Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
A . MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Do nhu cầu của xã hội hiện đại mục tiêu giáo dục cũng cần thay đổi để tạo
con người mới thích ứng với xã hội. Một trong những vấn đề cấp bách hiện
nay Bộ giáo dục đã đề ra phương pháp dạy học mới cho toàn cấp THCS.
Trong chương trình sinh học 6 là phần mở đầu cho chương trình Sinh học
của bậc trung học cơ sở, giúp học sinh bắt đầu làm quen với môn khoa học
chuyên nghiên cứu vế thế giới sinh vật. Các kiến thức về thực vật và một số
nhóm sinh vật khác, học sinh được học trong chương trình này vừa góp phần
làm cho học sinh có được những kiến thức sinh học cơ bản, phổ thông và hoàn
chỉnh, vừa giúp học sinh có cơ sở để tiếp tục học những kiến thức về di truyền,
sinh thái ở cấp học trên, đồng thời làm cơ sở cho việc nắm vững các biện pháp
kĩ thuật sản xuất nông lâm nghiệp.
Các em rất tự hào khi biết nước ta là một trong số rất ít các quốc gia được
thiên nhiên ưu đãi có đa dạng sinh học cao có nhiều thực vật qúi và hiếm.
Chính thế đặt ra cho chúng ta một cách thức to lớn nhiều loài trong số đó đang
đứng trước nguy cơ tiệt chủng. Làm gì để cứu vãn chúng? Đó không chỉ là
trách nhiệm riêng chúng ta mà cả cộng đồng để cùng gìn giữ cho thế giới thực
vật được bền vững lâu dài. Chính là gắn học với hành mục đích của môn Sinh
học 6 trong công cuộc đổi mới nội dung và phương pháp học tập hiện nay.
Chính vì lí do đó mà người giáo viên cần phải nghiên cứu đưa ra những
phương pháp giảng dạy cho phù hợp để giúp các em học môn sinh học tốt hơn.
Ở phương pháp mới của môn Sinh học hiện nay là học sinh làm chủ đạo lĩnh
hội kiến thức với cảm giác thú vị, phấn khởi không quá sức từ đó học sinh
hứng thú và tích cực hơn khi học môn Sinh học và dẫn đến hiệu qủa cao hơn.
II. NHIỆM VỤ:
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
1
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
Từ những yếu tố trên là người giáo viên nên đặt ra cho mình là một

Các nhà khoa học đã nghiên cứu và cho rằng việc giảng dạy phải gây hứng
thú cho học sinh mà còn hình thành nhân cách cho học sinh.
Chính thế việc đổi mới phương pháp là rất cần thiết tạo cho học sinh lĩnh
hội được kiến thức một cách tích cực, tự giác tư duy sáng tạo trong học tập.
2. Các yếu tố đổi mới phương pháp dạy học:
a. Phải kết hợp vận dụng các phương pháp dạy học đặc thù của Sinh học
với các phương pháp dạy học khác có tác dụng kích thích năng lực tư duy tích
cực độc lập sáng tạo của học sinh như: các phương pháp đặt và giải quyết vấn
đề, phương pháp kích não (động não), phương pháp dạy học hợp tác theo
nhóm nhỏ, và các công tác độc lập của học sinh.
b. Phương pháp hoạt động nhóm: Đây là một trong những phương pháp
quan trọng nhất của đổi mới phương pháp dạy học với sự nỗ lực tư duy của
mỗi cá nhân, cần tổ chức cho các em hoạt động nhóm để giúp các em phát huy
sức mạnh của nhiều người cùng thực hiện cùng tranh cãi, cùng tham gia để có
phương pháp tốt nhất trong việc tích cực hóa hoạt động của học sinh.
c. Theo các định hướng chung đó giáo viên cần biết lực chọn và biết phối
hợp các phương pháp một cách khéo léo và linh hoạt phù hợp với nội dung của
bài học, với trình độ của học sinh cấn dẫn dắt học sinh từ kiến thức từ dễ đến
khó và luôn tìm hiểu cái mới để lĩnh hội kiến thức mới đạt kết quả cao hơn.
d. Cần tạo không khí thoải mái cho lớp học, làm cho học sinh thích thú khi
đến lớp, phải mong đợi đến tiết học môn Sinh học.
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
3
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
Với trình độ sư phạm và kinh nghiệm giảng dạy của mình giáo viên tạo
được uy tín với học sinh và làm cho các em có sự tin tưởng vào giáo viên, tạo
được mối quan hệ giữa thầy và trò, tạo sự gần gũi thân mật để tổ chức và điều
khiển hợp lí các hoạt động dạy học cụ thể như: hoạt động nhóm, hoạt động cá
nhân. Từ đó các em tích cực năng động sáng tạo nhiều hơn trong tiết học.
3. Phân loại các dạng bài trong Sinh học 6:

CỦA THỰC VẬT QUA VIỆC ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP.
1). Biện pháp thực hiện.
* Kỹ năng mục tiêu bài học, trọng tâm bài học.
Học sinh phải thảo luận nhóm từ tranh hình sách giáo khoa, mẫu vật hoặc
mô hình để hoàn thành bài tập từ đó rút ra kiến thức mới đúng theo yêu cầu
của bài học.
Sau khi học xong bài học thì học sinh phải nắm được những kiến thức gì?
Kỹ năng gì? Hình thành những thái độ như thế nào để giáo dục các em?
Các kiến thức phải cụ thể phù hợp với hoàn cảnh và trình độ học sinh, điều
kiện dạy học phải ở tại trường.
* Ví dụ: Bài: Cấu tạo trong của thân non.
Mục tiêu bài học:
 Kiến thức: Học sinh nắm được cấu tạo trong của thân non và biết so sánh
cấu tạo trong của thân non với miến hút của rễ.
 Kỹ năng: Rèn kỹ năng quan sát tranh, kỹ năng so sánh.
 Giáo dục lòng yêu qúi thiên nhiên bảo vệ cây.
* Kỹ thuật sử dụng đồ dùng dạy học.
Ở dạng kiến thức về cấu tạo trong của thực vật về môn Sinh học 6 thường
sử dụng tranh ảnh phóng to hay mô hình
Giáo viên thiết kế bài dạy theo phương pháp sử dụng tranh hoặc sử dụng
mô hình để làm áng tỏ phần trọng tâm bài hoặc dùng tranh câm để tự các em
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
5
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
tìm ra kiến thức về các bộ phận của thân non giúp các em hứng thú hơn xuất
hiện tranh luận phát biểu ý kiến.
* Kỹ năng hoạt động nhóm và sử dụng câu hỏi gợi ý cho học sinh tìm hiểu
bài.
Giáo viên cho học sinh nghiên cứu thông tin và quan sát trên tranh hoặc
mô hình để tìm hiểu bài bằng các câu hỏi mà giáo viên đặc ra đòi hỏi phải

thuộc trọng tâm bài học. Học sinh có phần tham khảo bài trước để khi đi vào
bài mới học sinh tích cực thảo luận nhóm hơn cùng nhau giải quyết vấn đề, tạo
điều kiện học tập tốt và gây hứng thú trong việc tiếp thu kiến thức mới.
Thực hiện theo đổi mới phương pháp giảng dạy môn Sinh học 6 được tiến
hành thực hiện một tiết dạy bài giảng phù hợp.
Ví dụ : soạn bài: “Cấu tạo trong của phiến lá”.
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Nắm được đặt điểm cấu tạo bên trong phù hợp với chức năng của phiến lá,
giải thích được đặt điểm màu sắc của hai mặt phiến lá.
Rèn kỹ năng quan sát và nhận biết.
Giáo dục lòng yêu thích say mê môn học và bảo vệ thực vật.
II. TRỌNG TÂM:
Cấu tạo biểu bì và thịt lá phù hợp với chức năng của chúng.
III. CHUẨN BỊ:
Giáo viên: tranh phóng to hình 20.4 SGK; mô hình cấu tạo một phần phiến
lá, đề kiểm tra pho tô về bài tập.
Học sinh: Chuẩn bị kiến thức.
IV. TIẾN TRÌNH:
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
7
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
1. Ổn định:
2. Kiểm tra bài cũ:
H: Lá có những đặc điểm bên ngoài và cách sắp xếp trên cây như thế nào?
Giúp nó nhận được nhiều ánh sáng ? Cho ví dụ về ba kiểu xếp lá trên cây?
Yêu cầu:
- Phiến lá dạng bản dẹt màu lục, phần to nhất của lá giúp lá hứng được nhiều
ánh sáng (3điểm).
- Các kiểu xếp lá trên thân cành giúp lá nhận nhiều ánh sáng.(3điểm)
Ví dụ: Mọc cách lá cây dâu, cây mít

xét bổ sung.
GV: Chốt lại kiến thức đúng, giải thích thêm về
hoạt động đóng mở của lỗ khí khi trời nắng và khi
râm.
GV: mở rộng kiến thức: tại sao lỗ khí thường tập
trung nhiều ở mặt dưới lá?
I. Biểu bì:
Biểu bì gồm 1 lớp tế
bào có vách ngoài dầy
Xếp sát nhau để bảo vệ
lá khỏi bị khô khi nhiệt
độ cao.
- Còn là tế bào không
màu trong suốt có nhiều
lỗ khí để trao đổi khí và
thoát hơi nước.
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
9
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
GV: gọi 1,2 học sinh rút ra kết luận.
Hoạt động 2: Tìm hiểu thịt lá
Mục tiêu: Phân biệt được đặt điểm các lớp tế bào
thịt lá phù hợp với chức năng chính của chúng.
GV: Giới thiệu và cho học sinh quan sát tranh hình
20.4, hoặc mô hình, kết hợp nghiên cứu SGK.
HS: Nghe và quan sát trên bảng kết hợp đọc thông
tin để trả lời các câu hỏi SGK.
GV yêu cầu học sinh làm việc độc lập.
GV yêu cầu học sinh nêu được:
+ giống nhau: Tế bào thịt lá ở cả 2 phía đều chứa

nhiều lục lạp gồm nhiều
lớp có những đặc điểm
khác nhau phù hợp với
chức năng thu nhận ánh
sáng và trao đổi khí để
chế tạo chất hữu cơ cho
cây.
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
10
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
+ Lớp tế bào thịt lá phía trên có cấu tạo phù hợp
với chức năng chính là chế tạo chất hữu cơ, lớp
tế bào phía dưới có cấu tạo phù hợp với chức
năng chính là chứa lục lạp và trao đổi khí.
GV: nhận xét phần trả lời của các nhóm chốt
lại kiến thức đúngcho học sinh rút ra kết
luận.
GV hỏi thêm: Tại sao ở rất nhiều lọai lá mặt
trên có màu sẫm hơn mặt dưới? (mặt trên có lớp
tế bào biểu bì dầy chứa nhiều lục lạp hơn các tế
bào mặt dưới nên có màu lục thẫm.
Họat động 3: Cấu tạo và chức năng của gân lá.
Mục tiêu: Biết được chức năng của gân lá.
GV yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin SGK
trang 66 kết hợp quang sát hình 20.4 và các kiến
thức về chức năng của bó mạch ở rễ và thân.
HS: Cá nhân trả lời câu hỏi SGKhọc sinh khác
bổ sung nếu cần.
GV: kiểm tra 13 học sinhcho học sinh rút ra
kết luận.

(1). Biểu bì
(2) Bảo vệ
(3) Lỗ khí.
(4) Đóng mở.
(5) Lục lạp
(6) Vận chuyển.
- GV chấm điểm 2- 3 học sinh, nhận xét tuyên dương.
5. Dặn dò:
Học bài trả lời câu hỏi SGK trang 67.
Đọc mục “Em có biết”.
Ôn lại kiến thức ở tiểu học: “chức năng của lá, chất nào duy trì sự cháy”
V. RÚT KINH NGHIỆM:
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
12
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
Giáo viên cho học sinh nắm vững tốt theo phương pháp đưa ra.
Ngoài câu hỏi thảo luận tìm hiểu bài giáo viên linh động đặt câu hỏi gợi
mở để học sinh thích thú hơn trong việc phát biểu xây dựng bài.
Tiết học sinh động tốt.
IV. KẾT QUẢ :
Qua quá trình áp dụng đổi mới phương pháp giảng dạy từ đầu năm học
đến nay, cụ thể kết quả khảo sát như sau:
Đầu năm học Học kỳ I
Giỏi: 10% Giỏi: 21%
Khá: 25% Khá: 33%
TB: 35% TB: 45%
Yếu: 30% Yếu: 1%
V. TỰ ĐÁNH GIÁ.
Qua đối chiếu so sánh thì việc thực hiện những kinh giảng dạy đổi mới
phương pháp ở môn Sinh học 6 được áp dụng ngay từ đầu năm học kết qủa đã

trường sống nhằm bảo vệ và giữ gìn tài sản mà thiên nhiên đem lại từ đó nâng
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
14
Tạo hứng thú cho học sinh trong giờ dạy các dạng bài cấu tạo trong của thưc vật
cao được mức sống và bảo vệ tốt sức khỏe con người, bảo vệ môi trường,
không gây ô nhiễm môi trường sống. Đó cũng là một phần góp vào công cuộc
xây dựng đất nước giàu mạnh văn minh.
Tuân Đạo, ngày 22 tháng 05 năm 2009
Người viết
Bùi Thị Hào
Bùi Thị Hào Giáo viên: Trường THCS Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình
15