A- lời nói đầu
ơ
Hiện nay chữ viết của học sinh đang được sự quan tâm của toàn xã hội.
Tất cả chúng ta đã và đang nhận thức được tầm quan trọng của chữ viết:
“Nét chữ, nết người”. Ta thấy chữ viết đã phản ánh một số phẩm chất của
con người. Nết người đó là: Khả năng thẩm mĩ, sự khéo léo tinh tế, tính cẩn
thận… “Nết nước” không phải là tính sẵn mà phải tu dưỡng, giáo dục mà
nên. Vì thế “Nét chữ” cũng vậy.
Một người viết chữ đẹp trước hết phải do chính bản thân kiên trì rèn
luyện, tự ý thức nhưng cũng phần lớn là do sự hướng dẫn, dạy bảo, đúng
đắn, khoa học.
“Không thầy đố mày làm nên” điều ấy quả không sai. Thầy giáo, cô
giáo đóng vai trò quan trọng trong việc dạy bảo, rèn luyện cho các em, song
người thầy thứ hai không kém phần quan trọng trong việc dạy bảo lúc ở
nhà đó chính là cha mẹ các em.
Hiện nay ở gia đình, việc tổ chức hoạt động học, nói chung và rèn chữ
viết cho con em nói riêng còn chưa được quan tâm chú trọng. Do đó dẫn
đến chất lượng chữ viết của học sinh chưa cao. Làm cha mẹ ai cũng thương
con, lo cho con muốn con cái học giỏi và ngoan ngoãn để trở thành người
con có ích cho gia đình, xã hội. Nhưng nếu chỉ có lòng mong muốn thôi thì
chưa đủ mà chúng ta cần phải có trình độ hiểu biết nhất định và có phương
pháp giáo dục dạy bảo thì các em mới trở thành con người phát triển toàn
diện được. “Chữ viết đẹp, là một trong những công cụ đầu tiên để rèn luyện
cả nhân cách và tri thức của học sinh. Sinh thời, cố Thủ tướng Phạm Văn
Đồng. Một học trò xuất sắc của Bác Hồ kính yêu, một người luôn tâm
huyết với sự nghiệp giáo dục của đất nước đã từng nói “Chữ viết cũng là
sự biểu hiện của nết người.
Chất lượng chữ viết của học sinh tiểu học là những yêu cầu cơ bản
1
xuyên suốt quá trình học tập, đây là vấn đề quan trọng là mục tiêu chính
mà người giáo viên hướng tới. Muốn đạt hiệu quả cao thì việc tìm hiểu vai
vậy cha mẹ đóng một vai trò khá quan trọng trong hoạt động của các em
nói chung và việc rèn chữ nói riêng.
Hiện nay đa số cha mẹ học sinh chưa nhận thức hết tầm quan trọng của
chữ viết, hơn nữa họ cũng chưa nắm được cách hướng dẫn con em rèn
luyện.
Để nâng cao chất lượng toàn diện và đặc biệt là thực hiện bằng được
mong muốn nâng cao chất lượng chữ viết, khắc phục những sai lầm của các
em và tiếp tục hoàn thiện các đức tính tốt qua rèn chữ để rèn người. Tôi đã
phải tìm hiểu kỹ từng em thông qua các bài tập viết. Từ đó rút ra từng
nhóm, từng kiểu sai của các em, các nguyên nhân thứ yếu và chữ yếu,
khách quan và chủ quan. Trên cơ sở đó đề ra một số biện pháp. Phối kết
hợp với cha mẹ học sinh để rèn chữ viết cho các em đạt hiệu quả cao nhất.
II- NỘI DUNG
I) Khảo sát:
1. Khảo sát chất lượng học tập.
a. Điều tra về tình hình học tập.
Ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi đã tìm hiểu kỹ về từng học sinh, khảo
sát chất lượng học tập của các em về học lực (Tổng số 18 em).
Bảng 1
Giỏi Khá Trung bình Yếu
Số
lượng
Tỉ lệ
Số
lượng
Tỉ lệ
Số
lượng
Tỉ
lệ
Số
lượng
Tỉ
lệ
Số
lượng
Tỉ lệ
Số
lượng
Tỉ lệ
Số
lượng
Tỉ
lệ
6 30,6
%
3 15,3
%
4 28,6
%
3 15,3% 2 10,2
%
Nguyên nhân:
Qua điều tra khảo sát tôi thấy nguyên nhân dẫn đến một số lỗi khi viết
chữa thì có rất nhiều nhưng trong đó nguyên nhân chủ yếu là lối này các em
mắc từ lớp dưới và các em chưa được sửa chữa rèn luyện. Thời gian học ở
lớp thì ít, thời gian học ở nhà thì cha mẹ các em lại chưa quan tâm rèn chữ
cho con em.
2. Khảo sát về việc tổ chức hướng dẫn con cái học ở nhà nói chung và
việc luyện chữ cho con em nói riêng.
Thường
xuyên
Đôi khi
Chưa thực hiện
SL % SL % SL %
1
Bố trí sắp xếp góc
học tập đúng quy
cách
8 40,7% 6
30,6
%
4 28,7%
2
Mua sắm đủ
sách vở đồ dùng
10 51,0 % 5 33,7
%
3 15,3 %
5
học tập
3
Sai vặt, làm ồn
8 49,0 % 10
51,0
%
4
Dành thời gian
và quản lí việc
học ở nhà có
Làm cho cha mẹ học sinh hiểu được tầm quan trọng của chữ viết đã dạy
học vòn khó hơn. Vấn đề đặt ra cho cha mẹ học sinh là cần phải làm gì?
Thực hiện những việc làm gì để rèn chữ cho con em. Chính vì vậy mà tôi
mạnh dạn đưa ra một số giải phpá trong việc giúp cha mẹ các em làm tốt
việc tổ chức hướng dẫn hoạt động học ở nhà nói chung và nâng cao chất
lượng chữ viết nói riêng.
II- Những biện pháp kết hợp giữa GVVN và phụ huynh học sinh
1) Yêu cầu của giáo viên
Họp phụ huynh là một việc làm cần thiết qua trọng song cũng rất bình
6
thường mà năm học nào mỗi lớp cùng phải tổ chức. Qua họp phụ huynh
giúp cha mẹ nắm chắc được cụ thể tình hình học tập rèn luyện của con cái.
Để cuộc họp phụ huynh tiến hành đạt hiệu quả tốt, tôi đã lên kế hoạch cụ
thể, sát thực.
+ Cũng như các lớp tôi thông qua toàn bộ nội dung chung của nhà
trường.
+ Thông báo kết quả học tập của từng em, cho phụ huynh xem kết quả
học tập chung của cả lớp ở bảng 1. Đề ra mức phấn đấu về chất lượng học
tập của lớp (không còn học sinh yếu) .
+Vấn đề chính mà tôi quan tâm, nhấn mạnh trong cuộc họp phụ huynh
đó lá vấn đề chữ viết của học sinh. Tôi phân tích cho các bậc phụ huynh
biết được tầm quan trọng của chữ viết đối với học sinh tiểu học mà đặc biết
là đối với học sinh lớp 5. “Nét chữ” chính là “Nết người”. Các em có viết
đúng, đẹp, trình bày khoa học thì các em mới học tốt các môn học khác
được.
Đa số học sinh và các bậc phụ huynh đều nghĩa rằng chỉ cần đọc, viết và
giải toán đúng là được, không quan tâm đến nét chữ, cách trình bày sao cho
khoa học và một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học và rèn chữ cho
các em. Tôi thông báo với phụ huynh kết quả điều tra ở bảng 3. Để làm
cho phụ huynh hiểu và tin lời mình tôi đã chuẩn bị một số bài thi của học
ngồi viết phụ huynh nên chú ý nhắc nhở về tư thế ngồi viết, cách cầm bút
để vở sao cho phù hợp.
- Mua sắm đủ sách vở, đồ dùng học tập cho con cái. Đặc biệt về vở
luyện viết phải mua đủ, mua thêm để các em được luyện viết nhiều lần. Vở
viết phải có ô li rõ ràng, nên cho các em dùng bút mực để viết. Vấn đề này
một số gia đình nêu hoàn cảnh khó khăn, con đông khó có thể thực hiện.
Tôi và các bậc phụ huynh bàn bạc phát động phong trào “Lá lành đùm lá
8
rách”. Các em có thể ủng hộ lần nhau- Hội phụ huynh đóng quỹ mỗi người
5000 đồng để giúp đỡ những em có hoàn cảnh đặc biệt, điều này toàn bộ
phụ huynh đều thống nhất, nhà trường đồng ý.
- Dành thời gian và quản lý việc học ở nhà của cac em. Có thời gian
biểu vụ thể giúp đỡ hướng dẫn con luyện viết kiểm tra sau khi con học
xong, viết xong. Khi các em học nên ngồi cạnh để chỉ bảo ròi dần dần hình
thành tự giác cho các em. Nhưng chũng không nên gò bó, áp đặt các em
quá nhiều, khi luyện viết trạng thái tinh thần phải phấn chấn, hứng thú vui
vẻ, thì mới có kết quả tránh chê bai làm cho các em chán nản. Phụ huynh có
thể giao thêm bài viết để các em tự viết.
- Tránh sai vặt làm ồn ảnh hưởng tới con em. Khi các em đã ngồi vào
bàn bạc phụ huynh không nên sai vặt các em làm việc làm gián đoạn việc
học và làm mất đi sự tập trung chú ý. Khi các con học cha mẹ cố gắng giữ
trật tự, yên tĩnh thì việc học mới đạt hiệu quả.
Sau khi nghe tôi phân tích các bậc phụ huynh đều thấy rõ tầm quan
trọng của những việc làm trên, họ đều thống nhất và hứa sẽ cố gắng thực
hiện, theo yêu cầu của cô giáo.
+ Qua cuộc họp phụ huynh tôi còn đưa ra một số hình thức tổ chức học
tập ở nhà để phụ huynh tham khảo và căn cứ vào lực học của con, điều
kiện của gia đình để vận dụng tổ chức sao cho hợp lý.
1 . Học nhóm (Kèm giữa em viết đẹp với em viết chưa đẹp
2. Theo dõi và hướng dẫn con em học.
cầ tốc độ viết ngày càng cao. Khi viết các em không nâng bút lên đặt xuống
gây đứt mạch trong các chữ. Dần dần thành thói quen cố hữu. Nếu không
phát hiện và uốn năn kịp thời sẽ dẫn đến hậu quả không tốt đó là gây chậm
tốc độ viết, chữ không đúng quy định… Cho nên khi viết phụ huynh cần
hướng dẫn các em viết phải nối liên tục, không bị đứt quãng giữa các nét
10
trong một chữ cái, giữa các chữ cai trong một chữ. Thông thường viết một
chữ, nét bút liền mạch từ đầu đến cuối chữ và sau đó nhấc bút lên để viết
tiếp dấu chữ và dấu thanh. Tôi vừa phân tích vừa thực hành viết cho học
sinh thấy rõ.
Ví dụ: Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc.
Tôi cũng lưu ý phụ huynh trong khi viết, một số nét chữ có những xê
dịch cần thiết để nét cuối của chữ này nối liền với nét đầu của chữ cái tiếp
theo.
b- Nhóm viết chữ có nét cong còn sai dấu.
Khi viết các chữ có nét cong các em thường viết sai, chữ bị méo đi.
Nguyên nhân là do các em gặp khó khăn vì kỹ năng hoặc một số em cẩu
thả. Tôi hướng dẫn phụ huynh cách hướng dẫn khắc phục. ở nhóm chữ này
nếu viết được chữ 0 đúng thì các em sẽ dễ dàng viết đúng các chữ còn lại.
Tôi hướng dẫn cho phụ huynh cách viết chữ 0. Khi dạy cho con viết ở nhà
tôi lưu ý phụ huynh có thể cho các em luyện viết ở bảng con. Cách khác có
thể cho các em viết mạc chữ o, ô, ơ, a, đ, c… đã viết sẵn bằng bút chì.
Thậm chí viết vào vởi tập viết ở lớp dưới.
c. Nhóm học sinh viết, đặt dấu thanh chưa đúng vị trí rất nhiều em đặt
tuỳ tiện, chưa đúng cỡ cũng như vị trí từng dấu thanh, các em xem nhẹ vấn
đề này, khi các em đánh dấu thanh sai vị trí và kích cỡ sẽ làm sai lệch nghĩa
của từ hoặc mắt thẩm mĩ.
Tôi lấy ví dụ:
Miền Bắc, quả chuối.
(chữ cách chữ là một con chữ) ví dụ: “Em học bài” hay “Em học bài” là
chưa chuẩn, cần viết đều “Em học bài” ,
Với sự hướng dẫn cụ thể, tỉ mỉ của giáo viên và với sự nhiệt tình của đa
12
số các bậc phụ huynh thì việc rèn chữ cho các em chắc chắn là đạt hiệu quả.
Tất nhiên trong lớp cũng có một số phụ huynh cảm thấy ngại vì cho rằng
con mình viết chữ quá xấu làm sao có thể sửa được. Tôi đã động viên và
phân tích cho phụ huynh thấy rằng việc rèn chữ cho các em là trách nhiệm
của cả cô giáo, bố mẹ, bản thân cac em. Nếy cả ba cùng kết hợp và quyết
tâm thì sẽ đạt hiệu quả cao.
Như vậy sau khi tổ chức thành công hai cuộc họp phụ huhnh của lớp
với những nội dung trên, sau một hai tuần tiếp theo tôi nhận thấy tác dụng
và những chuyển biến đáng mừng về vấn đề chữ viết của các em. Tôi thấy
các bậc phụ huynh rất phấn khởi, tự tin vì có đủ khả năng dạy cho con em.
Lâu nay bố, mẹ dạy các em thường không nghe lời vì cho rằng chỉ có
cô giáo mới dạy đúng. Việc gặp gỡ và hướng dẫn phương pháp dạy cho phụ
huynh là một việc làm giúp giáo viên nhẹ nhàng hơn rất nhiều trong quá
trình rèn chữ cho học sinh.
3. Liên lạc với cha mẹ học sinh thông qua sổ liên lạc.
Qua sổ liên lạc tôi thông báo cho cha mẹ học sinh biết được kết quả học
tập, đặc biệt là kết quả về chữ viết. Từ đó cũng giúp cho cha mẹ học sinh
nắm được cụ thể nhứng điểm còn thiếu sót, tạo điều kiện dạy và rèn chữ
cho các em đạt kết quả cao hơn.
Ngược lại qua số liên lạc tôi cũng nhận được những ý kiến đóng góp
của cha mẹ học sinh trong việc tổ chức, hướng dẫn cho con em học tập, rèn
luyện ở nhà tốt. Góp phần rèn chữ viết tốt hơn hàng tháng tôi thường lên
kế hoạch thăm gia đình học sinh.
4. Đến thăm gia đình học sinh.
Hàng tuần, hàng tháng tôi thường lên kế hoạch đến thăm gia đình học
sinh nhất là những học sinh có sự tiến bộ chậm và hoàn cảnh khó khăn.
SL % SL % SL % SL %
14
5 25,5% 6 30,6 % 7 43,9 % 0 0
- Có 2 em đạt giải cuộc thi viết chữ đẹp cấp trường.
- Có 1 em đạt giải kỳ thi viết chữ đẹp cấp huyện.
- Lớp tôi là lớp tiên tiến
- Chi đội 5 a là chi đội vững mạnh.
- Chất lượng chữ viết dạt cụ thể.
Bảng 6
Chữ chưa
tiến nét
Khoảng cách
chưa đều
Vị trí dấu
thanh chưa
đúng
Các
nhược
điểm khác
SL % SL % SL % SL %
0 0 3 15,3 % 0 0 2 10,2
%
Với kết quả đã được được ở trên tuy đã rất khả quan nhưng cũng
không phải vì thế mà tôi lấy làm thoả mãn mà dừng lại. Quá trình rèn chữ
phải là một quá trình thường xuyên liên tục. Tôi tiếp tục phối kết hợp với
phụ huynh học sinh để góp phần nâng cao chữ viết cho lớp tôi.
C- Bài học kinh nghiệm
Qu quá trình thực hiện và hướng dẫn và kết hợp với phụ huynh học
sinh để rèn chữ viết cho học sinh tôi đã rút ra một số kinh nghiệm như sau:
1. Khảo sát tìm nguyên nhân để xác định số những biện pháp, hình thức