SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÀO
CAI
TRƯỜNG THPT SỐ 2 TP LÀO CAI
ĐỀ TÀI KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI: ÁP DỤNG KĨ THUẬT DẠY HỌC THEO DỰ ÁN VÀO
MÔN

GIÁO DỤC CÔNG DÂN 12
Người thực hiện: NGUYỄN HOÀNG KIÊN
Tổ
: Văn – Sử – GDCD.
NĂM HỌC 2010 - 2011
1
Nội dung
Phần mở đầu
Phần nội dung
Cơ sở thực ễn
Định nghĩa Dạy học theo dự án
Học sinh là trung tâm của quá trình dạy học
Dự án tập trung vào những mục êu học tập quan trọng gắn với các chuẩn kiến thức kĩ năng của môn học.
Dự án được định hướng theo bộ câu hỏi khung.
Dự án đòi hỏi các hình thức đánh giá đa dạng và thường xuyên
Dự án có liên hệ với thực tế
Công nghệ thông n hỗ trợ và thúc đẩy việc học của học sinh
8. Thiết kế kế hoạch dạy học theo dự án.
II. Cơ sở thực ễn
Bài soạn minh hoạ
Hiệu quả đạt được khi áp dụng kinh nghiệm này với bản thân.
Phần kết luận
Danh mục tài liệu tham khảo
MỤC LỤC

chưa có một tài liệu chính thống mang tính pháp quy. Có chăng là một số bài
soạn ở những môn tự nhiên được các nhà nghiên cứu dung để minh hoạ cho tài
liệu của mình mà chưa có cụ thể về môn Giáo dục công dân cấp THPT.
3/ Mục đích, nhiệm vụ của đề tài.
Đề tài nhằm tìm hiểu một cách hệ thống từ các lí thuyết của kĩ thuật dạy
học theo dự án, hình dung cách thực hiện, áp dụng một cách sáng tỏ, thuần thục.
áp dụng vào dạy học cụ thể ở môn Giáo dục công dân khối 12, từ đó đánh giá rút
ra những bài học kinh nghiệm để tiếp tục thực hiện trong các giai đoạn tiếp theo,
cũng như làm tư liệu để trao đổi giữa các đồng nghiệp.
4/ Đối tượng, phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu là học sinh 4 lớp 12a3, 12a4, 12a5, 12a6 của trường
THPT số 2 TP Lào Cai năm học 2010 – 2011.
Phương pháp nghiên cứu được áp dụng là: logic lịch sử, quy nạp, diễn
dịch
5/ Ý nghĩa thực tiễn của đề tài.
Đề tài sẽ góp phần nhất định trong việc phân tích, đánh giá thuận lợi, khó
khăn cũng như hiệu quả vận dụng kĩ thuật dạy học theo dự án trong môn Giáo
dục công dân lớp 12 trong thời gian qua. Đề xuất một số kinh nghiệm vận dụng.
Đề tài có thể xem như là một tư liệu tham khảo cho giáo viên trong việc
đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh.
PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1. Định nghĩa Dạy học theo dự án
Học theo dự án (Project Work) là hoạt động học tập nhằm tạo cơ hội cho
học sinh tổng hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập, và áp dụng một cách sáng
tạo vào thực tế cuộc sống.
Dạy học theo dự án là một mô hình dạy học lấy học sinh làm trung tâm.
Nó giúp phát triển kiến thức và các kỹ năng liên quan thông qua những nhiệm
vụ mang tính mở, khuyến khích học sinh tìm tòi, hiện thực hoá những kiến thức
đã học trong quá trình thực hiện và tạo ra những sản phẩm của chính mình.

phù hợp, lập kế hoạch đánh giá và tổ chức các hoạt động dạy và học. Kết quả
của dự án được thể hiện kết tinh trong sản phẩm của học sinh và quá trình thực
hiện nhiệm vụ, ví dụ phần thuyết trình đầy thuyết phục hay ấn phẩm thông tin
thể hiện sự lĩnh hội các chuẩn nội dung và mục tiêu dạy học.
4. Dự án được định hướng theo bộ câu hỏi khung.
Câu hỏi khung chương trình sẽ giúp các dự án tập trung vào những hoạt động
dạy học trọng tâm. Học sinh được giới thiệu về dự án thông qua các câu hỏi gợi
mở những ý tưởng lớn, xuyên suốt và có tính liên môn. Học sinh sẽ buộc phải tư
duy sâu hơn về các vấn đề nội dung của môn học theo các chuẩn và mục tiêu.
Có ba dạng câu hỏi khung chương trình: Câu hỏi khái quát, Câu hỏi bài học và
Câu hỏi nội dung. Câu hỏi khái quát là các câu hỏi rộng, có tính mở, đề cập đến
các ý tưởng lớn và các khái niệm xuyên suốt. Câu hỏi loại này thường mang
tính

liên môn, giúp học sinh hiểu được mối quan hệ giữa các môn học. Các
câu hỏi

bài học được gắn trực tiếp với dự án, hỗ trợ việc tìm kiếm lời giải cho
Câu hỏi

khái quát. Các câu hỏi bài học thể hiện mức độ hiểu những khái niệm
cốt lõi về

dự án của học sinh. Các câu hỏi nội dung thường mang tính thực tiễn
cao, bám

sát các chuẩn và mục tiêu đã đề ra.
5. Dự án đòi hỏi các hình thức đánh giá đa dạng và thường xuyên
6
Ngay từ khi triển khai dự án, các kết quả dự kiến cần phải được làm rõ và phải

như hợp tác, tự giám sát, phân tích dữ liệu, và đánh giá thông tin. Trong suốt quá
trình thực hiện dự án, các câu hỏi khung chương trình sẽ kích thích học sinh tư
duy và liên hệ với các khái niệm mang ý nghĩa thực tiễn cao.
Chiến lược dạy học đa dạng hỗ trợ phong cách học đa dạng. Các chiến lược dạy
học sẽ tạo ra một môi trường học tập đa dạng hơn, thúc đẩy tư duy bậc cao hơn.
Những chiến lược dạy học sẽ giúp đảm bảo cho học sinh được tiếp cận với tòan
bộ học liệu của chương trình, tạo cơ hội thành công cho mỗi học sinh. Trong
giảng dạy có thể kết hợp các kỹ thuật dạy học hợp tác, làm việc nhóm, phân
nhánh tổ chức, nhận xét phản hồi từ giáo viên hoặc từ bạn học.
8. Thiết kế kế hoạch dạy học theo dự án.
* Có nhiều tài liệu nghiên cứu đưa ra các mô hình thiết kế khác nhau về kĩ
thuật dạy học theo dự án, qua nghiên cứu và học hỏi tôi thấy rằng mô hình thiết
kế gồm 5 bước sau đây là đầy đủ và dễ dàng thực hiện hơn cả:
Tên dự án
I. Mục tiêu dự án
1. Kiến thức
2. Kĩ năng
3. Thái độ
II. Các bước tiến hành
1. Xác định chủ đề và mục đích dự án (từ dự án lớn có thể chia thành

nhiều dự án nhỏ hơn) hoặc nghiên cứu cả dự án lớn
2. Xây dựng kế hoạch làm việc
- Phác thảo đề cương
- Bảng phân công công việc cho các thành viên trong nhóm
3. Thực hiện
HS làm việc cá nhân và nhóm theo kế hoạch
- Thu thập tài liệu
- Tổng hợp kết quả nghiên cứu, tìm hiểu của các thành viên trong nhóm
- Viết báo cáo và chuẩn bị các tài liệu liên quan

Đặt câu hỏi để
phát triển các ý tưởng
Cử một thành viên
ghi lại tất cả các ý tưởng
2. Cái gì
1. Ai
3. Ở đâu
5W1H
6. Như thế
nào
4. Khi nào
5. Tại sao
Kỹ thuật đặt câu hỏi 5W1H, xây dựng ý tưởng mới như thế nào?
* Xây dựng kế hoạch
Sau khi lựa chọn đựơc chủ đề nghiên cứu, HS với sự hướng dẫn của GV xây
dựng đề cương cũng như kế hoạch cho việc thực hiện dự án. Cần xác định

những công việc phải làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp
tiến hành và phân công công việc trong nhóm…
Một ví dụ về bảng phân công nhiệm vụ trong nhóm
Tên thành
viên
Nhiệm vụ Phương tiện
Thời hạn

hoàn thành
Sản phẩm
dự kiến
Mai Phỏng vấn
Phiếu PV

Thông tin Thông tin Thông tin Thông tin
[Nguồn 2]
Thông tin Thông tin Thông tin Thông tin
Bên cạnh đó để giúp HS ghi lại quá trình thực hiện các nhiệm vụ đa dạng trong
dự án học tập, có thể lập “Sổ theo dõi dự án” để sự dụng. HS ghi lại thông tin

đã thu thập và các kết quả thảo luận trong sổ theo dõi cho đến khi dự án kết

thúc. GV có thể rà soát lại sổ theo dõi để kiểm tra tiến độ thực hiện dự án của

HS.
* Làm thực nghiệm hoặc quan sát:
Khi làm thực nghiệm hoặc quan sát, cần thiết kế trước các hoạt động. Thực

nghiệm nhằm chứng minh hoặc phủ nhận một giả thuyết. Một thực nghiệm bao

gồm: Mục tiêu, phương pháp, đo lường hoặc quan sát, kết quả và thảo luận, kết

luận.
* Điều tra hoặc phỏng vấn: Trước khi điều tra, phỏng vấn, cần thiết kế các câu

hỏi.
Ví dụ các câu hỏi điều tra:
1. Môi trường bị ô nhiễm ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ của mọi
người.

( Trả lời bằng cách đánh dấu vào ô của một trong câu trả lời sau)
□ hoàn toàn không đồng ý;
□ không đồng ý;
□ bình thường;

Sau khi lập bảng và biểu đồ, cần giải thích các bảng biểu bằng cách:
Mô tả các dữ liệu lớn nhất/nhỏ nhất
Mô tả các dữ liệu nổi bật
So sánh dữ liệu
Giải thích các nguyên nhân
* Tổng hợp thông tin: Các dữ liệu thô cần được tổng hợp lại để chỉ đưa vào
báo cáo các kết luận có liên quan và đã được phân tích. Chú ý rằng chỉ liệt kê
các ý chính, tóm tắt thông tin bằng MỘT hoặc HAI câu.
* Xây dựng sản phẩm dự án: Sau khi thu thập được các thông tin qua hoạt

động tìm kiếm, điều tra, phỏng vấn và phân tích, HS có thể tập hợp lại thành

một sản phẩm của dự án. Tổng hợp tất cả các kết quả đã phân tích thành sản

phẩm cuối cùng. Sản phẩm cuối cùng có thể được trình bày dưới nhiều dạng

khác nhau: bài thuyết trình, biểu diễn (kịch, hát, múa, thơ, …), trưng bày triển
lãm (tranh ảnh, vật thật, báo tường, mô hình,…), powerpoint, …
Báo cáo sản phẩm dự án thường bao gồm:
Tên dự án
• Lý do nghiên cứu
• Mục tiêu dự án
• Các hoạt động tìm hiểu
• Dữ liệu và bàn luận
• Kết luận
• Bài học kinh nghiệm sau khi thực hiện dự án
* Đánh giá dự án: GV và HS đánh giá quá trình thực hiện và kết quả cũng như

kinh nghiệm đạt được. Từ đó rút ra những kinh nghiệm cho việc thực hiện các


6
Tính sáng tạo
7
Tư duy tích cực
8
Làm việc nhóm
9
Ấn tượng chung
10
Tổng cộng
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
A. Bài soạn minh hoạ:
Bài soạn minh hoạ cũng như mô tả lại quá trình thực hiện dự án của học sinh
nhằm thể hiện việc đã áp dụng kĩ thuật dạy học theo dự án. Bài soạn này được
sử dụng để dạy học môn Giáo dục công dân 12, bắt đầu thực hiện từ đầu năm
học song song với quá trình dạy học và kết thúc để trình bày kết quả vào giờ
ngoại khoá cuối của kì học, các hoạt động của học sinh, tìm hiểu, thực hiện dự
án được thực hiện ngoài giờ lên lớp trong suốt một quá trình
Tên dự án: Tìm hiểu và chăm sóc di tích lịch sử tại địa phương nhằm góp phần
xây dựng nhà trường thân thiện, học sinh tích cực.
I. Mục tiêu dự án
1. Kiến thức:
Học sinh hiểu được lịch sử ra đời của khu di tích lịch sử nơi thành lập Chi bộ
Đảng nông thôn đầu tiên của tỉnh Lào Cai, qua đó liên hệ với các kiến thức đã
được học tập để hiểu thêm về lịch sử đấu tranh hào hùng của quê hương đất
nước.
Biết tham gia lao động nhằm trùng tu, chăm sóc và bảo vệ di tích lịch sử. Từ đó
có thể tuyên truyền với người khác về di tích này.
2. Kĩ năng:
Biết tìm kiếm và xử lí thông tin về lịch sử ra đời của khu di tích nói trên, tổ chức

+ Việc tìm hiểu lịch sử của di tích gồm những công việc sau: tra cứu trên mạng

để tìm hiểu thông tin, vào thư viện của địa phương và của nhà trường để tìm tư

liệu, tìm gặp thân nhân các nhân chứng lịch sử hoặc những người biết nhiều về

khu di tích đó, ghi chép thông tin, chụp ảnh khu di tích và các nhân chứng lịch

sử, biên tập lại các nội dung đã thu thập được thành bản báo cáo. Tuyên truyền

lại cho các bạn cùng lớp về khu di tích này.
+ Công việc chăm sóc khu di tích gồm: Dọn cỏ, trồng cây xanh, quét dọn, quét
vôi tường, củng cố lại hệ thống tường rào và cổng ra vào, chuẩn bị cây xanh,

dụng cụ lao động, chụp hình ảnh một số hoạt động này.
- Phương tiện đi lại của học sinh tự túc, khi tổ chức đi phải báo cáo và được sự
đồng ý của giáo viên, nhà trường sẽ phân công người phụ trách để quản lí, kinh
phí cho hoạt động này sẽ trích từ quỹ lớp và sự ủng hộ của hội cha mẹ học sinh
và các nguồn khác.
b - Bảng phân công công việc cho các nhóm, các thành viên trong nhóm của lớp

12A3. (Các lớp khác cũng làm tương tự như vậy)
- Nhóm 1, 2: Tìm hiểu lịch sử của di tích nơi thành lập Chi bộ nông thôn đầu

tiên của tỉnh Lào Cai.
- Nhóm 3, 4: Tiến hành chăm sóc dọn trong khu di tích.
Sau đây chỉ là dẫn chứng bảng phân công của nhóm 3, các nhóm khác tương tự:
Tên thành
viên
Nhiệm vụ Phương tiện

Đến khi dự
án hoàn
thành vào
cuối học kì,
trước tuần 14
Bản báo cáo
kết quả, hình
ảnh chụp các
hoạt động
Hà, Nam,

Chính, Long
Phát dọn cỏ, làm
sạch trong khu di
tích
Dao phát, chổi quét
Mỗi
tháng
thực hiện
chăm sóc 1
lần
Khu di tích
được sạch đẹp
Việt, Huy,
Tuấn Anh,
Lê Hải
Chuẩn bị 4 cây
xanh để trồng
Cây xanh không cần
chậu, đảm bảo sống

Tân), Trần Văn Sẩu là còn sống nhưng già yếu, các ông vẫn minh mẫn và rất vui
vẻ khi được hỏi về quá khứ hào hùng của mình.
* Giới thiệu một số hình ảnh đã chụp vể tìm hiểu và chăm sóc khu di tích:
Ảnh 1: Quang cảnh khu di tích nơi thành lập chi bộ Đảng nông thôn đầu tiên của
tỉnh Lào Cai (10/10/1948).
Ảnh 2: Cuộc gặp mặt các nhân chứng lịch sử của Chi bộ Cam
Đường
Ảnh 3: Hoạt động chăm sóc tại khu di tích
5. Đánh giá.
Ảnh 4: Các nhóm học sinh nghe về lịch sử của di tích
- Tổ chức cho HS tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau
- GV tổng kết đánh giá. Rút kinh nghiệm.
B. Hiệu quả đạt được khi áp dụng kinh nghiệm này với bản thân.
Có rất nhiều phương pháp dạy học đưa lại hiệu quả cho môn học. Việc lựa
chọn một hoặc một số phương pháp, kĩ thuật phù hợp cho nội dung bài học, môn
học là rất cần thiết. Sau một thời gian giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân lớp
12 tôi nhận thấy việc áp dụng kĩ thuật dạy học theo dự án là rất cần thiết và phù
hợp.
Khi đưa kĩ thuật dạy học này vào bài học thì hiệu quả của liên hệ thực tiễn
đã được phát huy tích cực. Học sinh học theo cách lồng ghép câu và tự giác, chủ
động, các em sẽ cảm thấy hứng thú và tăng tính liên hệ thực tiễn. Hầu hết học
sinh ở các lớp 12 đã cảm thấy hứng thú và thích học bộ môn vì nó giảm đi tính
khô khan. Những tư liệu, công việc và con người có thật đã tạo cơ hội cho các
em nắm bắt thực tế vào nội dung bài học dễ dàng hơn rất nhiều.
Đa số học sinh chịu khó tìm tòi tư liệu, chuẩn bị tốt cho công việc của
mình. Các em có cơ hội trao đổi với nhau về nội dung tư liệu mà giáo viên cung
cấp hoặc mình tự tìm được. Thông qua việc trao đổi, bàn luận nhóm, lớp các em
đã đưa ra những thắc mắc, câu hỏi với giáo viên hoặc bạn bè mình. Các em đã
mở rộng tầm nhận thức là tự học hỏi được nhiều kinh nghiệm từ những công
việc đó.

này đòi hỏi cả giáo viên và học sinh phải nỗ lực hết mình trong quá trình dạy và
học. Đây cũng là yêu cầu trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học nói
chung và của bộ môn Giáo dục công dân lớp 12 nói riêng.
Cuối cùng tôi xin cảm ơn Ban Giám hiệu nhà trường cùng các thầy cô trong tổ
chuyên môn đã đọc, góp ý phản biện để tôi hoàn thành đề tài kinh nghiệm này.
Lào Cai tháng 12 năm 2010
Người viết
Nguyễn Hoàng Kiên

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo: Hướng dẫn thực hiện chương trình, sách giáo
khoa lớp 12 môn Giáo dục công dân, Nhà xuất bản Giáo dục – 2008.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo: Dự án phát triển giáo dục THPT-Trường ĐHSP
Hà Nội; Tài liệu bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên THPT về đổi
mới PPDH; Viện nghiên cứu sư phạm, H. 2005
3. TS. Nguyễn Đăng Bằng (Chủ biên): Góp phần dạy tốt - học tốt môn Giáo
dục công dân ở trường Trung học Phổ thông, Nhà xuất bản Giáo dục –
2001.
4. Trần Quốc Cảnh - Nguyễn Xuân Khoát – Lê Thị Hải Ngọc: Giáo trình bồi
dưỡng thường xuyên giáo viên Trung học phổ thông chu kỳ 3 môn Giáo
dục công dân, Nhà xuất bản Giáo dục – 2005.
5. Nguyễn Nghĩa Dân: Đổi mới phương pháp dạy học môn Đạo đức và Giáo
dục công dân, Nhà xuất bản Giáo dục – 2001.
6. Nguyễn Văn Tuyến (Chủ biên) - Nguyễn Đức Ngọc: Tư liệu Giáo dục
công dân 12, Nhà xuất bản Giáo dục – 2008.
Và một số tài liệu khác từ trên các báo mạng, báo viết, báo hình, sách giáo
khoa,

sách giáo viên, tư liệu thư viện… được trích dẫn làm tư liệu của đề tài.