SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP
TRẺ HỌC TỐT MÔN TẠO
HÌNH

1


PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 . Lý do chon đề tài:

Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai. Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia
đình, là tương lai của mỗi dân tộc. Việc bảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách
nhiệm của nhà nước, của xã hội và của mỗi gia đình. Đối với việc giáo dục và phát triển
nhân cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng
quan trọng trong sự phát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như: thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực
và lao động. Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ
nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ
thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính nghệ thuật.
ở trường mầm non có rất nhiều các họat động, nhiều môn học phát triển toàn diện cho
trẻ mẫu giáo, là cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới. Trẻ biết sáng tạo, lao động
trong tương lai. Chính vì vậy việc thực hiện tốt các hoạt động tạo hình trong trường
mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục nhằm phát triển
toàn diện cho trẻ. Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động. Trẻ
biết đánh giá khái quát cao, trẻ phản ánh ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào
thực tế. Trẻ rất thích sử dụng mầu sặc sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng. Mỗi sản
phẩm của trẻ mang một nội dung, một tên gọi khác nhau. Trẻ tham gia vào hoạt đông
tạo hình đã giúp trẻ hình thành các đức tính tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra
cái đẹp. Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện hành

2.1- Thuận lợi:
Đã nhiều năm tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo lớn. Tôi đã đúc rút được một số
kinh nghiệm từ việc từ việc dạy trẻ môn tạo hình và đây cũng chính là môn dạy mà tôi
yêu thích.
- Trường nằm ngay ở trục chính của con đường giao thông trong phường, thuận lợi cho
việc đưa đón, trả trẻ của phụ huynh.
- Được sự quan tâm của ban giám hiệu, phòng giáo dục.
- 100% giáo viên có trình độ trung cấp trở lên, luôn giúp đỡ lẫn nhau tạo điều kiện cho
việc học hỏi kinh nghiệm.
- Về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ để phục vụ cho việc dạy và học. Cảnh quan nhà
trường thoáng mát, có cây che bóng mát, cây cảnh góp phần rất lớn cho trẻ quan sát, từ
đó cung cấp cho trẻ những biểu tượng thể hiện sự hiểu biết của mình về thế giới xung
quanh.
2.2- Khó khăn:
- Trang thiết bị đồ dùng dạy học chưa phong phú, chưa hấp dẫn trẻ.
3


- Nhận thức của một số phụ huynh học sinh còn chưa đồng đều, còn cho rằng việc cho
trẻ đến trường chỉ là chơi chứ học vẫn chỉ là thứ yếu.
- Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng, số ít cháu còn nhút nhát trong khi
thể hiện ý tưởng của mình.
Xuất phát từ những thực tế trên tôi đã đề ra một số biện pháp thực hiện sau.
3. Biện pháp thực hiện:
3.1 - Khảo sát ban đầu:
Năm 2008- 2009 tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng cho trẻ lúc ban đầu để nắm
bắt được khả năng tạo hình của trẻ, từ đó có biên pháp phù hợp
Tổng số trẻ

54

3.2- Xây dựng nề nếp học tập trong giờ học trên lớp.
Nề nếp của trẻ là bước đầu của một tiết học, nếu chúng ta không đưa trẻ vào nề nếp
thì giờ học không đạt kết quả cao. Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn khoa học
của cô ngay ban đầu trẻ đã say mê với giờ học, luôn thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng
cho hoạt đông nghệ thuật.
Tôi đã rèn luyện nề nếp bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháu nhút nhát,
cháu nam xen cháu nữ. Chia tổ, đặt tên cho tổ “tổ chim xanh, tổ bướm trắng, tổ ong
nâu” và bầu ra tổ trưởng để quán xuyến, nhắc nhở thành viên của mình. Tôi luôn động
viên trẻ trong tiết học, uốn nắn tác phong ngồi học cho trẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không
nói chuyện, không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu,…
Với những biện pháp trên trẻ đã có thói quen tốt trong việc xây dựng nề nếp học tập.
3.3- Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo
của trẻ.

4


Tạo điều kiện để trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh để từng bước
cung cấp các biểu tượng phong phú về đối tượng cho trẻ tự khám phá bằng cách huy
động sự tham gia của các giác quan, các qúa trình tâm lí khác nhau để lĩnh hội các khía
cạnh khác nhau của sự vật.
Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc và miêu tả) và tự
diễn đạt nhận thức cảm xúc của mình về đối tượng.
Tận dụng các thời điểm hợp lí trong ngày cho trẻ tiếp xúc như được ngắm nghía, chăm
sóc, vuốt ve, âu yếm với các con vật gần gũi (thỏ, mèo, gà con…) chơi với các đồ vật,
tri giác tranh ảnh nghệ thuật.
Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình tôi chỉ cho trẻ thấy được
những nét đặc trưng nổi bật , những cái đẹp lý thú gần gũi trẻ. Đồng thời giúp trẻ phân
tích, so sánh tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng, chung của những đồ vật cùng
nhóm, cùng loại. Từ đó giúp trẻ tìm ra phương thức thể hiện trong những tình huống

lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm dò, tìm cách giải
quyết vấn đề của trẻ. Hãy để tự trẻ miêu tả những gì trẻ biết và có thể làm.
Ví dụ: “Hãy cho cô biết vì sao”, “Nếu như vậy thì sao”, “Vì sao cháu lại biết”,
“Cháu có suy nghĩ gì”, “Còn gì để”, “ Hay có cách nào khác để”,…
Với những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được đánh giá tốt
(khá) qua việc làm của trẻ. Ví dụ: “Ôi cô rất thích tô màu ngôi trường này”, “Bức tranh
này trông đẹp quá!”
Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu và càng ít sử dụng
vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện.
Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm tê liệt các cảm xúc đã có trước của trẻ,
làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ, vì các hoạt động cần thiết để tạo hình đã
được làm mẫu đầy đủ, trẻ luôn ghi nhớ, bắt trước. Nếu có trường hợp yêu cầu làm mẫu,
phải gợi ý chứ đừng nên làm ngay. Bắt đầu xé từ đâu, xé hình gì, xé như thế nào,… Tạo
tình huống để trẻ làm giúp. Ví dụ: “Để đất mềm ra chúng ta làm như thế nào?”. Trong
khi làm mẫu tôi luôn coi trọng quan điểm của trẻ, làm cho trẻ phát triển khả năng so
sánh, phân tích, suy nghĩ về nhiệm vụ. Động viên kích thích trẻ tự tìm, tự sáng tạo trong
khi thể hiện.
3.5 – Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình:
Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thể thiếu được. Vậy để
hoạt động tạo hình có hiệu quả, việc sử dụng nguyên vật liệu tạo hình là vô cùng quan
trọng.
Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ dễ kiếm. Có thể trẻ tự kiếm như lá
cây, phế liệu hư, vỏ hộp, thùng catong, quần áo cũ, bông, vải vụn,… Chúng có thể được
sản xuất như: giấy, hồ dán, kéo, …
Sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo hình để lựa chọn để khuyến khích khả năng sáng
tạo của trẻ. Hoạt động tạo hình phải thể hiện qua mầu sắc như: tô, cắt, dán, vẽ, nặn, …
Để đảm bảo khi sử dụng nguyên vật liệu tạo hình tôi cần cân nhắc những điểm sau:
6



trẻ có nhiều sáng tạo trong bài vẽ.

7


*. Nhận xét sản phẩm: Cho trẻ để bài theo tổ, theo bàn và làm đoàn tầu đi quanh quan
sát, nhận xét để trẻ chọn bức tranh mà trẻ thích nhất: con thích bài nào nhất? Vì sao con
thích? Sau đó cô phân tích ưu điểm của từng bức tranh ở từng nét vẽ, màu sắc, bố cục,
hình dáng, … cho trẻ đếm phương tiện đã vẽ được, những bài đã vẽ được.
*. Kết thúc: Cho trẻ vận động bài “Đoàn tàu nhỏ xíu” với một tiết học như vậy, tôi đã
thu được kết quả rất đáng mừng, xuyên suốt tiết học là chủ điểm phương tiện giao
thông, trẻ rất hứng thú và tích hợp được MTXQ, toán, âm nhạc.
Như vậy, thường cuối một tháng thực hiện chương trình tạo hình tôi lại tổ chức
một cuộc thi “bé khéo tay” ngay tại lớp mình. Muốn vậy tôi phải tổ chức tốt khâu chuẩn
bị, chuẩn bị phông màn dán chữ, trang trí thật giống một cuộc thi, cũng có những phần
thưởng (là chiếc đồng hồ, chong chóng, làm bằng lá dừa hay những con vật nghộ
nghĩnh bằng lá cây, …) cho những ai đạt giải. Điều đó sẽ khuyến khích trẻ thi đua thực
hiện. Trong suốt tiết này cô đóng vai trò người dẫn chương trình cho hội thi. Ngoài ra
với tiết học này tôi cũng còn có các môn học khác.
Sau đây là một số ví dụ đối với tiết học nặn (theo đề tài) mẫu giáo lớn.
“Nặn các loại đồ chơi”, tôi chuẩn bị đầy đủ như trên, ngoài ra tôi còn chuẩn bị một
cửa hàng trưng bầy đồ chơi trẻ em và một số đồ chơi cô nặn mẫu đẹp.
Trước khi ổn định tổ chức tôi cho trẻ đi thăm quan cửa hàng trưng bày đồ chơi
ngay tại lớp. Trẻ vừa quan sát vừa nhận xét so sánh sự giống nhau và khác nhau, sự đa
dạng, phong phú, muôn hình ngộ nghĩnh của đồ chơi. Sau phần này từ 2 – 3 phút tôi cho
trẻ ngồi vào bàn để thu hút trẻ vào chủ đề giờ học, cô nói: Loa loa loa … ngày mai nhà
máy sản xuất các loại đồ chơi trẻ em sẽ mở cuộc triển lãm những đồ chơi đẹp. Vì vậy
hôm nay trường mầm non sẽ tổ chức hội thi “Bé khéo tay” để chọn ra những “bác thợ”
và “nghệ nhân” tài giỏi nhất, khéo tay nhất nặn được nhiều đồ chơi đẹp sẽ được gửi đi
triển lãm ở nhà máy sản xuất đồ chơi và có phần thưởng cao nhất, cũng có những phần

vật thật, đựơc sờ nắm, khi cho trẻ họat động ngoài trời cô có thể phát phấn để trẻ có thể
vẽ lên nền.
Ví dụ: trẻ dùng phấn để in cánh hoa, lá hoa, vẽ những biểu tượng mà trẻ thích.
Khi hoạt động ngoài trời tôi yêu cầu trẻ lượm lá khô, cành khô để làm vật liệu cho trẻ
hoạt động tạo hình.
+ Giờ sinh hoạt chiều:
Ví dụ: tôi cho trẻ kể về những con vật mà trẻ thích và cho trẻ vẽ những con vật đó.
+ ở các hoạt động góc:
Góc học tập trẻ có thể chơi dậy vẽ, nặn, xé, dán.
Góc nghệ thuật trẻ: Ví dụ: Một nhóm trẻ có thể tạo nên một bức tranh xé dán “ Ngôi
nhà của bé”.
Bên cạnh dạy tạo hình ở lớp tôi thường gợi ý cho trẻ tạo hình ở nhà bằng cách trao đổi
với phụ huynh để cùng nhắc nhở, động viên trẻ, hướng dẫn trẻ thực hiện một vài bài tập
9


ở nhà như vẽ tranh theo đề tài, nặn theo mẫu, vẽ theo ý thích, hay xé dán một hình ảnh
nào đó, theo các đề tài mà trẻ đã được làm quen ở lớp.
3.9- Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng yếu kém và có năng khiếu tạo hình:
Ngoài việc giảng dạy trên tiết học, tôi còn thường xuyên chia đối tượng giỏi, khá,
trung bình, yếu để tập luyện ở mọi lúc, mọi nơi.
Ví dụ 1: Những trẻ yếu tôi thường hướng dẫn cho trẻ xem tranh và gợi ý cho trẻ vẽ
những bức tranh từ đơn giản đến phức tạp.
Ví du 2: Đối với trẻ nhút nhát, tôi thường phối hợp với gia đình động viên trẻ vẽ về
những bức tranh mà trẻ yêu thích để tặng ông bà, cha mẹ.
Những trẻ khá, giỏi tôi gợi ý, yêu cầu cao hơn để trẻ phát huy khả năng sáng tạo.
Ví du: Trẻ đang vẽ ô tô gợi hỏi “Con sẽ vẽ ô tô chạy ở đâu?” Đường đồng bằng hay
miền núi, trên bầu trời có gì?
Sau khi tiến hành các biện pháp trên, qua khảo sát đã thu được kết quả:
- Số trẻ đạt loại giỏi : 35%

20

Gi¶m 43%

YÕu, kÐm

5,5

0

Gi¶m 100%

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ NHỮNG KHUYẾN NGHỊ

1. Bài học rút ra:
Qua quá trình nghiên cứu và thực tế ở lớp, tôi đã rút ra cho mình những bài học bổ ích
giúp tôi có nhiều kinh nghiệm hơn khi lên lớp. Điều quan trọng đầu tiên đối với trẻ là
chuẩn bị tri thức cho trẻ, kết hợp với việc soạn giáo án đầy đủ, sáng tạo và có thủ thuật
10


lên lớp. Say mê không chưa đủ mà đòi hỏi môn tạo hình phải phát huy hết khả năng của
mình để dẫn dắt gợi mở.
- Làm đồ dùng kết hợp tham mưu bổ xung ý kiến nâng cao cơ sở vật chất phục vụ cho
hoạt động của trẻ.
- Lên kế hoạch tìm kiếm nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng, đồ chơi, tuyên truyền
kết hợp giữa gia đình và nhà trường.
- Đưa môn học tạo hình, lồng ghép vào các hoạt động và các môn học khác.
- Trong quá trình đổi mới phương pháp giáo dục thường xuyên lấy trẻ làm trung tâm,
“Cô giáo là người gợi mở dẫn dắt trẻ vào thế giới đầy mầu sắc của tạo hình”.

trong sáng của trẻ những cảm xúc, ở đó sự sáng tạo đã được bắt nguồn, nảy nở.
Trân trọng cảm ơn những đóng góp của hội đồng giáo viên và cán bộ nghành.
Hà Nội, ngày 01 tháng 4 năm 2009
Người viết

Nguyễn Thị Thu giang

12