CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐIỆN BIÊN
TRUNG TÂM GDTX HUYỆN TUẦN GIÁO
GIÁO VIÊN: HÀ THỊ CÚC
Môn : Ngữ Văn
Lớp : 11
Tổ: Giảng dạy văn hóa
Đơn vị : Trung tâm GDTX huyện Tuần Giáo
Tiết 35 Tiếng việt
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ SINH HOẠT

I.Ngôn ngữ sinh hoạt
1/ Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt
a. Ví dụ:
(Buổi trưa tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương đi
học.)
- Hương ơi !Đi học đi!
(Im lặng)
- Hương ơi ! Đi học đi! (Lan và Hùng gào lên)
- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa à!
(tiếng một người đàn ông nói to)
- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa với! Nhanh lên con,
Hương! (tiếng mẹ của Hương nhẹ nhàng ôn tồn)
- Đây rồi , ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)
- Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi! (tiếng Lan càu nhàu)
- Hôm nào cũng chậm. Lạch bà lạch bạch như vịt bầu! (tiếng Hùng
tiếp lời)
Hướng dẫn thảo luận: thời gian 5’
-
Không gian, thời gian cuộc giao tiếp.
-

- Đây rồi , ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)
- Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi! (tiếng Lan càu nhàu)
- Hôm nào cũng chậm. Lạch bạch như vịt bầu! (tiếng Hùng tiếp lời)
(Buổi trưa tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương
đi học.)
- Hương ơi !Đi học đi!
(Im lặng)
- Hương ơi ! Đi học đi! (Lan và Hùng gào lên)
- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa
à! (tiếng một người đàn ông nói to)
- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa với! Nhanh
lên con, Hương! (tiếng mẹ của Hương nhẹ nhàng ôn tồn)
- Đây rồi , ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)
- Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi! (tiếng Lan càu
nhàu)
- Hôm nào cũng chậm. Lạch bạch như vịt bầu! (tiếng Hùng tiếp
lời)
(Buổi trưa tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương
đi học.)
- Hương ơi !Đi học đi!
(Im lặng)
- Hương ơi ! Đi học đi! (Lan và Hùng gào lên)
- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa
à! (tiếng một người đàn ông nói to)
- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa với! Nhanh
lên con, Hương! (tiếng mẹ của Hương nhẹ nhàng ôn tồn)
- Đây rồi , ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)
-
Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi!
-

- Hôm nào cũng chậm. Lạch bà lạch bạch như vịt bầu! (tiếng Hùng
tiếp lời)
(Buổi trưa tại khu tập thể X, hai bạn Lan và Hùng gọi bạn Hương đi
học.)
- Hương ơi !Đi học đi!
(Im lặng)
- Hương ơi ! Đi học đi! (Lan và Hùng gào lên)
- Gì mà ầm ầm lên thế chúng mày! Không cho ai ngủ ngáy nữa à!
(tiếng một người đàn ông nói to)
- Các cháu ơi, khẽ chứ! Để cho các bác ngủ trưa với! Nhanh lên con,
Hương! (tiếng mẹ của Hương nhẹ nhàng ôn tồn)
- Đây rồi , ra đây rồi! (tiếng Hương nhỏ nhẹ)
- Gớm, chậm như rùa ấy! Cô phê bình chết thôi! (tiếng Lan càu nhàu)
- Hôm nào cũng chậm. Lạch bà lạch bạch như vịt bầu! (tiếng Hùng
tiếp lời)
- Không gian : Tại khu tập thể X.
- Thời gian : Buổi trưa.
- Nhân vật giao tiếp, quan hệ giữa các nhân vật
+ Mẹ Hương ( quan hệ thân sơ – mẹ của Hương), người đàn ông hàng
xóm (quan hệ hàng xóm); so với Lan, Hương, Hùng thì họ là vai bề
trên, lớn tuổi.
- Hoạt động giao tiếp :
+ Lan + Hùng + Hương: bạn bè (bình đẳng về vai giao tiếp).
+ Hình thức : gọi - đáp.
+ Nội dung : gọi nhau đi học.
+ Mục đích : đến lớp đúng giờ quy định.
- S/d phương tiện phụ trợ: ngữ điệu kèm theo thái độ của nhân vật.
- Ngôn ngữ :
+ Sử dụng nhiều từ hô - gọi ; tình thái từ : ơi ,/, rồi, à, chứ,
với, gớm, ấy, chết thôi

1./ Khái niệm ngôn ngữ sinh hoạt:
a.Ví dụ:
b.Khái niệm
Ngôn ngữ sinh hoạt là lời ăn tiếng nói hàng
ngày, dùng để thông tin, trao đổi ý nghĩ,
tình cảm…đáp ứng Những nhu cầu trong
cuộc sống.
2. Các dạng biểu hiện của ngôn ngữ sinh
hoạt:
-
Thể hiện chủ yếu ở dạng nói nói (độc
thoại, đối thoại);
- Một số trường hợp có ở cả dạng viết (nhật
ký, hồi ức cá nhân, thư từ, tin nhắn…).
- Trong tác phẩm VH, lời thoại của các nhân
vật là dạng “lời nói tái hiện”, mô phỏng lời
thoại tự nhiên, ngôn ngữ sinh hoạt hàng
ngày.
Lời nói tái hiện trong văn bản VH được
biến cải tổ chức lại theo thể loại văn bản
và ý đồ của tác giả.
-Trong tác phẩm văn
học, ngôn ngữ sinh
hoạt có dạng biểu
hiện như thế nào ?
- Giữa lời thoại tự
nhiên và lời nói tái
hiện trong văn bản
VH có gì giống và
khác nhau ?

bài tập b biểu hiện ở
bài tập b biểu hiện ở
dạng nào? Nhận xét
dạng nào? Nhận xét
cách dùng từ ngữ?
cách dùng từ ngữ?
TỔ 2
TỔ 2
Phát biểu ý kiến của
Phát biểu ý kiến của
mình về câu tục ngữ
mình về câu tục ngữ
“
“
Vàng thì thử lửa
Vàng thì thử lửa
thử than…”
thử than…”
I.Ngôn ngữ sinh
hoạt
1. Khái niệm
2. Các dạng biểu
hiện của ngôn
ngữ sinh hoạt Ghi nhớ SGK
Ghi nhớ SGK
3.
3.

Lời nói
Lời nói”(ngôn ng
”(ngôn ng
ữ)
ữ)
phong phú, đa dạng
phong phú, đa dạng
- Phải biết lựa chọn từ ngữ, tổ chức lời nói đúng
- Phải biết lựa chọn từ ngữ, tổ chức lời nói đúng
nhất, hay nhất để làm hấp dẫn người nghe, thể
nhất, hay nhất để làm hấp dẫn người nghe, thể
hiện tính văn hóa.
hiện tính văn hóa.
- “
- “
Vừa lòng nhau
Vừa lòng nhau
” không phải là xu nịnh vuốt
” không phải là xu nịnh vuốt
ve lẫn nhau, có lúc cần phải nói thẳng (nói toạc
ve lẫn nhau, có lúc cần phải nói thẳng (nói toạc
móng heo); Cách nói dễ nghe, không xúc phạm
móng heo); Cách nói dễ nghe, không xúc phạm
đến người nghe.
đến người nghe.
I.Ngôn ngữ sinh
hoạt

câu tục ngữ
câu tục ngữ
Muốn biết
Muốn biết
vàng
vàng
tốt hay xấu phải thử lửa, muốn
tốt hay xấu phải thử lửa, muốn
biết
biết
chuông vang
chuông vang
phải thử tiếng. Cũng như thế,
phải thử tiếng. Cũng như thế,
muốn biết người
muốn biết người
đó có tính nết như thế nào (ăn
đó có tính nết như thế nào (ăn
nói dễ nghe hay sỗ sàng, cộc cằn, thô lỗ…) phải
nói dễ nghe hay sỗ sàng, cộc cằn, thô lỗ…) phải
qua lời nói mới biết được.
qua lời nói mới biết được.
I.Ngôn ngữ sinh
hoạt
1.Khái niệm
2.Các dạng biểu
hiện của ngôn
ngữ sinh hoạt
+ Cực lòng biết bao nhiêu.
+ rượt; rạchI.Ngôn ngữ sinh
hoạt
1.Khái niệm
2.Các dạng biểu
hiện của ngôn
ngữ sinh hoạt Ghi nhớ SGK
Ghi nhớ SGK
3. Luyện tập
3. Luyện tập