VI NET
VE CHU
NGHIA
HAU
HIEN DAI
TRONG
VN HOC NGA
CUễI THẫ
Kl XX
Trõn Minh Tõm
Khoa Ngụn
ngự va
Van hod
Nga,
DHNN,DHQGHN
1.
KHI NIấM
"CHU
NGHiA
HU
HIấN
DAI"
TRONG VN HễA
Tự dõu
thộ'
kợ
XX, trong ddi sd'ng tinh
thõn
ciia nhiộu qud'e gia
trộn thộ' gidi xuõ't bien
mot

va
nộp sd'ng
eợi,
kiộm
tợm
cõi mdi. Thuyộ't da
nguyộn l nộn
tng
triộ't hge cho CNHD nay sinh
va
phõt triộn.
Bude vo nhiợng
thõp
niộn
cuụ'i
eựng eựa thộ'
kợ
XX, khi
thộ
gidi
chuyộn sang thdi kợ hõu cdng
nghiờp
thợ trong van hda, chu nghùa bien
dai vdi ban chõ't da nguyộn
va
khõt vgng tim kiộm sU thich ỷng mdi
lai
trdi dõy
vdi
nhỷng

bụi
vộ mat nguyộn
li,
nd vd eựng da dang,
lõm
mu sac
va
dõy
bien dgng. CNHHD
ludn
phii nhõn nhiợng nguyộn te da dinh
559
hợnh, cd
vợi
cho sU ton tai song song nhiộu phong cõch, kiờu nộ'p tu duy,
sang tao.
Bdi
võy,
nhiộu nh nghiộn
eỷu
thudng hay nhõn manh tinh
"phõn my hge", thõi dg phỷ nhõn nhiợng giõ tri d dUde ton vinh, nd
lue tao ra nhiợng mdden mdi, khõc la,
lõp
di, eõc kiộu triộ't
luõn
hd
Id'n,
eu
chud'i

con ngUdi
va
hon cõnh xa hdi.
2.
CHU
NGHiA
HU
HIấN DAI
TRONG VN HOC NGA
CUễI THE Kẻ
XX
Cud'i
nhỷng nõm 60-dõu nhỷng nm 70 eựa thộ kợ XX, trong van
hge Nga xuõ't bien
Idp
nh van
trố
bộn
canh
nhỷng "cõy dai
thu"-
nhỷng nh van tru egt eựa van
hge
Xd Viộ't dang chiộ'm lùnh van dn.
NhUng
tõc
pham eựa hg thUdng chợ dUde xuõ't bien dudi dang "in
chui"
hoae hi hỷu dUde xuõ't ban
d nude

huyộn thoai dd l
net
chung eựa
nhỷng nh vn trờ khuynh hudng hõu bien dai ny. Cõc nh phờ binh,
dUa trộn nhỷng phUdng thỷe xõy dUng hợnh tUdng trong md'i quan he
eựa cõc vn nghờ sù dd'i vdi di
sn
vn hda
va
vdi
thue
tai chia CNHHD
tbnh bai trUdng phõi chinh sau dõy.
Chự nghùa siộu thUc.
Chự nghùa tõn baroco.
560
Ndi vé CN siéu thUe Nga, nhà nghién eûu vàn hge
va
trié't hoc
Mikhain Epstein viêt; "CNST- dd là mot Ude le mdi coi mgi tdng thê
là thiéu to
chue va giâ
tao. Khâi niêm "siéu thUc" là tu
tuông
dUdc két
noi vdi thUe tai ma nd khdng thê tUdng dong
va
vî sU khdng tUdng dong
này
ma

câc nhà thd siéu
thUe ludn mud'n ngUdi doc phâi tîm trong mach van ban ngâm "mgt y
nghïa sâu thàm hdn". Nhûng tâc phâm siéu
thuc-nhûng
bài thd
"eu
chud'i" eùa câc nhà thd dang râ't dUdc tdn vinh d Nga nhU D. Prigov, L.
Rubinstein, T. Kibirov thê bien râ't
rd
dae diém này.
Chù nghïa tân baroco là khuynh hUdng cd nhiéu diém ddi lâp vdi
Chù nghïa siéu thUc. Câc nhà siéu
thUe
hay hudng
tdi
truyén thd'ng,
dUa trén nhûng câ'u truc, hînh tUdng cù dé tâi tao lai nhûng câ'u truc,
hînh tUdng tUdng tU
nhUng
chûa dUng y
tudng
hoàn toàn mdi, cdn tân
baroco thî tao dUng nhûng câi mdi trén ddng do nât eùa câc câ'u truc
cû. Nhûng tâc giâ tiéu biéu
eùa
khuynh
budng
này là : T. Tolxtaia,
Xasa Xokolov, V. Pelevin
3.

tâc mdi eùa mînh. Dé tâi chù dao
trong thd
eùa
Kibirov là sU bon
mang,
là sU sup dd nhûng trât tu thé'
gidi
trUde
dây dUde coi là vînh eûu. Nhân vât trû tinh eùa Kibirov ton
tai trong
thé'gidi
hdn mang, càm ghét câi
thUe
tai
ma
dUdi con mât nhà
thd là tâm thudng va d trgc; nhUng nhà thd lai ludn phâi gàn bd mâu
thit vdi câi thUc tai dd,
va
bdi vây mdi nây sinh
mot
két luân dây
nghieh li;" cân phâi gin giû thé' gidi dd trong thd, ngdi ca nd vdi tînh
yéu nong nàn dû
rang
qua
nUde
màt"( 3, 28). Nhûng tâp thd chinh eùa
Kibirov:
"Ke

Chûa di, sao
ma
dâng sd!
Khdng sao, cdn cd vd'tea.
Cdn do
an,
cdn câ mud'i,
Khdng sao, bdi vân cdn gî
chû?
Khdng sao,
ù
thî khdng sao,
NhUng cdn tdi thi sao?
Khdng cd câu trâ
Idi,
Khdng cd câu dâp trâ,
Tuyêt nhién chàng ed gî!
Trdi dâ't, sao
ma
chân, sao
ma
kbùng khiép
Chân kbùng khiép, kbùng khiép dé'n chân!
Oi,
câi khdng sao mdi té bai làm sao!
Nd
ehâng
hé td ra thUdng xdt.
Ma
néu chàng cd thUdng xdt

y trong dd. Thd câch
tân là vây, mâ't tinh bien thUc, ào giâe, mdng lung,
va
vàn bân là mgt
md hdn ddn nhûng ngdn tù roi ràm,
lap
lai, nhip dieu
giât
eue, câ'u truc
dài ddng, bd' eue
ngàt
quâng, dây nghieh li
va
kî
quai
Chung
dUde
nhiéu nhà thd hâu bien dai
su
dung nhU nhûng
vu
khi nghê thuât dgc
dâo,
mdi la.
Nghién eûu bân chat eùa chù nghïa hâu bien dai, nhûng dae
trUng cd bân eùa câc khuynh budng
sang
tâc trong vàn hge Nga
va
câc

McTOiibi HsyneHHJi
.HHTepaTypbi.
CMCTeMHbiM no;ixo;i.,<I>JIHHTA
.
HAVRA,
M., 2002.
3.
JlcH^iepMaH
H.Jl.,
JlHnoBCUKHM
M.H.,
CoepeivieHHaa pyccKan
JiMTcparypa,
KHHra
3,
VPCC,
M.,2001.
4.
no3Tbi-KOHuenTya;iHCTbi.
OpHroe.
KHÔHPOB.
PydHHUiTCMH.
MK-
HEPMOflMKA,
M.,2002.
563