Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BẢN CAM KẾT
I. TÁC GIẢ
Họ tên: PHẠM THỊ TUYẾT
Ngày tháng năm sinh: 15/11/1983
Đơn vị công tác: Trường THCS Lê Khắc Cẩn
Điện thoại: 0987138801
Email: [email protected]
II. ĐỀ TÀI NCKHSPƯD
“PHƯƠNG PHÁP GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT HƠN
PHÂN MÔN VẼ TRANH MÔN MĨ THUẬT”
III. CAM KẾT
Tôi xin cam kết đề tài NCKHSPƯD này là sản phẩm của cá nhân tôi. Nếu
có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu với một phần hay toàn bộ đề tài, tôi hoàn
toàn chịu trách nhiêm trước lãnh đạo phòng GD & ĐT về tính trung thực của
cam kết này.

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 1 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012MỤC LỤC
I. Tóm tắt đề tài………………………………………………………………

Khác với văn học nghệ thuật và thơ ca, cái đep của hội hoạ không chỉ là ý
niệm thẩm mĩ được xây dựng trong trí tưởng tượng, thông qua sự mô tả bằng từ
ngữ, âm điệu. Cái đẹp của hội hoạ được xây dựng trực tiếp bằng bố cục của
đường nét, màu sắc, hình khối,
Sự tổng hoà các yếu tố tạo hình thông qua sự diễn tả, điều chỉnh của người
nghệ sĩ tạo ra hiệu quả cho tranh và tác động trực tiếp vào thị giác của người
xem. Tác động này có tính liên hệ cụ thể, những khi tranh không còn trước mắt
người xem thì vẫn còn tồn tại cái đẹp trong ý niệm, trong kí ức người xem.
Trong cuộc sống hàng ngày của mỗi người dù trong tiềm thức hay ý thức,
đều có sự biểu hiện của cái nhìn thẩm mĩ, trong đó có sự sắp xếp, bố cục. Dù ở
tầng lớp nào, dù sống ở môi trường nào, con người đều có ý thức tạo dựng, sắp
xếp cho hợp với hoàn cảnh, hợp với không gian môi trường mình đang sống. Đó
là vì mỗi người đều muốn vươn tới cái đẹp như Các-Mác đã nói: “Bản chất của

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 3 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012con người sinh ra đã là nghệ sĩ, nên bất kì ở đâu con người cũng muốn tạo ra cái
đẹp cho chính bản thân mình”.
Trong mỗi con người đều có sức sáng tạo nhất định. Nếu được học tập,
bồi dưỡng về chuyên ngành Mĩ thuật thì khả năng sáng tạo tiềm ẩn sẽ được bộc
lộ và phát triển một cách rõ nét. Chính điều đó cho thấy nhân thức về cái đẹp,
cái thẩm mĩ còn phụ thuộc vào trình độ học vấn và sự rèn luyện của mỗi người.
Đất nước muốn giàu đẹp và thịnh vượng thì yếu tố bồi dưỡng học vấn cho toàn
dân luôn phải được đặt lên hàng đầu. Từ đó chúng ta ý thức rằng việc giáo dục
nhận thức thẩm mĩ nói chung và việc giáo dục thẩm mĩ trong nhà trường phổ
thông nói riêng là việc vô cùng quan trọng và ngày càng hoàn thiện hơn.

nhận và tìm ra cách vẽ đạt hiệu quả nhất. Trên cơ sở đó giáo viên xây dựng hệ
thống các bài vẽ kí họa để học sinh tìm hiểu, khám phá và vận dụng có hiệu quả.
Làm như vậy tức là người dạy đã tìm cách tác động vào đối tượng học sinh để
học sinh luôn chủ động, sáng tạo, được phát triển toàn diện chứ không nghĩ hộ
trò, không bắt buộc trò phải nghĩ theo mình và vẽ như mình.
Đề tài này tôi nghiên cứu và tiến hành trên hai nhóm tương đương là hai lớp
7 của trường Trung học cơ sở Lê Khắc Cẩn. Lớp 7A là lớp thực nghiệm và lớp
7B là lớp đối chứng. Lớp thực nghiệm được tiến hành “phương pháp giúp học
sinh học tốt hơn phân môn vẽ tranh” khi dạy bài Vẽ tranh “đề tài cuộc sống
quanh em”. Kết quả cho thấy tác động đã thực sự có ảnh hưởng rõ rệt đến kết
quả học tập của học sinh: lớp thực nghiệm đã đạt kết quả học tập cao hơn lớp
đối chứng. Qua đó chứng tỏ rằng việc áp dụng phương pháp dạy học giúp học
sinh học tốt hơn phân môn vẽ tranh là hoàn toàn có ảnh hưởng tích cực đến việc
nâng cao kết quả học tập của học sinh lớp 7 ở các tiết dạy vẽ tranh đề tài.
Vì vậy để bộ môn Mĩ Thuật đạt được hiệu quả cao, giúp học sinh nắm
vững phương pháp xây dựng bài vẽ, phối hợp vận dụng linh hoạt các kiến thức
cơ bản của Mĩ Thuật vào thực tế cuộc sống, vẽ được tranh đạt yêu cầu về nội
dung và nghệ thuật, tôi đã lựa chọn đề tài: “Phương pháp giúp học sinh học tốt
hơn phân môn vẽ tranh môn Mĩ thuật”.
II. GIỚI THIỆU :
Mục tiêu của môn mỹ thuật ở trường THCS là dạy học sinh nhận ra cái
đẹp, tập tạo ra cái đẹp và vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào học tập và
sinh hoạt hàng ngày, cho công việc mai sau, góp phần xây dựng con người lao
động mới phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Môn mỹ thuật ở trường THCS thường được đa số học sinh yêu thích. Ở
đây các em được thưởng thức các tác phẩm nghệ thuật trong nước và thế giới, để
tự mình tập trang trí, vẽ theo mẫu và sáng tác các tác phẩm theo đề tài.

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 5 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn

- Ngay từ đầu năm học tôi dành riêng cho các em một ít thời gian ngoài
chương trình học để giới thiệu với các em những bước cơ bản của kí hoạ về
người, vật, cây cối và phong cảnh và sự quan trọng của nó trong vẽ tranh đề tài.
Đương nhiên để giúp các em dễ hiểu và nắm được phương pháp kí hoạ tốt hơn
tôi phải kèm theo một số tranh đề tài với các bài kí hoạ để phân tích. Sau đó tôi
yêu cầu mỗi em phải có một quyển sổ tay để ghi chép kí hoạ. Mỗi ngày phải vẽ
ít nhất một dáng ( có thể là nhà, cây, người, vật ) sau một tuần đến tiết học thì
các em đem bài kí họa lên để kiểm tra, để động viên khích lệ việc học kí hoạ này

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 6 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012tôi thường xuyên chấm bài cuả các em, ban đầu tôi chấm theo số lượng, sau là
vừa số lượng vừa chất lượng.Tuyên dương những em chăm chỉ, chịu khó, kí hoạ
đẹp
- Chuẩn bị cho bài vẽ tranh phong cảnh tôi dành 5 phút cuối để dặn các
em kí hoạ phong cảnh. Có thể là cả bài phong cảnh hoặc chỉ cây cối, nhà cửa,
con đường sau đó các em ráp lại thành bố cục của một bức tranh. Có thể kí
hoạ, điểm màu nếu các em thích. Và kết quả của bài vẽ tranh đề tài phong cảnh
đạt kết quả khả quan hơn, các em vẽ nhanh hơn có nhiều em hoàn thành bài tại
lớp, những năm trước các em thường vẽ xong phần chì, Có nhiều bài khá đẹp
bởi các hình ảnh các em vẽ rất gần gũi vơi thực tế.
- Tiếp đến là bài vẽ tranh đề tài tự chọn tôi cũng cho các em làm như vậy.
Qua đầu học kì II có thêm tiết vẽ kí hoạ ngoài trời tôi hương dẫn kĩ hơn cho các
em và cho các em ra thực tế ngoài trời để vẽ.
- Phần dặn dò các em chuẩn bị cho bài sau, cũng hết sức quan trọng. Nếu
quên không dặn dò các em, các em vẫn kí hoạ nhưng có nhiều hình ảnh thường

hơn phân môn vẽ tranh ở lớp 7 có nâng cao kết quả học tập của học sinh không?
Giả thuyết nghiên cứu: Sử dụng phương pháp dạy học giúp học sinh học
tốt hơn phân môn vẽ tranh ở lớp 7 sẽ nâng cao kết quả học tập của học sinh.
III. PHƯƠNG PHÁP
1. Khách thể nghiên cứu
- Tôi lựa chọn học sinh lớp 7A và lớp 7B trường THCS Lê Khắc Cẩn để
nghiên cứu vì hai lớp này đều là các lớp cơ bản A của nhà trường, tỉ lệ giới tính
cũng gần tương đồng nhau, đặc biệt là kết quả học tập môn Mĩ thuật lớp 6 và
học kì 1 lớp 7 tương đương nhau.
- Cả hai lớp trên đều do tôi trực tiếp giảng dạy.
2. Thiết kế
- Chọn lớp 7A làm lớp thực nghiệm, lớp 7B là lớp đối chứng. Tôi dùng
bài Vẽ tranh: “Tranh phong cảnh” làm bài thực hành trước tác động. Kết quả
cho thấy điểm trung bình của hai nhóm có sự khác nhau, do đó chúng tôi dùng
phép kiểm chứng T- test để kiểm chứng sự chênh lệch trung bình về điểm số của
hai nhóm trước khi tác động
Kết quả như sau:
Đối chứng Thực nghiệm
TBC 6 6,3
P= 0,135
Ta thấy p= 0,135> 0,05, từ đó kết luận sự chênh lệch về điểm số trung bình của
hai nhóm là không có ý nghĩa, hai nhóm được coi là tương đương.
Tôi lựa chọn thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tác động với nhóm tương tương

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 8 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012
- Bài thực hành sau tác động là bài Vẽ tranh: “Đề tài cuộc sống quanh em” môn
Mĩ thuật lớp 7 đã áp dụng phương pháp mới.
- Tiến hành thực hành và chấm bài: Việc chấm bài được thực hiện theo biểu
điểm đánh giá chung của bộ môn Mĩ thuật.
IV. PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ
Đối chứng Thực nghiệm

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 9 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012Điểm trung bình 7,21 8,09
Độ lệch chuẩn 0,93 0,72
Giá trị p của t- test 0,00003
Chênh lệch giá trị trung
bình chuẩn( SMD)
0,9
Như trên đã chứng minh: kết quả 2 nhóm trước tác động là tương đương.
Sau tác động kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng t-test cho kết quả p=
0,00003, đây là kết quả rất có ý nghĩa, tức là sự chênh lệch kết quả điểm trung
bình nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng không phải do ngẫu nhiên mà
do kết quả của tác động.
Giá trị SMD = 0,9, theo bảng tiêu chí Cohen cho thấy mức độ ảnh hưởng
của dạy học có sử dụng phương pháp mới đến kết quả là lớn.
Như vậy giả thuyết của đề tài đã được kiểm chứng.
Biểu đồ so sánh điểm trung bình của 2 lớp 7A, 7B trước và sau tác động
V. BÀN LUẬN
- Kết quả của bài thực hành sau tác động của nhóm thực nghiệm có điểm

2. Sách “Tự học vẽ” - HS Phạm Viết Song - NXB Giáo Dục
3. Sách “Kí họa tĩnh vật” - HS Gia Bảo- NXB Mĩ Thuật
4. Sách giáo khoa Mĩ thuật 7
5. Sách giáo viên Mĩ thuật 7- NXB giáo dục
VI. PHỤ LỤC

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 11 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012* Phụ lục 1: Yêu cầu của bài thực hành 2 tiết ( Sau tác động)
Vẽ một bức tranh “Đề tài cuộc sống quanh em”, màu sắc tự chọn.
* Phụ lục 2: Đáp án và biểu điểm chấm bài thực hành
Đáp án Điểm
1. Nội dung: Vẽ đúng nội dung đề tài 1,0
2. Bố cục:
- Chặt chẽ, hợp lý
- Vẽ đúng “Luật xa gần”
1,5
1,0
3. Hình vẽ:
- Tương đối chuẩn tỉ lệ
- Tương đối chính xác các động tác, tư thế
- Vẽ hình đúng “Luật xa gần”
0,5
0,75
0,75
4. Màu sắc:

- GV:
+ Máy chiếu đa năng
+ Sưu tầm tranh về đề tài cuộc sống xung quanh ta, sưu tầm ảnh đẹp
chụp về hoạt động của con người.
+ Một số tranh về đề tài cuộc sống của học sinh
- Học sinh: Có đủ giấy vẽ, vở vẽ, bút chì, bút màu, tẩy,…
- Phương pháp:
+ Phương pháp trực quan
+ Phương pháp vấn đáp.
+ Phương pháp hoạt động nhóm
III. TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1.Ổn định lớp
Ổn định trật tự, kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ:
Em hãy chọn bố cục hợp lý nhất, vì sao ?
Đáp án : HS dùng phương pháp loại trừ chọn bố cục 3 là bố cục hợp lý
nhất.
1 2 3
3. Giới thiệu bài
Cuộc sống quanh em là một đề tài rất đa dạng và phong phú Vẽ một bức
tranh về đề tài “Cuộc sống quanh em” chính là nội dung bài học ngày hôm nay.
4. Tiến trình:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ GHI BẢNG VÀ MINH HỌA
*Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh I. Tìm và chọn nội dung đề tài.

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 13 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012


màu sắc trong 3 bức tranh :
Nhóm 1 : Tranh ‘ Để mãi mãi màu
xanh’
Nhóm 2 : Tranh ‘ Dòng suối trong
lành’
Nhóm 3 : Tranh ‘ Học vẽ’
HS thảo luận nhóm bàn.
+ GV gọi đại diện nhóm trả lời
+ GV cho HS quan sát, phân tích một
số tranh trong SGK
Đề tài và nội dung rất phong phú,
đa dạng.
II. Cách vẽ

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 14 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012 * Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh
cách vẽ.
?) Nêu các bước vẽ tranh đề tài?
DKTL: 4 bước:
1- Tìm và chọn nội dung đề tài
2- Tìm bố cục
3- Vẽ hình, sửa hình
4- Vẽ màu
? Khi vẽ màu cần chú ý những điều gì?
DKTL:

2012 * Hoạt động 4: Đánh giá kết quả
học tập
- GV thu một số bài vẽ sau đó GV
cùng HS nhận xét về:
+ Nội dung: Nêu lên hình ảnh
đặc trưng của cuộc sống
+ Tranh có bố cục hợp lý, hình
vẽ chuẩn, màu đẹp.
+ Màu sắc thể hiện đẹp, phong
phú,…
+ Bài vẽ sáng tạo.
+ GV xếp loại bài, cho điểm
- GV tuyên dương những bài vẽ
đẹp, động viên khích lệ những bài vẽ
còn kém.
IV. BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Tiếp tục ký họa các dáng người, dáng con vật xung quanh em.
- Quan sát đặc điểm của cái ấm tích và cái bát trong gia đình.
- Sưu tầm những bức tranh đẹp vẽ các vật hình trụ lam tư liệu cho bài sau.
* Phụ lục 3: BẢNG ĐIỂM :
LỚP THỰC NGHIỆM 7A
TT Họ và tên Điểm kiểm tra
trước tác động
Điểm kiểm tra
sau tác động
1
Nguyễn Thị Kim Anh

Nguyễn Thị Hòa
7 9
10
Nguyến Đức Hoàng
7 9
11
Vũ Thị Hồng
6 8
12
Vũ Phi Hùng
5 7
13
Nguyễn thị Huyền
6 8
14
Lê Văn Kiên
7 9
15
Lê Thị Mai
7 8
16
Lê Văn Mạnh
7 9
17
Đào Thị Mừng
4 7
18
Lê Văn Phát
6 8
19

Vũ Văn Tiến
7 8
30
Đào Văn Tiền
6 7
31
Nguyễn Ngọc Tú
7 8
32
Lê Trọng Văn
5 8
33
Lê Hoa Vinh
7 9
LỚP ĐỐI CHỨNG 7B
TT Họ và tờn Điểm kiểm tra trước
tỏc động
Điểm kiểm tra sau
tỏc động
1
Nguyễn Việt Anh
7 8

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 17 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
20122

Nguyễn Hữu Linh
6 7
13
Phạm Thiên Long
6 6
14
Nguyễn Thị Mai
5 6
15
Nguyễn Hà Mi
5 6
16
Nguyễn Hoài Nam
5 6
17
Lê Trọng Phan
7 7
18
Bùi Như Quang
5 6
19
Phạm Đắc Quyền
6 8
20
Vũ Thị Tâm
6 8
21
Nguyễn Xuân Thanh
7 7
22

Phạm Minh Tư
7 7
33
Hoàng Văn Việt
7 8

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 18 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn
Đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng Năm học 2011 –
2012 An Thọ, ngày 25 tháng 11 năm 2011
Người viết: Phạm Thị Tuyết
KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ CỦA BAN GIÁM HIỆU
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 19 Trường THCS Lê Khắc


Người thực hiện: Phạm Thị Tuyết 20 Trường THCS Lê Khắc
Cẩn