Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HCM
KHOA: CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
Báo cáo tiểu luận Thiết kế công nghệ và nhà máy thực
phẩm
Đề tài : XÂY DỰNG LUẬN
CHỨNG KINH TẾ - KỸ
THUẬT NHÀ MÁY BIA
GVHD: Nguyễn Hữu Quyền
Sinh viên thực hiện (nhóm 1):
1. Lâm Hoàng Quân 2005100083
2. Phạm Thị Cẩm Viện 2005100386
3. Võ Thị Kim Ngọc 2005100424
4. Vũ Thị Thùy Dung 2005100216
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 1
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
TP.HCM, ngày 17 tháng 06 năm 2013
LỜI NÓI ĐẦU
- Bia là loại nước giải khát có truyền thống lâu đời, có giá trị dinh dưỡng cao và độ cồn
thấp, mùi vị thơm, ngon và bổ dưỡng. Uống bia với một lượng thích hợp không những
có lợi cho sức khỏe, ăn cơm ngon, dễ tiêu hóa mà còn giảm được sự mệt mỏi sau ngày
làm việc mệt nhọc. Khi đời sống kinh tế, xã hội phát triển nhu cầu tiêu thụ bia của con
người ngày càng tăng, thậm chí trở thành loại nước giải khát không thể thiếu hằng ngày
đối với mỗi người dân phương Tây.
- Về mặt dinh dưỡng, một lít bia có chất lượng trung bình tương đương 25 g thịt bò hoặc
150 g bánh mì loại một, hoặc tương đương với nhiệt lượng là 500 kcal. Vì vậy bia được
mệnh danh là bánh mì nước.
- Ngoài ra trong bia còn có vitamin B1, B2, nhiều vitamin PP và axit amin rất cần t hiết
cho cơ thể. Theo Hopkins, trong 100 ml bia 10% chất khô có: 2.5-5 mg vitamin B1, 35-
36 mg vitamin B2 và PP. Chính vì vậy từ lâu bia đã trở thành thứ đồ uống quen thuộc

Assyrien đã sản xuất một loại đồ uống lên men từ các loại ngũ cốc. Từ 4000 năm TCN,
theo những bản thảo và di tích khảo cổ ở bảo tàng Ai Cập học của Bruxelle, những người
Ai Cập đã có những loại bia được xếp hạng cao như là “Bia của các nhà quý tộc” hay
“Bia của Ai Cập”. Vào khoảng 2000 năm TCN, dưới thời vua Hammourabi, người
Babilon đã viết sách các nguyên tắc nấu bia và quá trình nấu bia được quản lý khá chặt
chẽ.
- Thời trung cổ, những thầy tu là những người đầu tiên công nghiệp hóa việc sản xuất bia.
Ở tu viện của St.Gall - Thụy Sĩ, người ta vẫn còn giữ được những xưởng bia cổ nhất.
Cũng ở thời này, người ta đã bắt đầu tạo hương cho bia bằng cách thêm vào dịch hèm
những loại thảo mộc có vị đắng và hương thơm. Những người đứng đầu (Seigneur) giữ bí
mật về hỗn hợp chất tạo hương này và thu được từ đây một nguồn lợi rất lớn. Đến thế kỷ
VIII, người ta đã biết sử dụng hoa houblon.
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 3
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
- Những nghiên cứu khoa học về sản xuất bia chỉ thực sự bắt đầu vào năm 1876, cùng với
việc xuất bản các “Nghiên cứu về bia” của Louis Pasteur. Trước tiên, ông đã chỉ ra những
“bệnh” của bia là do sự phát triển của vi sinh vật và đã đưa ra những nền tảng đầu tiên
của một qui trình sản xuất hợp lý. Ông cũng đã phát minh ra phương pháp thanh trùng
mang tên ông ( thanh trùng Pasteur ) mà cho tới nay người ta vẫn áp dụng để tránh nhiễm
khuẩn cho bia.
- Do vậy, nghiên cứu khoa học đã tạo ra những bước phát triển nhanh trong sản xuất bia
và tạo nên một ngành công nghiệp lớn mạnh và ngày càng phát triển như hiện nay.
1.2 Sản xuất bia ở nước Anh cổ xưa
- Theo nhiều tài liệu lịch sử, vào thế kỷ đầu tiên sau công nguyên, người Briton và những
người Ailen bắt đầu sản xuất “coirm” (tên xưa của bia vàng) từ lúa mạch. Phương pháp
mà những người Briton xua sản xuất bia cũng tương tự những người Ai Cập cổ đại: thóc
lúa được ngâm trong nước và cho nảy mầm, rồi làm khô và nghiền thành bột, sau đó pha
vào một lượng nước nhất định, lên men, tạo ra một loại đồ uống êm dịu, ấm nóng, đậm
đà và có cảm giác lâng lâng.
- Lịch sử bia vẫn luôn gắn kết với nhà thờ St. Brigid là nơi đã sản xuất bia vàng ở Miền

- Ở các vùng núi Nam Mỹ có sản phẩm đồ uống Chica từ ngô và những thổ sản của vùng
núi được sản xuất. Để tạo ra sản phẩm này, ngô được nghiền và hòa thành bột nhão sau
đó để lắng, cháo ngô được thu vào một quả bầu, cho thêm nước để lên men, sản phẩm
cuối cùng là đặc sản để mời khách.
- Ở vài nước bao gồm Trung Quốc và Nhật Bản, các sản phẩm lên men truyền thống dựa
trên cơ sở lúa gạo, ví dụ rượu Sake, được lên men ở trạng thái rắn (Koji). Ở Tung Quốc,
sự phát triển quan trọng của công nghiệp sản xuất bia, thông qua các thành viên hội buôn,
bao gồm các nhà sản xuất bia hàng đầu thế giới, đã có những thành tựu lớn trong thời
gian gần đây, thể hiện là các quốc gia lớn về sản xuất bia trên thế giới. Tại Nhật, từ nguồn
gốc ban đầu trong nhà máy bia thực nghiệm của công ty Mỹ Wiegland và Copeland trong
thung lũng Spring-Yolohama, công ty bia Kirin được thành lập năm 1907. Trước đó là
công ty bia Osaka và công ty trách nhiệm hữu hạn các nhà máy bia Asahi được thành lập
năm 1889.
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 5
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
- Ở Philippin, San Miguel hùng mạnh là người sản xuất chính, ở những nước như Thái
Lan và Singapo có sự cạnh tranh của các hãng nổi tiếng như Heineken, Guinness và
Carlsberg. Ở các nước phương Đông khác, bia vẫn chỉ là một thứ đồ uống thứ yếu.
1.4 Sự hình thành các “đại gia” sản xuất bia
- Những năm cuối thế kỷ 18, bia sản xuất tại gia đình đã suy giảm, thay vào đó là sự phát
triển của các cơ sở sản xuất có quy mô tính công nghiệp, trừ các vùng nông thôn còn giữ
lại cách sản xuất truyền thống của họ.
- Sự phát triển của đường bộ và đường sắt cho phép những nhà sản xuất bia lớn phân
phối các sản phẩm của họ. Vào những năm 1815, Barclay Perkins đã sản xuất trên
300.000 thùng bia một năm ở Luân Đôn, việc sử dụng các động cơ hơi nước mới nhất lúc
đó đã tạo điều kiện thuận lọi cho Cách mạng Công nghiệp.
- Năm 1777, William Bass (57 tuổi) ban đầu một xưởng bia ở Burton. Vào năm 1797,
sản lượng tăng lên tới 2000 thùng. Một nửa được tiêu thụ tại chỗ, còn lại được đưa bằng
đường sông và kênh đào tới Hull để vận chuyển hàng bằng tàu biển đến các cảng Baltic
nhằm tiêu thụ ở Phần Lan, Nga và Ba Lan. Các khó khăn trong vận chuyển bia đã gợi ý

nào đó đến Edward Morizt, khi đó mới 26 tuổi, cố vấn hóa học cho Hội các nhà sản xuất
bia Quốc gia để tập hợp những người bạn thân ở quán cà phê Fitzroy Square (Luân Đôn)
vào năm 1886 cho ra mắt Câu lạc bộ Phòng thí nghiệm.
- Cũng giống như những Câu lạc bộ khác vào thời giân đó, Câu lạc bộ Phòng thí nghiệm
đã cho xuất bản những văn kiện hội nghị chuyên môn của nó. Bài báo đầu tiên là bài
“Nước chiết có giới hạn”. Hội nghị hàng năm được tổ chức lần đầu tiên năm 1888 với
chủ đề “Nước”. Và hội nghị này đã thu hút tới 150 người tham gia.
- Quá kinh ngạc với thành công bất ngờ, Edward Morizt đã cảm thấy Câu lạc bộ có khả
năng trở thành một tổ chúc chuyên ngành tương tự như Viện Hóa học, vì vậy ông đã đề
xuất thay đổi tên Câu lạc bộ Phòng thí nghiệm thành Viện nghiên cứu Bia vào ngày 13-
11-1890 tại Nhà hàng Criterion ở Paiccadilly, Luân Đôn. Dần dần tổ chức này phát triển
mạnh, mở rộng ra bên ngoài Luân Đôn, hình thành một liên hiệp các Viện trong vùng
miền của nước Anh, và từ năm 1894 Viện nghiên cứu Bia mở rộng tổng hành dinh ở
Luân Đôn và ngày nay là Viện nghiên cứu Bia Quốc tế Luân Đôn.
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 7
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
- Sự phát triển lan đến nước Úc vào tháng 8-1953 từ một kiến nghị của những hội viên
trước đây của Khu vực Luân Đôn, điển hình là Lance Walters ở Công ty sản xuất bia
South Australia. Vào tháng 8-1953, khu vực Australia đã tổ chức hội nghị đầu tiên của
mình ở trường Đại học Adelaine, tên của tổ chức này đã từng thay đổi vào năm 1967 để
thể hiện thành phần họi viên gồm những người New Zealand gốc Australia và khu vực
New Zealand, sau đó đến năm 1994 lại đổi tên thành khu vực Châu Á – Thái Bình Dương
để thể hiện thành phần hội viên gồm những thành viên trong vùng. Đến năm 2001 tên
chính thức của tổ chức này là IGB (The Institute And Guild Of Brewing Asia Pacific
Section).
II. ĐỊNH NGHĨA VỀ BIA
- Công nghiệp bia được xếp vào ngành “công nghiệp nông nghiệp” bởi nó tác động lên
các sản phẩm nông nghiệp. Trong đó, nó lại được xếp vào nhóm “công nghiệp lên men”
vì biến đổi chính được thực hiện trong sản xuất bia là quá trình lên men rượu.
- Định nghĩa bia của Pháp: “Bia là một loại đồ uống thu được từ quá trình lên men dịch

06 New Zealand 111
07 Áo 108
08 Đan Mạch 107
09 Hungary 107
10 Anh 104
- Châu Âu là khu vực có truyền thống về sản xuất và tiêu thụ Bia, có tới 8/10 quốc gia
tiêu thụ bình quân đầu người cao nhất là thuộc về Châu Âu. Bởi vậy, thật dễ hiểu khi
Châu Âu vẫn luôn giữ vị trí dẫn đầu trong cơ cấu thị trường bia thế giới, chiếm 35,3% thị
trường với lợi thế là khu vực đang phát triển, đồng thời tập trung dân số đông nhất thế
giới, Châu Á - Trung Đông nay đứng ở vị trí số 2 với tỷ lệ 26,5%. Tiếp theo là khu vực
Bắc Mĩ, Nam Mỹ
- Do mức chênh lệch về mặt bằng giá giữa các khu vực khác nhau trên thế giới, cũng như
những tác động của thương hiệu và hệ thống phân phối tới giá cả, nên khó có thể đánh
giá cơ cấu thị phần Bia thế giới theo thước đo giá trị.
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 9
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
- Bởi vậy, để hình dung về quy mô thị trường bia thế giới, ta có thể dựa vào chỉ số sản
lượng. Hiện nay, tổng sản lượng ngành công nghiệp bia thế giới ước đạt 140 tỉ lít/năm.
Bảng 1.2: 10 thị trường Bia lớn nhất thế giới

TT Quốc gia Sản lượng ( tỷ lít/năm) Thị phần
1 Trung Quốc 23,5 16,9%
2 Hoa Kỳ 23,4 16,5%
3 Đức 10,2 7,3%
4 Brazil 8,4 6,1%
5 Nhật 7,2 5,2%
6 Nga 6,2 4,5%
7 Anh 5,7 4,1%
8 Mexico 5,1 3,7%
9 Tây Ban Nha 3,0 2,2%

7 Campuchia 12,42 < 50
8 Myanmar 49,49 < 50
9 Lào 5,55 < 50
10 Brunei 0,404 < 50
11 Đông Timor 0,808 < 50
(Theo số liệu thống kê của Tổng công ty Bia- Rượu-Nước giải khát Hà Nội)
3.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ bia tại Việt Nam
- Bia được thực dân Pháp đưa vào nước ta nhằm mục đích phục vụ cho chính quyền
thuộc địa của chúng, với việc xây dựng hai nhà máy Bia Hà Nội và Sài Gòn. Như vậy
tính cho tới nay lịch sử ngành Bia Việt Nam đó tròn 100 năm.
- Hiện nay do nhu cầu của thị trường, chỉ trong một thời gian ngắn, ngành sản xuất Bia có
những bước phát triển mạnh mẽ thông qua việc đầu tư và mở rộng các nhà máy Bia đó có
từ trước và xây dựng các nhà máy Bia mới thuộc Trung ương và địa phương quản lý, các
nhà máy liên doanh với nước ngoài như Heineken, Carlsberg, Fosters Công nghiệp Bia
phát triển kéo theo hàng năm nộp vào ngân sách nhà nước một lượng đáng kể.
3.2.1 Thực trạng ngành Bia Việt Nam
- Trong 5 năm gần đây, do tác động của những yếu tố chính như tốc độ tăng GDP, đời
sống thu nhập được nâng cao, tăng dân số, đô thị hoá. Du lịch, tốc độ đầu tư, sắp xếp tổ
chức sản xuất ngành công nghiệp Bia Việt Nam có tốc độ tăng trưởng cao, bình quân 8 -
12% năm. Năm 2005, sản lượng Bia đạt 1.490 triệu lít, tăng 8,8% so với thực hiện năm
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 11
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
2004. Tiêu thụ bình quân đầu người đạt khoảng 17 lít/người/năm, tăng gấp đôi năm 1997
(8,5 lít/người/năm) ( Theo số liệu của Tổng công ty Bia- Rượu—Nước giải khát Hà Nội )
• Số lượng cơ sở sản xuất
- Theo thống kê năm 2003 có 392 cơ sở sản xuất Bia. Có 24 tỉnh, thành phố có sản lượng
Bia > 20 triệu lít. Trong đó, Sabeco có năng lực sản xuất trên 200 triệu lít/năm; Habeco
và công ty liên doanh nhà máy Bia Việt Nam trên 100 triệu lít/năm và 15 nhà máy Bia có
công suất lớn hơn 15 triệu lít, 19 nhà máy đạt sản lượng sản xuất thực tế trên 20 triệu lít,
khoảng 268 cơ sở có năng lực sản xuất dưới 1 triệu lít/năm, chủ yếu là Bia hơi, thiết bị

dịch Sabeco (Saigon Beer-Alcohol-Beverage Joint Stock Corporation), là một doanh
nghiệp cổ phần có trụ sở đăng ký tại 06 Hai Bà Trưng, phường Bến Nghé, quận 1, thành
phố Hồ Chí Minh. Văn phòng làm việc hiện tại đặt ở tầng 5 toà nhà Vincom Center B,
đường Lý Tự Trọng, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Tổng Công ty là chủ sở hữu của
thương hiệu bia SAIGON và 333, những nhãn hiệu bia nổi tiếng tại Việt Nam.
- Bia Sài Gòn có 8 sản phẩm:
1. Bia chai Saigon Lager (còn được gọi là Sài Gòn xanh, Sài Gòn trắng, Sài
Gòn cao)
2. Bia chai Saigon Export (còn được gọi là Sài Gòn đỏ, Sài Gòn Export, Sài
Gòn xuất khẩu)
3. Bia chai Saigon Special (còn được gọi là Sài Gòn lùn, có nơi gọi là Sài Gòn
xanh, Sài Gòn xanh lùn)
4. Bia chai 333 Premium.
5. Bia chai Saigon Lager 355 (sản phẩm mới ra mắt)
6. Bia lon Saigon Special.
7. Bia lon Saigon Lager
8. Bia lon 333 (đây là sản phẩm nổi tiếng toàn quốc, và được nhiều khách
hàng trên thế giới ưa chuộng).
- Lịch sử hình thành và phát triển : Tiền thân của công ty là một xưởng bia nhỏ do ông
Victor Larue, một người Pháp tại Đông Dương, lập ra tại Sài Gòn vào năm 1875. 35 năm
sau, năm 1910, xưởng phát triển thành một nhà máy hoàn chỉnh, sản xuất bia, nước ngọt
và nước đá. Tháng 9 năm 1927, nhà máy được chính thức sáp nhập vào hệ thống
hãng BGI của Pháp, và 50 năm sau (năm 1977), được công ty Rượu - Bia Miền Nam
quản lý. Từ đó, Nhà máy được đổi tên thành Nhà máy Bia Sài Gòn, chuyển sang thời kỳ
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 13
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
mới – thời kỳ là đơn vị quốc doanh hoạt động theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung của nền
kinh tế Xã hội chủ nghĩa.
• Giai đoạn trước năm 1975
- Là một nhà máy bia của Tư Bản Pháp được xây dựng từ năm 1875.

và vượt mốc sản lượng 200 triệu lít/năm. Thành lập các công ty liên kết sản xuất bia :
 2001 Công ty Bia Sóc Trăng
 Nhà máy Bia Henninger
 Nhà máy Bia Hương Sen
 2002 Công Ty Liên doanh Bia Cần Thơ
 Nhà máy Bia Hà Tĩnh
 Thành lập Tổng kho tại Nha Trang, Cần Thơ và Đà Nẵng
• 2002 - hiện nay
- Tháng 7/2003 Thành lập Tổng công ty Bia - Rượu - NGK Sài Gòn SABECO trên cơ sở
Công ty Bia Sài Sòn và tiếp nhận các thành viên mới:
 Công ty Rượu Bình Tây
 Công ty Nước giải khát Chương Dương
 Nhà máy Thủy tinh Phú Thọ
 Công ty Thương mại Dịch vụ Bia - Rượu - NGK Sài Gòn
- 2004 Thành lập Tổng công ty Bia - Rượu - NGK Sài Gòn SABECO chuyển sang tổ
chức và hoạt động theo mô hình Công ty mẹ - công ty con theo quyết định số
37/2004/QĐ-BCN của Bộ trưởng Bộ Công nghiệp.
- SABECO đạt sản lượng hơn 403 triệu lít bia các loại, trong đó có 268 triệu lít bia sản
xuất tại đại bản doanh Công ty Bia Sài Gòn. Số còn lại gia công tại 10 nhà máy bia địa
phương.
- 2006 Hoàn chỉnh hệ thống phân phối trên toàn quốc với 8 Công ty CPTM SABECO
khu vực
- 2007 Tổng công ty Bia - Rượu - NGK Sài Gòn SABECO liên tục phát triển lớn mạnh
với chủ đạo là sản xuất, kinh doanh các sản phẩm Bia Sài Gòn và đầu tư mới trên nhiều
lĩnh vực, sản phẩm khác.
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 15
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
- 2008 Tổng Công ty Bia - Rượu - NGK Sài Gòn chuyển đổi thành Công ty Cổ
Phần Bia - Rượu - NGK Sài Gòn và chính thức đưa vào hoạt động Nhà máy bia Sài Gòn
Củ Chi, đây là nhà máy bia lớn nhất Đông Nam Á.

1 Hàm lượng chất tan ban đầu % khối lượng 10,5
0
Bx 12
0
Bx
2 Hàm lượng Etanol %v/v 4,0 ± 0,2 5,0 ± 0,2
3 Hàm lượng CO2 g/l 4,7 ± 0,2 4,7 ± 0,2
4 Độ axit
Số ml NaOH
0,1N /10ml bia
1,3 ± 0,1 1,3 ± 0,1
5 pH 4,4 ± 0,2 4,4 ± 0,2
6 Hàm lượng chất đắng mg/l 18 ± 2 22 ± 2
7 Hàm lượng Diaxetyl mg/l ≤ 0,2 ≤ 0,1
• Các chỉ tiêu vi sinh ( Đối với bia chai )
TT Tên chỉ tiêu Đơn vị tính Mức chất lượng
1 Tổng số VSV hiếu khí CFU/ml sản phẩm 10
2 E. coli CFU/ml sản phẩm 0
3 Staphylococcus aureus CFU/ml sản phẩm 0
4 Streptococci faecal CFU/ml sản phẩm 0
5 Pseudomonas aeruginosa CFU/ml sản phẩm 0
6 Clostridium perfringens CFU/ml sản phẩm 0
1.2 Lựa chọn nguyên liệu
- Nguyên liệu chính để sản xuất Bia là malt đại mạch, hoa houblon, gạo, men, nước và
các nguyên liệu khác
1.2.1 Malt đại mạch
- Hạt đại mạch trải qua quá trình ngâm, ươm mầm sẽ trở thành hạt malt tươi; hạt malt
tươi lại tiếp tục qua quá trình sấy, tách rễ và đánh bóng sẽ trở thành hạt malt khô tiêu
chuẩn có thể bảo quản dài ngày trong điều kiện khô, mát và được sử dụng để sản xuất
bia. Trong quá trình xử lí hạt đại mạch để trở thành hạt malt hoàn thiện hệ enzyme trong

phẩm nông nghiệp.
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 18
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
- Hàm lượng chất chiết của gạo rất cao, tinh bột nhiều vì vậy sẽ giảm được lượng malt
đáng kể. Gạo sẽ làm bia nhẹ và trung tính.
- Các chỉ tiêu kỹ thuật của gạo:
• Chỉ tiêu cảm quan
TT
Tên chỉ tiêu Chất lượng
1 Hình thái Đồng nhất về kích thước, không có cám
2 Mùi vị
Vị đặc trưng cho malt vàng là vị ngọt nhẹ hay ngọt
dịu, có hương thơm đặc trưng, không được có mùi vị
lạ.
3 Độ sạch Tạp chất không quá 2%
• Chỉ tiêu hóa lý
TT Tên chỉ tiêu Đơn vị tính Chất lượng
1 Độ ẩm % ≤ 13
2 Độ hoà tan % ≥ 87
1.2.3 Hoa houblon
- Hoa houblon là nguyên liệu cơ bản đứng thứ hai (sau đại mạch) của công nghệ sản xuất
bia. Hoa houblon làm cho bia có vị đắng dịu, hương thơm rất đặc trưng làm tăng khả
năng tạo và giữ bền bọt, làm tăng độ bền keo và độ ổn định thành phần sinh học của sản
phẩm do co tính kháng khuẩn. Do những đặc tính cực kì đặc biệt như vậy nên hoa
houblon vẫn giữ một vai trò độc tôn và là nguyên liệu không thể thay thế trong ngành sản
xuất bia. Vì nước ta không trồng được hoa houblon, nhà máy chí sử dụng hai loại chế
phẩm hoa houblon là hoa viên và cao hoa với tỷ lệ 80/20.
 Dạng hoa viên
- Để sử dụng thuận tiện đỡ tốn kém trong thời gian bảo quản và vận chuyển, người ta
nghiền nát cánh hoa khô thành dạng bột. Sau đó cho qua máy ép viên định hình để thu

Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
một lượng lớn (80 – 90%), góp phần hình thành nên hương vị của bia. Bởi vậy, nước
dùng trong sản xuất bia phải có chất lượng tốt, đáp ứng được các chỉ tiêu quan trọng :
• Chỉ tiêu cảm quan
- Nước trong, không cặn bẩn, không mùi, không vị và đạt tiêu chuẩn có thể uống được.
• Chỉ tiêu hóa lý
TT Tên chỉ tiêu Đơn vị tính Chất lượng
1 CaSO
4
mg/l 170± 10
2 Mg
2+
mg/l ≤70
3 Fe
+2
, Fe
+3
mg/l ≤0,2
4 Muối cacbonat mg/l ≤50
6 Cl
-
mg/l 100 ± 20
7 Khí NH
3
và các muối NO
3
,NO
2
mg/l 0
8 Độ cứng

- Nhiệt độ lên men : 6÷10
o
C
- Quá trình xảy ra trong lòng môi trừơng nên khả năng lên men tốt.
- Có khả năng lên men hoàn toàn (vì có thể lên men đường rafinose hoàn toàn).
- Khi lên men xong, các tế bào kết thành chùm hoặc chuỗi kết lắng xuống đáy thùng lên
men rất nhanh, nhờ vậy bia chóng tự trong hơn hên men nổi.
- Nhà máy sử dụng nấm men chìm Saccharomyces carlsbergensis với đầy đủ các đặc
tính của chủng nấm men chìm và nhiều ưu điểm vuợt trội:
 Lên men mạnh trong lòng môi trường; khi hết nguồn cacbon trong môi
trường, có xu hướng kết chùm, chuỗi và lắng nhanh xuống đáy thùng lên men, làm
trong bia nhanh.
 Lên men được glucose, mannose, galactose, fructose, saccharose, malttose.
 Đặc biệt rafinose và các dextrin đơn giản,được lên men tốt, thậm chí ở
nhiệt độ thấp từ 6÷10
o
C.
 Không lên men được các đường: lactose, inulin…
 Ngoài ra chủng nấm men này còn có khả năng tái sử dụng tốt (6-8 đời), tỷ
lệ tế bào chết < 10%.
- Hiện nay được sử dụng khá phổ biến ở các nhà mày bia trên thế giới là chủng nấm nói
trên. Sinh sản tốt ở 8 - 25
o
C. Ở nhiệt độ thấp ( 2 ÷ 8
o
C) chúng sinh sản chậm, nhưng vẫn
lên men mạnh vì khả năng tạo bào tử của nấm men này yếu. Trong môi trường có đầy đủ
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 22
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
vitamin ( đặc biệt là vitamin B6 ) chúng sẽ phát triển tốt nhưng ảnh hưởng của từng loại

- Các hóa chất dùng để điều chỉnh pH như: Acid lactic, CaCl
2
. . .
- Chất tạo màu cho bia: caramen.
1.2.6.2 Nguyên liệu phụ trợ gián tiếp
- Nhóm này gồm tất cả nguyên liệu và hóa chất được sử dụng trong quy trình công nghệ
nhưng không được phép có mặt trong sản phẩm.
- Các bột trợ lọc: PVPP ( pholyvinulpyrolblidone), kizelgua, . . .
- Các hóa chất để vệ sinh thiết bị, vệ sinh phân xưởng như: H
2
SO
4
, KMnO
4
, NaOH…
- Các chất được dùng như tác nhân làm lạnh NH
3
, etylen glycol, nước muối.
1.3 Lựa chọn phương pháp nấu
- Mục đích của quá trình nấu là: Hoà tan các chất có trong malt, gạo. Sử dụng hệ enzyme
của malt để thuỷ phân tinh bột thành đường, dextrin; thuỷ phân protein thành axit amin,
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 23
Trường Đại học Công nghiệp thực phẩm Tp.HCM Khoa Công nghệ thực phẩm
peptide, polypeptide bên cạnh đó còn trích ly các chất chất trong hoa houblon để tạo
hương vị đặc trưng cho bia.
- Quá trình nấu bia có thể chia làm 5 giai đoạn chính :
 Nghiền nguyên liệu
 Hồ hoá và đường hoá
 Lọc dịch đường
 Nấu hoa

Ưu điểm:
- Vỏ trấu được bảo toàn.
- Dung tích chứa trong thùng lọc lớn.
Nhược điểm:
- Nghiền không tốt với các loại malt chưa nhuyễn.
- Ngâm không đều.
- Hoạt lực emzym và hoạt lực sinh học không được kiểm soát trong thùng ngâm.
- Chi phí đầu tư lớn.
- Với những ưu điểm kể trên nhà máy sử dụng loại nghiền ướt có ngâm với malt cho vào
nồi đường hóa và sử dụng loại nghiền khô cho malt lót.
1.3.1.2 Nghiền gạo
- Nghiền gạo cũng có thể dùng các phương pháp trên, Nhưng dể đạt được hiệu quả hồ
hoá và đường hoá cao yêu cầu gạo phải được nghiền thật mịn do đó giải pháp nghiền gạo
phương pháp nghiền khô bằng máy nghiền búa là phương pháp đơn giản mà đạt được
hiệu quả cao.
1.3.2 Hồ hóa
- Với mục đích hồ hóa nguyên liệu thay thế là gạo. Tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình
đường hóa thủy phân tinh bột. Gạo được nghiền bằng phương pháp nghiền búa rồi cho
vào nồi hồ hóa là thiết bị hình trụ, có cánh khuấy được gia nhiệt. Bổ sung malt lót với tỷ
lệ 10% lượng gạo.
1.3.3 Đường hóa
- Có hai phương pháp nấu bia nói chung là phương pháp ngâm, phương pháp đun sôi
từng phần.
- Phương pháp ngâm chiết: Người ta hòa bột với nước ở một nhiệt độ xác định, sau đó
tăng giảm nhiệt độ bằng cách thêm nước nóng hoặc nước lạnh. Nói cách khác toàn bộ
khối nấu được nâng nhiệt và giữ nhiệt tại các mứctheo yêu cầu của công nghệ (45 ÷ 50
0
C,
Đề tài : Luận chứng kinh tế - kỹ thuật nhà máy bia Trang 25