A. MỞ ĐẦU
Tên đề tài: “ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 8 HỌC TỐT
CHUYỂN CÂU TRỰC TIẾP SANG GIÁN TIẾP ”
1. Lý do chọn đề tài:
Hiện nay, tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ phổ biến trên toàn thế giới
và hơn bốn mươi quốc gia sử dụng nó như một ngôn ngữ chính và gần 400
triệu người dùng nó như một ngôn ngữ thứ hai trong giao tiếp. Ở Việt Nam,
tiếng Anh được xem là một ngoại ngữ chính trong các trường phổ thông hiện
nay.
Là giáo viên dạy bộ môn Tiếng Anh, chúng tôi luôn mong muốn học
sinh của mình có thể hiểu bài một cách nhanh nhất, chủ động nhất, đặc biệt
các em có thể vận dụng những kiến thức đã học vào giao tiếp thực tế. Muốn
vậy, chúng ta cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy sao cho mỗi tiết lên
lớp học sinh đều hứng thú học tập tích cực rèn luyện và nhớ được bài ngay
tại lớp.
Chúng ta đều biết bất cứ một thứ tiếng nào trên thế giới, muốn giao
tiếp được với nó, đòi hỏi chúng ta phải có một vốn kiến thức nhất định nào
đó. Trong tiếng Anh, câu trực tiếp và gián tiếp đóng môt vai trò quan trọng.
Hiểu được cách thức chuyển từ câu trực tiếp sang gián tiếp sẽ giúp học sinh
nâng cao các kĩ năng : nghe, nói, đọc và viết.
1
Thật vậy, nếu không biết cách thức chuyển từ câu trực tiếp sang gián
tiếp, các em sẽ không thể phát triển tốt các kỹ năng nghe, nói, đọc và viết
cho dù các em có nắm vững kiến thức ngữ pháp khác và từ vựng.
Do vậy, giúp học sinh nắm vững cách thức chuyển từ câu trực tiếp
sang gián tiếp đã học để vận dụng vào việc rèn luyện các kỹ năng là việc làm
rất quan trọng khiến tôi trăn trở và quyết định thực hiện đề tài :
“Kinh nghiệm giúp học sinh lớp 8 học tốt chuyển câu trực tiếp sang
gián tiếp”
2. Đối tượng nghiên cứu:
- Các tiết học môn Tiếng Anh 8 có giới câu trực tiếp và gián tiếp.
học sinh , phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều
kiện từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng
hợp tác, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế, tác động đến tình
cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”.
3
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
1. Thuận lợi
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi về
cơ sở vật chất và tài liệu chuyên môn phục vụ cho việc giảng dạy bộ môn :
bộ tranh lớp 8, máy cassette, máy chiếu đa năng …
- Chính quyền địa phương và các đoàn thể trong và ngoài nhà trường
luôn hỗ trợ giáo viên trong quá trình công tác.
- Bản thân giáo viên bộ môn luôn nhận được sự hỗ trợ từ các giáo viên
cùng tổ chuyên môn và các đồng nghiệp.
- Đa số các em học sinh trong lớp đều yêu thích học Tiếng Anh và chuẩn
bị tốt sách vở, đồ dùng cho việc học tập.
- Phần lớn phụ huynh học sinh luôn quan tâm và tạo điều kiện để con em
mình học tập.
2. Khó khăn
- Đa số các em chưa có phương pháp học cách thức chuyển từ câu trực
tiếp sang gián tiếp thật sự hiệu quả. Về phía phụ huynh, cũng rất khó khăn
trong việc kiểm tra hoặc hướng dẫn các em tự học ở nhà bởi môn ngoại ngữ,
không phải phụ huynh nào cũng biết.
- Một số học sinh nhất là các học sinh nam thường xao lãng và ít quan
tâm đến việc học tập cũng như cách thức chuyển từ câu trực tiếp sang gián
tiếp
4
- Một số học sinh ít có thời gian học bài ở nhà vì ngoài giờ học các em
còn phải phụ giúp cha mẹ làm việc nhà, việc đồng áng …
- Các em ít có điều kiện để giao tiếp bằng tiếng Anh và các em cũng ngại
Ví dụ: He said "I bought a new motorbike for myself yesterday".
Trong câu gián tiếp thông tin đi từ người thứ nhất qua người thứ hai đến
với người thứ ba. Khi đó câu có biến đổi về mặt ngữ pháp:
He said he had bought a new motorbike for himself the day before.
2.2. Cách chuyển câu trực tiếp sang gián tiếp
Để biến đổi một câu trực tiếp sang câu gián tiếp chúng ta cần thực hiên
những bước sau:
6
2.2.1. Đổi thì của câu
Thì của các động từ trong lời nói gián tiếp thay đổi theo một nguyên tắc
chung là lùi về quá khứ (các thì xuống cấp).
Thì trong Lời nói trực tiếp Thì trong Lời nói gián tiếp
- Hiện tại đơn
- Hiện tại tiếp diễn
- Hiện tại hoàn thành
- Hiện tại hoàn thành tiếp diễn
- Quá khứ đơn
- Quá khứ hoàn thành
- Tương lai đơn
- Tương lai tiếp diễn
- Is/am/are going to do
- Can/may/must do
- Quá khứ đơn
- Quá khứ tiếp diễn
- Quá khứ hoàn thành
- Quá khứ hoàn thành tiếp diễn
- Quá khứ hoàn thành
- Quá khứ hoàn thành (không đổi)
- Tương lai trong quá khứ
- Tương lai tiếp diễn trong quá khứ
He might be doing……
He could do……
He could have done……
8
He must do/have to do…… He had to do……
Cho đến chương trình tiếng anh 8, các em chỉ mới học các thì: hiện tại
đơn, hiện tại tiếp diễn, tương lai đơn, tương lai gần, quá khứ đơn, quá khứ
tiếp diễn, hiện tại hoàn thành. Vì vây, việc chuyển câu tường thuật từ trực
tiếp sang gián tiếp mới chỉ thực hiện ở thì hiện tại đơn và hiện tại tiếp diễn.
9
2.2.2. Các thay đổi khác
a. Thay đổi Đại từ
Các đại từ nhân xưng và đại sở hữu khi chuyển từ lời nói trực tiếp sang
lời nói gián tiếp thay đổi như bảng sau:
Đại từ Chức năng Trực tiếp Gián tiếp
an
Đại từ
nhân xưng
Chủ ngữ
I he, she
we they
you they
Tân ngữ
me him, her
Us them
you them
Đại từ
Phẩm định
my his, her
our their
The day before yesterday
That
That
Those
There
Then
That day
Before
The next day / the following day
In two day’s time / two days after
The day before / the previous day
Two day before
11
Next week
Last week
Last year
The following week
The previous week / the week before
The previous year / the year before
Ví dụ:
Trực tiếp: "I saw the school-boy here in this room today."
Gián tiếp: She said that she had seen the school-boy there in that room that
day.
Trực tiếp: "I will read these letters now."
Gián tiếp: She said that she would read those letters then.
Ngoài quy tắc chung trên dây, người học cần chớ rằng tình huống thật và
thời gian khi hành động được thuật lại đóng vai trò rất quan trọng trong khi
chuyển từ lời nói trực tiếp sang lời nói gián tiếp.
2.2.3. Câu hỏi trong lời nói gián tiếp
Câu hỏi trong lời nói gián tiếp được chia làm loại:
2.2.5. Câu cảm thán trong lời nói gián tiếp.
Ví dụ:
Trực tiếp: What a lovely dress!
Tuỳ theo xúc cảm và hình thức diễn đạt, chúng ta có thể dùng nhiều hình
thức khác nhau như sau:
Gián tiếp: She exclaimed that the dress was lovely.
She exclaimed that the dress was a lovely once.
She exclaimed with admiration at the sight of the dress.
2.2.6. Các hình thức hỗn hợp trong lời nói gián tiếp.
Lời nói trực tiếp có thể bao gồm nhiều hình thức hỗn hợp: câu khẳng
định, câu hỏi, câu mệnh lệnh, câu cảm thán:
Ví dụ:
Trực tiếp: She said, "can you play the piano?” and I said ”no”
Gián tiếp: She asked me if could play the piano and I said that I could not
2.3. Một số bài tập về chuyển câu trực tiếp sang gián tiếp
14
1. “ Do you realized what the time is?” asked Chris
2. “Can the children get dinner at school?” I asked him.
3. “Do you see what I see, Mary?” said the young man.
4. “Are you going to see him off at the station?” I asked her.
5. “Is there a good art department at school?” he asked me.
6. “Does this train stop at York?” asked the old woman.
7. “I don’t have enough money for a drink.” She said.
8. “I’ll come with you as soon as I am ready.” He replied.
9. I told Jenny, “It is pouring outside.”
10.Jerry said “I am quite a good cook and I do all my washing and
mending too.”
11.Frank said to me, “We can still get the tickets to the game.”
12.“Do you play for your school team?” Tom asked me.
13.“I am very proud of my study results.” He said.
18. John asked his friend to come and spend a week with him.
16
19. Father said the taxi was coming then and asked if everyone was
ready.
20. The host invited the visitor to come again the following week.
3. Kết quả thực hiện
Qua quá trình áp dụng đề tài vào thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy học sinh
ngày càng có nhiều tiến bộ về học tập.
- Các em học sinh yếu kém có thể chuyển những câu trực tiếp đơn
giản sang gián tiếp. Những học sinh khá có thể chuyển những câu
phức tạp hơn.
17
- Các em không còn lung túng khi chuyển các đại từ cũng như trạng từ
chỉ thời gian….
Sau đây là bảng thống kê chất lượng học tập Học kì I cuả học sinh ở
lớp áp dụng đề tài và lớp học không áp dụng đề tài
LỚP TSHS GIỎI KHÁ TRUNG
BÌNH
YẾU
SL TL SL TL SL TL SL TL
8A 32 0
0%
2 6,3% 23 71,9% 7 21,9%
8B 32 1 3,1% 7 21,9% 23 71,9% 1 3,1%
Với kết quả cụ thể trên chúng ta đều thấy rằng chất lượng học tập của
học sinh ở lớp 8 - lớp có áp dụng đề tài cao hơn hẳn so với lớp 8A. Điều đó
cho thấy đề tài mà tôi đang nghiên cứu phần nào đã mang lại hiệu quả trong
quá trình giảng dạy thực tế .
4. Đánh giá rút kinh nghiệm
Yêu cầu đối với HS là phải siêng năng , chăm chỉ và kiên trì trong học
không tập đọc, tập viết thường xuyên, không thuộc nghĩa hai chiều nên giáo
viên cần khuyến khích và hướng các em tích cực tham gia vào quá trình học
tập.
Để đáp ứng tốt yêu cầu đổi mới phương pháp giáo dục ở cấp THCS,
ngoài những yếu tố ngoại cảnh như chương trình, thời gian, trình độ của học
sinh, khả năng chuyên môn của giáo viên. Điều quan trọng nhất là phương
thức tổ chức của giáo viên trong một tiết dạy.
Để hưởng ứng phong trào đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ
thông, với tư cách là một giáo viên dạy bộ môn ngoại ngữ tôi rất mong
muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình cùng với các thầy cô giáo và các
bạn đồng nghiệp xây dựng phương pháp dạy học mới ngày càng chuẩn mực,
có hiệu quả hơn giúp cho các em học sinh ngày càng thích học ngoại ngữ, có
thể học tập chủ động, giao tiếp tự tin bằng chính khả năng của mình.
20
Đề xuất:
Là một giáo viên trẻ, giảng dạy cha lâu, kinh nghiệm cha nhiều. Vì
vậy, tôi rất mong nhận đợc sự tham gia xây dựng của các thầy cô, đồng
nghiệp để vấn đề tôi đa ra đợc hoàn thiện hơn, có hiệu quả hơn trong quá
trình giảng dạy.
Xin chân thành cảm ơn!
Hng Sn, ngày 17 tháng 4 năm 2010
Ngời viết
Phan Th Tuyt Nhung
TI LIU THAM KHO
1. Bi tp Ting anh 8 Nh xut bn Giỏo dc
2. Ting anh 8 Nh xut bn Giỏo dc
3. Sỏch giỏo viờn Nh xut bn Giỏo dc
4. ễn tp v kim tra Ting anh 8 - Nh xut bn i hc Quc gia
H Ni
21