ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
  

NGUYỄN THANH TÙNG TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC SINH VIÊN
ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM THỪA THIÊN - HUẾ
GIAI ĐOẠN 2008-2010
LUẬN VĂN THẠC SĨ

Hà Nội - 2012
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
  
1. Lý do chọn đề tài 11
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài 13
3. Giới hạn nghiên cứu của đề tài 13
4. Phương pháp nghiên cứu 14
5. Phương pháp thu thập thông tin 14
5.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu 14
5.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi 14
6. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu 14
6.1 Câu hỏi nghiên cứu 14
6.2 Giả thuyết nghiên cứu: 15
6.3 Mô hình nghiên cứu 15
7. Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu 15
8. Mẫu và phương pháp chọn mẫu 16
9. Phương pháp thu thập thông tin, phân tích thông tin 16
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN 18
1.1 Cơ sở lý luận 18
1.1.1 Một số khái niệm 19
1.1.2 Một số hình thức đánh giá HĐGD của GV 28
1.2 Tổng quan hoạt động đánh giá giảng dạy ở Việt Nam và trên TG 32
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 40
2.1 Tổng quan về trường CĐSP TT Huế và bối cảnh nghiên cứu 40
2.1.1 Qúa trình thành lập 40
2.1.2 Quá trình hình thành 40
2.1.3 Các giai đoạn phát triển 41
2.1.4 Sơ đồ tổ chức bộ máy: 42
9

2.1.5 Hoạt động đánh giá giảng viên ở trường CĐSP TT Huế. 43
2.2 Mẫu và phương pháp chọn mẫu 44
2.2.1 Mẫu nghiên cứu 44

PHỤ LỤC 3: SỐ LIỆU PHÂN TÍCH PHIẾU SỐ 1 83
PHỤ LỤC 4: SỐ LIỆU THỐNG KÊ THEO TỪNG GIẢNG VIÊN PHIẾU SỐ
1 89
PHỤ LỤC 5: SỐ LIỆU PHÂN TÍCH TỪ PHIẾU KHẢO SÁT GIẢNG VIÊN
(PHIẾU SỐ 2) 92
10

PHỤ LỤC 6 : KIỂM ĐỊNH T-TEST GIÁ TRỊ TRUNG BÌNH 98
PHIẾU SỐ 1 98
PHỤ LỤC 7 : KIỂM ĐỊNH T_TEST GIÁ TRỊ TRUNG BÌNH 101
PHIẾU SỐ 2 101

4

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Bộ GD&ĐT
Bộ giáo dục và Đào tạo
CĐSP TT Huế
Cao đẳng sư phạm Thừa Thiên Huế
CĐ
Cao đẳng
ĐH
Đại học
GD
Giáo dục
GDĐH
Giáo dục đại học
GV
Giảng viên

Bảng 3.9 : Kết quả phân tích T-test đối với nhân tố 2 61
Bảng 3.10 : Độ tin cậy Cronbach’s của các câu hỏi trong nhân tố 3 61
Bảng 3.11 : Phân tích thống kê đối với các câu hỏi trong nhân tố 3 62
Bảng 3.12 : Kết quả phân tích T-test đối với nhân tố 3 62
Bảng 3.13: Trung bình và độ lệch chuẩn của toàn phiếu hỏi số 2 64
Bảng 3.14: Trung bình và độ lệch chuẩn của từng câu hỏi trong phiếu hỏi số 264
Bảng 3.15: Kiểm định T-test của các câu hỏi trong phiếu số 2 65
Bảng 3.16: Độ tin cậy Cronbach’s Alpha của nhân tố 1 trong phiếu hỏi số 2 66
Bảng 3.17: Trung bình và độ lệch chuẩn của nhân tố 1 trong phiếu hỏi số 2 67
Bảng 3.18: Kiểm định T-test các câu hỏi của nhân tố 1 trong phiếu hỏi số 2 67
6

Bảng 3.19: Kiểm định T-test các câu hỏi của nhân tố 2 trong phiếu hỏi số 2 với
giá trị kiểm tra là 3. 68
Bảng 3.20: Kiểm định T-test các câu hỏi của nhân tố 2 trong phiếu hỏi số 2 với
giá trị kiểm tra là 4. 68

11

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây nước ta đã có nhiều bước phát triển vượt bậc
trên nhiều lĩnh vực khác nhau về kinh tế, chính trị, giáo dục, y tế, khoa học kĩ
thuật, v.v Để đáp ứng nhu cầu của sự phát triển, cần phải có đội ngũ cán bộ
có đủ năng lực và trình độ chuyên môn để xây dựng đất nước. Giáo dục đại
học là công cụ hữu hiệu nhất để phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao.
Cần phải thừa nhận một thực tế rằng chất lượng giáo dục đại học của
nước ta hiện nay chưa được đánh giá cao, sản phẩm đào tạo của giáo dục đại
học chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của đất nước. Vì vậy, cần phải đổi

đại học trên cả nước đã và đang tiến hành đánh giá GV qua kênh SV. Chủ
trương lấy ý kiến “khách hàng” để thay đổi cho phù hợp được đồng tình từ
phía các trường, giảng viên lẫn người học. Nhưng làm thế nào để việc đánh
giá được khách quan, nói thẳng, nói thật mà không ảnh hưởng đến tâm lý và
vị thế của người thầy trong xã hội vẫn làm nhiều trường lúng túng.
Năm học 2009 – 2010, năm học với chủ đề “Năm học đổi mới quản lý
và nâng cao chất lượng giáo dục”, vừa qua Bộ GD&ĐT đã ra quyết định năm
học 2009-2010 là năm lấy ý kiến phản hồi từ người học về hoạt động giảng
dạy của GV, đây là việc làm quan trọng và cần thiết để các trường đẩy mạnh
thực hiện công việc lấy ý kiến phản hồi từ người học.
Đối với trường CĐSP Thừa Thiên Huế, việc lấy ý kiến phản hồi từ
người học đã được thực hiện từ học kỳ II năm học 2008-2009 cho đến nay,
vào cuối mỗi học kỳ các khoa tổ chức phát phiếu thăm dò để thu thập ý kiến
phản hồi của sinh viên theo kế hoạch do Ban chủ nhiệm khoa đưa ra. Việc thu
thập ý kiến phản hồi từ người học giúp cho lãnh đạo Nhà trường, các Khoa,
13

các Tổ bộ môn kịp thời nắm bắt được tình hình giảng dạy của các GV và đưa
ra các giải pháp khắc phục. Tuy nhiên, việc đưa ra các ý kiến nhận xét, đánh
giá được thực hiện thủ công, mang tính chủ quan, Cho đến nay vẫn chưa có
một nghiên cứu nào tiến hành phân tích và xử lý số liệu thu thập được theo
một quy trình khoa học để cho ra các nhận định đảm bảo độ tin cậy, có giá trị
khoa học.
Từ những vấn đề đã nếu ở trên, tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài:
“Tác động của việc sinh viên đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên
trường Cao Đẳng Sư Phạm Thừa Thiên – Huế”.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của đề tài này là nghiên cứu các tác động của việc
nhà trường tổ chức thăm dò mức hài lòng của sinh viên về học phần đến hoạt
động giảng dạy của giảng viên.

Sử dụng phương pháp hồi cứu tài liệu liên quan đến đề tài: các bài báo,
các đề tài nghiên cứu và các tài liệu khác có liên quan. Thông qua phân tích
tổng hợp lý thuyết, phân loại hệ thống hoá và khái quát hoá lý thuyết là cơ sở
lý luận cho đề tài.
5.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Bên cạnh phiếu khảo sát của nhà trường, trong nghiên cứu này tác giả
thiết kế thêm 2 loại phiếu hỏi khác để khảo sát ý kiến sinh viên (phiếu số 1)
và khảo sát ý kiến giảng viên (phiếu số 2) về mức độ tác động của hoạt động
SV đánh giá HĐGD đến oạt động giảng dạy của GV.
6. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu
6.1 Câu hỏi nghiên cứu
15

Việc thăm dò mức hài lòng của sinh viên về học phần được triển khai ở
trường CĐSP TT Huế đã tác động như thế nào đến hoạt động giảng dạy của
giảng viên?
6.2 Giả thuyết nghiên cứu:
Giả thuyết 1: Giảng viên thực hiện giờ giấc lên lớp và giới thiệu đề
cương chi tiết học phần tốt hơn trước đây.
Giả thuyết 2: Hoạt động giảng dạy trên lớp của giảng viên đã
có sự thay đổi theo hướng tích cực hơn sau khi nhà trường tổ chức
thăm dò ý kiến sinh viên.
Giả thuyết 3: Phương pháp kiểm tra đánh giá của giảng viên đã có
sự thay đổi theo hướng tích cực hơn sau khi nhà trường tổ chức thăm
dò ý kiến sinh viên.
6.3 Mô hình nghiên cứu


đang dạy họ là những giảng viên mà trước đây đã từng dạy họ ở các học kỳ
trước đó. Số lớp được chọn để đánh giá chia đều trong 6 khoa, mỗi khoa chọn
ngẫu nhiên ra khoảng 5 lớp do đó có khoảng 30 lớp sinh viên được thăm dò.
Đối với mẫu là giảng viên: nghiên cứu này sẽ tiến hành khảo sát đối với
tất cả giảng viên có tham gia giảng dạy. Đối với các giảng viên đang bận công
tác khác và giảng viên thỉnh giảng sẽ không được khảo sát.
Hiện nay, cơ cấu tổ chức của trường CĐSP TT Huế gồm có 6 khoa:
- Khoa Ngoại ngữ - Tin học,
- Khoa Tự nhiên – Kinh thế,
- Khoa Quản trị - Nghiệp vụ,
- Khoa Xã hội,
- Khoa Giáo dục Mầm non,
- Khoa Nghệ thuật.
Mẫu được chọn để nghiên cứu phân bố đều trong các khoa, với cách
chọn mẫu như vậy để có thể đại diện cho tất cả sinh viên và giảng viên trong
nhà trường.
9. Phƣơng pháp thu thập thông tin, phân tích thông tin
a. Phương pháp thu thập thông tin
17

Sử dụng phiếu hỏi (phiếu hỏi số 1) để thu thập ý kiến phản hồi của sinh
viên về sự thay đổi trong hoạt động giảng dạy của giảng viên sau khi hoạt
động thăm dò ý kiến phản hồi của sinh viên về hoạt động của giảng viên được
tổ chức. Ngoài ra, đối với giảng viên đề tài sử dụng phiếu số 2 để khảo sát ý
kiến tự đánh giá của giảng viên về sự thay đổi trong chất lượng hoạt động
giảng dạy của giảng viên nhà trường. Bên cạnh đó, nghiên cứu sẽ tiến hành
lấy ý kiến từ các tổ trưởng chuyên môn và các giảng viên đã tham gia đánh
giá bằng phương pháp phỏng vấn bán cấu trúc.
b. Phương pháp phân tích thông tin
Kết quả khảo sát sẽ được xử lý và phân tích bằng phần mềm phân tích

hành theo QĐ số 65/2007/QĐ-BGDĐT ngày 01/11/2007, Điều 7, Tiêu chuẩn
4 về Hoạt động đào tạo cũng quy định việc “…có kế hoạch và phương pháp
đánh giá hợp lí các hoạt động giảng dạy của giảng viên” và “…người học
được tham gia đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên khi kết thúc môn
học” (Điều 9, Tiêu chuẩn 6 về Người học ) [28]. Như vậy việc đánh giá hoạt
động giảng dạy của giảng viên hay có thể gọi là đánh giá giảng dạy (teaching
19

evaluation) là một yêu cầu không thể thiếu được đối với một cơ sở đào tạo
nhằm đảm bảo và nâng cao chất lượng giáo dục. [25]
1.1.1 Một số khái niệm
Khái niệm về Đánh giá
Trong lĩnh vực giáo dục thuật ngữ đánh giá (evaluation) được sử dụng
rất phổ biến, đã có nhiều định nghĩa khác nhau về thuật ngữ đánh giá, có thể
kể đến một số cách định nghĩa như sau:
Theo Black và William (1998) đánh giá được hiểu theo nghĩa rộng là
bao gồm tất cả các hoạt động mà giảng viên và sinh viên đã thực hiện để thu
thập thông tin. Các thông tin này có thể được sử dụng theo nghĩa chẩn đoán
để điều chỉnh quá trình giảng dạy và học tập (trích bản dịch của tác giả Lê Thị
Thu Liễu (2007) [22].
Theo TS. Nguyễn Kim Dung (2008) đánh giá là một hình thức chẩn
đoán của việc xem xét chất lượng và đánh giá việc giảng dạy, học tập và
chương trình đào tạo dựa vào việc kiểm tra chi tiết các chương trình học,
cơ cấu và hiệu quả của một cơ sở đào tạo, xem xét bên trong và các cơ chế
kiểm soát chất lượng của cơ sở đó [23].
GS. TS. Lâm Quang Thiệp (2009) đưa ra khái niệm: đánh giá là
việc nhận định sự xứng đáng của một cái gì đó, chẳng hạn việc đánh
giá một chương trình, một nhà trường, một chính sách. Đánh giá có thể là
định lượng (quantitative) dựa vào các con số hoặc định tính (qualitative) dựa
vào các ý kiến và giá trị [24].

đại học, bắt đầu từ đổi mới nội dung, chương trình đào tạo đến đổi mới
phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá.
Trong thời gian qua, nhiều trường đại học và cao đẳng đã công bố thực
hiện đổi mới về nội dung và chương trình đào tạo tuy nhiên việc thực hiện
21

chưa được như tuyên bố đã đề ra, nội dung chương trình đào tạo vẫn còn nặng
về lý thuyết, chưa phát huy được tính tích cực của người học, họ chưa thực sự
tham gia tích cực vào quá trình nhận thức của bản thân về môn học. Bên cạnh
đó chúng ta chưa có sự quan tâm đúng mức đến việc phát triển đội ngũ giảng
viên, chúng ta thiếu chiến lược khuyến khích giảng viên nâng cao trình
chuyên môn, nghiệp vụ, hợp tác cùng đồng nghiệp trong và ngoài nước để
chia sẻ những vấn đề cần quan tâm trong giảng dạy và nghiên cứu. Vì thế, để
nâng cao chất lượng giáo dục thì phải quan tâm đến việc phát triển đội ngũ
giảng viên thông qua việc đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên.
Đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên là một sự rà soát, thẩm
định trình độ chuyên môn, khả năng sư phạm và ảnh hưởng của giảng viên
với sinh viên, với nhà trường và cộng đồng.
Khi đánh giá hoạt động giảng dạy, người ta thường hỏi ý kiến sinh
viên, nói cách khác là lấy ý kiến phản hồi của sinh viên về việc giảng dạy của
giảng viên. Đây là một trong những biện pháp hữu hiệu để giám sát và điều
chỉnh hoạt động giảng dạy nhằm cải tiến nâng cao chất lượng.
Đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên là một khâu quan trọng
trong giáo dục đào tạo. Nó tạo động cơ, sự theo dõi và điều chỉnh quá trình,
cho biết kết quả đào tạo và sự kiểm nghiệm của thực tế. Nghiên cứu giáo dục
đại học cho rằng, đánh giá hoạt động giảng dạy của giảng viên là chất xúc tác
để tạo ra sự thay đổi của chính bản thân người học và người dạy với đầy đủ ý
nghĩa của nó.
Việc đánh giá giảng viên được thực hiện thông qua nhiều nguồn đánh
giá khác nhau (nguồn cung cấp thông tin đánh giá), thông thường người ta sử

giảng viên. Việc thu thập này có thể được tiến hành dưới nhiều hình thức khác
nhau như: phỏng vấn trực tiếp, khảo sát qua mạng, khảo sát bằng phiếu thăm
23

dò Trong đó, hình thức phát phiếu thăm dò (sử dụng bảng hỏi) được sử
dụng phổ biến. Bảng hỏi có thể được phát cho mỗi SV hay nhóm SV theo
phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên hay mẫu có chọn lọc.
Hoạt động giảng dạy của giảng viên
Qua bài viết đăng trên Kỷ yếu Hội thảo “Đảm bảo chất lượng Giáo
dục đại học” Đại học Quốc gia Hà Nội 2006 tác giả Phạm Xuân Thanh cho
rằng: khi đánh giá môn học, người ta thường hỏi ý kiến SV, nói cách khác là
lấy ý kiến phản hồi của SV về việc giảng dạy của GV. Đây là một trong
những biện pháp hữu hiệu để giám sát và điều chỉnh hoạt động giảng dạy
nhằm cải tiến nâng cao chất lượng giảng dạy. Cũng theo TS. Phạm Xuân
Thanh (2004) một số tiêu chí đánh
giá
môn học có thể được sử dụng như
sau:
- Mục đích, yêu cầu môn học rõ ràng đối với SV;
- Môn học được giảng dạy tốt;
- Nội dung môn học bổ ích đối với SV;
- Tư liệu học tập cho môn học được cung cấp đầy đủ;
- Khối lượng chương trình học tập phù hợp với SV;
- SV được động viên, khuyến khích học tốt;
- SV nhận được những thông tin bổ ích về sự tiến bộ của mình trong
quá trình học tập;
- GV quan tâm đến nhu cầu nâng cao kiến thức và kĩ năng của SV;
- Quá trình kiểm tra đánh giá công bằng và khách quan [21].
Căn cứ vào tình hình thực tế ở trường CĐSP TT Huế, nghiên cứu này đưa
ra phiếu đánh giá hoạt động giảng dạy gồm 3 nhóm tiêu chí chủ yếu đó là: nhóm

môn học theo thời gian của học kỳ. Một khi đã có bản kế hoạch giảng dạy, GV
căn cứ vào đó và thực hiện nhiệm vụ của mình, việc giảng viên thực hiện không
25

đúng kế hoạch giảng dạy có thể ảnh hưởng đến hoạt động chung của nhà
trường, của bản thân sinh viên cho nên đây là một trong những tiêu chí để đánh
giá hiệu quả giảng dạy của GV.
Đề cương môn học là tài liệu cung cấp cho người học khi bắt đầu giảng
dạy học phần, trong bản đề cương chi tiết có các nội dung chủ yếu sau đây:
Thông tin về GV, thông tin chung về môn học, mục tiêu của môn học, tóm tắt
nội dung môn học, nội dung chi tiết môn học, học liệu, hình thức tổ chức dạy
học, chính sách đối với môn học và phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá
kết quả học tập môn học. Đề cương môn học cung cấp cho SV thông tin về mục
đích, nội dung môn học và yêu cầu học tập như về cách thi, kiểm tra, trọng số
các cột điểm thành phần…. Việc SV được giải thích rõ về đề cương môn học
có ảnh hưởng lớn đến thái độ và phương pháp học tập của SV. Khi biết trước
thông tin về mục đích, nội dung môn học và yêu cầu học tập, SV sẽ chủ động
tìm đọc các nguồn tài liệu liên quan đến môn học, có kế hoạch học tập và mục
tiêu phấn đấu rõ ràng. Đặc biệt trong thời đại công nghệ thông tin như hiện nay
việc tìm kiếm nguồn tài liệu bổ sung cho môn học là rất dễ dàng với SV. Vì vậy,
việc chuẩn bị đề cương môn học của GV giúp SV có định hướng, chủ động, có
kế hoạch học tập và mục tiêu phấn đấu cho môn học. Điều này có ảnh hưởng tới
chất lượng học tập của SV và PPGD của GV.
Phương pháp giảng dạy
Phương pháp dạy học là một thành tố hết sức quan trọng của quá trình dạy
học. Khi đã xác định được mục đích, nội dung chương trình dạy học, thì phương
pháp dạy và học của thầy và trò sẽ quyết định chất lượng quá trình dạy học.
Hoạt động dạy học là hoạt động phối hợp của hai chủ thể đó là giảng viên
và học sinh. Trong thực tiễn, phương pháp dạy học thường được hiểu là cách
thức tiến hành các hoạt động của người dạy và người học nhằm thực hiện một

.
27

- Phương pháp kiểm tra

Phương pháp kiểm tra là phương pháp xem xét thường xuyên quá trình
học tập của học sinh. Mục đích của kiểm tra là tích cực hóa hoạt động nhận thức
của học sinh tăng cường chất lượng học tập. Kiểm tra còn là một khâu quan
trọng của quá trình dạy học nhằm đánh giá kết quả học tập. Kiểm tra, thi cử
được tổ chức nghiêm túc có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình giáo dục và đào tạo
[30, tr104]. Kiểm tra có nhiều loại: kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ,
kiểm tra miệng, kiểm tra viết, kiểm tra lý thuyết, kiểm tra thực hành, kiểm tra
trong giờ học, kiểm tra bằng một giờ học riêng, mức độ cao nhất là thi [30,
tr105]. Các hình thức làm bài kiểm tra phổ biến hiện nay là: kiểm tra vấn đáp; tự
luận và trắc nghiệm [18, tr411].
- Phƣơng pháp đánh giá

Phương pháp đánh giá kết quả học tập là xác định giá trị khách quan kết
quả học tập của học sinh, bằng cách so sánh nó với một chuẩn (có thể là mục
tiêu môn học hay mục tiêu của đơn vị kiến thức, thường diễn đạt bằng thang
điểm) và gán cho nó một điểm hoặc một lời nhận xét. Đánh giá là bước tiếp
theo của kiểm tra và thi. Kiểm tra là cầu nối giữa dạy và đánh giá, tạo thành quá
trình dạy học. Cũng như kiểm tra đánh giá có chức năng giáo dục. Cho nên phải
tiến hành tốt việc đánh giá học sinh [30, tr107].
Kiểm tra đánh giá là một biện pháp để tạo ra thông tin ngược, kết quả kiểm
tra đánh giá cho ta thấy những chỗ mạnh, chỗ yếu, cái đạt được, điều chưa đạt
được trong quá trình dạy học nói chung và trong mỗi giờ học riêng. Kết quả
kiểm tra đánh giá có tác dụng to lớn đối với người học, người dạy và các cấp
quản lý.
Như vậy, kiểm tra đánh giá là một phần không thể tách rời của hoạt động