Bài 6
NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC HỘI CỰU CHIẾN BINH
VÀ VẬN ĐỘNG CỰU CHIẾN BINH Ở CƠ SỞ
1. CÔNG TÁC HỘI CỰU CHIẾN BINH Ở CƠ SỞ
1.1. Khái lược về Hội Cựu chiến binh Việt Nam
1.1.1. Tính chất, mục đích của Hội
1.1.1.1. Tính chất
Hội Cựu chiến binh là một tổ chức chính trị - xã hội ra dời muộn so với các tổ
chức, đoàn thể chính trị - xã hội khác. Tháng 2 – 1990, Ban Bí thư Trung ương có
Quyết định số 100-QĐ/TW về việc thành lập Hội Cựu chiến binh Việt Nam. Từ khi
thành lập, Hội Cựu chiến binh được Đảng, Nhà nước, các đoàn thể trong hệ thống
chính trị rất quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho Hội hoạt động. Đảng, Nhà nước đã
có nhiều văn bản về công tác cựu chiến binh. Bộ Chính trị khóa IX có Nghị quyết số
09-NQ/TW ngày 8-1-2002 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Hội Cựu
chiến binh. Tháng 10-2005, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh Cựu
chiến binh; chính phủ có nhiều nghị định về công tác cựu chiến binh. Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam đã có các văn bản quy định phối hợp công tác cựu chiến binh,… Điều
đó thể hiện, toàn bộ hệ thống chính trị đánh giá cao vị trí, vai trò của công tác vận
động cựu chiến binh. Đảng, Nhà nước xác định:
Hội Cựu chiến binh là một tổ chức chính trị - xã hội, thành viên của Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và được đối xử bình đẳng như các
thành viên khác trong hệ thống chính trị.
Công tác vận động cựu chiến binh là một trong những công tác vận động quần
chúng quan trọng của Đảng, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các
1
ngành, của toàn thể xã hội, trong đó Hội cựu chiến binh là nòng cốt nhằm tập hợp,
đoàn kết, phát huy sức sáng tạo của cựu chiến binh, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
1.1.1.2. Mục đích
Mục đích của Hội là tập hợp, đoàn kết, tổ chức, động viên các thế hệ Cựu chiến
binh giữ gìn và phát huy bản chất, truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”, tích cực tham gia
Để thực hiện chức năng này, Hội cần đa dạng hóa hình thức vận động, tập hợp
cựu chiến binh. Cần nắm vững đối tượng vận động của Hội là toàn thể cựu chiến binh
thuộc các thế hệ, cả cựu chiến binh đã vào Hội và cựu chiến binh chưa vào Hội. Các
cấp hội duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các đối tượng trên, động viên anh chị em giữ
gìn, phát huy bản chất, truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ” trong cuộc sống đời thường và
trên mặt trận, làm tốt nghĩa vụ công dân, góp phần chăm lo bảo vệ những quyền lợi
chính đáng, hợp pháp của anh, chị em , giúp nhau có cuộc sống lành mạnh, no ấm;
động viên cựu chiến binh phát huy vai trò và tiềm năng đa dạng của mình đóng góp
thiết thực vào sự nghiệp xây dựng đất nước. Tổ chức hội vững mạnh, hội viên gương
mẫu là điều kiện cơ bản để thực hiện vai trò nòng cốt của Hội trong công tác vận động
cựu chiến binh.
Chủ động đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và hình thức tập hợp, sinh
hoạt hội viên, coi trọng sinh hoạt tư tưởng, văn hóa, dân chủ, gắn bó tình đồng đội, đi
sâu từng đối tượng, từng thế hệ, từng lứa tuổi cựu chiến binh ở các vùng miền khác
nhau. Hướng mạnh các hoạt động của Hội về cơ sở, thường xuyên đi sát cơ sở, từ đó
các cấp hội xây dựng các chương trình hành động cụ thể sát đối tượng vận động. Phải
luôn quán triệt quan điểm cơ bản về đổi mới công tác dân vận của Đảng, động viên
chính trị phải gắn liền với chăm lo lợi ích thiết thực của cựu chiến binh.
3
1.1.2.2. Nhiệm vụ
Tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, chính quyền, chế độ xã hội chủ
nghĩa; đấu tranh chống mọi âm mưu, hoạt động chống phá hoại của các thế lực thù
địch; chống các quan điểm sai trái với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của
Nhà nước; thực hiện các quy định của pháp luật về dân chủ ở cơ sở, đấu tranh chống
quan lieu, tham nhũng, lãng phí, tệ nạn xã hội; giám sát hoạt động của cơ quan nhà
nước, của cán bộ, công chức theo quy định của pháp luật.
Tham gia phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh; kiến nghị
với cơ quan nhà nước, chính quyền địa phương về xây dựng và tổ chức thực hiện
chính sách, pháp luật có liên quan đến cựu chiến binh, Hội Cựu chiến binh.
Tập hợp, đoàn kết, động viên cựu chiến binh rèn luyện, giữ gìn phẩm chất, đạo
điểm, đường lối chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với hội viên để cùng
thực hiện; thường xuyên nâng cao nhận thức trách nhiệm của một công dân đối với xã
hội, nhận thức được vinh dự và trách nhiệm của hội viên trong một tổ chức nối tiếp
truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”.
1.1.4. Hệ thống tổ chức của Hội
Theo Điều lệ Hội Cựu chiến binh Việt Nam khóa V, Hội Cựu chiến binh được
tổ chức theo hệ thống 4 cấp: Trung ương; tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi
chung là cấp tỉnh); huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là cấp huyện)
và cấp hội cơ sở. Cho đến nay, ở tất cả các tỉnh thành phố, các quận huyện đều có Hội
cựu chiến binh. Ở hầu hết các xã, phường, thị trấn có từ 3 hội viên cựu chiến binh trở
lên sinh sống đều có tổ chức cơ sở hội.
5
Thực hiện Nghị quyết số 478/TTg ngày 3-7-1997 của Thủ tướng Chính phủ về
tổ chức và hoạt động của tổ chức Hội Cựu chiến binh Việt Nam trong các cơ quan
hành chính nhà nước, sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước, ở hầu hết các bộ, ngành,
doanh nghiệp nhà nước đều có tổ chức Hội Cựu chiến binh. Trong các cơ quan tổ
chức, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức của hội đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy cùng cấp;
hoạt động theo quy định của Pháp lệnh Cựu chiến binh và Điều lệ Hội. Hội được tổ
chức dựa theo hệ thống tổ chức của Đảng; tổ chức đảng của đơn vị trực thuộc cấp ủy
nào thì tổ chức hội của đơn vị cũng trực thuộc tổ chức hội cấp tương ứng,…
1.2. Tổ chức cơ sở của Hội
1.2.1. Vị trí, vai trò
Tổ chức cơ sở hội được thành lập ở các xã, phường, thị trấn, các cơ quan hành
chính, sự nghiệp, doanh nghiệp. Những tổ chức cơ sở đông hội viên hoặc địa bàn quá
rộng được thành lập các chi hội dưới chi hội là phân hội tạo thuận lợi cho sinh hoạt,
công tác và thăm hỏi giúp đỡ nhau.
Tổ chức cơ sở hội là nền tảng, là nguồn gốc sức mạnh của Hội, có vị trí quan
trọng trong toàn bộ hoạt động của Hội; xây dựng cơ sở vững mạnh là khâu trọng yếu.
1.2.2. Nhiệm vụ của tổ chức cơ sở Hội
- Đối với tổ chức cơ sở hội nói chung:
cho cựu chiến binh
7
Bằng nhiều hình thức phù hợp, sáng tạo, tổ chức cơ sở hội tập trung tuyên
truyền, giáo dục, bồi dưỡng cựu chiến binh tiếp tục rèn luyện, phấn đấu nâng cao bản
lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, trình độ hiểu biết về đường lối, chủ trương của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức về kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ
thuật,…kiên quyết đấu tranh chống những quan điểm, tư tưởng sai trái, ngăn ngừa và
khắc phục tư tưởng bảo thủ, trì truệ, công thần. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này cần:
Thứ nhất, bồi dưỡng nâng cao bản lĩnh chin trị cho cựu chiến binh. Bản lĩnh
chính trị của cựu chiến binh được thể hiện ở tư tưởng kiên định mục tiêu lý tưởng độc
lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội, kiên định chủ nghĩa Mác – Leenin và tư tưởng
Hồ Chí Minh; tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, luôn vững vàng trước những khó
khăn thách thức, phấn đấu thực hiện đường lối đổi mới do Đảng đề ra; quyết tâm bảo
vệ Đảng, bảo vệ chính quyền nhân dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, kiên quyết
đấu tranh chống những quan điểm, tư tưởng sai trái; nhận rõ âm mưu, thủ đoạn “diễn
biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch chống phá cách mạng nước ta;
thường xuyên nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng nước ta; thường xuyên nêu cao
tinh thần cảnh giác cách mạng, kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu của
chúng. Trong bối cảnh hiện nay, tổ chức cơ sở Hội càn làm tốt hơn việc giáo dục
truyền thống yêu nước, ý thức về sự toàn vẹn lãnh thổ, về chủ quyền quốc gia của dân
tộc Việt Nam.
Thứ hai, tổ chức hội ở cơ sở cần đi đầu trong việc tuyên truyền, vận động cựu
chiến binh thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh”, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống trong sạch lành mạnh cho
hội viên. Đạo đức, lối sống của cựu chiến binh được thể hiện bằng tinh thần yêu nước,
kính trọng nhân dân, ý thức tự hào, tự tôn dân tộc, giữ gìn và phát huy bản sắt dân tộc;
nêu cao tấm gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, sống trong sạch lành mạnh;
nêu cao tinh thần đoàn kết, tôn trọng và chấp hành nghiêm chỉnh kỷ cương, luật pháp;
thường xuyên cảnh giác và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và mọi
biểu hiện tiêu cực khác, làm gương cho thế hệ trẻ noi theo.
chiến binh bị nhiễm chất độc màu da cam, anh chị em thương binh, gia đình liệt sĩ. Tổ
chức cơ sở hội bằng các hình thức phù hợp động viên cựu chiến binh phát huy tinh
thần tự lực, tự cường, đoàn kết, tương thân, tương ái để giúp nhau cải thiện và nâng
cao đời sống, đồng thời quan tâm chăm lo đến đời sống và quyền lợi hợp pháp của
cựu chiến binh.
2.3. Nghiệp vụ động viên cựu chiến binh tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ
Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững ổn định
chính trị và quốc phòng, an ninh
Với chức năng, nhiệm vụ của mình, Hội Cựu chiến binh có thế mạnh riêng
trong việc tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức
chính trị - xã hội khác, nhất là ở cơ sở.
Tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, chính quyền là nhiệm vụ quan trọng hàng
đầu của cựu chiến binh nhằm góp phần làm cho đảng bộ và chính quyền ngày càng
trong sạch vững mạnh, ngày càng phát huy tốt hơn quyền làm chủ của nhân dân. Tổ
chức cơ sở hội cần có các hình thức động viên, khuyến khích cựu chiến binh tích cực
tham gia giáo dục thế hệ trẻ, trước hết là con em mình để làm tốt công tác phát triển
Đảng ở địa phương, đơn vị; thường xuyên đóng góp ý kiến cụ thể, trung thực, khách
quan cho cấp ủy đảng, chính quyền để phát huy vai trò của tổ chức hội trong công tác
xây dựng Đảng nói riêng, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh nói chung.
Cựu chiến binh tham gia xây dựng và bảo vệ Đảng, chính quyền trước hết phải
bảo vệ đường lối, quan điểm của Đảng, gương mẫu chấp hành và vận động nhân dân
chấp hành chủ trương, chính sách của chính quyền địa phương; đề cao trách nhiệm,
chân thành góp ý kiến với các cấp ủy đảng, các cấp chính quyền trong việc xây dựng,
hoạch định các chủ trương, chính sách, các chương trình kinh tế, văn hóa, xã hội,
quốc phòng, an ninh của địa phương, nhất là ở cơ sở.
10
Động viên cựu chiến binh tích cực tuyên truyền vận động nhân dân và bản thân,
gia đình gương mẫu thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, tích cực tham gia xây dựng,
củng cố quốc phòng, an ninh ở địa phương góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật
tự an toàn xã hội trên địa bàn; kiên quyết đấu tranh chống tệ nạn quan liêu, tham
đáng với tám chữ vàng truyền thống: “Trung thành – Đoàn kết – Gương mẫu – Đổi
mới” của Hội cựu chiến binh Việt Nam.
2.5. Nghiệp vụ công tác tham mưu lãnh đạo, chỉ đạo
Ban Chấp hành Hội chủ động tham mưu cho cấp ủy đảng ở cơ sở trong việc
lãnh đạo công tác vận động cựu chiến binh, phối hợp với chính quyền để thực hiện
các chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với cựu chiến binh, phối hợp chăm lo và
bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên.
Trong công tác điều hành, Ban Chấp hành Hội ở cơ sở duy trì tốt chế độ hội
hopk, sinh hoạt của Ban Chấp hành, của Hội, đổi mới công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều
hành đối với các cho hội. Ban Chấp hành Hội ở cơ sở cần phối hợp chặt chẽ với Hội
Cựu Thanh niên xung phong, Hội Người cao tuổi để thực hiện các chế độ, chính sách
đối với cựu chiến binh.
Tổ chức cơ sở hội cần làm tốt công tác thi đua – khen thưởng, đảm bảo nguyên
tắc, công khai, dân chủ, công bằng để cổ vũ, động viên phong trào của cựu chiến binh.
Câu hỏi ôn tập
1. Trình bày những vấn đề cơ bản về tổ chức và hoạt động của tổ chức Hội Cựu
chiến binh ở cơ sở? Liên hệ thực tiễn?
2. Trình bày những nội dung cơ bản về nghiệp vụ công tác vận động cựu chiến
binh của Hội Cựu chiến binh ở cơ sở? Liên hệ thực tiễn?
Tài liệu tham khảo
12
1. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội địa biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb. Chính trị quốc gia, H.2006.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI.
Chính trị quốc gia, H.2011.
3. Pháp lệnh Cựu chiến binh (2005).
4. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V Hội Cựu chiến binh Việt Nam.
5. Điều lệ Hội Cựu chiến binh Việt Nam.
13