Xây dựng và chia sẻ nguồn lực thông tin địa phương dạng số phục vụ bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội
30 SỐ HOÁ TÀI LIỆU ĐNA CHÍ TẠI THƯ VIỆ TP. CẦ THƠ PHỤC VỤ BẢO
TỒ DI SẢ VĂ HOÁ VÀ PHÁT TRIỂ KIH TẾ - XÃ HỘI
Thư viện TP. Cần Thơ
Hiện nay trong xu thế phát triển để hội nhập, chúng ta đang phấn đấu từ thư viện
truyền thống thành thư viện điện tử. Đây là xu hướng tất yếu để xây dựng một thư viện
hiện đại ở tất cả các nước. Để xây dựng được một thư viện điện tử theo đúng nghĩa cần
có một số quan điểm thống nhất và lựa chọn những bước đi thích hợp. Để hình thành
thư viện điện tử, điều cốt lõi nhất chính là nguồn tài liệu điện tử trong đó có nguồn tài
liệu được số hoá.
Chúng ta biết rằng, các dữ liệu dạng chữ, hình ảnh, âm thanh… sử dụng trên máy
tính và được máy tính nhận biết đúng định dạng, được gọi chung là dữ liệu số. Quá
trình chuyển các dạng dữ liệu truyền thống như các bản viết tay, bản in trên giấy, hình
ảnh… sang chuNn dữ liệu trên máy tính và được máy tính nhận biết được gọi là số hoá
tài liệu.
Như vy, s hoá tài liu là hình thc chuyn i các tài liu truyn thng thành
dng d liu s mà máy tính có th hiu ưc.
Vic s hóa tài liu s giúp vic lưu tr,
truy xut, chia s, tìm kim thông tin mt cách nhanh chóng và d dàng nht.
Nhn thc ưc vai trò và ý nghĩa quan trng ca vic s hoá tài liu trong công
tác phát trin ngun vn tài liu in t, to tin cơ bn tin ti xây dng thư vin
in t trong tương lai, t cui năm 2007 Thư vin Tp. Cn Thơ ã bt u tin hành
công tác s hoá tài liu.
Trưc hêt Thư vin chuyn dng tài liu t giy sang dng s bng phương pháp
d liu y và kp thi. Hin nay trang thit b và phn mm phc v cho công tác
s hoá ca Thư vin gm:
- 1 máy Scan HP 4850; 1 máy tính có cu hình mnh; 1 ĩa ghi DVD và 1 máy
ch lưu d liu.
- Phn mm x lý nh Photo filter 6.0; Phn mm óng gói file pdf Acrobat 7.0;
Phn mm ghi ĩa Nero 7.0
Tài liu s hoá ưc t chc dưi dng e-book và ưc lưu tr trên máy ch,
ng thi ưc biên mc trong cơ s d liu, sau ó in thành CD - ROM phc v
bn c, ch mt s ít tài liu s hoá ưc ưa lên Website ca Thư vin Tp. Cn Thơ
bn c có th truy cp trc tuyn.
Trong quá trình tin hành s hoá, Thư vin thưng xuyên tham kho, nghiên cu
các ngun tài liu sn có trên mng, ng thi tích cc hc hi kinh nghim t nhng
cá nhân, ơn v i trưc. Vi phương châm va hc va làm, chúng tôi ã có ưc
nhng kinh nghim bưc u t thc tin và có nhng sa i phù hp vi iu kin
ca thư vin .
Trong bi cnh bùng n thông tin như hin nay, s hoá tài liu tht s là phương
cách tt nht giúp các thư vin có th lưu tr và t chc phc v bn c mt cách d
dàng, to môi trưng linh hot trong vic chuyn i sang các loi d liu s khác
nhau, gim chi phí ti a cho vic qun lý, không gian lưu tr tài liu. Ngoài ra, d
liu s có kh năng chnh sa và tái s dng theo yêu cu ngưi dùng.
Tuy nhiên t thc tin công tác s hoá ti Thư vin TPCT, chúng tôi gp không ít
khó khăn bt cp như sau:
- Công tác s hoá òi hi cn có s u tư v công ngh, cơ s h tng CNTT, iu
này nh hưng ln n ngân sách hot ng ca ơn v chưa có d án u tư.
- V Thư vin, Thư vin Quc gia chưa có văn bn ch o, nh hưng chung i
vi công tác s hoá tài liu ti các thư vin a phương. Do ó thư vin phi “t thân
vn ng” là chính, ng thi chưa có hành lang pháp lý i vi công tác s hoá trong
các thư vin s d dn n tình trng vi phm Lut s hu trí tu.
Xây dựng và chia sẻ nguồn lực thông tin địa phương dạng số phục vụ bảo tồn di sản và phát triển kinh tế - xã hội