1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ HÀ
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
CỦA HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
CHUYÊN KHOA HỌC TỰ NHIÊN THUỘC TRƢỜNG ĐẠI HỌC
KHOA HỌC TỰ NHIÊN, ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 05 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Trần Thị Tuyết Oanh
TNCS Thanh niên cộng sản
TX-TT-KTX Thường xuyên-Thỉnh thoảng-Không thường xuyên
XHCN Xã hội chủ nghĩa
XHH Xã hội hóa
4
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1
2. Mục đích nghiên cứu
3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3
4. Giả thuyết khoa học
3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
4
6. Phạm vi nghiên cứu
4
7. Phương pháp nghiên cứu
4
8. Cấu trúc luận văn
5
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HỌC SINH
TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN
sinh ở các Trường THPT Chuyên
20
1.4.1. Nội dung quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của
học sinh ở các trường THPT Chuyên
20
1.4.2.Vai trò chủ thể của quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp của học sinh trường THPT Chuyên
24
5
Tiểu kết chương 1
30
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HỌC SINH TRƢỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN KHOA HỌC TỰ
NHIÊN THUỘC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
– ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
31
2.1. Khái quát về Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên -
ĐHKHTN – ĐHQG Hà Nội
31
2.1.1. Sơ lược sự phát triểncủa nhà trường
65
Chƣơng 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HỌC SINH TRƢỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN KHOA HỌC TỰ
NHIÊN THUỘC TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
– ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
67
3.1.Nguyên tắc xác định các biện pháp
67
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
67
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
68
6
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
68
3.1.4. Nguyên tắc thực hiện mục tiêu giáo dục
68
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo sự huy động các chủ thể cùng tham gia
69
3.2. Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục của học Trường
THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên thuộc trường ĐHKHTN – ĐHQG
Hà Nội
83
3.3. Lấy ý kiến về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
85
Tiểu kết chương 3
88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
89
1. Kết luận
89
2. Khuyến nghị
90
TÀI LIỆU THAM KHẢO
92
PHỤ LỤC
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đất nước ta trong thời kỳ hội nhập để phát triển kinh tế xã hội. Trong
đó, quan trọng hàng đầu là sự phát triển của nguồn lực con người. Con người
vừa là mục tiêu, vừa là động lực của mọi sự phát triển. Vì vậy muốn phát triển
xã hội phải phát triển giáo dục và đào tạo để phát triển con người. Hiến pháp
nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam tại điều 35 đã khẳng định vai
trò của giáo dục: “Giáo dục-Đào tạo là quốc sách hàng đầu”. Trong giai đoạn
ngày nay, sự hội nhập và giao lưu với các nước trong khu vực và trên thế giới
là cơ hội để ngành giáo dục nước ta tiếp thu, chuyển giao và cập nhật những
công nghệ hiện đại về giáo dục đào tạo. Nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo
do đời sống đặt ra nhằm điều chỉnh hành vi đạo đức, lối sống cho phù hợp.
Tham gia HĐGD NGLL, học sinh rèn luyện cho mình những kỹ năng
giao tiếp, kỹ năng ứng xử có văn hóa, những thói quen trong học tập, lao
động; kỹ năng tự quản, tự tổ chức, điều khiển, nhận xét, đánh giá, hòa nhập và
thực hiện nhiều hoạt động tập thể có hiệu quả khác. HĐGD NGLL mang lại
hiệu quả giáo dục cho nhà trường, bởi vì ở lứa tuổi học sinh trung học phổ
thông các em rất thích hoạt động, có tính tự lập, năng động, muốn tự vươn
lên, tự khẳng định mình trước tập thể nên HĐGD NGLL là môi trường tốt
nhất để các em thể hiện khả năng của mình, giúp nhà trường định hướng được
quá trình giáo dục nhằm thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của cấp học.
Nhận thức rõ ý nghĩa và vai trò quan trọng của HĐGD NGLL trong
giai đoạn hiện nay, trường trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên
đã rất quan tâm chỉ đạo, quản lý, tổ chức chương trình và đã gặt hái được
thành công và hiệu quả nhất định. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện, nhà
trường gặp khó khăn về nhiều mặt: điều kiện tự nhiên, xã hội, con người (giáo
viên, học sinh), cơ sở vật chất, kinh phí, nội dung, hình thức tổ chức… làm
hiệu quả HĐGD NGLL chưa cao. Hơn nữa, trong tình hình hiện nay, xã hội
3
quan tâm nhiều đến giáo dục và thường đánh giá chất lượng và thành tích giáo
dục của trường qua số lượng học sinh giỏi, tỷ lệ thi tốt nghiệp và đỗ đại học.
Từ đó mà áp lực thi cử ngày càng đè nặng lên tâm lý của học sinh, giáo viên
và đội ngũ cán bộ quản lý. Cũng chính vì thế mà trường phải tập trung toàn
lực cho hoạt động dạy và học trên lớp, phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi.
HĐGD NGLL cũng chưa được các các lực lượng ủng hộ và thực sự quan tâm.
Xuất phát từ những lý do trên cho thấy ý nghĩa to lớn của công tác quản
lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Vì lẽ đó tác giả chọn đề tài : “Quản
lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh trường THPT Chuyên
Khoa học Tự nhiên thuộc Trƣờng Đại học KHTN – ĐHQG Hà Nội”.
2. Mục đích nghiên cứu
sinh Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên.
- Số liệu khảo sát từ năm học 2008 – 2009 đến năm học 2010 - 2011
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phối hợp nhiều phương pháp nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn
của khoa học giáo dục:
7.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa các văn kiện, nghị quyết
của Đảng và Nhà nước; các quy chế, quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo,
các văn bản và tài liệu lý luận về quản lý và quản lý giáo dục có liên quan đến
đề tài.
7.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Tổng kết thực tiễn công tác quản lý hoạt động GDNGLL.
- Phỏng vấn cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh
- Phương pháp điều tra xã hội học bằng phiếu hỏi, trưng cầu ý kiến giáo viên,
cán bộ và học sinh một số lớp trong trường.
7.3. Thống kê toán học
5
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kế luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo. Nội
dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1 : Cơ sở lý luận về việc quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp của học sinh trường trung học phổ thông Chuyên.
Chương 2 : Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
của học sinh trường trung học phổ thông Chuyên Khoa học Tự nhiên thuộc
Trường đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội.
Chương 3 : Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
của học sinh Trường trung học phổ thông Chuyên Khoa học thuộc Trường đại
học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội.
còn có các buổi tham quan các xưởng thợ, các cửa hàng, tiếp xúc với các nhà
văn, các nghị sĩ, đặc biệt là mỗi tháng một lần thầy và trò về sống ở nông thôn
một ngày” [24,tr 39] Cơrúpxcaia (1869-1939) là nhà hoạt động chính trị xuất
sắc của Đảng và Nhà nước Xô Viết vừa là một nhà tâm lí học, giáo dục học
có những đóng góp kiệt xuất cả về lý luận lẫn thực tiễn. Để đào tạo con người
phát triển toàn diện, Cơrúpxcaia quan tâm tới tất cả mọi mặt giáo dục: Đức,
trí, thể, mĩ, quân sự và giáo dục lao động, giáo dục kĩ thuật tổng hợp. Đặc
biệt, bà coi trọng “giáo dục qua các hình thức hoạt động tập thể như tham
quan du lịch, cắm trại, lao động hè ở các nông lâm trường kết hợp với sinh
hoạt văn hoá nghệ thuật”. [28, tr 226] A.S.Makarenco, nhà sư phạm nổi tiếng
của nước Nga Xô viết vào thập niên 20, 30. Ông đã vận dụng sáng tạo lý luận
Mác xít vào thực tế để rút ra những kinh nghiệm làm phong phú cho lý luận
giáo dục XHCN nói riêng và giáo dục nhân loại nói chung. Theo Makarenco,
một trong những logic của quá trình sư phạm là: “quá trình tổ chức hợp lý
hoạt động của học sinh tham gia vào cách mạng xã hội, lao động sản xuất, các
hoạt động tập thể như vui chơi, thể dục thể thao, tham quan du lịch, văn hoá
7
nghệ thuật” [28, tr 246] Vào những năm 60-70, đất nước Liên xô đang trên
con đường xây dựng CNXH, việc giáo dục con người phát triển toàn diện
được Đảng cộng sản và Nhà nước quan tâm. Các nghiên cứu về lí luận giáo
dục nói chung và HĐGD NGLL nói riêng được đẩy mạnh. Trong cuốn sách
“Giáo dục học” tập 3, tác giả T.A.Ilina đã nêu: “Công tác giáo dục ngoại
khoá bổ sung và làm sâu thêm công tác giáo dục nội khoá, trước tiên là
phương tiện để phát hiện đầy đủ tài năng và năng lực của trẻ em, làm thức
tỉnh hứng thú và thiên hướng của học sinh đối với một hoạt động nào đó; đó
là một hình thức tổ chức giải trí của học sinh và là cơ sở để tổ chức việc thực
tập về hành vi đạo đức, để xây dựng kinh nghiệm của hành vi này” [27, tr61]
Các nghiên cứu của các nhà giáo dục trên đều nhấn mạnh tầm quan trọng của
giáo dục ngoại khoá. Để học sinh có thể phát triển toàn diện, các thầy cô giáo
chủ yếu vào các đối tượng học sinh ở phạm vi các trường ở thành phố hoặc
quận, huyện như:
Lê Thị Hoài Thu với nghiên cứu “quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp tại các trường THPT huyện An Dương thành phố Hải Phòng”.
Tô Trung Tuyền với nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp tại trường THPT Hồng Bàng Thành phố Hải Phòng”
Khuất Cao Bắc với nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học phổ thông huyện Phúc Thọ thành
phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay”.
Tuy nhiên, hiện chưa có tác giả nào nghiên cứu về thực trạng, tổng kết
kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các biện pháp ở các trường THPT chuyên,
đặc biệt là trường THPT chuyên trong trường Đại học. Đồng thời, chưa có
nghiên cứu nào về HĐGD NGLL ở trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên
thuộc trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội . Xuất
phát từ yêu cầu của giáo dục trong thời kỳ mới, các nhà trường trung học phổ
9
thông cần quan tâm đẩy mạnh các hoạt động giáo dục bên cạnh hoạt động dạy
và học. Tác giả rất tâm đắc và thấy được sự cần thiết về việc nghiên cứu cơ
bản về thực trạng quản lý HĐGD NGLL ở trường THPT chuyên Khoa học Tự
nhiên thuộc trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội,
từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý HĐGD NGLL.
1.2. Các khái niệm cơ bản của việc quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp của học sinh trƣờng THPT chuyên
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
1.2.1.1. Quản lý
Trong lịch sử loài người, mọi hoạt động của đời sống xã hội đều cần có
quản lý. Quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật trong việc điều khiển hệ
thống xã hội ở tầm vĩ mô và vi mô. Có tập thể, tổ chức là có quản lý. Quản lý
xuất hiện như một yếu tố cần thiết để phối hợp những nỗ lực cá nhân hướng
- QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy
luật của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý (hệ thống giáo dục, quá trình giáo
dục, người được giáo dục…) nhằm làm cho hệ thống vận hành tốt, tiến lên trạng
thái mới về chất nhằm đạt được các mục tiêu phát triển của đơn vị, của tổ
chức… mà tâm điểm hội tụ là quá trình giáo dục dạy học thế hệ trẻ [21,tr 35]
- QLGD là cách thức điều hành hệ thống giáo dục, nhất là các quy
trình, thủ tục, quy định, quy chế… và cách thức vận hành của hệ thống giáo
dục, tất cả các cấu thành của hoạt động giáo dục của hệ thống. (UNESCO)
- QLGD là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản
lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong
muốn bằng cách hiệu quả nhất
Nói chung QLGD là quá trình vận dụng những nguyên lý, phương
pháp, khái niệm… của khoa học quản lý vào một lĩnh vực hoạt động cụ thể,
một ngành chuyên biệt, đó là ngành giáo dục.
Nội dung cơ bản của quản lý giáo dục bao gồm:
11
- Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch chính
sách phát triển giáo dục.
- Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về giáo
dục, ban hành các quy định về tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục.
- Quy định mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục, tiêu chuẩn cơ sở
vật chất và trang thiết bị trường học…
- Tổ chức bộ máy quản lý giáo dục.
- Tổ chức chỉ đạo việc đào tạo bồi dưỡng quản lý nhà giáo và cán bộ
quản lý giáo dục.
- Huy động quản lý, sử dụng nguồn lực để quản lý giáo dục.
- Tổ chức quản lý quốc tế về giáo dục.
- Tổ chức quản lý công tác nghiên cứu khoa học công nghệ trong lĩnh
vực giáo dục.
- Quản lý quá trình dạy – học và giáo dục của nhà trường.
- Quản lý các hoạt động của học sinh, trọng tâm là quản lý các hoạt
động học tập của học sinh.
- Quản lý giáo viên, phát triển nghề nghiệp của người thày;
- Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đảm bảo cho nhà
trường hoạt động để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra.
1.2.2. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh
Có nhiều cách phân loại hình thức tổ chức dạy học. Căn cứ vào địa
điểm diễn ra quá trình dạy học, có 02 hình thức tổ chức dạy học: hình thức tổ
chức dạy học trên lớp và hình thức tổ chức dạy học ngoài lớp.
1.2.2.1. Giờ lên lớp
Giờ lên lớp (hay còn gọi là giờ học trên lớp) là một hình thức tổ chức
dạy học mà thời gian học tập được quy định một cách xác định và ở một địa
điểm riêng biệt, GV chỉ đạo hoạt động nhận thức có tính chất tập thể ổn định,
có thành phần không đổi, đồng thời chú ý đến những đặc điểm của từng học
13
sinh để sử dụng các PP và phương tiện dạy học nhằm tạo điều kiện thuận lợi
cho HS nắm vững tài liệu học tập một cách trực tiếp cũng như làm phát triển
năng lực nhận thức và giáo dục họ tại lớp.
- Đặc điểm của hình thức tổ chức dạy học trên lớp
+ Lớp học có thành phần không đổi trong mỗi giai đoạn của quá trình dạy học.
+ GV chỉ đạo hoạt động nhận thức cảu cả lớp, đồng thời chú ý đến những đặc
điểm của từng học sinh.
+ HS nắm tài liệu một cách trực tiếp tại lớp.
1.2.2.2. Ngoài giờ lên lớp
Ngoài giờ lên lớp là một hình thức tổ chức dạy học trong đó giáo viên
tổ chức, chỉ đạo hoạt động học tập của học sinh ở địa điểm ngoài lớp học
nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho HS nắm vững, mở rộng kiến thức thông qua
các hoạt động và các mối quan hệ đa dạng từ môi trường học tập.
đoạn hiện nay.
1.2.3. Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh
Quản lý HĐGD NGLL ở trường THPT là các thao tác, hành động quản
lý nhà nước ở bậc giáo dục THPT, của chủ thể quản lý đến đối tượng và
khách thể quản lý nhằm thực hiện HĐGD NGLL. Các biện pháp quản lý thực
hiện HĐGD NGLL được thực hiện song song với hoạt động giáo dục ở trên
lớp là sự bổ trợ, củng cố những tri thức học sinh đã được học trên lớp và rèn
luyện các kĩ năng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh
bậc THPT nói riêng.
Quản lý thực hiện HĐGD NGLL là hoạt động giáo dục có mục tiêu với
các biện pháp khoa học của hiệu trưởng đến tập thể giáo viên và những lực
lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động mọi nguồn lực
trong việc chỉ đạo quản lý thực hiện HĐGD NGLL theo những qui luật khách
quan; có sự thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu phát triển nhân cách toàn
diện của học sinh bậc THPT.
15
1.3. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh các trƣờng THPT Chuyên
1.3.1. Đặc điểm trường THPT Chuyên
Tại điều 62 Luật giáo dục 2005 đã ghi: “Trường THPT Chuyên được
thành lập ở cấp THPT dành cho những học sinh đạt kết quả xuất sắc trong học
tập nhằm phát triển năng khiếu của các em về một số môn học trên cơ sở đảm
bảo giáo dục phổ thông toàn diện.
Trường THPT Chuyên (trường chuyên) thuộc loại hình trường chuyên
biệt, cho nên ngoài các nhiệm vụ chung của trường THPT được quy định tại
điều 3 Điều lệ trường TH, THPT và trường có nhiều cấp học (gọi tắt là Điều
lệ trường THPT), Trường THPT chuyên còn có những nhiệm vụ riêng được
quy định tại điều 2 quy chế của trường THPT Chuyên là:
1. Bồi dưỡng và phát triển năng khiếu của học sinh về một số môn học
nhất định gọi là môn chuyên; đồng thời đảm bảo thực hiện đầy đủ kế hoạch
Ngoài thời gian học trên lớp như THPT bình thường, học sinh chuyên
còn phải học 2 buổi/ngày để nâng cao ở các môn chuyên và các môn cận
chuyên, hỗ trợ cho môn chuyên đáp ứng yêu cầu các kì thi học sinh giỏi của
tỉnh, thành phố, quốc gia và quốc tế.
Do đặc điểm tâm lý của học sinh trường THPT chuyên là có tư chất
tốt và có năng khiếu về các môn chuyên nên việc học của học sinh không
chỉ giới hạn bởi khung chương trình sách giáo khoa cơ bản mà tùy từng
chương trình học, môn học, chương, bài có thể mở rộng và nâng cao, phát
triển thêm kiến thức.
Nhiệm vụ của trường chuyên là phát hiện và bồi dưỡng nhân tài cho đất
nước nên việc phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường
THPT chuyên có thể nói là hoạt động chính, được diễn ra nhiều đợt, thường
xuyên, liên tục từ khi tuyển sinh đầu vào lớp 10 đến lớp 12 thông qua các kết
quả học tập tại cấp THCS, kết quả học tập các môn chuyên qua các học kì,
các bài kiểm tra, các kì thi chọn học sinh giỏi của trường. Từ đó chọn ra
17
những đội dự tuyển học sinh giỏi, sau một quá trình học tập bồi dưỡng, thi
tuyển thì chọn ra được đội tuyển học sinh giỏi có số lượng đã được quy định
để tham gia các kì thi học sinh giỏi lớp 12 của tỉnh (thành phố) và quốc gia.
Học sinh tham dự kì thi học sinh giỏi quốc gia phải là những học sinh đang
học lớp 11, 12.
Các hoạt động giáo dục khác các trường THPT chuyên thực hiện đầy
đủ, nghiêm túc chương trình giáo dục phổ thông như văn hóa, văn nghệ, thể
thao… theo điều kiện cơ sở vật chất của trường.
Ngoài ra, trường THPT chuyên còn tổ chức các đợt tập dượt nghiên
cứu khoa học rèn cho học sinh có thói quen tự học, nghiên cứu, tìm tòi, phát
hiện vấn đề độc đáo mới lạ, hình thành, rèn luyện kĩ năng thu thập, phân loại,
xử lý thông tin từ các nguồn tư liệu khác nhau.
Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh chuyên được các
phải tạo cơ sở để HS bổ sung và hoàn thiện những tri thức đã học ở trên lớp.
Quá trình dạy học giáo dục diễn ra ở hai hoạt động chủ yếu: Hoạt động dạy
học trên lớp và HĐGD NGLL. Vì thế, HĐGD NGLL là một bộ phận cấu
thành trong hoạt động giáo dục.
HĐGD NGLL là cầu nối tạo ra mối liên hệ hai chiều giữa nhà trường
với xã hội. Thông qua HĐGD NGLL nhà trường có điều kiện phát huy vai trò
tích cực của mình đối với cuộc sống. Ở mỗi địa phương mỗi tỉnh đều có một
hoặc nhiều trường chuyên. Nhà trường thông qua các hoạt động ngoài giờ lên
lớp như lao động xã hội, văn hoá, văn nghệ, lao động sản xuất… để phục vụ
cuộc sống, xã hội, gắn nhà trường với địa phương. HĐGD NGLL là điều kiện
và phương tiện để huy động sức mạnh cộng đồng cả về vật chất và tinh thần
nhằm thúc đẩy sự phát triển của nhà trường và sự nghiệp giáo dục nói chung.
HĐGD NGLL có vị trí quan trọng trong quá trình giáo dục học sinh nói
chung và càng quan trọng đối với học sinh THPT chuyên, các em thường phải
trải qua những giờ học căng thẳng, tập trung suy nghĩ cao độ ở trên lớp nên
19
HĐGD NGLL giúp các em cân bằng hơn giữa thể chất và trí não, sau những
giờ HĐGD NGLL các em có thêm sức mạnh để học tập và chiếm lĩnh kiến
thức mới cao hơn. Hơn nữa, học sinh chuyên là những học sinh rất ham hiểu
biết, tự lập, mạnh dạn và có suy nghĩ táo bạo, có những nhu cầu mới, đặc biệt
là nhu cầu về hoạt động. Mặc dù hoạt động học tập vẫn là chủ đạo, song nội
dung và tính chất hoạt động học tập đòi hỏi ở các em tính năng động và độc
lập cao hơn, tư duy logic nhiều hơn.
Vì vậy, HĐGD NGLL đối với học sinh THPT chuyên có vị trí then
chốt trong quá trình giáo dục, nhằm điều chỉnh, định hướng quá trình giáo dục
toàn diện đạt hiệu quả và nâng cao chất lượng bồi dưỡng nhân tài.
1.3.2.2. Vai trò
HĐGD NGLL là sự nối tiếp hoạt động dạy-học. Do đó, tạo nên sự hài
hoà, cân đối của quá trình sư phạm toàn diện, thống nhất nhằm “hiện thực
quả sẽ góp phần vào việc gắn liền nhà trường với cuộc sống xã hội, thiết thực
phục vụ sát những mục tiêu kinh tế-xã hội và quốc phòng giai đoạn CNH-
HĐH đất nước.
1.4. Lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh ở
các Trường THPT Chuyên
1.4.1. Nội dung quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của học sinh
ở các trường THPT Chuyên
Quản lý HĐGD NGLL là quá trình người CBQL hoạch định, tổ chức,
điều khiển, kiểm tra HĐGD NGLL của nhà trường nhằm đạt được mục tiêu
đã đề ra. Trong toàn bộ quá trình quản lý nhà trường thì quản lý HĐGD
NGLL của Hiệu trưởng là hoạt động không thể thiếu và rất quan trọng. Quản
lý HĐGD NGLL ở trường THPT bao gồm các nội dung sau:
1.4.1.1.Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Kế hoạch, đó là sự thống kê những công việc cụ thể cho một thời gian
nhất định: một tuần, tháng, học kỳ, năm học, dịp hè. Việc xây dựng kế hoạch