1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN TẤN TRUNG

KHAI THÁC TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN
DU LỊCH SINH THÁI TỈNH ĐỒNG NAI

Tóm tắt luận văn thạc sĩ du lịch


-, bi 12
-a 13
-p tài liu 13
- 13
-áp phân tích SWOT 13
7.  14

3


 LÝ LUN VÀ THC TIN V PHÁT TRIN DU LCH SINH THÁI 15
1.1.  15
1.1.1 Khái nim v du lch 15
1.1.2 Du lch sinh thái 15
1.1.3  19
1.1.4  20
1.1.5  21
1.1.6  23
1.1.7  24
1.2.  25
1.3.  25
1.4.  27
1.5.  27
1.5.1.  27
1.5.2.  27
1.5.3.  27
1.6.  28
1.6.1.  28
1.6.2. 
thái 29

2.5.  74

NG VÀ GII PHÁP KHAI THÁC TIN DU
LCH SINH THÁI TNG NAI 79
3.1.  xây dng 79
3.1.1. Nhu cu 79
3.1.2. Chic phát trin du lch quc gia 80
3.1.3. Chic phát trin du lch ca Tnh 80
3.1.4. Hin trng phát trin du lch 81
3.2. ng 82
3.2.1. ng chung 82
5

3.2.2. ng c th 82
3.3. Mt s gii pháp 88
3.4. Kin ngh 103
KT LUN 106
TÀI LIU THAM KHO 108
PH LC
WTO : World Trade Organization

WTTC : World Travel & Tourism Council
Hng L hành Du lch Th gii
WWF : World Wildlife Fund (ngun http://vi.wikipedia.org/wiki/WWF)
Qu Quc t bo v Thiên nhiên
7

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
 25
Bng 2.2.1: Phân lom du la hình 41
Bng2.2.2: Di tích lch s - ng Nai 43
 50
 52
 -
53
Bng khách du ln 2005-2010 64
Bng 2.3.3.2: Tng giá tr thu nhp du lch so vi GDP ca tnh 66
Bng 2.3.3.3: T trng giá tr thu nhp du lng Nai so vi du lch c c 67
Bng 2.4.5.1: Xp hm các khu DLST 72
Bng 2.4.5.2: Xp hm các khu DLST 73
Bng 2.6.1: Hiu qu c ti các khu DLST 75
Bng 2.6.2: Hn ch ti các khu DLST 77
Bi u khách du lch sinh thái on 2006  2010 65
Bi ng khách sinh thái 65
B 1: B hành chính tng Nai 34
B 2:  tài nguyên du lch tng Nai 38

Nh 




9


 chúng tôi


  
   Khai thác tiềm năng phát triển Du lịch Sinh
thái tỉnh Đồng Nai 

2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
 Mục đích
V
                 
  


 Nhiệm vụ
- 
 
- 

-  



này, 182 Chính ph  s 21 (Agenda 21), m
ng toàn din nhm bo mn vng cho nhân loc
vào th k XXI.  s   n môi
ng và phát tring nguy hi v kinh t và sinh thái,
t  ra chic nhng ti các hong mang tính bn v
T u nghiên cu v phát trin du lch bn vng nhm hn ch
ng tiêu cc ca hong du lm bo s phát tric tin
hành. Mt s loi hình du lu xut hi
11

l ch gn vi thiên nhiên ch khám phá ch thay th 
ch mo hin nâng cao hình nh v mt loi hình du lch có
trách nhim bo s phát trin bn vng.
ng ng Earth Summit, ngành du lch toàn ci din bi 3 t
chc quc t gm Hng L hành Du lch Th gii (WTTC), T chc Du lch Th
gii (UNWTO) và H     ng dng nguyên tc ca
Agenda 21 vào du lch, phi hp xây dng mng vi tên gi
Chương trình Nghị sự 21 về du lịch : Hướng tới phát triển bền vững về môi trường
c bit quan tri vi các doanh nghip du lch, các
Chính phch quc gia, các t chch.
 s 21 v công nghip du lch và l hành ca T chc Du lch
Th gii (UNWTO) và Hng Th ging ti s phát trin môi
ng bn vCác sản phẩm du lịch bền vững là sản phẩm được xây
dựng phù hợp với môi trường, cộng đồng và nền văn hoá, nhờ đó sẽ mang lại lợi ích
chắc chắn chứ không phải là hiểm hoạ cho phát triển du lịch.
 Ở Việt Nam
Các công trình ni b chc lãnh th du lch Vit Nam, Quy hoch tng
th phát trin du lch Vit Nam 1995   a lý du la lý du lch, Tng
quan du lch, Quy hoch du lch nhng v lý lun và thc tin và nhiu công trình
khác, tp trung nghiên cu c lý lun và thc t, vi quy mô và phm vi lãnh th khác

nghiên cu mang tính tng hp nhm xây dng nhm bo
cho s phát trin bn vng du l nghiên cng hp
 khai thác tài nguyên vi hiu qu cao nht.
6. Các quan điểm và phƣơng pháp nghiên cứu
 Các quan điểm nghiên cứu
- Quan điểm hệ thống
H thng lãnh th du lc cu thành bi nhiu phân h khác nhau v bn
chi quan h mt thit vi nhau. m h thng gm
bu khic hong ca mi phân h nói riêng và toàn b h thng du
lch nói chung. H thng lãnh th du lch là mt h thng m phc tp gm nhiu
thành phn có mi liên h 

 vi nhaut dc bit ca h mang
tính cht hn h các thành phn: t nhiên, kinh t, xã hi và chu s chi phi
ca nhiu quy lun.
- Quan điểm tổng hợp
ng nghiên cu ca lý không th tách ri mt lãnh th c th vi
nh  du lc t ch t h thng liên kt
13

không gian cng du l ca các ngun tài nguyên, các dch
v cho du lc vn dng vào luc phân tích
các ting nhiu mt cho s phát trin bn vng khu du lch sinh
thái.
- Quan điểm sinh thái phát triển bền vững
Phát trin du l  ng là mt b phn không th thiu ca
chính sách sinh thái toàn vn. Mc tiêu c




- Phƣơng pháp thực địa
      n thng c a lý h c s
dng ra lý du lch nhm kho sát, thu thu, tài liu thc t ng
thi kim tra trc ting nghiên cu v s hình thành, phát tric
m ca t chc lãnh th du lchi nghiên cc cái
nhìn thc t v  nghiên cc thc hin
kt hp v u tra xã hi hc.
- Phƣơng pháp thu thập tài liệu
Trong quá trình nghiên c tài, tác gi  tin hành thu thp các s li
liu t nhiu ngun khác nhau: sách, báo, các báo cáo ca S  thao và Du
lch, S K hoa các khu du lch, các Website v du l
- Phƣơng pháp chuyên gia
o ý kin cc khoa hc
v ng phát trin và các quynh mang tính kh thi
c thù ca cc nghiên cu mi, hing mi mà chúng ta
thiu hy v quá kh và hin ti ca nó. Mt khác, DLST chu
ng ca mt s ln các nhân t chng chéo, thm chí mt s nhân t trùng nhau
v kinh t -  xã hi  n phi s d
pháp này.
- Phƣơng pháp phân tích SWOT (Strengths – Weaknesses –
Opportunities – Threats)





15

7. Cấu trúc của luận văn
Tên luận văn: Khai thác tiềm năng phát triển Du lịch Sinh thái tỉnh Đồng Nai

1.1.1 Khái niệm về du lịch
K t khi thành lp Hip Hi quc t các t chc du lch IUOTO (International
i Hà Lan, khái nim du lc
bàn lun vi các quan niu tiên, du lc hiu là vii tng
cá nhân hoc mi ri khi ch  ca mình trong mt thi gian ngn
các vùng xung quanh  ngh i trí hay cha bi ta cho rng
v n, tt c các hong di chuyn ci  c tr
vi, tìm vich.
Theo I.I Pirogionic, 1985: du lch là mt dng hong ci
gian ri liên quan ti s di chuy i tm th ng
xuyên nhm ngh a bnh, phát trin th cht và tinh th
nhn thc v - th thao kèm theo vic tiêu th nhng giá tr t nhiên, kinh th

Lut du lch Vit Nnh: Du lch là các hong có liên
n chuycng xuyên ca mình nhm tha
mãn nhu cu tham quan, tìm hiu, gii trí, ngh ng trong mt khong thi gian nht
nh.
Du l   n nhiu thành ph      n giao
thông vn tng kinh t - xã hng
ca hong du ln lãnh th ng rãi  mi khía cnh và tùy
thuc vào loi hình du lch.
1.1.2 Du lịch sinh thái
Du lt khái nii mi 
c s quan tâm ca nhii thuc nhi
là mt khái nim rc hiu khác nhau t nhi i vi mt s
17

c hiu là s kt ha 2 t 
n quá quen thuc. Sng  góc nhìn rt
s i quan nim DLST là du lch thiên nhiên, là khái nim mà trong thc t t

hoặc ít bị xáo trộn với những mục đích đặc biệt: trân trọng và thưởng ngoạn phong
cảnh và giới động, thực vật bị thay đổi với những mục đích đặc biệt: nghiên cứu, thăm
quan với ý thức trân trọng thế giới hoang dã và những giá trị văn hóa được khám
phá”.
 c nhiu nhà nghiên cn
hình là: DLST là du lịch đến những khu vực còn tương đối hoang sơ với mục đích tìm
hiểu về lịch sử môi trường tự nhiên và văn hóa mà không làm thay đổi sự vẹn toàn của
các hệ sinh thái. Đồng thời tạo ra những cơ hội về kinh tế để ủng hộ việc bảo tồn tự
nhiên mà mang lại lợi ích tài chính cho người dân địa phương” (Wood, 1991).
DLST được phân biệt với những loại hình thiên nhiên khác về mức độ giáo
dục cao đối với môi trường và sinh thái, thông qua những hướng dẫn viên có nghiệp vụ
lành nghề. DLST tạo ra mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên hoang dã cùng với
ý thức được giáo dục để biến bản thân du khách thành những người đi đầu trong công
tác bảo vệ môi trường, đảm bảo cho địa phương được hưởng nguồn lợi tài chính do du
lịch mang lại và chú trọng đến những đóng góp tài chính cho việc bảo tồn thiên nhiên”
(Allen, 1993).
Còn rt nhinh ngha khác v DLST, trng
T “Chỉ có du lịch dựa vào thiên nhiên, được quản lý
bền vững, hỗ trợ bảo tồn thiên nhiên và có giáo dục môi trường mới được mô tả như là
DLST”. u t qun lý bao hàm c ni dung phát trin cng.
Mc dù có chung nhn v  vào nhng
c thù và mc tiêu phát trin, mi quc gia, mi t chc quc t u phát trin nhng
a mình v DLST. Mt s  DLST khá tng quát có th

 DLST là HĐDL và thăm viếng một cách có trách nhiệm về mặt
môi trường tới những khu thiên nhiên còn nguyên vẹn, nhằm tận hưởng và trân trọng
những giá trị của thiên nhiên (và những đặc tính văn hóa kèm theo, trước đây cũng
như hiện nay) mà hoạt động này sẽ thúc đẩy công tác bảo tồn, có ảnh hưởng của du
19


20

t chc quc t  tham gia ca các chuyên gia, các
nhà khoa hc Quc t và Vit nam v c có liên quan, t chc hi
tho quc gia v ây dng chic phát trin du lch sinh thái  Vit nam t
n ngày 9/9/1999. Mt trong nhng kt qu quan trng ca hi tho là lu
 DLST  Vi  DLST là HĐDL dựa vào
thiên nhiên và văn hóa bản địa có gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nỗ
lực bảo tồn và phát triển bền vững với sự tham gia tích cực của cộng đồng dịa
phương
u nhn thy rng hin nay có rt nhiu tranh lun v khái
nim DLST vn ra nhm tìm ra mt v 
 ý kin cu v u cho rng DLST là loi hình
da vào thiên nhiên, h tr cho các hong bo tng, qun lý
theo ng bn vng v mt sinh thái. DLST nói theo ma
thì phi h các yu t cn: (1) S quan tâm tng; (2) Trách
nhim vi xã hi và c s d DLST
theo khoa lut du lch Vit N
DLST là hình thức du lịch dựa vào thiên nhiên, gắn với bản sắc địa phương, với sự
tham gia của cộng đồng nhằm PTBV
1.1.3 Tài nguyên du lịch
Tài nguyên hi   ng bao gm tt c các ngun nhiên li 
 i có th s
d phc v cho cuc sng và phát trin ca mình.
c phân thành 2 loi: tài nguyên t 
gn lin vi các nhân t v i và xã hi.
Tài nguyên du lch là mt dc sc ca tài nguyên nói chung. Khái nim v
tài nguyên du lch luôn gn vi khái nim du lch.
Tài nguyên du lch là cnh quan thiên nhiên, di tích lch s, di tích Cách mng,
giá tr ng sáng to ci có th s dng nhm tha

truyn thng gn vi truyn thuyta cng.
Tóm li: Tài nguyên DLST là mt b phn quan trng ca tài nguyên du lch
bao gm các thành phn và các th tng hp t nhiên, các giá tr a gn
22

vi h sinh thái c th c khai thác, s d to ra sn phm DLST, phc v cho
mn du lch nói chung và DLST nói riêng.
1.1.5 Phát triển bền vững
Phát triển c hing bao gm nhiu yu t cu thành
khác nhau v kinh t, chính tr, xã hi, k thung t
nhiên tt yu ca th gii vt cht nói chung và ca xã hi nói riêng. Phát
trin kinh t - xã hu kin sng v vt cht và tinh thn ca
i bng phát trin sn xut, quan h sn xut, nâng cao các giá tr ng
ng. S chuyi ca các hình thái xã hi t xã hi công xã nguyên thy lên chim
hu nô l lên phong kin ri lên xã hc coi là quá trình phát trin.
Khái niệm bền vững  c hiu là t l s dng mt
quá t l b     dng bn vng tn ti khi nhu cu v mt tài
nguyên th cp mi  phân phi và tiêu dùng mt tài
c gi thng bn vng t
Lý thuyt v phát trin bn vng mi xut hin vào khong gia nh
ca th k m ca T chc Bo tn Thiên nhiên Th gii (IUCN)
     n bn vng phi cân nh n hin ng khai thác các
ngun tài nguyên tái to và không tái tu kin thun l
c t chc các k hong ngn hn và dài hu.
Mc dù còn nhiu tranh lun xung quanh khái nim v phát trin bn vng 
nhi  nhn thy rn nay khái nim mà y
ban Th gii v Phát tring (World Commission and Environment and
Development, WCED), ni ting vi tên gi c
s dng r làm chun m so sánh các hong có trách nhim vi
ng sng ci.

ng bo v ng thi, trong báo cáo chính tr ti hng ln th
VIII ( c n khía cbo v ng sinh
thái, s dng ht cu thành không th tách ri ca phát trin bn
v.
Mc dù có nhiu ý kin khác nhau xung quanh khái ni
chung ti các Hi tho quc t, các nhà khoa hc, các chính tr u thng nht  các
ni dung sau: PTBV là s phát trin hài hòa c v 3 mt: KT  XH -  ng
24

nhng nhu cu v i sng vt chn ca th h hin t
làm tn hi, gây tr ngn kh  phát trin KT-XH mai
sau, không làm gim chng cuc sng ca các th h 
y,  PTBV thì cùng lúc phi thc hin 3 mc tiêu: (1) Phát trin có hiu
qu v kinh t, (2) Phát trin hài hòa các mt xã hi; nâng cao mc s sng
ca các tng li thim bo phát trin lâu dài,
vng chc cho th h hôm nay và mai sau.
Mục tiêu kinh tế Mục tiêu xã hội Mục tiêu sinh thái
1.1.6 Du lịch bền vững
Khái nim v du lch bn vng mi xut hi ci tin và nâng cp
khái nim v du lch mm ca nhc s chú ý r
n dây. Theo hi dng du lch và l hành quc t (WTTC
“Du lịch bền vững là việc đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và du lịch
mà vẫn đảm bảo những khả năng đáp ứng nhu cầu cho các thế hệ du lịch tương lai
Du lịch bền vững đòi hỏi phải quản lý tất cả những dạng tài nguyên theo cách

tài nguyên
 y, phát trin du lch bn vng tr   ng, mc tiêu, chin
c, nguyên tc phát trin du lch Vit nam, phát trin du lch bn vng cn phi tính
n 3 yu t:
- Mi quan h gia bo tn tài nguyên thiên nhiên, môi trng và li ích kinh t.
- Quá trình phát trin trong thi gian lâu dài
- c nhu cu hin ti, song không làm n nhu cu nhng
th h tip theo.
1.1.7 Du lịch sinh thái bền vững
DLST bền vững là việc phát triển các HĐDL nhằm đáp ứng các nhu cầu hiện
tại của khách du lịch và người dân bản địa trong khi đó vẫn quan tâm đến việc bảo tồn
và tôn tạo các nguồn tài nguyên và phát triển du lịch trong tương lai

Trích đoạn Những lợi thế so sánh về tiềm năng phát triển du lịch Hiện trạng phát triển du lịch sinh thái tỉnh Đồng Nai Khu du lịch sinh thái Vƣờn quốc gia Nam Cát Tiên Khu du lịch sinh thái Thác Mai – Bàu Nƣớc Sơi thuộc Lâm trƣờng Khu du lịch sinh thái Làng bƣởi Tân Triều

---