SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
" DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG BỘ MÔN GIÁO DỤC CÔNG
DÂN 12"
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1/ Lí do chọn đề tài.
Năm học 2010 – 2011 với chủ đề “Tiếp tục đổi mới quản lí, nâng cao chất

lượng giáo
dục”, cùng với các phong trào thực hiện Hai không với bốn nội dung,

cuộc vận động học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, mỗi thầy

cô giáo là tấm gương đạo
đức, tự học và sáng tạo, xây dựng trường học thân

thiện học sinh tích cực, năm học
diễn ra trong thời điểm đất nước diễn ra nhiều

sự kiện chính trị, kinh tế văn hoá xã hội
trọng đại của đất nước đã đặt ra cho

thầy và trò của nhà trường nói riêng và ngành
giáo dục nói chung không ít

những thời cơ để phát triển cũng như thách thức. Một
trong những nhiệm vụ

trọng tâm được chọn là khâu đột phá để giải quyết cơ bản các

tôi quyết định chọn đề tài
“ÁP DỤNG KĨ THUẬT DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

VÀO MÔN GIÁO DỤC CÔNG
DÂN 12” để làm đề tài kinh nghiệm cho mình,

vừa là đánh giá lại kết quả thực tế, vừa
muốn qua đây để trao đổi, học hỏi kinh

nghiệm của đồng nghiệp.
2/ Tình hình nghiên cứu của đề tài.
Trong các tài liệu nghiên cứu hiện nay về kĩ thuật dạy học theo dự án thì

chủ yếu
chuyển tải phần lí thuyết đại cương nói chung dưới dạng các công trình

nghiên cứu,
được giới thiệu qua các lớp tập huấn hoặc trên các trang mạng mà

chưa có một tài liệu
chính thống mang tính pháp quy. Có chăng là một số bài

soạn ở những môn tự nhiên
được các nhà nghiên cứu dung để minh hoạ cho tài

liệu của mình mà chưa có cụ thể về
môn Giáo dục công dân cấp THPT.
3/ Mục đích, nhiệm vụ của đề tài.
Đề tài nhằm tìm hiểu một cách hệ thống từ các lí thuyết của kĩ thuật dạy


I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1. Định nghĩa Dạy học theo dự án
Học theo dự án (Project Work) là hoạt động học tập nhằm tạo cơ hội cho

học sinh tổng
hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập, và áp dụng một cách sáng

tạo vào thực tế cuộc
sống.
Dạy học theo dự án là một mô hình dạy học lấy học sinh làm trung tâm.

Nó giúp phát
triển kiến thức và các kỹ năng liên quan thông qua những nhiệm

vụ mang tính mở,
khuyến khích học sinh tìm tòi, hiện thực hoá những kiến thức

đã học trong quá trình
thực hiện và tạo ra những sản phẩm của chính mình.

Chương trình dạy học theo dự
án được xây dựng dựa trên những câu hỏi định

hướng quan trọng, lồng ghép các chuẩn
nội dung và tư duy bậc cao trong những

bối cảnh thực tế.
Bài học thiết kế theo dự án chứa đựng nhiều kỹ thuật dạy học khác nhau,

có thể lôi cuốn


vụ mở
và có tính thực tiễn cao. Các nhiệm vụ của dự án kích thích khả năng ra

quyết định,
niềm cảm hứng, say mê của học sinh trong quá trình thực hiện và tạo
ra sản phẩm cuối cùng. Học sinh lĩnh hội kiến thức bài học thông qua việc tìm

hiểu và
tự quyết định mức độ hoàn thành các nhiệm vụ của dự án. Giáo viên giữ

vai trò người hỗ
trợ hay hướng dẫn. Học sinh hợp tác làm việc với nhau trong

các nhóm, phát huy tối
đa năng lực cá nhân khi đảm nhận những vai trò khác

nhau.
3. Dự án tập trung vào những mục tiêu học tập quan trọng gắn với các

chuẩn kiến
thức kĩ năng của môn học.
Những dự án tốt được phát triển dựa trên những nội dung cốt lõi của chương

trình đáp
ứng các chuẩn quốc gia và địa phương. Dự án có các mục tiêu rõ ràng

gắn với các chuẩn
và tập trung vào những hiểu biết của học sinh sau quá trình


là các câu hỏi rộng, có tính mở, đề cập đến

các ý tưởng lớn và các khái niệm xuyên suốt.
Câu hỏi loại này thường mang tính

liên môn, giúp học sinh hiểu được mối quan hệ giữa
các môn học. Các câu hỏi

bài học được gắn trực tiếp với dự án, hỗ trợ việc tìm kiếm lời
giải cho Câu hỏi

khái quát. Các câu hỏi bài học thể hiện mức độ hiểu những khái niệm
cốt lõi về

dự án của học sinh. Các câu hỏi nội dung thường mang tính thực tiễn cao, bám
sát các chuẩn và mục tiêu đã đề ra.
5. Dự án đòi hỏi các hình thức đánh giá đa dạng và thường xuyên
5
Ngay từ khi triển khai dự án, các kết quả dự kiến cần phải được làm rõ và phải

luôn được
rà soát nhiều lần để kiểm chứng mức độ lĩnh hội bằng các phương

pháp đánh giá khác
nhau. Học sinh sẽ được xem mẫu và hướng dẫn trước để

thực hiện công việc có chất
lượng nhất, và phải biết rõ điều gì đang chờ đợi

ngay từ khi bắt đầu dự án. Cần phải tạo

đạt và làm chủ quá trình học tập.
7. Công nghệ thông tin hỗ trợ và thúc đẩy việc học của học sinh
Học sinh được tiếp cận với nhiều công nghệ khác nhau giúp hỗ trợ phát triển kỹ

năng tư
duy, cho ý kiến đánh giá về nội dung và hỗ trợ tạo ra sản phẩm cuối.

Với sự trợ giúp
của công nghệ, học sinh tự chủ hơn với kết quả cuối cùng, có cơ

hội “cá nhân hoá sản
phẩm”. Học sinh có thể vươn ra khỏi 4 bức tường lớp học

bằng cách cộng tác với các
lớp học từ xa qua email và các trang web tự tạo, hoặc

trình bày việc học của mình
qua các chương trình đa phương tiện.

Kỹ năng tư duy là không thể thiếu trong
làm việc theo dự án. Làm việc theo dự

án sẽ hỗ trợ phát triển cả kỹ năng tư duy siêu
nhận thức lẫn tư duy nhận thức

như hợp tác, tự giám sát, phân tích dữ liệu, và đánh giá
thông tin. Trong suốt quá

trình thực hiện dự án, các câu hỏi khung chương trình sẽ kích
thích học sinh tư

2. Kĩ năng
3. Thái độ
II. Các bước tiến hành
1. Xác định chủ đề và mục đích dự án (từ dự án lớn có thể chia thành

nhiều dự án nhỏ hơn)
hoặc nghiên cứu cả dự án lớn
2. Xây dựng kế hoạch làm việc
- Phác thảo đề cương
- Bảng phân công công việc cho các thành viên trong nhóm
3. Thực hiện
HS làm việc cá nhân và nhóm theo kế hoạch
- Thu thập tài liệu
- Tổng hợp kết quả nghiên cứu, tìm hiểu của các thành viên trong nhóm
- Viết báo cáo và chuẩn bị các tài liệu liên quan
4. Giới thiệu sản phẩm trước lớp
- Mỗi nhóm cử một đại diện lên trình bày vấn đề đã tìm hiểu.
- Cả lớp thảo luận để xây dựng hoàn thiện.
5. Đánh giá.
- Tổ chức cho HS tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau
- GV tổng kết đánh giá. Rút kinh nghiệm.
* Xác định chủ đề, mục đích của dự án
Là bước đầu tiên quan trọng, GV cùng tất cả các thành viên trong nhóm (hoặc

lớp) cùng
tham gia xây dựng và xác định được:
- Mục đích của dự án
- Đề xuất ý tưởng dự án
- Thảo luận về ý tưởng dự án
- Quyết định chủ đề, mục đích dự án.

2. Cái gì
1. Ai
3. Ở đâu
5W1H
6. Như thế
nào
4. Khi nào
5. Tại sao
* Xây dựng kế hoạch
Sau khi lựa chọn đựơc chủ đề nghiên cứu, HS với sự hướng dẫn của GV xây

dựng đề
cương cũng như kế hoạch cho việc thực hiện dự án. Cần xác định

những công việc phải
làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương pháp

tiến hành và phân công công việc
trong nhóm…
Tên
thành
viên
Nhiệm vụ Phương tiện Thời
hạn
hoàn thành
Sản phẩm

dự
kiến
Mai Phỏng vấn


tôi?
Thế nào … Tại sao …. Ở đâu, khi nào, bao
lâu, …
[Nguồn 1]
Thông tin
Thông tin
Thông tin
Thông tin
[Nguồn 2]
Thông tin
Thông tin
Thông tin
Thông tin
Bên cạnh đó để giúp HS ghi lại quá trình thực hiện các nhiệm vụ đa dạng trong

dự án học
tập, có thể lập “Sổ theo dõi dự án” để sự dụng. HS ghi lại thông tin

đã thu thập và các
kết quả thảo luận trong sổ theo dõi cho đến khi dự án kết

thúc. GV có thể rà soát lại sổ
theo dõi để kiểm tra tiến độ thực hiện dự án của

HS.
* Làm thực nghiệm hoặc quan sát:
Khi làm thực nghiệm hoặc quan sát, cần thiết kế trước các hoạt động. Thực

nghiệm nhằm

dung, sử dụng
ngôn ngữ đơn giản, thử nghiệm câu hỏi với bạn bè để điều chỉnh

nếu cần.
Nếu việc điều tra, phỏng vấn trên đường phố khó thực hiện thì có thể tiến hành

với các
đối tượng sau: HS trong trường, các GV trong trường, Cha mẹ HS.
* Phân tích và giải thích các kết luận: Sau khi thu thập dữ liệu, cần phân tích

để thu được
thông tin có giá trị, tin cậy và có ý nghĩa. Các kết luận rút ra sau khi

phân tích đầy đủ các
dữ liệu là minh chứng cho các phát hiện của dự án. Một số

cách phân tích dữ liệu tiêu
biểu là: Lập bảng, biểu đồ, so sánh và đối chiếu. Mục

đích của việc lập bảng và biểu đồ:
Mô tả mức độ lớn/ nhỏ của số liệu, biểu thị xu

hướng của các số liệu. Công cụ phổ biến
để lập bảng và biểu đồ là Microsoft

Excel.
Sau khi lập bảng và biểu đồ, cần giải thích các bảng biểu bằng cách:
Mô tả các dữ liệu lớn nhất/nhỏ nhất
Mô tả các dữ liệu nổi bật
So sánh dữ liệu

• Kết luận
• Bài học kinh nghiệm sau khi thực hiện dự án
* Đánh giá dự án: GV và HS đánh giá quá trình thực hiện và kết quả cũng như

kinh
nghiệm đạt được. Từ đó rút ra những kinh nghiệm cho việc thực hiện các

dự án tiếp theo.
Có thể sử dụng phiếu đánh giá trong học theo dự án như sau:
STT Nội dung Trên

mức đạt

( 7-10
điểm)
Đạt

(5-6
điểm)
1 Chủ đề
2 Dữ liệu và nội dung
3 Giải thích
4 Trình bày, tổ chức
5 Hiểu
6 Tính sáng tạo
7 Tư duy tích cực
8 Làm việc nhóm
9 Ấn tượng chung
10 Tổng cộng
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN


nước.
Biết tham gia lao động nhằm trùng tu, chăm sóc và bảo vệ di tích lịch sử. Từ đó

có thể
tuyên truyền với người khác về di tích này.
2. Kĩ năng:
Biết tìm kiếm và xử lí thông tin về lịch sử ra đời của khu di tích nói trên, tổ chức

hoạt
động theo nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên, tham gia các hoạt động

ngoại khoá
bên ngoài nhà trường một cách an toàn, tích cực và hiệu quả.
Biết lao động đúng cách để xây dựng và chăm sóc di tích.
Viết được báo cáo, trình bày kết quả trước đám đông. Sử dụng được các phương

tiện hỗ
trợ để thực hiện dự án
3. Thái độ:
Tôn trọng và tự hào về truyền thống lịch sử hào hùng của cha ông, tin tưởng

vào sự
thắng lợi của công cuộc đổi mới của đất nước từ đó hăng hái tham gia

học tập, lao
động sản xuất.
Tự giác tham gia một cách tích cực vào các hoạt động phong trào của nhà

trường


liệu, tìm gặp
thân nhân các nhân chứng lịch sử hoặc những người biết nhiều về

khu di tích đó, ghi
chép thông tin, chụp ảnh khu di tích và các nhân chứng lịch

sử, biên tập lại các nội dung
đã thu thập được thành bản báo cáo. Tuyên truyền

lại cho các bạn cùng lớp về khu di tích
này.
+ Công việc chăm sóc khu di tích gồm: Dọn cỏ, trồng cây xanh, quét dọn, quét

vôi tường,
củng cố lại hệ thống tường rào và cổng ra vào, chuẩn bị cây xanh,

dụng cụ lao động,
chụp hình ảnh một số hoạt động này.
- Phương tiện đi lại của học sinh tự túc, khi tổ chức đi phải báo cáo và được sự

đồng ý của
giáo viên, nhà trường sẽ phân công người phụ trách để quản lí, kinh

phí cho hoạt động
này sẽ trích từ quỹ lớp và sự ủng hộ của hội cha mẹ học sinh

và các nguồn khác.
b - Bảng phân công công việc cho các nhóm, các thành viên trong nhóm của lớp


làm việc, trực
tiếp

tham gia các
Sổ ghi chép, nhật kí
học theo dự án, điện
thoại cá nhân,
Đến khi dự
án hoàn
thành vào
cuối học kì,
trước tuần
14
Bản báo cáo
kết quả, hình
ảnh chụp các
hoạt động
Hà, Nam,
Chính, Long
Phát dọn cỏ, làm
sạch trong khu di
tích
Dao phát, chổi quét
Mỗi
tháng
thực hiện
chăm sóc 1
lần
Khu di tích
được


đầu tiên
của tỉnh Lào Cai tháng 10/1948. Đây là cái nôi cách mạng, các bến sông

là điểm đưa đón
cán bộ, trong đó có đồng chí Tô Vũ, Bí thư chi bộ nông thôn

đầu tiên của Lào Cai về
hoạt động, gây dựng phong trào. Nơi đây cũng đã từng

in dấu chân Bác Hồ khi Người
cùng phái đoàn của Trung ương Đảng và Chính

phủ đi tầu hoả từ Hà Nội lên ga Làng
Giàng và tiếp đó theo xe goòng trên đoạn

đường sắt đang mở qua đất Cửa Ngòi, làng
Chiềng để vào thăm cán bộ, công

nhân, nhân dân địa phương ở khu mỏ apatit Cam
Đường ngày 23/9/1958.
Chi bộ thời điểm đó có các đồng chí Hoàng Văn Phìn (Quyết Thắng), Mã Văn

Sinh
(Bình Tân), Phan Văn Quay, Trần Văn Sẩu, Hà Văn Thì, Hà Văn Hiền…
Hiện nay hầu hết các đảng viên này đã qua đời, chỉ còn ông Mã Văn Sinh (Bình

Tân),
Trần Văn Sẩu là còn sống nhưng già yếu, các ông vẫn minh mẫn và rất vui


sinh ở các lớp 12 đã cảm thấy
hứng thú và thích học bộ môn vì nó giảm đi tính

khô khan. Những tư liệu, công việc và
con người có thật đã tạo cơ hội cho các

em nắm bắt thực tế vào nội dung bài học dễ
dàng hơn rất nhiều.
Đa số học sinh chịu khó tìm tòi tư liệu, chuẩn bị tốt cho công việc của

mình. Các em
có cơ hội trao đổi với nhau về nội dung tư liệu mà giáo viên cung

cấp hoặc mình tự tìm
được. Thông qua việc trao đổi, bàn luận nhóm, lớp các em

đã đưa ra những thắc mắc,
câu hỏi với giáo viên hoặc bạn bè mình. Các em đã

mở rộng tầm nhận thức là tự học
hỏi được nhiều kinh nghiệm từ những công

việc đó.
Với 4/8 lớp 12 của trường do tôi giảng dạy nhiều năm qua đều thu được

kết quả ít nhất
là 96% tỉ lệ Khá Giỏi, trong đó Giỏi chiếm 45%, không có yếu

kém. Đa số học sinh tỏ
ra hứng thú và tích cực học tập trong giờ GDCD, chủ


thức và thực tiễn biết đánh giá
thực tiễn và phát huy được tính tích cực trong học

tập.
Quá trình vận dụng kĩ thuật dạy học theo dự án vào môn Giáo dục công dân

lớp 12 đã
đạt được những kết quả nhất định. Đa số học sinh trong lớp thấy hứng

thú với phương
pháp và kĩ thuật dạy học mới này. Lớp học sôi nổi, học sinh phát

huy được tính chủ
động, sáng tạo trong học tập. Học sinh cũng được tạo cơ hội

tìm tòi các kiến thức mới và
khó có liên quan đến nội dung bài học.
Bên cạnh những thuận lợi vận dụng kĩ thuật dạy học này giáo viên và học

sinh còn
gặp phải một số khó khăn nhất định như: Quỹ thời gian hạn chế, tài liệu

tham khảo trong
nhà trường chưa nhiều, một số học sinh còn thờ ơ với môn

học
Như vậy để phát huy được tính tích cực của kĩ thuật dạy học này và khắc

phục được