"BQC
TRANH
QUE"
TRONG
THO
CUA
CAC
NHA THO
NQ
TRaOC
CACH MANG THANG
TAM
(TLf
TRAO THO
MOI:
1932-1935)
Nguydn
Thi Rich Nga
Khoa Tieng Viet
- Tritdng
DHKHXH&NV,
DHQG
Hd Ngi
Cd the
coi
Thd Mdi la mot hien
tudng
van
bgc Idn
eua van
bgc

Idn
trong van boa tinh than eiia ngUdi Viet Nam vd'n
it
chiu
thay doi ve
tu
duy van boa, mot thdi quen da cd
tu:
hang nam
nay. Ngudi ta da thong nhat trong danh gia ve thanh tuu eiia Thd Mdi,
nhieu ngUdi da nghien
eiiu,
tim ra va khang dinh thi phap mot sd'nba
thd tieu bieu hang
d^u:
Xuan Dieu, Huy Can, Che'Lan Vien, Han Mae
Tit, Nguyen Binh Hinh nhu ed sU khdng cdng
b^ng
trong vigc danh
gia nay, ro nhat la rat it va hiem
cae
ehuyen
luan
ve thd eac nha thd
nxi trong phong trao Thd Mdi. Trong khi dd cdng
lao
eiia cac nha thd
nH thait
khdng nhd. TrUdc khi di vao mot phUdng dien trong the gidi
thd cua cae nha thd nxi, tdi xin phac

Phan Khdi dUde in tren bao ngay 10-3-1932, so' 122. Phai may rau ed
thd mdi va phai dep ciing
ching
kem. NgUdi phu nut dau tien viet thd
mdi la
Nguyin
Thi Manh Manh
(tiic
Nguyen Thi Kiem) ciing in tren
Phu
nit
tan vdn. Hoai Thanh da tran trgng gbi cdng cho nha thd
nu[
nay nhU sau:
" Hdm 26-7-1933 mot
niii
si ed tai va cd gan, cd Nguyen Thi Kiem
da
len
diln dan hoi khuyen bgc Sai Gdn bet siie tan dUdng thd mdi
Ndi
gdt ed Nguyin Thi Kiem, edn nhieu dien gia ciing theo mot
muc dich: gianh lay phan thing cho thd mdi.,.".
Nha thd Anh Thd ciing
kh4ng
dinh: "Nha thd Nguyin Thi Manh
Manh la mot trong sd'
nbufng
ngUdi di tien phong cho sU len ngdi va
thing

eiia
Thu Hong; "Chieu Xuan", "TrUa he", "Ben dd ngay
mUa" trong tap
Bite
tranh que (1941) eua Anh Thd; "Tieng dem" cua
Van Dai; "Lang que" cua
Hing
PhUdng Cd mot net ehung d cac bai
thd ve ehu de ta
canh
que la da gdi ra dUdc cai hon ed't cua lang que
Viet Nam em dem ma buon, dep ma cd gi day hit hiu. Ciing phai thdi,
bdi day la canh que thong qua cai nhin
eiia
mot ngudi dan Viet tha
thiet yeu que
hUdng xiJt
sd
nhung
bat
luc
trude canh dat
nUde
con dang
trong vdng nd
le.
Cd
le
can mot su
ly

ml phii
hdp nhat, thich hdp nhat de
giii
gam, the hien nen cac
nha thd nii tim den vdi thien nhien la dieu de bieu.
The la cac nha thd nii den vdi
"biic
tranh que" nhU la mot le tU
nhien vay.
Dd la
biic
tranh da mau sac. Ciing hdp le, cac nha thd nii vd'n nhay
cam vdi mau sic. TrUdc het, ta thay hinh tUdng hoa xuat hien nhieu
Ian
trong thd hg:
"Hay
Id
hoa, xin hay khoan
Id
trdi;
Hoa nong
hUcfng
md trdi lam khi
chua"
(Thu Hong - Song tha)
"Vd
bap
hoa nghenh day don
hUOng
trdV'

(Van Dai - Tieng dim)
6
hinh tUdng nay, cd khi chi ddn thuan la ta canh (Hoa
mudp
rung tiing dda vang rai rac; Hoa
lUu
nd diy mot vUdn dd ning ) va
cd khi mang tinh bieu tUdng (Hay la hoa, xin hay khoan la trai) cho
479
tudi
hoa,
tiic
tudi thie'u nii. Ngay Te Hanh cd ea mot tap thd mang ten:
Hoa nien.
NhUng
phan
Idn
binh tUdng hoa la de diem td cho khdng
gian them sac, them hUdng.
Tat nhien, ndi den
Bite
tranh que la phai ndi den canh dong que.
Bdi d
xii
sd nay, canh ddng que mang hdn que, tinh que ro nhat. Cae
nha thd nii da ve len canh ddng que theo cam nhan rieng eua minh,
h
titng
phUdng dien cu the. Dd la con dudng de: "Ngoai
ditdng

lodng
anh xa
ngdi"
(Thu Hong -
Tcf
long vdi dep)
Am thanh d day la tieng sdng "lao xao" du lam "trang vd" tren
mat ho!
"LH CO
con choc choc vut bay
ra"
Ldm gidt minh mot c6 ndng ye'm
thdm"
The day, am thanh chi du lam thie'u
nii gikt
minh. Am thanh ay
that
khe, that nhe: "Lii cd con ehd'e ehd'e vut bay ra".
"Trong thon vdng, tieng gd xao xdc gay"
(Anh
Tho(
- TrUa he)
The thi "tieng ga" chi du lam
"tbdn"
them ving ma thdi!
"Tieng mo, chuong hoa nhip trdng ben dinh"
(Anh
Thtf
-
R&m

miic
tudng nhU khdng
the khe hdn.
Chiing
tdi rat
chii
y tdi hinh tUdng bau trdi trong thd cua cae nha
thd nii. TrUde het la sU
liet
ke:
"Vgn hudi em
trdi,
diu mat
hUcfng"
(Thu Hong- Em dim)
"May di vdng, trdi xanh buon rgng rdi"
(Anh
Thtf)
"Trdi hong hong, day nUdc lang son
may''
(Anh Thtf)
"Trdi dm u may xdm bong
sUdng
chieu"
(Anh Thtf)
"MUa
hdn
phUOng
trdi may nUdc dep"
(Mgng Tuye't - Vi anh Thg Xuan)

buSn
rgng rai" la bieu tUdng eiia cai dgp vinh
c^u:
"Mua
bo'n
phUdng trdi may
nUde
dep", la sU vd tan cua tao hda: "Trdi xanh xanh
mot mau", la mot the gidi cua sU hon nhien, ngay thd, trinb nguyen:
"Xua
kia em d ben trdi".
Neu ed mot sU thd'ng ke, phan loai cdng phu hinh tUdng nay chic
edn cho ta them nhieu y nghia
thii
vi.
Ai ciing nhan thay trong thd cua cac nha thd nii ed mot
bute
tranh
que dgp. Va ciing de thd'ng nhat vdi nhau: dd la
biic
tranh buon.
Day la canh "ben dd ngay mUa" trong thd Anh Thd:
"Tre
ru rugi ven hd chen Udt dt
Chuo't
bcfphd
dau ben ditng dam mUa
Vd dam mUa dong song trdi ddo dgt
Mac con thuyin cam
Idi

(Anh Thtf - Ram thdng bay)
Diing
la ngUdi va ma
Ian
Idn.
NgUdi ciing nhU ma, ma ciing
nhu ngUdi!
Ly giai dieu nay khdng khd: Thd Mdi rat buon. Buon vi cae nha
thd sd'ng trong canh
nUde
mat, dan ta nd le. Cai buon ay danh giii vao
thd
v^y.
Xet d phUdng dien ndi dung, gia tri phd quat cua nhiing canh
buon ao nao, the
lUdng,
cd le b diem nay chang: td'cao che do phi nhan
tinh, khdng quan tam den so' phan eon ngUdi, cha dap len con ngUdi
nen da de cd nhiing canh con ngUdi khdng edn la eon ngUdi niia. Td'cao
trang thai phi nhan tinh de ddi cd mot trang thai ed nhan tinh. Dd la
ve dep cua chieu sau nhan van d nhiing
biic
tranh ma ta thoat nhin
tudng dd la canh ma quai riing rdn.
Xet d phUdng dien hinh
thute
ta thay cac nha thd nii
thUdng
tan
dung phep

Idn
cua cae nha thd nii trong van dan Van bgc
XUa
va nay da cho ta thay ring; phai dep ma ta
ludn
quan niem la phai
yeu da chiing td dUdc siic manh cua minh. Vdi
siic
manh ay hg da
mang lai nhieu thanh cdng khdng chi trong
linb
vUc van hoc ma con d
nhieu phUdng dien va linb vUe
khae
niia.
Ngay nay
thue
te da cho
483
chiing ta thay ngay cang cd nhieu nha khoa bgc, nhieu nha kinh
t§'
thanh dat la nhiing phu nii edn rat tre. Hg viia thanh cdng trong cdng
viec xa bdi va
vita
thanh cdng trong cdng vigc eua mot ngUdi me, ngUdi
vd mot thien
ehiic
bam sinh ma tao boa da danh cho hg. Phu
nii,
ma