Đại học Quốc gia Hà Nội
Tr-ờng đại học khoa học xã hội và nhân văn Trần thị lan Nghiên cứu phát triển du lịch dựa vào
cộng đồng vùng ven biển nam định

Chuyên ngành: Du lịch
(Ch-ơng trình đào tạo thí điểm)
Luận văn thạc sỹ du lịch Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: pgs.TS. phạm trung l-ơng
5
3.1
Giới hạn nội dung nghiên cứu
5
3.2
Cơ sở dữ liệu sẽ được sử dụng trong nghiên cứu
5
4.
Phƣơng pháp nghiên cứu
6
5.
Cấu trúc của luận văn
7

CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG
8
1.1
Cơ sở lý luận du lịch dựa vào cộng đồng
8
1.1.1
Cơ sở lý luận về cộng đồng
8
1.1.2
Các vấn đề liên quan giữa cộng đồng, phát triển du lịch
12
1.1.3
Du lịch cộng đồng
15
1.1.4

Tiềm năng du lịch dựa vào cồng đồng vùng ven biển Nam Định
47
2.2.1.
Tiềm năng du lịch tự nhiên
47
2.2.2.
Tài nguyên du lịch nhân văn trong vùng
51
2.3
Hiện trạng về du lịch dựa vào cộng đồng
57
2.3.1.
Tổng quan chung về Nam Định
57
2.3.2.
Hiện trạng về du lịch dựa vào cộng đồng

60
2.3.3.
Đánh giá chung về hiện trạng phát triển du lịch dựa vào cộng đồng tại
khu vực
74
2.3.4.
Những vấn đề đặt ra từ thực trạng phát triển du lịch dựa vào cộng đồng
ở vùng ven biển Nam Định
75

Tiểu kết chƣơng 2
79


98
3.3.2.
Nâng cao nhận thức xã hội, tăng cường sự ủng hộ, quan tâm của chính
quyền và cơ quan quản lý nhà nước về du lịch cộng đồng
102
3.3.3.
Nâng cao năng lực cộng đồng nhận thức
106
3.3.4.
Nâng cấp hạ tầng du lịch
107
3.3.5
Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực
108
3.3.6
Hợp tác với doanh nghiệp lữ hành
110
3.3.7
Giải pháp về cơ chế phân chia lợi ích
111
3.4.
Kiến nghị mội số biện pháp hỗ trợ
115

Tiểu kết chƣơng 3
118

Kết luận
119


phát triển du lịch dựa vào cộng đồng nêu trên đã có tác dụng tích cực, đem
lại lợi ích cho người dân, góp phần xoá đói giảm nghèo và nâng cao ý thức
về bảo vệ tài nguyên du lịch, môi trường. Song các kết quả này còn ở phạm
vi hẹp, tự phát, hoạt động du lịch cộng đồng còn nhiều khó khăn, bất cập,
chưa khai thác mạnh được những đặc điểm, lợi thế của du lịch dựa vào cộng
đồng.
Vùng ven biển Nam Định bao gồm các huyện Giao Thuỷ, Hải Hậu
Nghĩa Hưng tiếp giáp với biển Đông ở phía Đông Nam, diện tích khoảng
700km
2
. Bờ biển kéo dài 72km từ cửa Ba Lạt đến cửa Đáy.
Vùng ven biển Nam Định là khu vực rất phong phú về các kiểu sinh
cảnh, trong đó quan trọng nhất là các bãi cát ngập triều, trảng sậy và rừng
ngập mặn. Ngoài ra, các bãi bồi ngập triều cũng là một sinh cảnh quan trọng,
là nơi kiếm ăn của các loài chim ven bờ, trong số đó có một số loài được đưa
vào sách đỏ bị đe doạ toàn cầu như: Mòng bể mỏ ngắn, Cò mỏ thìa Đây
còn là nơi trú ngụ của một số loài chim khác với số lượng lớn. Rừng ngập
mặn ở vùng ven biển Nam Định có thực vật ưu thế thuộc loài Trang, Bần
Chua, Vẹt Dù và Sú.
Khu vực có giá trị về sinh cảnh và đa dạng sinh học phục vụ phát triển
kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch. Vùng ven biển Nam Định cũng là nơi có
nhiều địa danh lịch sử và giàu truyền thống văn hoá như là ngọn hải đăng
cồn Vành, thăm tượng đài Trường Chinh, thăm làng quê Hành Thiện, nhà
thờ Bùi Chu, nhà thờ Phú Nhai, đình, chùa của các xã, làng ven biển hoặc

iii
đi thuyền xa xa chút du khách đến thăm các nông trường cói, chiếu (Thái
Bình)…
Tuy nhiên, trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội tài nguyên và
môi trường tự nhiên ở vùng ven biển Nam Định đã và đang bị suy thoái, ô

- Mục tiêu ngắn hạn: Cộng đồng dân cư ven biển có được phương
thức làm kinh tế với nghề mới, có được một mô hình quản lý khai thác tài
nguyên bền vững dưới góc độ tiếp cận mới.
- Mục tiêu lâu dài: Góp phần phát triển bền vững, bảo tồn và phát huy
các giá trị cảnh quan, sinh thái và văn hoá bản địa vùng ven biển Nam Định.
Thiết lập mối quan hệ lâu dài giữa các bên liên quan nhà quản lý -
công ty lữ hành - cộng đồng dân cư ven biển nhằm phát triển hiệu quả việc
kinh doanh du lịch vùng ven biển và nâng cao được đời sống của cộng đồng
vùng ven biển
* Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan một số cơ sở lý luận về cộng đồng, du lịch cộng đồng, du
lịch dựa vào cộng đồng. Đánh giá tiềm năng các điều kiện có liên quan và
hiện trạng phát triển du lịch dựa vào cộng đồng, xác định những vấn đề đặt
ra đối với phát triển du lịch dựa vào cộng đồng và nguyên nhân.
- Xác định định hướng và đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch
dựa vào cộng đồng tại vùng ven biển Nam Định.
3. Phạm vi nghiên cứu

v
Phạm vi lãnh thổ nghiên cứu gồm có 3 huyện vùng ven biển là Giao
Thủy, Hải Hậu, Nghĩa Hưng.
3.1. Giới hạn nội dung nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu và đánh giá các điều kiện tự nhiên,
kinh tế - xã hội, các vấn đề về tài nguyên du lịch, môi trường trong hoạt
động kinh doanh du lịch và các lĩnh vực hoạt động kinh doanh du lịch dựa
vào cộng đồng của vùng trên quan điểm tổng hợp và từ đó đưa ra các
khuyến nghị về không gian sử dụng hợp lý cho phát triển du lịch cộng đồng,
đặc biệt là phát triển du lịch dựa vào cộng đồng cho vùng ven biển nói
chung và vùng đệm VQG Xuân Thủy, từ đó đề xuất mô hình quản lý, tổ
chức du lịch dựa vào cộng đồng cho vùng ven biển Nam Định.

- Phương pháp sơ đồ, bản đồ: Đây là phương pháp cần thiết trong quá
trình nghiên cứu có liên quan đến tổ chức lãnh thổ. Bản đồ được sử dụng
chủ yếu theo hướng chuyên ngành để phân tích đánh giá tiềm năng phát triển
du lịch và điều kiện có liên quan. Ngoài mục đích minh họa về vị trí địa lý,
phương pháp này còn giúp cho các nhận định, đánh giá trong quá trình
nghiên cứu được thể hiện một cách tổng quát.
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa: Công tác thực địa có mục
đích cơ bản là kiểm tra chỉnh lý và bổ sung những tư liệu, đối chiếu và lên
danh mục cụ thể từng đối tượng nghiên cứu, sơ bộ đánh giá các yếu tố cần
thiết cho việc xây dựng các yếu tố hợp phần của mô hình tổ chức quản lý du
lịch dựa vào cộng đồng vùng ven biển Nam Định
5. Cấu trúc của luận văn

vii
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo, nội dung
của khoá luận được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về du lịch dựa vào cộng đồng.
Chương 2: Tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch dựa vào
cộng đồng ở vùng ven biển Nam Định.
Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển du lịch dựa vào
cộng đồng tại vùng ven biển tỉnh Nam Định CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH

đông… Đây là một định nghĩa rất hay được sử dụng trong khoa học xã hội,
gắn với các thực thể xã hội nhất định.
Có một định nghĩa khác nhìn nhận cộng đồng như một đặc thù chỉ có
ở nền văn minh con người, ở đó, con người hợp tác với nhau vì những lợi
ích chung, thường được gọi là tính cộng đồng.

ix
Nhìn chung có hai cách hiểu về cộng đồng: một là cộng đồng tính và
hai là cộng đồng thể. Hai cách hiểu về cộng đồng này khác nhau nhưng
không đối lập nhau. Cộng đồng tính là thuộc tính hay là quan hệ xã hội có
những đặc trưng mà các nhà xã hội học đã cố gắng xác định và cụ thể hoá,
chẳng hạn như tình cảm cộng đồng, tinh thần cộng đồng, ý thức cộng
đồng… Cộng đồng thể tức là những nhóm người, những nhóm xã hội có tính
cộng đồng với rất nhiều thể có quy mô khác nhau, đó là các thể nhỏ, thể vừa,
thể lớn và thể cực lớn, kể từ gia đình, quốc gia đến nhân loại [15, tr40].
1.1.1.2. Bản chất cộng đồng
Theo một số nhà khoa học, khái niệm cộng đồng bao gồm bốn yếu tố:
1. Tương quan cá nhân mật thiết với những người khác, tương quan
này đôi khi được gọi là tương quan đệ nhất đẳng, tương quan mặt
đối mặt, tương quan thân mật.
2. Có sự liên hệ về tình cảm và cảm xúc nơi cá nhân trong những
nhiệm vụ và công tác xã hội của tập thể.
3. Có sự hiến dâng tinh thần hoặc dấn thân đối với những giá trị
được tập thể coi là cao cả và có ý nghĩa.
4. Một ý thức đoàn kết với những người trong tập thể.
Các cộng đồng hội đủ bốn yếu tố trên khá phổ biến trước khi có sự
xuất hiện cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và nền kinh tế tư bản. Trong thế
giới ngày nay, vẫn có các cộng đồng có được các đặc tính trên và là những
cộng đồng hoàn chỉnh ở các khu vực mà một số các nhà nhân chủng học,
dân tộc học gọi là "tiền hiện đại" như các làng chẳng hạn [15, tr42].

1.1.2. Các vấn đề liên quan giữa cộng đồng, phát triển du lịch
1.1.2.1. Khả năng tham gia của cộng đồng với hoạt động phát triển du lịch.

xi
Trong tất cả các nỗ lực nhằm đạt được mục tiêu bền vững trong phát
triển nói chung, phát triển du lịch nói riêng, thì sự tham gia của cộng đồng
địa phương đã đặc biệt được quan tâm và khuyến khích. Có rất nhiều nguyên
nhân khi đề cập đến sự tham gia của cộng đồng trong phát triển du lịch.
Trước tiên về mặt đạo đức và công bằng xã hội, cộng đồng là những
chủ nhân thực sự của các tài nguyên du lịch, cả tự nhiên lẫn nhân văn, mà
ngành du lịch dựa vào để thu hút khách, cho nên họ có quyền tham gia và
hưởng lợi từ các hoạt động du lịch trong khu vực. Qua đó, họ sẽ tự giác và
đóng vai trò chính trong việc gìn giữ tài nguyên du lịch phục vụ phát triển
du lịch nói riêng và sự phát triển bền vững nói chung.
Các cộng đồng địa phương không chỉ là những yếu tố thu hút khách
trong rất nhiều trường hợp mà còn là nguồn nội lực to lớn cho các hoạt động
phát triển du lịch, điều này đặc biệt quan trọng ở các nước đang phát triển.
Họ chính là nguồn nhân công với chi phí thấp nhất trong các dự án đầu tư
phát triển du lịch, điều mà các nhà đầu tư rất quan tâm nhằm tạo ra hiệu quả
chi phí trong đầu tư. Hơn nữa, với nguồn kiến thức bản địa phong phú của
mình, nếu được đào tạo hướng dẫn thì chính họ là những người phục vụ du
khách tốt hơn ai hết trong các hoạt động nghiệp vụ du lịch như: đón tiếp,
phục vụ ăn nghỉ, dẫn đường và hướng dẫn khách thăm quan…
Về mặt vĩ mô, sự tham gia và hưởng lợi từ các hoạt động du lịch của
cộng đồng còn đóng góp vào việc bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xã
hội vùng sâu, vùng xa, xoá đói giảm nghèo, giảm chênh lệch giữa các vùng
trong phát triển, định canh định cư, ổn định an ninh quốc phòng và trật tự an
toàn xã hội, chính trị, văn hoá, tôn giáo tín ngưỡng…
Có 7 mức độ tham gia của cộng đồng vào hoạt động phát triển


triển - cộng đồng địa phương hiểu về nhu cầu của họ rõ hơn bất kỳ người
bên ngoài nào khác và có những ý tưởng tốt nhất để lập ra các chiến lược
phù hợp với các hoạt động du lịch cộng đồng của họ.
- Tham gia vào quá trình quy hoạch - cộng đồng địa phương nắm được
những hạn chế và tiềm năng tài nguyên của họ có thể sử dụng cho việc xây
dựng để đạt được các mục đích hay mục tiêu đã xác định của họ.
- Tham gia vào quá trình thực hiện - mặc dù bị hạn chế về tài chính,
nhưng cộng đồng địa phương cũng có thể đóng góp bằng việc đưa ra những
gợi ý, chia sẻ kinh nghiệm và các hình thức giúp đỡ khác và trở thành một
phần của chương trình.
- Tham gia vào việc chia sẻ lợi ích - những lợi ích đạt được từ các hoạt
động du lịch cộng đồng cần được phân phối tới mọi nhóm người có liên
quan trong cộng đồng nếu không sẽ không khuyến khích được sự tham gia
của họ.
- Tham gia vào quá trình giám sát và đánh giá - cộng đồng địa phương
là những người bảo vệ các tài nguyên quanh mình và họ có thể theo dõi
những thay đổi và sửa đổi các sản phẩm du lịch theo nhu cầu và những gì
mà họ cho là tốt nhất theo kiến thức bản địa của họ. Họ có thể đánh giá
những can thiệp bên ngoài hay nhu cầu sửa đổi [25].
1.1.2.2. Cộng đồng vùng ven biển.
Cuộc sống cộng đồng người dân vùng ven biển dựa chủ yếu vào các
nguồn lợi có nguồn gốc từ biển và chính cuộc sống của họ lại là sức ép và
nguồn gây ô nhiễm đáng kể tác động làm suy giảm các nguồn tài nguyên,
môi trường vốn rất nhạy cảm ở khu vực này. Những tác động chủ yếu của
cộng đồng vùng ven biển bao gồm:

xiv
- Chất thải sinh hoạt từ các khu dân cư trên đất liền ở vùng ven biển
và từ các "làng" thuyền chài trên các vũng, vịnh ven bờ trực tiếp đổ ra biển
làm ô nhiễm chất lượng nước biển ven bờ và lâu dài làm suy thoái môi

với sự tham gia của cộng đồng, nhất là ở vùng ven biển, trước hết cần được
tổ chức sao cho bản thân cộng đồng hạn chế được những tác động tiêu cực
của chính mình đối với môi trường vốn rất nhạy cảm ở khu vực này. Vấn đề
này cần được cân nhắc và quan tâm trong quá trình nghiên cứu đề xuất mô
hình hoạt động du lịch với sự tham gia của cộng đồng.
1.1.3. Du lịch cộng đồng
1.1.3.1 Khái niệm
Khái niệm du lịch cộng đồng xuất hiện vào những năm đầu thế kỷ 20,
tuy nhiên đến nay vẫn chưa có một quan điểm thống nhất cho khái niệm này.
Do có những quan điểm nghiên cứu, góc nhìn khác nhau về vị trí của
du lịch cộng đồng mà cho đến nay còn tồn tại khá nhiều ý kiến, khái niệm về
vấn đề này, những khái niệm này được sử dụng khá linh hoạt và được thay
đổi tùy thuộc vào tác giả, địa điểm và các dự án cụ thể, song các vấn đề về
bền vững và cộng đồng địa phương (điển hình ở khu vực nông thôn, những
người nghèo, và ở vùng sâu vùng xa) là những nội dung chính được đề cập,
xem xét.
Theo Nicole Hausle và Wolffang Strasdas: “Du lịch cộng đồng là một
hình thái du lịch trong đó chủ yếu là người dân địa phương đứng ra phát
triển và quản lý. Lợi ích kinh tế có được từ du lịch sẽ đọng lại nền kinh tế
địa phương”.
Theo Hsien Hue Lee, Đại học cộng đồng Hsin-Hsing, Đài Loan: “Du
lịch cộng đồng là nhằm bảo tồn tài nguyên du lịch tại các điểm du lịch đón

xvi
khách vì sự phát triển du lịch bền vững dài hạn. Đồng thời khuyến khích và
tạo ra các cơ hội tham gia của người dân địa phương trong du lịch”
Tại hội thảo “Chia sẻ Bài học Kinh nghiệm Phát triển Du lịch Cộng
đồng” được Tổng cục Du lịch tổ chức tại Hà Nội năm 2003 đã xác định:
“Phát triển du lịch có sự tham gia của cộng đồng nhằm đảm bảo văn hóa,
thiên nhiên bền vững, nâng cao nhận thức và tăng quyền lực cho cộng đồng.

đồng tham gia một cách thụ động thường được gọi là “Du lịch tham quan
cộng đồng”
- Mức độ có tham gia: theo đó cộng đồng tham gia cung cấp một số
dịch vụ (bán hàng lưu niệm, dịch vụ ăn uống, v.v.) tại điểm du lịch nơi cộng
đồng sinh sống và qua đó được hưởng một số lợi ích về vật chất. Trong
trường hợp này, ngoài vai trò là “tài nguyên” như trên, cộng đồng đã có vai
trò nhất định trong hoạt động du lịch và được hưởng một phần lợi ích trong
chuỗi giá trị du lịch. Hoạt động du lịch trong trường hợp này thường được
gọi là “Du lịch có sự tham gia của cộng đồng”
- Mức độ chủ động: theo đó cộng đồng là chủ thể tổ chức và cung cấp
dịch vụ và qua đó sẽ đem đến cho du khách những trải nghiệm tốt về cộng
đồng, về những giá trị tự nhiên và văn hóa nơi cộng đồng sinh sống. Trong
trường hợp này các công ty du lịch sẽ chỉ đóng vai trò là đối tác của cộng
đồng. Cộng đồng vừa có vai trò là “tài nguyên” vừa đóng vai trò là người tổ
chức khai thác chính các giá trị “tài nguyên” đó. Trong trường hợp này hoạt
động du lịch thường được gọi là “Du lịch dựa vào cộng đồng” hay “Du lịch
cộng đồng”. Du lịch cộng đồng chính là hình thức nơi đảm bảo mức độ tham
gia cao nhất của cộng đồng vào hoạt động du lịch [8, tr7-10]
1.1.4. Cơ sở lý luận về du lịch dựa vào cộng đồng

xviii
1.1.4.1. Khái niệm về du lịch dựa vào cộng đồng
Du lịch dựa vào cộng đồng nhằm bảo tồn tài nguyên du lịch tại điểm
du lịch đón khách vì sự phát triển du lịch bền vững dài hạn. Du lịch dựa vào
cộng đồng khuyến khích sự tham gia của người dân địa phương trong du lịch
và cần có cơ chế tạo ra các cơ hội cho cộng đồng.
Du lịch dựa vào cộng đồng là sự tương tác giữa khách và chủ mà có
sự tham gia có ý nghĩa của cả hai phía và tạo các lợi ích kinh tế, bảo tồn cho
cộng đồng địa phương và môi trường. (Học viện nghiên cứu núi, Malaixia
2002).

CBT. Phát triển du lịch dựa vào cộng đồng như là một phần của tiến trỉên
phát triển cân đối nền kinh tế . Điều đó cũng chứng tỏ, CBT không phải là
mô hình phát triển kinh tế mới lạ mà nó chỉ là một công cụ phát triển của
nền kinh tế.
Cộng đồng dựa vào du lịch như là một công cụ xóa đói, giảm nghèo,
cân bằng lợi ích kinh tế ở vùng nông thôn do Bộ du lịch Malaysia phối hợp
với nhóm nghiên cứu kế hoạch Du lịch tại trường đại học kỹ thuật Malaysia
thực hiện từ tháng 11/2008 đến tháng 4/2009. Nghiên cứu thực hiện nhằm
mục đích nâng cao hiểu biết của các nước thành viên về khái niệm CBT,
cách thực hiện tốt mô hình CBT và tương lai phát triển lâu dài của CBT
thông qua kinh nghiệm thực hiện thành công mô hình CBT ở khu vực
APEC.
Du lịch dựa vào cộng đồng (CBT) là một công cụ phát triển cộng
đồng, ở đó tăng cường khả năng của cộng đồng địa phương trong việc quản
lý nguồn du lịch và đảm bảo sự tham gia của cộng đồng địa phương trong
hoạt động du lịch [2]. CBT có thể giúp nhân dân địa phương tăng thêm thu

xx
nhập, đa dạng hóa nền kinh tế, giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường
và có cơ hội nhận thêm các chương trình đào tạo, giáo dục. Vì CBT có thể
tạo thêm thu nhập cho người dân địa phương nên nó được xem như là một
công cụ xóa đói, giảm nghèo. CBT yêu cầu phải thực hiện trong thời gian
dài và mục đích chính là tối ưu hóa lợi nhuận cho cộng đồng địa phương và
hạn chế các ảnh hưởng xấu của du lịch tới cộng đồng và nguồn tài nguyên
thiên nhiên.
Du lịch dựa vào cộng đồng cần được tiếp cận theo một cách có hệ
thống, từ việc nghiên cứu tính ổn định của cộng đồng tham gia vào hoạt
động du lịch đến việc đảm bảo tất cả thành viên trong cộng đồng được tham
gia vào thực hiện dự án đồng thời tham gia vào việc kiểm soát và hạn chế
các ảnh hưởng tiêu cực tới cuộc sống của họ. Một số đặc điểm của CBT

triển hạ tầng du lịch (giao thông, điện, nước, bưu chính viễn thông, v.v.).
Đây cũng sẽ là yếu tố tích vực để đảm bảo sự công bằng trong phát triển du
lịch, một trong những nội dung quan trọng của phát triển du lịch bền vững;
- Góp phần tạo cơ hội việc làm cho cộng đồng và qua đó sẽ góp phần
làm thay đổi cơ cấu, nâng cao trình độ lao động khu vực này. Đây sẽ là yếu
tố quan trọng góp phần hạn chế được dòng di cư của cộng đồng từ khu vực
nông thôn ra ku vực thành thị, ổn định xã hội đảm bảo cho phát triển bền
vững chung;
- Phát triển du lịch dựa vào cộng đồng sẽ góp phần tích cực trong việc
phục hồi và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, nghề truyền thống, vì
vậy có đóng góp cho phát triển du lịch bền vững từ góc độ tài nguyên, môi
trường du lịch;
- Phát triển du lịch dựa vào cộng đồng sẽ tạo điều kiện đẩy mạnh giao
lưu văn hóa và kế đến là giao lưu kinh tế giữa các vùng miền, giữa Việt Nam

xxii
với các dân tộc trên thế giới. Đây cũng là yếu tố quan trọng trong bảo tồn và
phát huy các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam đồng thời tạo cơ hội để
phát triển kinh tế ở những vùng còn khó khăn, đảm bảo sự phát triển bền
vững nói chung, du lịch nói riêng.
Với những tác động tích cực trên, việc đẩy mạnh phát triển du lịch nói
chung, du lịch dựa vào cộng đồng nói riêng sẽ có vai trò rất quan trọng trong
phát triển bền vững ở Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh tỷ lệ người dân sống
ở vùng nông thôn ở Viêt Nam còn cao, chiếm tới hơn 70% dân số cả nước,
tỷ lệ hộ đói nghèo cũng còn khá cao [8].
1.1.4.3. Các nguyên tắc của phát triển du lịch dựa vào cộng đồng.
Một số nguyên tắc chủ yếu đối với phát triển du lịch dựa vào cộng
đồng được xác định dựa trên bản chất của du lịch cộng đồng bao gồm:
- Công bằng về mặt xã hội: các thành viên của cộng đồng sẽ tham gia
vào việc lên kế hoạch, triển khai, kiểm soát các hoạt động du lịch tại cộng