hiệu trưởng bổ sung thêm vào Ban kiểm tra
- Chế độ chính sách: Do chưa có chế độ cho công tác kiểm tra nội bộ nên Hiệu
trưởng nên đưa thêm mục này vào Quy chế chi tiêu nội bộ. Khi lực lượng giáo viên
được huy động vào Ban kiểm tra, cần được tính quy đổi thành giờ làm thêm để tạo
động lực cho công tác. Đồng thời qua đó, gắn ý thức trách nhiệm cho các cá nhân
trong quá trình tham gia kiểm tra.
2.2.3. Xây dựng chuẩn kiểm tra:
Từ trước đến nay, nhà trường chưa xây dựng chuẩn kiểm tra riêng cho đơn vị.
Ban kiểm tra nhà trường chỉ sử dụng một số văn bản pháp lý làm cơ sở để tiến
hành đánh giá hoạt động sư phạm của giáo viên. Đó là các văn bản như:
- Thông tư số 43/2006/TT-BGDĐT ngày 20/10/2006 hướng dẫn thanh tra tòan
diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo.
- Qui chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập
ban hành theo quyết định số 06/2006/QĐ-BNV ngày 21 tháng 3 năm 2006 của Bộ
trưởng Bộ Nội vụ.
- Công văn số 3040/BGD&ĐT-TCCB ngày 17 tháng 4 năm 2006 hướng dẫn
một số điều trong “Qui chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ
thông công lập”.
- Công văn 10227/THPT ngày 11/9/2001 Hướng dẫn đánh giá và xếp loại giờ
dạy ở bậc trung học. Tuy nhiên, qua thực tiễn vận dụng những văn bản này cho thấy
còn có những khó khăn khi thực hiện đánh giá hoạt động sư phạm của giáo viên.
- Công văn 10227 đã nêu tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại giờ dạy ở bậc trung học .
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
15
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
Trước đây, Ban kiểm tra dự giờ dự 02 tiết dạy của người được kiểm tra. Sau đó
nhận xét, đánh giá chất lượng hoạt động sư phạm của giáo viên. Trong quá trình kiểm
tra hoạt động sư phạm của giáo viên, hầu như ban kiểm tra chỉ vận dụng thang bảng
làm được của đối tượng kiểm tra.
Trong quá trình kiểm tra, đánh giá, Ban kiểm tra phải thực hiện tư vấn thúc đẩy
để công tác kiểm tra đi đúng mục tiêu xây dựng tập thể ngày càng phát triển.
a. Kiểm tra phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người giáo viên:
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
16
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
Thực tế, Ban kiểm tra chưa thực thi đúng việc kiểm tra. Hiện nay, các nội dung
này chủ yếu Ban kiểm tra chuyên môn mặc định cho giáo viên được kiểm tra được
xếp vào mức thực hiện tốt.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Ban Kiểm tra cần dựa vào một số căn cứ hoặc thiết lập một số căn cứ để đánh
giá phần này cho chuẩn xác hơn:
- Đề nghị giáo viên được kiểm tra viết một bản tự nhận xét đánh giá về các tiêu
chí nêu trên.
- Tham khảo bản nhận xét đánh giá của địa phương về vấn đề thực hiện cuộc
vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” để có cơ sở nhận
định đúng đắn hơn về phẩm chất cán bộ, giáo viên.
- Thu thập thông tin từ tập thể giáo viên, đồng nghiệp trong tổ chuyên môn.
- Thu thập thông tin từ phụ huynh học sinh, từ tập thể các lớp học sinh mà giáo
viên đó tham gia giảng dạy.
b. Kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao:
Về trình độ nghiệp vụ, tay nghề:
- Trình độ nắm bắt kiến thức, kỹ năng, thái độ cần xây dựng cho học sinh thể
hiện qua việc giảng dạy.
- Trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy và giáo dục thông qua kiểm tra giờ
dạy trên lớp của giáo viên.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
- Phân phối chương trình là mốc pháp lý để giáo viên thực hiện kế hoạch,
chương trình giảng dạy. Nhưng thực tiễn giảng dạy lại là một công trình phong phú,
sinh động, luôn luôn biến động theo năm tháng, ngày giờ và đối tượng học sinh, hoàn
cảnh không gian của từng tuần, từng tháng. Vì vậy, nhà trường cần để giáo viên lập
Kế hoạch giảng dạy-giáo dục cá nhân phù hợp với kế hoạch chung, qua đó đề xuất
được những sáng kiến, kinh nghiệm, phương pháp của cá nhân và việc vận dụng vào
thực tiễn như thế nào nhằm đạt mục tiêu giáo dục, giảng dạy mà nhà trường đã giao
theo phân công chuyên môn trong năm học.
d. Thực hiện các yêu cầu về soạn bài theo qui định:
Ban kiểm tra chuyên môn chủ yếu dựa vào số giáo án mà giáo viên đã soạn
hoặc đã dạy để xác định việc giáo viên thực hiện đúng hay chưa đúng yêu cầu về
soạn bài. Việc kiểm tra này còn mang nặng tính hình thức, chủ yếu là quan tâm nhiều
đến số lượng và hình thức thể hiện của giáo án, chưa đi sâu phân tích về nội dung
kiến thức, việc vận dụng, đổi mới phương pháp giảng dạy, phương pháp giáo dục của
giáo viên nên chưa nêu được những vấn đề có tính mới mẽ, đột phá từ giáo viên.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Ban Kiểm tra đã quan tâm đến chất lượng soạn giảng, không căn cứ vào số
lượng, cách thức trình bày để đánh giá việc soạn giảng của giáo viên. Đặc biệt là cần
nhắm vào những đối tượng học sinh khác nhau, các lớp khác nhau để có giáo án phù
hợp đối tượng người học, tránh chung một giáo án cho mọi loại đối tượng người học
sẽ không đạt được kết quả tối ưu trong giảng dạy.
e. Kiểm tra và chấm bài, quan tâm giúp đỡ các đối tượng học sinh:
Ban Kiểm tra chuyên môn mới chỉ dừng ở việc kiểm tra sổ điểm của giáo viên
để đánh giá việc chấm bài của giáo viên mà chưa đi sâu vào phân tích các đề kiểm
tra, đáp án, phương án làm bài giáo viên cung cấp cho học sinh trong quá trình chuẩn
bị làm bài và sau khi làm bài để học sinh hiểu được, nắm bắt được cách làm bài, hình
thành kiến thức cơ bản cho bản thân nhằm đạt mục tiêu học tập tốt.
Ban kiểm tra cũng chưa chú ý đến vấn đề ra đề kiểm tra như thế nào để phân
loại học sinh, tạo được tâm lý thích học cho mọi loại đối tượng học sinh nhằm phát
chuyên môn hoạt động. Ban Kiểm tra chuyên môn cần tìm hiểu thêm thông tin từ
phía học sinh trong việc giáo viên tiến hành thí nghiệm, kết quả thu được, việc học
sinh viết báo cáo thu hoạch sau tiết thí nghiệm để củng cố kết luận kiểm tra.
g. Kiểm tra về đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ và các qui định về
chuyên môn:
Đây là công việc định kỳ phải làm nhiều lần trong năm. Các đợt kiểm tra nhìn
chung khá nghiêm túc. Giáo viên đều lập hồ sơ sổ sách đầy đủ theo yêu cầu của
trường. Trong các đợt kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên, Ban Kiểm tra đều
tiến hành kiểm tra sổ sách hồ sơ theo quy định.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Hiệu trưởng cho giáo viên lập thêm một số hồ sơ như sau: Sổ Kế hoạch cá nhân,
Sổ Học tập - Bồi dưỡng.
h. Kiểm tra thực hiện tự bồi dưỡng và tham gia bồi dưỡng chuyên môn,
nghiệp vụ:
Trong năm học, nhà trường có tổ chức các khoá học bồi dưỡng chuyên môn,
nghiệp vụ, vi tính cho giáo viên bên cạnh các khoá học do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ
chức. Đôi khi, Ban kiểm tra chưa kiểm tra được việc tham gia học tập của giáo viên
như thế nào, kết quả đạt được ra sao.
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
19
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Bản thân tham mưu cho Hiệu trưởng xây dựng quy định về tham gia bồi dưỡng
chuyên môn, nghiệp vụ, trong đó quy định Sổ tự bồi dưỡng để qua đó nắm bắt được
phần nào quá trình tự học tự nâng cao kiến thức của giáo viên, có chế độ khuyến
khích khen thưởng những cá nhân có tinh thần tự học tốt.
i. Kiểm tra việc tuân thủ các qui định về dạy thêm, học thêm:
kiểm tra tại lớp như thế sẽ khách quan hơn trong đánh giá chất lượng học sinh.
Ban Kiểm tra cũng chưa có bước so sánh kết quả các bài kiểm tra theo tiến trình
thời gian để đánh giá mức độ tiến bộ của học sinh hay nói cách khác đó chính là kết
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
20
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
quả giảng dạy của giáo viên sau khi nhận lớp đã đưa lớp theo chiều hướng tiến bộ
hay thụt lùi.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Ban kiểm tra cần căn cứ vào kết quả kiểm tra chung để đánh kết quả giảng dạy
của giáo viên. Kết quả từng bài kiểm tra của phân môn của lớp được tổ Giáo vụ cung
cấp cho từng giáo viên của bộ môn lớp đó lưu hồ sơ cá nhân và xuất trình cho Ban
kiểm tra đánh giá. Đây là một căn cứ quan trọng để đánh giá chất lượng giảng dạy
của giáo viên.
l. Kết quả lên lớp, tốt nghiệp của bộ môn ở các lớp mà giáo viên đã dạy các
năm trước:
Đây là một chỉ số quan trọng trong đánh giá giáo viên. Tuy nhiên, từ trước đến
nay tại đơn vị chưa thực hiện. Hàng năm, sau khi tổng kết năm học, các kết quả về
điểm tổng kết bộ môn có đưa vào để đánh giá xếp loại thi đua mà chưa được nhà
trường xem là cứ liệu trong đánh giá chuyên môn của giáo viên. Đặc biệt kết quả
điểm tốt nghiệp của bộ môn lại càng chưa được chú ý tới. Hầu như, điểm tốt nghiệp
chỉ để đánh giá nhà trường chứ chưa được phân tích để đánh giá giáo viên.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Hồ sơ kết quả lên lớp, tốt nghiệp đối với bộ môn ở lớp mà giáo viên đã dạy phải
được lưu hồ sơ cá nhân của giáo viên để Ban kiểm tra có cơ sở đánh giá quá trình
công tác của giáo viên.
Ban kiểm tra có kiểm tra trực tiếp kết quả thực hiện công tác của giáo viên, cụ
đình học sinh như thế nào, việc xây dựng lớp qua từng tháng của năm học và sau
cùng là sự chuyển biến tích cực của lớp như thế nào để đánh giá mức độ hoàn thành
công tác chủ nhiệm, tránh dựa vào thành tích của lớp để đánh giá vì có những tập thể
học sinh tự ý thức tốt (các lớp nguồn), còn có nhiều lớp giáo viên chủ nhiệm chật vật
để đưa lớp đi lên lại được đánh giá chưa tốt.
- Tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh, nhất là trong lớp mình dạy:
Đây là vấn đề quan trọng hàng đầu trong công tác giáo dục của người thầy giáo.
Chúng ta không phải chỉ dạy chữ cho các em mà phải dạy cho học sinh cách làm
người. Nhưng hiện nay, nhiều giáo viên quan niệm việc giáo dục các em có thái độ
như thế nào với cuộc sống là công việc của gia đình và của giáo viên chủ nhiệm, của
các tổ chức Đoàn – Hội. Còn giáo viên bộ môn chỉ dạy kiến thức phân môn mà mình
được phân công mà lo là việc giáo dục đạo đức cho các em học sinh.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Ban kiểm tra chuyên môn chú ý kiểm tra nội dung này qua việc nghiên cứu sổ
đầu bài, sổ trực của cờ đỏ, quản sinh để biết diễn biến các giờ học của giáo viên và
việc giáo viên xử lý các tình huống có thấu tình đạt lý hay không.
- Thực hiện các công tác khác được phân công.
Giáo viên ngoài công việc dạy học, chủ nhiệm còn phải tham gia các hoạt động
khác do nhà trường, các đoàn thể phân công. Ban Kiểm tra cũng chưa chú ý đến vấn
đề này khi kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên.
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Ban Kiểm tra kiểm tra việc thực hiện các công tác khác được phân công qua bản
nhận xét về công việc giáo viên đó được giao từ các ban ngành đoàn thể hoặc do
Hiệu trưởng nhận xét nếu công tác đó được Hiệu trưởng phân công. Có như vậy, giáo
viên mới thực thi tròn nhiệm vụ của mình và được khích lệ khi hoàn thành tốt các
công tác khác được giao.
2.3. Nhận xét về công tác tư vấn, thúc đẩy:
Đây vẫn là khâu yếu nhất hiện nay trong quá trình kiểm tra nội bộ trường học
tồn tại trong nhiều năm qua ở nhà trường. Vấn đề này đã được đề cập ở phần xây
dựng lực lượng kiểm tra. Ở đây, tôi chỉ phân tích thêm một số ý.
giáo viên tiến bộ đến đâu sau khi đã được tư vấn thúc đẩy. Có như vậy, công tác tư
vấn, thúc đẩy mới được quan tâm đúng mức hơn.
- Lãnh đạo khuyến khích cấp dưới mạnh dạn đề xuất các kiến nghị.
2.4. Tổng kết, điều chỉnh:
Trong năm, nhà trường tiến hành hai đợt kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo
viên vào giữa học kỳ I và cuối học kỳ II.
Tổng số giáo viên được kiểm tra là giáo viên (trên tổng số 57 giáo viên trực tiếp
giảng dạy). Kế hoạch kiểm tra đề ra cho năm học 2010 – 2011 là 20 giáo viên.
Số giáo viên được kiểm tra có kết quả như sau:
Xếp loại Tốt: 12 (60%).
Xếp loại Khá: 08 (40%).
Xếp loại TB: 0 (0 %).
* Các bước cải tiến đã thực hiện trong năm học 2010 - 2011:
Sau mỗi đợt kiểm tra, cần có sơ kết, tổng kết, tổng hợp số liệu báo cáo trước
toàn trường. Qua đó nêu lên những hạn chế của nhà trường, của giáo viên để mọi
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
23
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
người rút kinh nghiệm nhằm điều chỉnh hoạt động. Đồng thời phổ biến được các yếu
tố, nhân tố tích cực để mọi người học tập.
Trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra, cần có kế hoạch bổ sung, điều
chỉnh để công tác kiểm tra diễn ra đúng thực tiễn, tránh bị động và không hoàn thành
chỉ tiêu.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Hiệu trưởng rất quan tâm đến công tác kiểm tra nội bộ trường học, trong đó có
công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên. Công tác kiểm tra đã được triển
khai đều đặn, bài bản hơn, đem lại nhiều kết quả trong việc nâng cao chất lượng đội
kỳ năm
trước
Tăng
Giảm
do
chuyển
lên
Tốt
Tăng
Bằng
năm
trước
Tăng Tăng
Giảm
do
chuyển
lên
Khá
Giảm
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
24
Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên
Tại trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh
________________________________________________________________________________
- Năm học 2010 – 2011: đội tuyển học sinh giỏi khối 12 của trường đạt 32 giải
Học sinh giỏi cấp tỉnh (so với cùng kì năm học trước tăng 19 giải).
- Về chất lượng đội ngũ giáo viên :
+ Trước khi thực hiện đề tài:
Năm học
- Thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên để
giáo viên nâng cao năng lực sư phạm.
NGƯỜI THỰC HIỆN
Phạm Ngọc Lư
Người thực hiện: Phạm Ngọc Lư
25