ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
DƯƠNG VŨ DIỄM HỒNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ CẤP HUYỆN Ở TỈNH LÀO CAI
GIAI ĐOẠN 2011 - 2012
LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: CHÍNH SÁCH KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ


Giáo viên hướng dẫn khoa học: TS. Hồ Ngọc Luật

HÀ NỘI - 2011
2
MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1
MỤC LỤC 2
MỞ ĐẦU 5
1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu 5
2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 6
3. Mục tiêu nghiên cứu 8
4. Phạm vi nghiên cứu 8
4.1. Phạm vi về không gian 8
4.2. Phạm vi về thời gian 9
4.3. Về nội dung 9
5. Mẫu khảo sát 9
6. Vấn đề nghiên cứu 9
7. Giả thuyết nghiên cứu 10
8. Phương pháp nghiên cứu 10
9. Kết cấu của luận văn 10

2.1.4. Về tài nguyên thiên nhiên 35
2.2. Thực trạng hoạt động khoa học và công nghệ cấp huyện, tỉnh Lào
Cai 44
2.2.1. Thực trạng về tổ chức quản lý KH&CN 44
2.2.2. Thực trạng nhân lực quản lý KH&CN cấp huyện ở Lào Cai 46
2.2.3. Thực trạng tài chính cho KH&CN cấp huyện ở Lào Cai 47
2.2.4. Thực trạng cơ sở vật chất-kỹ thuật cho quản lý KH&CN cấp
huyện ở Lào Cai 48
2.2.5. Thực trạng hoạt động ứng dụng các tiến bộ khoa học và công
nghệ mới vào sản xuất, chăn nuôi tại các huyện giai đoạn 2006 –
2010 48
2.2.6. Thực trạng về cơ chế chính sách và môi trường hoạt động 49
2.2.7. Thực trạng hoạt động Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 50
4
2.3. Thực trạng hoạt động Khoa học và Công nghệ cụ thể của từng
huyện giai đoạn 2006 – 2010 53
2.3.1.Huyện Bắc Hà 53
2.3.2. Huyện Mường Khương 55
2.4. Đánh giá chung 76
2.4.1. Những kết quả đạt được (theo 9 nhiệm vụ của thông tư 05 đã
hướng dẫn) 76
2.4.2. Những hạn chế tồn tại 77
Kết luận Chương 2 78
CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
QUẢN LÝ VÀ HOẠT ĐỘNG KH&CN CƠ SỞ TẠI TỈNH LÀO CAI 81
3.1. Xác lập triển vọng hoạt động KH&CN của từng huyện trong giai
đoạn 2011 -2020 theo định hướng phát triển của tỉnh 81
3.1.1. Nhu cầu về KH&CN 81
3.1.2. Nhu cầu về công nghệ (dây chuyền công nghệ, đổi mới công
nghệ, chuyển giao công nghệ) 82

hoạt động KH&CN cấp huyện ở Lào Cai.
2- Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Đã có nhiều nghiên cứu ở cấp nhà nước, cấp bộ, cấp tỉnh về đẩy mạnh
quản lý nhà nước về KH&CN cấp huyện. Điều này, chứng tỏ quản lý
KH&CN cấp huyện là một vấn đề cấp thiết nhưng cũng còn nhiều vấn đề
về thực tiễn và lý luận còn phải tiếp tục làm rõ nhằm đưa công tác quản lý
KH&CN cấp huyện vào nền nếp, có hiệu quả.
3. Mục tiêu nghiên cứu:
Trên cơ sở khảo sát và phân tích hiện trạng công tác quản lý khoa
học và công nghệ tại địa phương (2005 – 2010), đề xuất các giải pháp, có
thể có giải pháp đột phá, nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý khoa
học và công nghệ cấp huyện ở tỉnh Lào Cai giai đoạn 2011 – 2015 và đến
2020.
4. Phạm vi nghiên cứu:
Nghiên cứu được thực hiện trên phạm vi toàn tỉnh Lào Cai.
Nghiên cứu tiến hành trong vòng 1 năm (2011).
5. Mẫu khảo sát: Nghiên cứu đã tiến hành lấy mẫu khảo sát ở tất cả
các huyện và thành phố trong tỉnh.

4
6. Vấn đề nghiên cứu: Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý
KH&CN cấp huyện của Lào Cai.
7. Giả thuyết nghiên cứu:
Có được những giải pháp, trong đó giải pháp về tăng cường nguồn
lực, đặc biệt là văn bản chỉ đạo điều hành cơ chế, chính sách địa phương
và cả ở Trung ương.
Trung tâm khuyến nông huyện được mở rộng chức năng nhiệm vụ
thành trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ huyện trở thành tổ
chức KH&CN chuyên trách công tác ứng dụng, chuyển giao tiến bộ
KH&CN; trở thành tổ chức đầu mối liên hệ, khâu nối với các tổ chức

Quản lý là một hoạt động đặc biết gắn với một loại lao động đặc biệt,
trong đó sử dụng hoặc tạo ra một bộ máy tổ chức và tổ chức các bộ máy đó
với những con người ở các vị trí thích hợp, tối giản với việc sử dụng (huy
động) mọi nguồn lực đủ cần thiết cho phép, nhằm đạt mục đích đề ra với
hiệu quả cao nhất.
1.3. Quản lý nhà nƣớc:
Quản lý nhà nước theo nghĩa rộng : Là hoạt động tổ chức, điều hành
của cả bộ máy nhà nước, nghĩa là bao hàm cả sự tác động, tổ chức của
quyền lực nhà nước trên các phương diện lập pháp, hành pháp, và tư
pháp.Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước chủ yếu là quá trình tổ chức, điều
hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước đối với các quá trình xã
hội và hành vi hoạt động của con người theo pháp luật. Quản lý nhà nước
theo nghĩa hẹp này còn đồng nghĩa với khái niệm quản lý hành chính nhà
nước.
1.4. Khái niệm về quản lý hành chính nhà nƣớc:
Quản lý hành chính nhà nước là quản lý mang tính quyền lực nhà
nước để thực thi quyền hành pháp và quyền hành chính trong cả nước.
1.5. Môi trƣờng quản lý:
Môi trường quản lý là các yếu tố hoặc tập hợp các yếu tố bên ngoài và
bên trong (như cơ chế chính sách, các điển hình quản lý, chế độ chính trị -
xã hội – kinh tế.v.v.) hệ thống quản lý, tác động và ảnh hưởng tới sự vận
động, biến đổi và phát triển của hệ thống quản lý.
1.6. Khái niệm về khoa học:
Theo UNESCO, khoa học là "Hệ thống các tri thức về mọi loại quy luật
của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã
hội và tư duy”. Hệ thống tri thức ở đây là hệ thống khoa học, khác với tri

6
thức kinh nghiệm. Theo luật KH&CN năm 2000: "Khoa học là hệ thống tri
thức về các hiện tượng, sự vật, quy luật của tự nhiên, xã hội và tư duy”;


7
Tỉnh Lào Cai bao gồm1 thành phố trực thuộc và 8 huyện có tài nguyên
thiên nhiên phong phú; tài nguyên lao động dồi dào; cơ sở hạ tầng (Hạ tầng
điện - nước. Hạ tầng mạng lưới điện: Hạ tầng mạng lưới cấp thoát nước.
Hạ tầng bưu chính: Hạ tầng viễn thông: Hạ tầng công nghệ thông tin) phát
triển khá;
Cổng giao tiếp điện tử ở địa chỉ: là kênh
thông tin chính thức của tỉnh Lào Cai trên môi trường mạng.tài nguyên du
lịch đặc sắc.
Khoa học và công nghệ phát triển nhanh trên tất cả các lĩnh vực; Giáo
dục và đào tạo và sự nghiệp y tế được quan tâm.
Cơ quan quản lý về KH&CN hình thành sớm.
2.2. Thực trạng hoạt động khoa học và công nghệ cấp huyện, tỉnh Lào
Cai:
2.2.1. Thực trạng về tổ chức quản lý KH&CN
Liên quan đến Thông tư 05/2008/TTLB-BKHCN-BNV, ngày 18 tháng 6
năm 2008 của liên bộ KH&CN và Bộ Nội vụ hướng dẫn chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn về khoa học và
công nghệ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện (sau đây gọi tắt là
Thông tư 05) thì việc tổ chức quản lý KH&CN cấp huyện ở Lào Cai hiện do
các ngành chuyên môn của tỉnh đảm nhận. Sở KH&CN đến năm 2011 mới
thành lập phòng quản lý KH&CN cơ sở. Suốt 5 năm (2006 – 2010) cả tỉnh
và huyện không có một văn bản chỉ đạo nào chuyên về quản lý KH&CN tại
huyện, ngoài văn bản hướng dẫn thực hiện thông tư 05/2008/ TTLB-
BKH&CN-BNV và việc thực hiện cũng không đầy đủ. Có huyện hoạt động
KH&CN chủ yếu trong lĩnh vực nông lâm nghiệp thì biên chế kiêm nhiệm về
KH&CN lại giao cho phòng Công thương ( ví dụ như ở huyện Si Ma Cai).
Có 7 huyện bố trí biên chế này vào phòng Kinh tế; có một huyện bố trí vào
phòng phát triển nông nghiệp – nông thôn, một huyện đặt biên chế ở phòng

hình là việc nuôi thành công cá hồi vân, các tầm tại Sa Pa và ở 2 xã vùng
cao của thành phố Lào Cai, ở Văn Bàn, Bát Xát. Việc nhập nội thành công
ong mật Italya vào Bảo Yên cũng là một thành tựu đáng kể với sự hỗ trợ
kinh phí khá lớn (1,4 tỷ đồng) của chương trình nông thôn miền núi của Bộ
KH&CN.

9
Việc đưa các động vật hoang dã vào chăn nuôi và đã nắm bắt được
quy luật sinh sản của chúng cũng là một nét nổi bật trong hoạt động
KH&CN các huyện, như việc nuôi lợn rừng sinh sản ở Bảo yên, Văn bàn;
nuôi nhím ở Bảo Yên, Văn bàn, Bảo Thắng, Bát Xát, Thành phố Lào Cai.
2.2.6. Hiện trạng về cơ chế chính sách và môi trường hoạt động:
Trong 5 năm (2006 – 2010) huyện chỉ nhận được hướng dẫn của cấp
trên về bố trí nhân sự làm công tác kiêm nhiệm.
Sở KH&CN Lào Cai là cơ quan quản lý về KH&CN cấp tỉnh, cũng
chưa có những tham mưu tích cực với tỉnh về việc tăng cường quản lý
KH&CN cấp huyện. Sự thiếu chủ động của UBND các huyện trong chỉ đạo
các hoạt động trong phạm vi quyền hạn và nhiệm vụ của mình, như đã quy
định tại Điều 103 Luật HĐND và UBND năm 2003: “ Thực hiện các biện
pháp ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ phục vụ sản xuất và đời sống
nhân dân ở địa phương; Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về
tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm; kiểm tra chất lượng sản
phẩm và hàng hoá trên địa bàn huyện; ngăn chặn việc sản xuất và lưu hành
hàng giả, hàng kém chất lượng tại địa phương“.
2.2.7 Hiện trạng về hoạt động TCĐLCL tại các huyện:
2.2.7.1- Hoạt động TCĐLCL đều khắp các huyện.
Các huyện Hoạt động KH&CN chủ yếu là Nông - Lâm nghiệp thì các
phương tiện đo chủ yếu là khối lượng (cân).
Hoạt động đăng ký chất lượng sản phẩm hầu như không diẽn ra và vì
vậy vấn đề thương hiệu cũng không được bàn đến một cách khoa học.

Hiện tại ở Lào Cai chủ yếu là các dây chuyền chế biến nông, lâm sản:
Chè, thuốc lá ở Mường Khương; chế biến gỗ Bảo Yên. Công nghệ chế biến
khoáng sản - Hệ thống luyện gang thép tại nhà máy luyện thép Phú nhuận,
huyện Bảo Thắng.
2.5.3. Về xuất nhập khẩu thiết bị KH&CN qua biên giới Lào Cai.
Nhu cầu lớn nhất là dây chuyền luyện gang thép cho nhà máy luyện
gang thép ở Bảo thắng.
2.6. Đánh giá chung
2.6.1. Những kết quả đạt được (theo 9 nhiệm vụ của thông tư 05 đã
hướng dẫn): Thực trạng hoạt động và quản lý KH&CN cấp huyện ở Lào
Cai 5 năm qua phong phú đa dạng trên tất cả các lĩnh vực và có ở tất cả
các huyện. Việc quản lý KH&CN do các ngành chuyên môn thực hiện.

11
Về tổ chức bộ máy biên chế mới bắt đầu thực hiện việc bố trí một biên
chế kiêm nhiệm vào 1 phòng chuyên môn.
Có thể nhận thấy rằng, hoạt động KH&CN cấp huyện thời gian qua là
khá mạnh và đều khắp. Nguyên nhân đạt được kết quả này không phải do
đã tổ chức công tác quản lý KH&CN tốt, mà chủ yếu là do nhu cầu phát
triển kinh tế xã hội, do nhu cầu của bản thân cuộc sống. Mặt khác, một
nguyên nhân cũng rất cơ bản là các ngành của tỉnh có trách nhiệm cao đối
với công việc tiến hành các hoạt động KH&CN thuộc lĩnh vực mình quản lý
trên địa bàn các huyện.
2.6.2. Những hạn chế tồn tại
Theo yêu câu tại Thông tư 05, các nhiệm vụ hầu hết chưa được thực
hiện ở cấp huyện như:
Việc xác định phòng Kinh tế hay phòng Công thương làm nhiệm vụ
quản lý KH&CN chưa rõ ràng.
Công tác tham mưu: chưa ban hành một văn bản nào chỉ đạo về
công tác quản lý và hoạt động KH&CN trên địa bàn. Chưa chủ động xây

KH&CN hoạt động. Tuy nhiên nguồn kinh phí phân bổ đối với các huyện
không giống nhau mà cần phải dựa trên kế hoạch công tác hàng năm
phòng đó xây dựng, dựa vào tiềm năng thế mạnh của mỗi huyện.
3.5- Giải pháp về cơ sở vật chất, phƣơng tiện kỹ thuật (có thông tin
liên lạc).
Để thực hiện công tác quản lý TCĐLCL trên địa bàn huyện cần đầu tư
một số trang thiết bị kỹ thuật tối thiểu như: Bộ quả chuẩn cân khối lượng
thông dụng; một bộ đo áp kế chuẩn; một bộ đo dung tích chuẩn (ba bộ
chuẩn khối lượng, dung tích và áp suất) lĩnh vực quản lý tiêu chuẩn đo
lường chất lượng.
Trang bị một bộ máy thiết bị: xe máy, máy tính
3.6- Giải pháp về đổi mới cơ chế chính sách, môi trƣờng hoạt động.
Phải xây dựng một hệ thống văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ
của hoạt động quản lý KH&CN cấp huyện và hướng dẫn việc bố trí 1 biên
chế chuyên trách vào phòng nào là việc phải làm ngay theo một cơ chế linh
hoạt.
3.7- Tổng kết xác lập giải pháp đột phá:
Giải pháp đột phá trước mắt đối với hoạt động KH&CN cấp huyện ở
Lào Cai phải là ban hành một văn bản hướng dẫn chi tiết như đã trình bày
ở trên. Đây chắc chắn là một giải pháp đột phá mạnh mẽ để nâng cao hiệu
quả của hoạt động quản lý KH&CN cấp huyện, tỉnh Lào Cai. Văn bản này

13
sẽ bao quát gần hết các giải pháp đề xuất trong nghiên cứu này. Nội dung
của văn bản được trình bày ở phần kết luận của chương 3.
KẾT LUẬN

1- Việc quản lý KH&CN cấp huyện là một việc tất yếu phải làm của
nhà nước Việt Nam hiện nay, với mong muốn thúc đẩy các hoạt động
KH&CN được diễn ra rộng khắp theo một chiều hướng vừa thúc đẩy phát

1- Khuyến nghị với Sở KH&CN Lào Cai tham mưu cho UBND tỉnh
sớm ra một văn bản mang tính đột phá chỉ đạo việc thực hiện một biên chế
chuyên trách quản lý trực tiếp thực hiện hoạt động quản lý KH&CN cấp
huyện ở Lào Cai.
Cũng trong quyết định này nên tạo cơ sở pháp lý cho việc sử dụng
Trung tâm khuyến nông huyện thành một Trung tâm ứng dụng KH&CN đa
ngành, đa lĩnh vực.
Trong quyết định cũng chỉ rõ các nguồn lực dành cho hoạt động
KH&CN cấp huyện và chỉ rõ phương pháp để tiến hành khai thác sử dụng
các nguồn lực đó đối với các huyện khác nhau trong tỉnh.
2- Khuyến nghị với Tỉnh uỷ Lào Cai tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo
của Đảng đối với hoạt động KH&CN coi đây là một giải pháp thúc đẩy việc
phát triển đội ngũ trí thức KH&CN trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại
hoá của tỉnh Lào Cai, góp phần trước mắt đến năm 2000, đưa Lào Cai
thành một tỉnh phát triển của khu vực miền núi phía Bắc.
3- Khuyến nghị với UBND tỉnh Lào Cai cho phép thực hiện các giải
pháp trong nghiên cứu này vào thực tiễn của tỉnh .
4- Khuyến nghị tiếp tục các nghiên cứu về cơ chế chính sách phát
triển KH&CN ở Lào Cai.