NÀNG CAO NANO LUC CIAO
TIÉP
THÒNG QUA
PHUONG
THQC
THUYÉT
TRÌNH
CÙA
SINH
VIÉN
NHÀM
TIÉN TÓI
DAT CHUAN KY NÀNG NÓI
GIAI OOAN
NÀNG CAO
PHAM
MINH HIÉN
Khoa Anh, Trudng DHNN - DHQGHN
1.
Giói thièu - khài quàt co
so ly luàn
Trong nbflng nàm
gin
day,
bang
viéc àp dung ed biéu
qua pbuong
phàp Day-hge ngoai ngfl
theo
dudng budng giao tiép
trén

ngfl
liéu
mdt càch
chinb
xàc
va
phù hgp. Nàng
lue
ngdn ngfl
(linguistics competence) duge xem nhu nàng lue biéu tbàu dào ngfl
liéu, càc quy
tic
ngfl
pblp,
ngfl
àm,
tfl vung, càu trùc
càu
De
ed thè
tié'n
bànb
giao tiép duge, ngudi hgc pbài dàm bào hai nàng lue trén
ngoài càc nàng lue hd trg kbàe.nhu nàng lue xà
bòi
ngdn ngfl, nàng
lue chién thuàt
Cùng vài dudng hudng giao tiép, pbuong phàp day hgc trén co sd
lày ngudi hgc làm trung tàm (learner-centred
appoach)

nàng cao nàng
lue giao tiép cho ngudi hgc, ngudi hgc pbài
su
dung duge ngdn ngfl dà
nhu mdt cdng cu giao tiép tbue su.
Trong càc ky nàng ngdn ngfl, phàt trièn
kbàu
ngfl duge dat
lén
hàng
dàu.
Ndi
là ky nàng
san
sinh ngdn ngfl
de
tbue bién muc dìch giao tiép.
Muc dìch day ndi d giai doan nàng cao là hoàn thién ky nàng ndi bàc
cao trén co sd càc vàn phong, kbdng chi trong mài trudng sinh boat
thdng thudng
ma
cà càc mài trudng
kbàc
nhu khoa hgc, chinb tri, xà
bài
Giai doan nàng cao tbue
chat
là su ké tiép cùa càc giai doan trudc
nhàm hoàn thién ky nàng
Idi

cùa
viéc phàt trién ky nàng nói
ò
giai
doan nàng cao
Muc tiéu cùa
day-ndi
d giai doan nàng cao là tàng cudng hoàn
thién ky nàng ndi bàc cao,
nghla
là giùp ngudi hgc cà duge phàn xa
Idi
ndi mang dàm phong càch tu nbién trong mgi
bìnb
tbfle giao tiép. Muc
dìch co bàn cùa giai doan này là ngudi hgc pbài duge rèn luyén càc
tbao tàc ngdn ngfl chù ddng, vàn dung duge vdn kién tbùc
va
ky nàng
ngdn ngfl dà
duge
dào tao tfl càc giai doan trudc vào viéc giao tiép tich
cuc trong mgi
tinh
hudng cdng viéc
va
sinh boat duói dang nghe nói
truc tiép qua ddi thoai
va
dóc tbgai.

tue:
Miéu tà
kinh
nghiém
Dóc thoai lién
tue:
Bay tò y kién tranh
luàn
Thóng
bào noi
cóng
cóng
Phàt
biéu noi
cóng cóng
Co
the miéu
tà
va
trình
bay rò
ràng,
chi
tiét
ve
nhùng
chù
de phiic
tap,
két hgp vói

nhùng
y cu the
va
két thùc
bang mot
két
luàn phù
hgp.
Co thè
phàt
trién mot
luàn diém
co
he thóng
vói
càc
y quan trong,
nói
bàt
va
càc luàn cu
thich hgp.
Co
the phàt
trién mot
bài tranh
luàn,
mò
ròng
va

bà't
lai cùa vàn
de
dò.
Co
the
thòng bào
tròi chày,
hau nhu
khóng
phài nò
lire,
su
dung
trong àm
va
ngù
diéu de
dién tà
duge
chinh
xàc
càc
net
y.
Co
the trình
bay
rò ràng vói càc
càu trùc

d giai doan nàng cao sinh vién pbài duge rèn luyén
de
dat
duge
chuàn ky nàng ndi nhu sau:
• Ky nàng giao tiép: Biét biéu dat y tudng
va
quan diém mdt
càch mach
lac,
trdi chày. Cd kbà nàng ddi dàp, tuong tàc mdt càch
nhuàn nhuyén.
• Ky nàng tbào luàn theo càp boàc
nbdm.
• Ky nàng phàt àm chuàn xàc,
de
biéu càc phàt ngdn. Biét sfl
dung ngfl diéu
va
trgng àm chinb xàc. Biét sfl dung càc càu trùc ngdn
ngfl, tfl vung phflc tap mdt càch phù hgp, chinh xàc
de
dién dat y
tudng cùa chù
de.
• Ky nàng td chflc thdng tin cho mdt bài thuyé't trình.
418
• Ky nàng sfl dung ngdn ngfl
Idi
ndi

bay
nói là dang dóc thoai thudng gap khi phàt biéu y kién
riéng ve
mdt vàn
de
nhàt dinh. Ngudi ndi d
day
pbài am biéu vàn
de,
biét càch td chflc
va
dién dat y tudng cùa mình mdt càch rd ràng, mach lac, kbùc
chièt,
ed ly le, cà càn cfl,
de
thuyé't phùc ngudi nghe, ddng tbdi pbài tao duge
su tuong tàc gifla ngudi nghe
va
ngudi trình
bay.
3.
Thirc
té' day-hoc ky nàng nói
d
giai doan nàng cao (nàm thur 3)
thòng qua hình thurc thuyét trình
cùa
sinh vién
A.
Thuc té:

màt ly thuyét
va
419
tbue hành td chflc càe bài trình
bay
Ndi (hay tam ggi là Thuyét trình
ve
mdt vàn
de
trudc
khan
già). Chuong trình mdn hgc dua vào he
thdng chù diém (theme-based). Trong giai doan này, sinh vién phài
tich cuc chù ddng td chflc bài trình
bay
ndi
ve
mdt chù
de
dà duge
giào vién thdng qua. Ky nàng thuyé't trình yéu càu mdt su két hgp cùa
nhiéu yéu td, dac biét là yéu càu tao duge su tuong tàc gifla ngudi
nghe
va
ngudi trình
bay.
B.
Ifu diém va han che cùa phuong thue
trình
bay

khan
già;
- Nàng cao nàng lue giao tiép,
thè
bién qua tàc phong, cfl chi gigng
ndi,
dd trdi chày
Imi
loàt,
tinh chinh xàc d mdt mflc dd nhàt dinh;
- Ké't hgp phàt trièn ky nàng ngdn ngfl
va
he thdng kién thùc
ngdn ngfl;
- Phàt trièn ky nàng phàn tìcb tu duy
pbé
phàn. Nàng cao nhàn
tbfle
ve
Idi,
rùt
kinh nghiém;
- Tao dièu kién cho sinh vién làm quen vài càc phuong tién day -
hgc bién dai (truy càp mang Internet, ky nàng vi
tinh
nhu soan thào
vàn bàn, sfl dung OHP hay powerpoint );
-
De
cao vai trd chù ddng cùa sinh vién trong mgi boat ddng phàt

de,
càn nhiéu tbdi gian;
- Tao tbdi quen hgc thude cho nhflng sinh vién yéu nàng
lue
khàu ngfl
din
dén làm màt phàn xa tu nbién;
- Thièu su hudng
din
cùa
gilo
vién, sinh vién
de
bi lac hudng
(ndi dung, pbuong pblp trình
bay);
- Thièu phuong tién hd trg thuyét trình sé làm giàm hiéu
qui va
tinh hà'p
din
cùa viéc phàt trién ky nàng trình
bay
ndi.
Tdm
lai, theo Canale (1983), uu diém bao trùm nhàt dà là pbuong
phàp thuyé't trình cùa sinh vién nàng cao nàng lue giao tiép cho hg
ve
cà 4 phuong dién: nàng lue ngfl phàp, nàng lue xà
bòi va
ngdn ngfl, ky

Nguyèn tàc
to'eh ut
- Xàc dinh rò muc dìch - nhiém vu day - hgc ky nàng Ndi, ndi
chung (muc dìch cuoi cùng là phue vu giao tiép)
va
ky nàng trình
bay
ndi
riéng (tao su tuong tàc hiéu qua gifla ngudi nghe
va
ngudi trình
bay).
- Xàc dinh rò phuong phàp day - hgc theo dudng budng giao tiép
(communicative approach), eoi trgng viéc lày ngudi hgc làm trung tàm
(learner -centred) làm ndng edt nhàm làm tàng tinh chù ddng, sàng tao
trong viéc td chflc càc boat ddng giao tiép cùa sinh vién, chù trgng dén
càc thù thuàt tao su tuong tàc trong càc tinh hudng giao tiép.
- Két hgp viéc rèn luyén càc ky nàng ngdn ngfl thdng qua ky
421
nàng thuyé't trình (thè bién qua viéc td chflc càc boat ddng trong
qua
trình Trudc - Trong
va
Sau thuyé't trình).
- Phàt trién ky nàng Ndi trén co sd ké't hgp ddng déu càc yéu td
Fluency (dd trdi chày,
luu
loàt), Accuracy (tinh chinb xàc),
Complexity of Language (dd phflc hgp trong ngdn ngfl).
-

Ellis va
Nina O'DriscoU.
- Là ngudi td chflc, quàn ly, bao quàt càe gid thuc hành ky nàng
trén
Idp
cùng nhu d nhà cùa sinh vién.
- Là ngudi kièm tra, dành già ké't qua rèn luyén ky nàng cùa
.
ngudi hgc.
* Hudng dàn thù thuàt
de
bài thuyét trình hiiu qua:
a. Thù
thuàt khdi
dòng
bài thuyét trình (making
an
effective
opening):
Theo Mark Ellis
va
Nina O'DriscoU (1994), phàn bàt dàu cùa bài
thuyé't trình
rat
quan trgng, càc thù thuàt hà'p dàn
khan
già hay tfl
lue
bàt dàu ed thè là:
- Ggi cho hg nhd dén mdt vàn

càu bòi, giài dd, nhàn xèt, bìnb luàn )
Tom
lai, muc dìch cùa bài thuyé't trình càn duge
de
càp ngàn ggn,
rd ràng ngay tfl dàu
de
ngudi nghe
de
theo ddi.
b. Thù thuàt thu hùt su chù y cùa ngudi nghe
(liow
to make an
impact on audience)
- Sufficient time (thdi gian trình
bay
phù hgp): theo Doff (1984),
thdi gian trình
bay
mdt bài Ndi hgp ly là khoàng 15-20 phùt,
qua
20
phùt, tàm ly ngudi nghe bàt dàu mét mdi, thièu tàp trung;
- Voice (gigng ndi): to, rd ràng
(loud
and
clear);
- Divide the presentation into several parts, each ended by an
intermediate eonclusion (bài trình
bay

audience by giving them the interest that they
will learn
something
from the talk.
423
B.
Ddi vdi ngudi hgc
a. Ddi vdi sinh viin thue Min bdi trình
bay
nài:
Cd thè
duge
td chflc dudi dang tflng cà nhàn hay theo nhóm. Dua
vào he thdng chù diém trong chuong trình, sinh vién chuàn bi chù
de
nói theo pbuong
tbfle
bdc thàm, tu chgn hay duge phàn cóng. Vói su
budng dàn cùa giào vién, sinh vién ed thè thu tbàp tài liéu tham khào
tfl càc ngudn kbàc nhau: truy càp mang Internet, sàcb bào Sinh vién
pbài tdng hgp, phàn tich càc thdng tin càn thiét, td chflc y tudng cho
bài trình
bay.
Dàn y bài trình
bay
càn
duge
giào vién gdp y thdng qua.
Sinh vién trình
bay

b. Ddi vdi sinh viin là ngudi nghe thuyét trình:
Rèn luyén cà bai ky nàng: listening
va
notetaking (nghe
va
ghi
tdm tàt y chinb). Sinh vién phài
nlm bit eie
y tudng trong bài ndi
va
chuàn bi cho
phin thio
luàn. Ngoài ra sinh vién con ddng vai trd là
ngudi dành già khàeh quan
ben
canh ngudi thà'y. Vdi nbflng boat ddng
này, sinh vién duge rèn luyén ky nàng bàn luàn (discussion skills)
va
ky nàng pbé phàn, nhàn xét, dành già
rat
càn thiét cho viéc phàt trièn
nàng lue ngdn ngfl cùa hg sau này.
3.
Càc
bude
thuc
hièn
cu thè
•
Bude

Bude
2: Thuyét trình (presentation)
Gidng nhu càc ky nàng ngdn ngfl kbàc, ky nàng trình
bay
ndi hay
thuyét trình thudng gdm 3 giai doan:
*
Pre-presentation:
Day
là phàn khdi ddng. Thdi gian khoàng 5-10 phùt. Càc boat
ddng trudc khi trình
bay:
chuàn bi cho ngudi nghe tàm thè
sin
sàng
nghe, giùp hg phàn
ddan,
tao ra nbflng mong dgi cùng nhu su hflng thù
de
nghe. Phàn khdi ddng - nhu dà néu trong phàn thù thuàt, ed y nghla
quan trgng: néu ngudi trình
bay
ed nhflng thù thuàt
din dlt
tot thì
ngudi nghe sé ebù ddng
va
hflng thù nghe ngay tfl
diu va
bàn tbàn

- Vai trd ngudi trình
bay:
chù ddng trong mgi tbao tàc:
425
• Phàt trièn mdt càch rd ràng, luu loàt mach lac càc y dà duge
néu trong phàn md
de,
sau mdi phàn phàt biéu càn ed mdt tiéu két;
• Sfl dung ngdn ngfl
Idi
ndi
de
biéu, ké't hgp ngdn ngfl phi
Idi
ndi,
ngàt càu hgp ly, ngfl diéu phù hgp, tdc dd ndi vfla pbài trong khi trình
bay.
- Ké't hgp khai tbàc pbuong tién hd trg khi trình
bay.
* Post presentation:
Phàn này
ed
thè
duge
td chflc vdi hai boat ddng chù yéu (Dealing
with comprebensive check
va
Audience's Questions).
15-20
phùt.

tra Idi
càu
bdi trong phàn tbào luàn;
• Rèn luyén ky nàng tbào luàn, boi - dàp - tranh luàn.
• Dealing with audience
's
questions
- Phàn này yéu càu sinh vién thuyét trình phài tra
Idi
càc càu bdi
cùa tbinh già ed lién quan dén ebù
de
dà
duge
trình
bay.
- Muc dìch cùa boat ddng này là:
• Improve discussion skills (Rèn luyén ky nàng thào luàn, boi -
dàp - tranh luàn);
• Tàng tinh hgp tàc, trao ddi y kién, chia
sé
thdng tin trong giao
tiép;
• Sinh vién
ed
dip thè bién nàng
lue
giao tiép, vdn kién tbfle
ve
ngòn ngfl

vién trình
bay ma con
cho càc sinh vién kbàc hgc tàp rùt kinh nghiém,
dành già thdng qua càc tiéu chi
va
chfla
Idi
cho ngudi trình
bay
màt
nào tot, mat nào càn kbàc phue
va
pbài kbàc phue ra sao.
- Giào vién là ngudi budng dàn, tdng ké't càc y kién ddng gdp rùt
kinh nghiém, ebù ddng budng dàn hoat ddng chfla
Idi
sau mdi budi
trình
bay
ndi cùa sinh vién.
Tiiu ehi dành gid
Dua vào muc tiéu dào tao, chuàn dành già ky nàng ndi cùa sinh
vién giai doan nàng cao tuàn thù
nguyén
tàc chù trgng
ddng
déu càc
tiéu chi dành già nhlm nàng cao nàng lue giao tiép cho sinh vién d bàc
cao,
eie

tao td chùc càc hình
tbfle
dành già. 3 bìnb tbfle thudng duge dùng là:
- Peer asessment: càc sinh vién nghe thuyé't trình
va
dành già cho
ngudi trình
bay;
-
Teacher
asessment: giào vién dành già sinh vién trình
bay;
- Self asessment: sinh vién trình
bay
ndi tu dành già bài trình
bay
cùa bàn tbàn.
Giào vién
ed thè
thiét ké màu dành già dua theo càc tiéu chi dành
già mdt bài trình
bay
ndi d giai doan nàng cao. Trong mdi bàn dành
già, giào vién cùng
ed
thè ggi y trudc thang diém cho mdi tiéu chi.
Y nghla cùa càc pbuong thùc dành già này là mdt boat ddng rat
kbich le, sinh vién ed thè rùt kinh nghiém
làn
nhau

dang duge thue bién d khoa Anh
rat
ed
hiéu
qua,
gay duge
hflng thù, nàng cao tinh chù ddng, sàng tao trong
viéc hgc tàp cùa sinh vién
(thè
bién qua feedback cùa hg).
De
ed thè dat
duge
muc tiéu cao nhàt, cà thày
va
trd phài chù
trgng dén viéc cài tién pbuong phàp day - hgc ky nàng Ndi, càc hình
thùc td chflc boat ddng rèn luyén, tiéu chi
va
pbuong tbfle dành già.
References:
1.
Andrew Wright (1987) How to communicate sueeessfully.
Cambridge University Press.
2.
Brumfit
C.J & John, K (1979)
Communicative Approach
to
language