TÊN ĐỀ TÀI : MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ HỌC TỐT MÔN
LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI.
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chon đề tài.
Thế kỷ XXI là kỷ nguyên của Công nghệ thông tin và hội nhập Quốc tế.
Trong thời đại tri thức này chủ yếu là cạnh tranh giữa các nền giáo dục và đào tạo.
Để đưa đất nước ta hội nhập thành công và cạnh tranh thắng lợi, sánh vai được với
các cường quốc trên thế giới. Để nước Việt Nam trường tồn và có vị trí xứng đáng
trên trường quốc tế, thì giáo dục và đào tạo nhất thiết phải đào tạo ra những con
người có tư duy sáng tạo, có thói quen tìm tòi và phát huy cái mới, có khả năng hợp
tác, chia sẻ... Nói tóm lại là đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế xã
hội để tạo lập một xã hội Việt Nam văn minh hơn, sung túc hơn, an toàn hơn.
Như chúng ta đã biết ở lứa tuổi mầm non, tất cả thế giới xung quanh trẻ đều
mới lạ, bất cứ cái gì trẻ thấy cũng đều đáng yêu, đáng nhớ và cũng thấy mới mẻ lạ
lùng. Trường mầm non là trường học đầu tiên của mỗi người, nơi đó là phôi thai
đầu tiên nuôi trẻ lớn lên trong con đường học vấn.
Chính vì thế những kiến thức mà nhà sư phạm đưa đến cho trẻ, dù chỉ là
những kiến thức sơ đẳng, đơn giản. Song vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi
đứa trẻ sau này. Vì vậy, chúng ta đều hiểu rằng muốn có ngày mai trở thành khoa
học , một bậc thiên tài nào đó cũng không bao giờ dám phủ nhận rằng, tôi không
phải trải qua những năm tháng bập bẹ nói những câu nói đầu tiên.
Vì thế muốn chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1, chúng ta không thể giúp trẻ nhận
biết và phát âm đúng 29 chữ cái, nhận biết và phát âm chuẩn các âm của 29 chữ cái
theo mẫu chữ in thường và viết thường, là bước khởi đầu cho trẻ có một nền tảng
vững chắc trong quá trình học môn Tiếng Việt, mà ngôn ngữ là chiếc cầu nối giữa
thế giới xung quanh với trẻ.
Cũng như các môn học khác, chúng ta sử dụng những trò chơi và tổ chức
những trò chơi đó sẽ nhằm giúp trẻ nhận biết và phát âm của 29 chữ cái. Do đó mà
tiết học Làm quen với chữ cái, cần tổ chức tiết học như thế nào cho sinh động, điều
1




* Nhiệm vụ của đề tài:
- Nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tế đối với việc cho trẻ làm quen với
chữ cái tại Trường mầm non Tân Việt.
Đề xuất biện pháp chỉ đạo và dạy học môn “Làm quen với chữ cái cho trẻ 5
- 6 tuổi ở trường mầm non Tân Việt
3. Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn “Làm quen với chữ cái” ở độ tuổi
mẫu giáo 5-6 tuổi.
Lớp mẫu giáo 5 tuổi A Trường mần non Tân Việt
4. Giới hạn phạm vi nghiên vi nghiên cứu
Thời gian thực hiện đề tài: Thực hiện trong năm 2014 – 2015.
Một số phương pháp giúp trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi học tốt môn “ Làm quen
với chữ cái” ở trường mầm non Tân Việt
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp lý luận: Đọc tài liệu.
- Phương pháp thực tiễn:
+ Điều tra khảo sát, quan sát thực tế,
+ Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung của môn “Làm quen
với chữ cái”
+ Tổng kết rút kinh nghiệm trong quả trình giảng dạy
+ Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm ( Soạn giáo án đó thông qua
các tiết dạy để kiểm tra tính khả thi của đề tài.

3


II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận

nói ngọng, không nói lắp...
Tuy nhiên để trẻ nhanh chóng tiếp cận và phát huy tốt các kỹ năng đó thì một
điều cần thiết là cần phải đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức. Trong quá trình
cho trẻ làm quen với 29 chữ cái và một trong những con đường hiệu quả nhất là
phải theo hướng giáo dục mầm non mới. Điều đó đồng nghĩa với việc phải tổ chức
nhiều hoạt động khác nhau. Đó là các hoạt động trẻ yêu thích, hứng thú đáp ứng
với sự phát triển của trẻ. Trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá thể hiện chính mình,
cô chỉ là người hướng dẫn gợi mở.
Vì thế muốn chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1, chúng ta không thể giúp tẻ nhận
biết và phát âm đúng 29 chữ cái, nhận biết và phát âm chuẩn các âm của 29 chữ cái
theo mẫu chữ in thường và viết thường, là bước khởi đầu cho trẻ có một nền tảng
vững chắc trong quá trình học môn Tiếng Việt, mà ngôn ngữ là chiếc cầu nối giữa
thế giới xung quanh với trẻ.
Cũng như các môn học khác, chúng ta sử dụng những trò chơi và tổ chức
những trò chơi đó sẽ nhằm giúp trẻ nhận biết và phát âm của 29 chữ cái. Do đómà
tiết học Làm quen với chữ cái, cần tổ chức tiết học như thế nào cho sinh động, điều
đó rất khó. Bởi vì tiết học náy rất cần thiết không thể thiếu được đối với trẻ.Vì vậy
cần tổ chức như thế nào để môn hộc đạt kết quả cao là một điều vô cùng cần thiết.
Đó là nềm trăn trở trong tôi mỗi ngày.
Như vậy thông qua bộ môn làm quen với chữ cái đã giúp trẻ phát triển một
cách toàn diện, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển đó là mục đích
hàng đầu của giáo dục mầm non. Nên việc tổ chức cho trẻ làm quen với chữ cái
được bộ giáo dục mầm non đã được đưa vào trong chương trình dạy trẻ thành
một hoạt động chính trong trường mầm non.
Là giáo viên chủ nhiệm lớp mẫu giáo5 tuổi A, tôi luôn luôn thực hiện
đúng kế hoạch, đúng chương trình giảng dạy là cho trẻ làm quen với chữ cái ở
mọi lúc, mọi nơi thông qua các tiết học. Đối với tiết dạy tôi luôn thực hiệnđúng
chương trình, dạy đúng trình tự các bước, các phần dạy đầu tư nội dung nhưng
nhưng tôi thấy giờ học đạt kết quả chưa cao, trẻ học không hứng thú, không tập
5

6


việc tạo môi trường chữ viết phong phú , hấp dẫn để lôi cuốn trẻ, lớp học được
trang bị bộ bàn ghế ngồi học đúng quy cách của Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra,
được trang bị bộ máy vi tính Kidmarts, ti vi, đầu đĩa thuận lợi cho việc dạy và học
để trẻ được tiếp cận với vệc học chữ cái thông qua các trò chơi trên máy. Đa số phụ
huynh quan tâm đến việc học của con cái.
Luôn luôn được sự quan tâm của Ban Giám hiệu nhà trường, các cấp Đảng
ủy, chính quyền địa phương quan tâm chăm lo cho công tác giáo dục.
Hai giáo viên đứng lớp đều đạt trình độ trên chuẩn, đều là giáo viên dạy giỏi
cấp huyện, luôn yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình năng động trong công tác.
*. Khó khăn:
Trong quá trình thực hiện bản thân tôi còn gặp nhiều khó khăn, một số cháu
mới đi học năm đầu tiên nên chưa mạnh dạn, nhiều cháu còn nói ngọng, nói lắp,
nhận thức của trẻ chênh lệch nhau nên việc truyền thụ kiến thức gặp rất nhiều khó
khăn. Mặc dù trường đã mua sắm đầy đủ về cơ sở vật chất cũng như đầu tư về
chuyên môn nhưng cũng chưa thực sự đáp ứng đủ so với nhu cầu học tập của môn
"Làm quen chữ cái".
* Các nguyên nhân yếu tố gây tác động :
- Về học sinh. Trình độ tiếp thu của trẻ không đồng đều, một số cháu mới đi học
năm đầu tiên nên còn chưa mạnh dạn, các cháu không đi học lớp mẫu giáo 4 – 5
tuổi.
Do một số trẻ còn nói ngọng, nói lắp.
- Về cô. Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy vẫn còn hạn chế. Về phụ huynh. Bên cạnh những khó khăn trên đa số phụ huynh ở trường tôi nghề
nghiệp chính chủ yếu là làm nông nghiệp nên không ít phụ huynh chưa nhận thức
được hết tầm quan trọng của độ tuổi mẫu giáo. Còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi
này. Cho con nghỉ học còn tuỳ tiện, đi muộn về sớm, chưa chịu khó dạy thêm cho
con ở nhà. Một số phụ huynh lại nôn nóng trong việc cho con em mình học đọc,
học viết nên đã dạy trước dẫn đến việc tiếp thu bài của tiết học không đồng đều, trẻ


Khả năng

Trẻ nhận biết và phát âm đúng
Trẻ cầm vở, để vở, ngồi tô đúng tư thế
Trẻ tô, vẽ đúng chữ cái
Trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt
động làm quen chữ cái
Biết cách cầm sách, mở sách ra xem và

Đạt

Chưa đạt
Số
Tỷ
lượng
lệ

Số
lượng

Tỷ
lệ

28
28
28

22
20

5

18%

quy trình đọc
Nhìn vào bảng khảo sát trên tôi thấy những biện pháp thông thường, cứng

nhắc chưa có biện pháp mới tác động thì chất lượng đạt được trên trẻ về các mức
độ trung bình và yếu còn ở mức rất cao, số trẻ nhận biết và phát âm đúng còn thấp.
8


Vì vậy tôi đã suy nghĩ làm thế nào để có biện pháp hữu hiệu nhất trong việc thực
hiện nâng cao hiệu quả cho trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi làm quen với chữ viết đạt
hiệu quả cao.
* Đánh giá phân tích khảo sát thực trạng.
Qua việc khảo sát thực trạng kết quả cho thấy các cháu phát triển các mặt
còn hạn chế, đặc biệt là phátt triển nhận thức, ngôn ngữ còn thấp. Chính vì thế là
một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi luôn băn khoăn, trăn trở phải làm cách nào? Cần
phải làm gì? Và làm như thế nào? Đó là câu hỏi luôn trăn trở tôi phải suy nghĩ tìm
ra cách dạy tốt nhất để đưa trẻ vào giờ học một cách nhẹ nhàng, thải mái, mà giờ
học vẫn đạt kết quả cao. Để phát triển nhận thức, ngôn ngữ theo đúng độ tuổi tâm
sinh lý của trẻ. Để trẻ được phát triển được toàn diện về cả 5 mặt giáo dục và tạo
tiền đề cho trẻ bước vào lớp 1 Tiểu học, nên tôi đã bám sát vào 7 hoạt động giáo
dục trong chương trình giáo dục mầm non 5-6 tuổi.và 5 tiêu chí đánh giá trẻ. Và tôi
thấy rằng bộ môn “ Làm quen với chữ cái” lµ m«n giúp trẻ phát triển ngôn ngữ,
được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của sở giáo dục, phòng giáo dục đào tạo huyện
Đông Triều. Trường chúng tôi với bề dày thành tích là một trong những trường đạt
tiên tiến cấp huyện và trường chuẩn quốc gia giai đọan I. Trường đã khắc phục
được những khó khăn trên bằng cách tạo điều kiện cho chị em giáo viên học tập các

- Số trẻ có tham gia vào hoạt động học tập, nhận biết chữ cái đôi lúc còn nhầm,
phát âm chưa chuẩn, khẳ năng nghi nhớ không bền và tham già hoạt động chưa
thực sự chú ý là:20/28 đạt đạt 71 %.
- Trẻ biết cách cầm sách, mở sách ra xem và quy trình đọc là: 23/28 Đạt 82%. Chưa
đạt: 18%.
Dựa trên những kế hoạch , sự chủ đạo của nhà trường là người giáo viên trực
tiếp giáo dục chăm sóc trẻ, người giáo viên phải làm gì để đạt được kết quả cao hơn
nữa, nắm vững nội dung, nâng cao kiến thức hoạt động cho trẻ lầm quen với chữ
cái một cách nhẹ nhàng thoải mái và có hiệu quả chuẩn bị cho trẻ tâm thế vững
vàng để bước vào lớp 1 và tôi xin nêu một số giải pháp sau

3: Các giải pháp.
3.1: Mục tiêu của giải pháp:
10


Là giáo viên mầm non muốn giảng dạy tốt bộ môn làm quen với chữ cái thì
trước tiên giáo viên phải nắm vững các phương pháp và tìm ra được nhiều các hình
thức tổ chức cho trẻ làm quen với chữ cái. Chính vì vậy là một giáo viên tôi luôn tự
học tập bồi dưỡng và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình bằng
nhiều hình thức khác nhau như tôi luôn tìm tòi tài liệu tham khảo, học hỏi các bạn
đồng nghiệp qua các buổi chuyên đề và sinh hoạt chuyên môn, qua các buổi học
bồi dưỡng chuyên môn do phòng giáo dục tổ chức để ứng dụng vào bài dạy giúp trẻ
học tốt môn “Làm quen với chữ cái”.
3.2: Nội dung và cách thức thể hiện giải pháp, biện pháp.
* Biện pháp gây hứng thú cho trẻ trên hoạt động "Làm quen chữ cái"
Như chúng ta đã biết, trẻ em là một thực thể tự nhiên, giáo dục bắt đầu từ
đứa trẻ, trẻ là trung tâm của mọi hoạt động. Muốn đạt được mục tiêu đó trước tiên
tôi phải chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Trẻ ở đây sự tập trung chú ý chưa
bền vững, trẻ thích những cái đẹp, mới lạ có hấp dẫn cao, nên việc gây hứng thú

Hoặc là để chuẩn bị cho trò chơi ở tiết 2 lúc ngoài trời tôi cùng trẻ trò chuyện
về trò chơi "Các phương tiện giao thông vào bến". Tôi huy động trẻ sưu tầm bìa
catton, tranh ảnh, hoạ báo về các phương tiện như: Máy bay, đoàn tàu, ôtô, thuyền
buồm.... Hướng dẫn trẻ cắt sát mép các hình ảnh đó. Khi vào trò chơi cô giới thiệu
các bến và phương tiện giao thông nào thì phải vào bến được làm quen tìm cắt dán
các chữ cái lên các phương tiện giao thông, trẻ hứng thú hơn với chính đồ dùng
mình làm ra.
Kết quả từ việc cô và trẻ cùng chuẩn bị làm đồ dùng học tập, tôi thấy trẻ
hứng thú hơn vào tiết học, bản thân cô giáo lên lớp tự tin hơn, gần gũi với trẻ hơn.
* Tạo môi trường cho trẻ làm quen với chữ cái.
Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt, hấp dẫn là gây được sự chú ý
của trẻ. Vì thế tạo môi trường chữ cái trong lớp học là rất cần thiết để làm nổi bật
bộ môn và chuyên đê. Hàng ngày vào những lúc vui chơi hay giờ rảnh rỗi tôi và trẻ
thường cắt dán chữ cái, các loại quả hay con vật trang trí góc theo chủ điểm.
12


. VD: Khi cô phân tích chữ b có một nét thẳng và một nét cong bên phải, trẻ
dễ dàng nhận biết và chỉ cần học thuộc chữ b
Để cũng cố chữ cái đã học ở góc chữ cái tôi gắn các hình và kèm chữ
cái. VD: Hình cái ca, có chữ “cái ca” kèm theo, hoặc mỗi bài thơ trong chủ điểm,
cho trẻ tô màu vào các chữ cái đã học. Để nâng cao yêu cầu chữ viết, tôi gắn hình
con cá trong chủ điểm động vật, bên cạnh là khoảng trống, trẻ có thể viết chữ con
cá vào … Mỗi chủ điểm tôi lại thay vào nhiều hình ảnh khác nhau để tránh sự
nhàm chán và kích thích sự khám phá ham muốn học hỏi nơi trẻ.
Vấn đề tạo ra môi trường chữ không khó nhưng để môi trường mang tính
thẩm mỹ thu hút sự quan sát, tìm tòi của trẻ là vấn đề khó hơn. Do đó tôi không
ngừng nghiên cứu để tạo ra môi trường phong phú đa dạng, thẩm mỹ và thay đổi
thường xuyên ở các góc tranh chuyện, góc chữ cái. Bên cạnh đó tôi còn sưu tầm
những bộ tranh chuyện, thơ, tạp chí, họa báo với nhiều hình ảnh đẹp, có chữ cái to

- Dạy trẻ theo hướng lồng ghép tích hợp.
Một yêu cầu đặt ra đối với giáo viên khi cho trẻ "Làm quen chữ cái" là các
kiến thức khi truyền thụ đến trẻ phải hết sức ngắn gọn, tuyệt đối tránh hình thức,
dập khuôn, luôn sáng tạo đổi mới vì thế trước khi lên lớp một tiết dạy "Làm quen
chữ cái" tôi phải chuẩn bị đồ dùng, soạn bài và nghiên cứu kỹ bài soạn. Nắm rõ yêu
cầu của bài dạy, chọn trò chơi phù hợp với nguyên tắc động, tĩnh phù hợp.
Ngoài ra, để tạo hứng thú thì cô phải có nghệ thuật lên lớp ngôn ngữ diễn đạt
ngắn gọn để hấp dẫn trẻ vào tiết học. Trước khi vào bài tôi thường kể chuyện (dựa
trên chủ điểm) hoặc sáng tác thơ, vè hay những trò chơi luôn cuốn hút trẻ vào thực
tế để trẻ dễ nhớ, dễ hiểu tránh gò bó.
Ví dụ: Cho trẻ làm quen với chữ b,d,đ chủ điểm "Mùa xuân" tôi giới thiệu:
Hôm nay chúng mình tổ chức hội hoa xuân, các loài hoa về dự hội rất là đông đủ.
Nào chúng mình cùng xem có những loài hoa gì ? (Trẻ đi và hát bài "Màu hoa"
sau đó kể tên hoa hồng, hoa đào, hoa phù dung, hoa cánh bướm.... lần lượt đưa
từng tranh ra cho trẻ xem tranh hoa bướm và trẻ làm quen với chữ b,d,đ).
14


* Biện pháp dạy trẻ làm quen với chữ cái qua trò chơi
Dựa vào đặc điểm của trẻ mẫu giáo là hay bắt chước và dạy nói cho trẻ dựa
trên hình thức nói theo cô, trẻ chưa biết phân tích cách cấu tạo về âm. Do đó có
nhiều lỗi phát âm trong tiếng việt. Chính vì vậy cô giáo cần xây dựng các trò chơi
luyện phát âm đúng các âm phù hợp.
Ví dụ: Các trò chơi "Bắt chước tiếng kêu của các con vật" để rèn luyện phát
âm cho trẻ như: Gà con kêu "chiếp chiếp", ếch kêu " ộp ộp", vịt con kêu
"vít vít"... để trẻ phát âm theo cô một cách tự nhiên và cô không cần phải giải quyến
cho trẽ cách khép môi, bật hơi.
Trò chơi cũng không thể thiếu trong tiết học này tôi lựa chọn trò chơi cho
phù hợp với bài hát "Màu hoa" sau đó kể tên hoa hồng, hoa đào, hoa phù dung, hoa
cánh bướm".... Lần lượt tôi đưa từng trang cho trẻ xem tranh hoa bướm và trẻ làm

kể cho trẻ nghe câu chuyện "Vịt con trong ngày khai trường" sau đó hỏi trẻ, ngày
đầu tiên đến lớp Vịt con chuẩn bị trong cặp được những gì ? Trẻ nói bảng con, vở,
hộp màu .... tôi cho trẻ làm quen chữ O qua từ "bảng con" khi Vịt con viết trên
bảng đã thành thạo cô giáo Ngan bảo Vịt con lấy gì ? (Hộp màu) và cô cho trẻ làm
quen chữ Ô trong từ "hộp màu" cô giáo Ngan ra bài tập về nhà vào đâu "Quyển
vở". Cũng như ở phần trên tôi cho trẻ chơi trò chơi tạo dáng thành chữ cái. Bạn nào
có thể tạo dáng chữ O trên cơ thể nào ? Cô cho trẻ được tạo như cong ngón tay lại,
cháu thì há miệng, cháu thì dùng hai cánh tay....
Hoặc với trò chơi "Tìm đồ dùng học tập" trên các đồ dùng học tập có chứa
các chữ cái con vừa học bây giờ cô sẽ phát cho mỗi bạn chữ cái khi có hiệu lệnh
các con phải lấy ngay đồ dùng có chứa chữ cái đó. Ví dụ: Trẻ có chữ Ơ thì phải lấy
thước kẻ, cô cho trẻ vừa đi vừa hát bài "Vịt con học chữ" sau đó cô kiểm tra số trẻ
lấy đúng đồ dùng và cho trẻ nói tác dụng của từng đồ dùng đó.
Thông qua trò chơi Kitsmart cho trẻ làm quen với chữ cái giúp trẻ hào hứng,
hứng thú qua các trò chơi động. Giúp trẻ khắc sâu kiến thức hơn.
* Biện pháp lồng ghép tích hợp các môn học khác

16


Cô giáo là người xác định chủ đề lên kế hoạch tổ chức lồng ghép tích hợp
các môn học một cách hợp lý để trẻ phát huy hứng thú khuyến khích trẻ tích cực
chủ động say mê trong tiết học.
Ngoài việc dẫn dắt bằng ngôn ngữ thì sự linh hoạt sáng tạo, ứng xử nhanh
của cô giáo trong một tiết dạy mang lại sự chú ý cho trẻ, cô giáo phải kết hợp
nhuần nhuyễn các bộ môn khác vào tiết học phù hợp với chủ điểm.
- Tích hợp văn học: Khi vào một tiết học làm quen chữ cái tôi thường tích hợp bộ
môn văn học vì nó phù hợp với bộ môn chữ cái. Đây là một mà bộ môn bà Bộ giáo
dục chọn làm chuyên đề mũi nhọn cùng lúc với chữ cái. Khi tích hợp một câu
chuyện hay một bài thơ có các nhân vật, sự vật, con vật có tên gọi trong đó có chứa

rau đó. Ví dụ: Cây xà cừ, cây rau ngót, rau muống ...
* Biện pháp phối hợp với gia đình:
Thông qua giờ đón, trả trẻ cô luôn tuyên truyền các hình thức cho trẻ làm
quen với chữ cái. Hướng cho các bậc phụ huynh kết hợp với nhà trường để dạy trẻ
học chữ cái như: Gia đình có thể gợi ý hỏi trẻ kể lại chuyện ở trường, chuyện cổ
tích, truyện tranh, chuyện sinh hoạt hàng ngày. Sau mỗi lần tiếp thu chuyên đề tại
huyện, tôi mời phụ huynh tham dự giờ dạy mẫu của cô.
- Kêu gọi phụ huynh tích cực đóng góp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho trẻ
làm quen với chữ cái như: đóng góp báo chí để lấy tài liệu, mua truyện tranh ...
- Mời phụ huynh đến tham dự các hội thi kể chuyện, đọc thơ của bé vào các dịp
chào mừng 08/3, 20/11 ...
- Luôn trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ để có biện pháp tác động
phù hợp, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện. Với việc đặt ra các giải pháp phù
hợp và việc sử dụng nhẹ nhàng, liên hoàn, không máy móc, không dập khuôn các
phương pháp, biện pháp. Đưa ra các nội dung phù hợp với từng đề tài, cùng với
những biện pháp nâng cao kinh nghiệm trong quá trình dạy trẻ học chữ cái.
* Biện pháp luyện kỹ năng thực hành:
Bản thân tôi luôn tự bồi dưỡng và rèn luyện mình, rèn luyện cách phát âm
chuẩn, chữ viết phải đúng nét, rèn tính kiên nhẫn trong việc viết ..để từ đó có cơ sở
uốn nắn trẻ, cách phát âm chuẩn để làm tiền đề chuẩn bị cho trẻ vào lớp một
Tham gia đầy đủ các buổi họp và bồi dưỡng chuyên môn do trường tổ chức,
dự giờ chéo các lớp trong khối, nghiên cứu và học tập các chương trình mới do
phòng giáo dục tổ chức. Tham khảo thêm sách báo, tư kiệu qua mạng, đầu tư và
19


làm nhiều đồ dùng đồ chơi, tạo các góc học chữ cái trong lớp để trẻ được tiếp cận
học ở mọi lúc mọi nơi. Và một số các phương pháp giúp trẻ rèn luyện các kỹ năng.
+ Trên tiết học:
Hoạt động làm quen chữ cái là hoạt động tương đối khô khan so với các hoạt

ngắn gọn để hấp dẫn trẻ vào tiết học. Trước khi vào bài tôi thường kể truyện ( Dựa
theo chủ điểm) hoặc sáng tác thơ, vè hay những trò chơi luôn cuốn hút trẻ vào thực
tế để trẻ dễ nhớ, dễ hiểu, tránh gò bó.
+ Thông qua hoạt động mọi lúc mọi nơi: Để khắc sâu những chữ cái đã học, tôi
tổ chức cho trẻ nặn đất sét những chữ cái qua những đường nét cơ bản, viết bằng
phấn trên sân xi măng của trường, hoặc dùng dây mềm để bẻ, gấp các đường nét
của chữ cái đó, tạo chữ cái bằng bàn tay (VD: Tạo dáng chữ o …)
Để tạo môi trường ngôn ngữ nói phong phú, tôi xây dựng những nhóm bạn
nhỏ trong lớp có cháu yếu, cháu giỏi để các cháu cùng chơi, nói chuyện với nhau,
vì cháu hay bắt chước nên các cháu yếu sẽ bắt chước các cháu giỏi. Từ đó ngôn
ngữ mạch lạc sẽ được phát triển nhanh ở trẻ.
Chương trình Kidmarts có nhiều nội dung hấp dẫn, giúp các cháu đọc, tô các
chữ cái theo cách rất mới lạ trên những trò chơi trên máy.
+ Hoạt động ngoài trời: Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có đọc đồng
dao như trò chơi “Rồng rắn lên mây” trong lúc đọc các từ ”Rồng, rắn, lúc lắc ” các
cháu phải cong lưỡi vì có chữ: l và r qua đó trẻ sẽ phát âm chuẩn hơn. Hoặc chơi
trò chơi “Bật qua rãnh”, nhảy lò cò, bật vào ô nào thì đọc to chữ cái trong ô đó.
Giờ hoạt động ngoài trời tôi cũng cho các cháu chơi để ôn lại chữ cái đã học.
VD: Tôi dùng một cái túi có chữ cái, tôi thò tay vào lấy chữ cái và mô tả đặc điểm
rồi cho trẻ đoán tên chữ cái, sau đó lấy chữ cái ra, trẻ nào trả lời đúng là được khen.
Hoặc chia làm hai nhóm thi đua với nhau, một trẻ mô tả và một trẻ đoán và viết chữ
cái đó lên bảng con. Cô giáo làm trọng tài để động viên, trao phần thưởng cũng như
khuyến khích những trẻ còn yếu. Sau khi áp dụng các biện pháp vào thực tế vào các
tiết học tôi thấy trẻ hứng thú say mê vào hoạt động và đạt kết quả rõ dệt.

21


+ Phương pháp quan sát: Là cho trẻ quan sát trực tiếp vào sự vật hiện tượng, khi
trẻ được quan sát thì trẻ dễ nhận biết được đặc điểm, cấu tạo đối tượng quan sát qua

chữ cái mà không làm trẻ cảm thấy nặng nề
+ Ph¬ng ph¸p dïng lêi gi¶i thÝch: Tôi dùng phương pháp này để giải thích cho trẻ
hiểu cấu tạo của các chữ, giải thích về các loại chư in thường, in hoa, viết thường
sử dụng vào những lúc khi cô gợi mở trẻ những câu hỏi như vì sao? Tại sao? Nếu
trẻ không trả lời được cô dùng lời giải thích ngay cho trẻ hiểu và trẻ ghi nhớ sâu
hơn, giúp trẻ nhận thức tốt hơn.
* Phương pháp kiểm tra đánh giá. Qua việc cải tiến, sử dụng đồ dùng mà tôi
thấy các cháu lớp tôi ngày càng yêu thích giờ học làm quen với chữ cái mẫu giáo.
Trẻ càng ngày có hứng thú trong học tập, hăng say phát biểu. Các cháu tiếp thu bài
một cách nhẹ nhàng sâu sắc. Qua các đợt kiểm tra đánh giá trẻ, trẻ lớp tôi đã đạt
được một số kết quả sau:
Kết quả khảo sát cuối kỳ I của lớp tôi như sau:
TT

1

Số trẻ
KS

Khả năng
Trẻ nhận biết và phát âm đúng

Đạt
Số
lượng

Tỷ
lệ

Chưa đạt

Trẻ tô đúng chữ cái
Trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động

28

28

100 %

0

0%

28

28

100 %

0

0%

28

27

96 %

1

phụ huynh luôn kết hợp chặt chẽ với giáo viên để dạy trẻ.
* Biện pháp khuyến khích bằng vật chất.
Qua các hội thi, chuyên đề, các tiết thao giảng, để động viên trẻ có những
thành tích tốt, có tiến bộ trong giờ học tôi thường động viên khuyến khích trẻ bằng
những món quà nhỏ như bé ngoan, cái bút, quyển vở, gói bánh, kẹo để động viên
khuyến khích trẻ hoạt động tốt hơn, hứng thú hơn trong những giờ học tiếp theo
3.3 : Điều kiện thực hiện giải pháp :
Năm học 2014-2015 được sự quan tâm tạo điều kiện của các cấp lãnh đạo
của trường mầm non tân việt, phòng GD & ĐT huyện Đông triều, của chính quyền
địa phương. Trường Mầm non Tân Việt đã được trang bị thêm có sở vật chất , như
tranh ảnh, máy tình kitsmart, bục giảng thông minh. Phòng học sạch sẽ rộng rãi
phục vụ cho các cháu chơi và học. Để tiết học đạt hiệu quả cao thì giáo viên phải có
đồ dùng trực quan , tranh ảnh, đồ chơi nhiều đẹp và phong phú về chủng loại thu
hút trẻ vào hoạt động.một cách tích cực, cho nên ngay từ đàu năm học tôi làm tốt
24


công tác xã hội hóa giáo dục, tham mưu với các ban nghành đoàn thể đóng góp để
mua sắm dồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị học tập cho trẻ và cô. Vì thế trong năm
học vừa qua lớp 5 tuổi A do tôi chủ nhiệm luôn được chuyên môn của nhà trường
khen ngợi, biểu dương làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục.
Bám sát vào chuyên môn của nhà trường, trong năm nhà trường mở các
chuyên đề. Làm quen chữ cái giúp cho các chị em giáo viên rút kinh nghiệm, và
học hỏi lẫn nhau về chuyên môn. Bên cạnh đó nhà trường còn tổ chức dự giờ thăm
lớp của các giáo viên trong trường, dự giờ thao giảng cấp cụm về bộ môn làm
quen với chữ cái. Giáo viên học hỏi tìm hòi qua đài, báo, vi tính để nâng cao tay
nghề giúp cho việc giảng dạy thêm linh hoạt sáng tạo.
Được sự quan tâm hưởng ứng ủng hộ của phụ huynh về nguyên vật liệu để
làm đồ dùng học tập phục vụ cho môn làm quen với chữ cái giúp trẻ hứng thú học.
3.4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên