A/ MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Bậc học mầm non trong những năm gần đây đang tiến hành đổi mới
chương trình chăm sóc - giáo dục cho trẻ, nên việc tổ chức các hoạt động phù
hợp với sự phát triển của từng cá nhân trẻ, kích thích sự hứng thú của trẻ trong
hoạt động học tập một cách chủ động, tích cực, hồn nhiên, vui tươi là hết sức cần
thiết. Để đáp ứng những nhu cầu trên, đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên phát
huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc -
giáo dục trẻ một cách linh hoạt, mềm dẻo, thực hiện phương châm “học bằng
chơi - chơi mà học”, đáp ứng mục tiêu phát triển trẻ một cách toàn diện về thể
chất, tình cảm - xã hội, ngôn ngữ, trí tuệ, thẩm mỹ; việc đưa công nghệ thông
tin vào hoạt động học tập - hoạt động vui chơi là giải pháp hữu hiệu giúp trẻ làm
quen với một phương pháp học tập mới, hiện đại.
Nếu một hoạt động chỉ hoàn toàn sử dụng những tranh ảnh màu thông
thường và một hoạt động có sử dụng một số hình ảnh động, bắt mắt từ màn
hình máy vi tính thì sự lôi cuốn trẻ chắc chắn có sự khác biệt. Chính vì vậy, việc
gây hứng thú cho trẻ đồng thời tạo nền tảng cho trẻ thu nhận kiến thức một cách
nhẹ nhàng không chỉ dựa vào khả năng vận dụng phương pháp tổ chức của cô mà
còn phụ thuộc vào khả năng vận dụng công nghệ thông tin trong giáo dục.
Bên cạnh đó, trẻ em ngày nay rất linh hoạt trong các hoạt động, do đó
việc tiếp cận với khoa học công nghệ của trẻ càng nhạy bén và tinh tế hơn. Vì
vậy, thực tế đòi hỏi mỗi giáo viên phải năng động, sáng tạo để “ lớn” lên cùng
với trẻ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của trẻ.
Với tấm lòng yêu nghề mến trẻ và xuất phát từ khả năng ứng dụng công
nghệ thông tin (ƯDCNTT) muốn đem tâm huyết của mình để đóng góp cho
trường, hổ trợ cho tập thể giáo viên, giúp cho các cháu nâng cao nhận thức trong
các hoạt động giáo dục nên tôi đã chọn đề tài “Ứng dụng công nghệ thông tin:
thiết kế giáo án điện tử và một số phần mềm trong việc tổ chức các hoạt động
giáo dục”
1. Thực trạng của vấn đề cần giải quyết:
Trong những năm gần đây, vấn đề ƯDCNTT vào hoạt động giáo dục
+Về phía giáo viên: Trường Mầm Non Quy Nhơn có 28 giáo viên trong đó
17 giáo viên biết sử dụng thành thạo máy vi tính và sử dụng phần mềm PowerPoint
( chiếm tỉ lệ 60,7%)
+Về phía trẻ: kỹ năng tư duy trả lời các câu hỏi chưa nhanh, khả năng hứng
thú, say mê tham gia các trò chơi học tập chưa cao, còn một số trẻ chưa thật sự tự
nguyện tự giác tham gia hoạt động giáo dục (chiếm 55%).
Biểu đồ:
2010-2011
64%
60,7%
55%
+ Về phía phụ huynh: Vẫn còn một số phụ huynh chưa có nhận thức đúng
tầm quan trọng trọng việc ƯDCNTT trong trường mầm non, đặc biệt là việc đánh
giá thấp khả năng của trẻ khi cho trẻ thao tác trực tiếp với máy tính.
+ Đối với bản thân: Tôi thường gặp rất nhiều khó khăn về mặt thời gian.
Công việc chăm sóc dạy dỗ ở trường vào ban ngày tôi đã dành trọn cho trẻ. Ban
đêm đôi lúc tôi còn lo lắng cho gia đình và con nhỏ nên việc tra cứu đòi hỏi rất mất
thời gian, có những bài tập phải chỉnh sửa nhiều lần, đầu tư nghiên cứu, tìm kiếm
hình ảnh, dữ liệu để phù hợp với khả năng và kinh nghiệm của trẻ và hấp dẫn, lôi
cuốn trẻ. Với những khó khăn như vậy nhưng với lòng quyết tâm nên tôi đã cố gắng
hết sức và hoàn thành một số sản phẩm để phục vụ cho chương trình giáo dục mầm
non mới.
2. Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới.
* Đối với giáo viên:
Việc ứng dụng công nghệ thông tin để làm đồ dùng dạy học trong giảng
dạy thực sự là một cách để đổi mới phương pháp dạy học , giúp cho giáo viên có
cơ hội tiếp cận được với nền khoa học mới với sự phát triển bùng nổ của công nghệ
thông tin hiện nay. Nhờ ứng dụng công nghệ thông tin để làm đồ dùng dạy học và
tiết kiệm được thời gian nếu thực hiện bằng phương pháp thủ công, giáo viên có thể
lưu trữ bài giảng của mình một cách dễ dàng, gọn nhẹ, khoa học và không bị hư
ở tất cả các cấp trường từ đại học, cao đẳng cho đến THPT, THCS,TH và cả bậc
học mầm non.
Thực hiện văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2012-2013 của
bậc học mầm non, Phòng giáo dục đào tạo thành phố Quy Nhơn tiếp tục đề ra
nhiệm vụ: “ Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong trường mầm non”.
Ở tuổi mẫu giáo, tư duy của trẻ có một bước ngoặc rất cơ bản: đó là sự
chuyển của tư duy từ bình diện bên ngoài vào bình diện bên trong, mà thực chất đó
là chuyển những hành động định hướng bên ngoài thành những định hướng bên
trong theo cơ chế nhập tâm dựa vào những hình ảnh của sự vật và hiện tượng trong
cuộc sống, cũng có nghĩa là chuyển từ kiểu tu duy trực quan – hành động sang kiểu
tư duy trực quan hình tượng.
Việc chuyển từ tư duy trực quan – hành động sang tư duy trực quan – hình
tượng là nhờ vào: Trẻ tích cực hoạt động với đồ vật, hoạt động đó được lặp đi lặp
lại nhiều lầm, lâu dần đồ vật được nhập tâm thành những hình ảnh, những biểu
tượng trong óc. Đó là cơ sở để cho hoạt động tư duy được xảy ra ở bình diện bên
trong.
(Trích theo sách : Giáo trình tâmlý hoc trẻ em- tập 2 của PGS. TS
NGUYỄNÁNH TUYẾT)
Công nghệ thông tin không những chỉ có vai trò quan trọng trong công tác
quản lý mà còn là phương tiện dạy học hỗ trợ giáo viên thực hiện việc thiết kế bài
giảng, đổi mới phương pháp dạy học và tổ chức quá trình dạy học ở tất cả các hoạt
động .
Đối với trẻ, việc sử dụng đồ dùng hiện đại là một phương tiện có tác dụng
trợ giúp cho trẻ tiếp thu kiến thức, khả năng tư duy độc lập, sáng tạo, tự học không
ngừng nâng cao.
*Cơsởthực tiễncótínhđịnhhướngchoviệcnghiêncứu, tìmgiải phápcủađềtài.
Chương trình GDMN mới được triển khai và thực hiện từ năm học 2009 –
2010, là bước chuyển đổi từ hình thức đến nội dung, phương pháp thực hiện. Do đó,
ngoài việc tiếp thu và thực hiện chương trình mới vào thực tiễn, bản thân tôi cũng
như các giáo viên tại trường đều ứng dụng các phương tiện dạy học hiện đại để
trẻ vào các hoạt động giáo dục một cách hứng thú, tự nguyện tự giác, vừa đảm bảo
về nội dung giáo dục trong chương trình giáo dục mầm non mới?
Do đó, tôi đã suy nghĩ và trăn trở rất nhiều: làm sao để thông qua những phần
mềm tin học, tạo ra những trò chơi bổ ích, những hình ảnh sinh động, nghộ nghĩnh
hấp dẫn, lôi cuốn trẻ vào các hoạt động giáo dục tại trường mầm non. Vì vậy, thiết
nghĩ “ Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong chương trình giáo dục mầm non
mới” là một đề tài mang tính thực tiễn, đi sâu và góp phần hữu ích trong công tác
giảng dạy bậc học mầm non.
II. Mô tả giải pháp của đề tài
1. Thuyết minh tính mới ( kèm theo đĩa)
a. Năm học 2010- 2011
Nếu trước đây giáo viên mầm non phải rất vất vả để có thể tìm kiếm những
hình ảnh, biểu tượng, đồ dùng phục vụ bài giảng thì hiện nay với việc ứng dụng
CNTT, giáo viên có thể sử dụng Internet để chủ động khai thác tài nguyên giáo dục
phong phú, chủ động quay phim, chụp ảnh làm tư liệu cho bài giảng điện tử. Chỉ
cần một số thao tác "nhấp chuột" là hình ảnh những con vật ngộ nghĩnh, những
bông hoa đủ màu sắc, những hàng chữ biết đi và những con số biết nhảy theo nhạc
hiện ngay ra với hiệu ứng của những âm thanh sống động ngay lập tức thu hút được
sự chú ý và kích thích hứng thú của các cháu vì được chủ động hoạt động nhiều hơn
để khám phá nội dung bài giảng.
Thông qua những giờ học có áp dụng công nghệ thông tin và sử dụng các bài
giảng điện tử, những hình ảnh đẹp, hành vi đẹp, những kỹ năng sống được chuyển
tới trẻ em một cách nhẹ nhàng và sống động; góp phần hình thành ở các em nhận
thức về cái đẹp, biết yêu cái đẹp, mong muốn tạo ra cái đẹp trong cuộc sống và
những kỹ năng sống cần thiết đối với lứa tuổi mầm non.
Làm quen với phần mềm Window Movie Maker:
Khi tôi tự mình học và nghiên cứu trên máy tính, tôi đã phát hiện ra một công
cụ soạn giáo án điện tử khá tiện ích với giáo viên mầm non đó là Phần mềm
Window Movie Maker. Phần mềm này có sẵn trong chương trình Window nhưng
ppt thì các cháu rất thích, chăm chú say sưa.
Nếu trước đây cô giáo chỉ cho trẻ xem qua tranh rồi kể cho trẻ nghe câu
chuyện thì chưa thật sự thu hút sự chăm chú, chú ý lắng nghe của hầu hết cả lớp
nhưng khi đưa câu chuyện vào sử dụng ppt, dùng những hiệu ứng và lồng ghép âm
thanh thì đã thực sự kích thích được tính tò mò, ham hiểu biết và chăm chú lắng
nghe của trẻ. Mặt khác, với việc ứng sử dụng phần mềm này cô giáo tự tin hơn, và
có thể khỏa lấp những mặt còn chưa mạnh của cô giáo như : giọng kể chưa hay, vẽ
tranh chưa đẹp.
Ví dụ :
+ Câu chuyện “ Mưu trí của Thỏ Nâu” ; “Lợn con sạch lắm rồi”;
+ Hoạt động âm nhạc “ Giọt mưa và em bé”, “ Tôm cá cua thi tài”
*Đối với dạng ppt này, đặc biệt là hoạt động làm quen với văn học, được thực
hiện như sau:
@ Điều đầu tiên là giáo viên phải nghiên cứu kỹ nội dung của câu chuyện và
chia câu chuyện ra thành những đoạn hợp lý. Sau đó, nghiên cứu về trình tự các
đoạn hội thoại của các nhân vật.
@Tiếp theo là phân chọn hình ảnh phù hợp với các nhân vật trong truyện.
Đối với vấn đề này giáo viên thường sẽ mất rất nhiều thời gian để chọn những hình
ảnh phù hợp. Do đó, chúng ta sẽ có hai cách để tìm kiếm: thứ nhất là vào
GOOGLE.COM - tên của hình ảnh muốn tìm; thứ hai là: chụp ảnh câu chuyện có
hình nhân vât và scan hình ảnh cần thiết vào file, sau đó dùng phần mềm photoshop
cắt riêng từng nhân vật theo ý muốn.
@ Sau đó, sử dụng những hiệu ứng trong chương trình ppt để cho nhân vật
xuất hiện theo trình tự câu chuyện.
@ Cuối cùng là phần lồng tiếng (nếu cần), giáo viên download những lời kể
trên mạng hoặc tự kể rồi lồng vào (Chọn Insert- movie and sound – sound from
file- chọn đường dẫn đến câu chuyện). Đối với phần này, chúng ta nên chọn đuôi
nhạc là “ mp3/wav” thì phần thực hiện sẽ dễ dàng hơn nhiều.
+ Hoạt động làm quen với toán: Đo thể tích.
chuột vào loa bên phải thì máy sẽ đọc câu trả lời.
Bên cạnh sự say mê chăm chỉ, thích thú tham gia trò chơi trên máy vi tính
như Kidsmart, Happy kids thì những trò chơi mạng tính ôn luyện trên máy tính
thông phần mềm ppt cũng không kém phần thu hút các cháu. Đối với những trò
chơi như thế này, về cả nội dung và hình thức đều tùy theo yêu cầu của bài giảng và
khả năng của trẻ tại lớp để đưa ra câu hỏi phù hợp với trẻ ở những lĩnh vực khác
nhau hoặc ở dạng tổng hợp kiến thức… Trẻ khi được tiếp xúc với những trò chơi
càng mới, càng khó, càng hấp dẫn thì càng kích thích sự nổ lực, phấn đấu, cố gắng
tìm ra đáp án. Vì vậy nên hầu hết trẻ ở trường nói chung và ở lớp tôi nói riêng rất
thích thú và chơi say sưa với các thể loại trò chơi như trên.
Ví dụ: Bé với tiếng kêu các con vật, Game 0610
* Đối với trò chơi “Bé với tiếng kêu các con vật”, tôi vẫn thực hiện những
thao tác cơ bản về hình ảnh, âm thanh nhưng đặc biệt, tôi chuyển đổi những file
tiếng này sang dạng đuôi wav. Như vậy là tôi đã đưa định dang âm thanh vào ppt
và vì vậy khi copy hoặc di chuyển tôi không cần phải copy luôn file âm thanh kèm
theo vì nó đã được mặc định trong bài rồi.
*Đối với “Gam0610” là một trò chơi mang tính tư duy cao hơn thường được
dành cho các cháu lớp LÁ. Mỗi con số ứng với mỗi câu hỏi và đâp án kèm theo và
được xem như là một tổ hợp riêng lẻ, những hoạt động của con số này không ảnh
hưởng đến những con số khác và ngược lại. Cách làm như sau:
@ Đầu tiên, ý tưởng về những câu hỏi-câu trả lời-cách thể hiện về nội dung qua
hình
ảnh. @ Chọn hình ảnh cho phù hợp.
@Thiết kế dạng câu hỏi và sau đó làm phần đáp án kem theo. Đặc biệt có
thêm dạng câu hỏi trắc nghiệm; do đó khi thao tác trên máy khó hơn là phải dùng
trigger. Sau khi chọn hiệu ứng cho mỗi đáp án thì chọn Trigger cho mỗi đáp án.
*Đối với chương trình tiếng anh theo các chủ đề được thực hiện bởi phần
mềm Proshow Gold . Chúng ta tìm hình ảnh, âm thanh và cài vào chương trình.
Trong chương trình này hổ trợ các cô giáo trong vấn đề dạy tiếng anh có cả vừa
hình ảnh vừa âm thnh, phù hợp với các chủ đề ở trường mầm non.
các nhân vật thì được lồng tiếng, để giúp trẻ được nghe và cũng cố lại nội dung câu
chuyện nhiều hơn.
Cách thực hiện: các thao tác tương tự những câu chuyện và trò chơi ở trên.
c. Năm học 2012-2013:
Tiếp tục với trò chơi học tập “ Sắp xếp theo quy tắc” trong hoạt động làm
quen với toán “Sắp xếp theo quy tắc” và phóng sự về công việc của công nhân vệ
sinh đường phố, hoạt động làm quen với văn học “Ngày bà bị ốm”
Cách thực hiện: “Sắp xếp theo quy tắc” tương tự như các trò chơi trên.
Cách thực hiện “Công nhân vệ sinh đường phố”: thực hiện giống như “Giọt
mưa và em bé”
Cách thực hiện “Ngày bà bị ốm” tương tự như cách thực hiện với các câu
chuyện, nhưng phần trò chơi sẽ cố gắng cho trẻ lắng nghe và phát hiện ra bài thơ có
những lỗi sai và sửa lại.
2. Khả năng áp dụng:
Trong thời gian từ năm 2010- 2012, những sản phẩm của tôi được bản thân
tôi và các chị đồng nghiệp sử dụng cho hoạt động giảng dạy và có kết quả như sau
a.Thời gian áp dụng và hiệu quả
Thờ
i
gian
Tên đề tài Người sử dụng
Thời điểm sử
dụng
Kết quả
Năm
học
2010
-
2011
Câu chuyện “ Lợn con
Kiểmtra ngoại
ngữ-Chồi
Tốt
Màu sắc
Ngô Đình Lệ Thủy
Kiểm tra ngoại
ngữ - Chồi
Tốt
Chương trình phát
âm từ vựng tiếng anh
qua các chủ đề.
Tất cả các giáo viên
trong trường
Dạy tiếng anh Tốt
Năm
Trò chơi “ Rung
Chuông vàng”
Ngô Đình Lệ Thủy Tiết tốt Tốt
Trò chơi “ Số lượng 2” Phạm Thị Hồng Cẩm Tiết tốt Tốt
Trò chơi “ Ai là triệu
phú”
Phạm Thị Hồng Cẩm Tiết tốt Tốt
Câu chuyện “ Ban
ngày và ban đêm”
Nguyễn thị Linh
GVDG cấp
trường
Tốt
học
2011-
Nguyễn Thị Linh
Chuyên đề Sở
“ KPXH
Tốt
b. Khả năng áp dụng tại trường Mầm Non Quy Nhơn và trong ngành:
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động giáo dục giúp giáo viên
nhẹ nhàng hơn trong vấn đề chuẩn bị đồ dùng dạy học trước đây. Đồng thời những
hình ảnh trên máy tính sinh động, màu sắc tươi, có những cử động tinh tế, bắt mắt
các cháu rất thích. Hơn nữa, nhờ vào chương trình Powerpoint mà giáo viên có thể
thiết kế những trò chơi phát triển tư duy, vừa củng cố nội dung bài dạy, làm cho trẻ
thích thú, tự nguyện tham gia hoạt động học một cách hào hứng.
Sản phẩm được làm ra không chỉ áp dụng trong phạm vi nhà trường mà còn
có thể chia sẽ với các bạn đồng nghiệp bằng cách tải lên trang giáo án điện tử
. Được các đồng nghiệp nhiệt tình ủng hộ, góp ý và gợi thêm
cho tôi những ý tưởng mới, giúp tôi có thêm những sản phẩm mới phù hợp hơn, hữu
ích hơn.
Hơn thế nữa, làm sao để chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1, không chỉ về mặt tâm
lý mà còn về khả năng tham gia các trò chơi học tập trên máy tính, tạo nền tảng cho
trẻ có thể tham gia các kỳ thi giải toán, tiếng anh trên mạng ở bậc tiểu học.
3. Lợi ích kinh tế- xã hội:
a. Lợi ích đạt được trong quá trình giáo dục:
Sau những năm thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin, chương trình ppt
vào việc giảng dạy, chúng tôi nhận thấy có nhiều tiện ích như sau:
@ Đối với trẻ:
+Phương pháp ứng dụng CNTT trong giáo dục mầm non tạo ra một môi
trường dạy học sống động và đạt hiệu quả cao, tạo cho trẻ cảm giác hứng thú và
kích thích đa giác quan cho trẻ.
+ Khả năng hứng thú của trẻ tham gia vào các hoạt động âm nhạc cao hơn, trẻ
tự nguyện tự giác hơn.Tư duy, óc phán đoán, trí tưởng tượng, ghi nhớ, suy luận,…
của trẻ càng được nâng cao hơn, khả năng phối hợp giữa trí tuệ, và thao tác nhạy
Qua thời gian ứng dụng CNTT vào chương trình giáo dục mầm non mới đã
đem lại nhiều hiệu quả đáng kể.
- Về phía nhà trường: Ban Giám Hiệu nhà trường thấy được tiện ích của việc
ứng dụng CNTT vào các hoạt động giáo dục nên đã nối mạng Internet xuống 12
lớp, đầu tư cho lớp 12 máy vi tính (85,7%).
- Về phía Giáo viên: Trong 28 giáo viên có 25 giáo viên có thể sử dụng thành
thạo máy vi tính và soạn giảng bằng giáo án điện tử.( Chiếm tỉ lệ 89,2%)
- Về phía trẻ: Hiện nay khả năng sử dụng chuột vi tính của trẻ nhanh nhạy
hơn, kỷ năng tư duy khi tham gia chơi các trò chơi học tập trên máy đã có tiến bộ,
đa số trẻ tự nguyện tự giác tham gia các hoạt động có mục đích tăng theo từng năm.
( tỉ lệ 74,5%)
- Về phía phụ huynh: Với sự tiến bộ của trẻ và sự tuyên truyền, vận động
rộng rãi của giáo viên nên đã phần nào giúp cho phụ huynh nhận thấy được tầm
quan trọng trong việc ứng dụng CNTT vào trong chương trình giáo dục mầm non.
Do đó, hội phu huynh của trường đã chung tay gắn sức vì sự nghiệp xã hội hóa giáo
dục, đã trang bị ửng hộ cho nhà trường 14 TV màn hình phẳng để phục vụ cho công
tác giảng dạy tại lớp
*Biểu đồ :
d. Những điều cần chú ý trong quá trình vận dụng công nghệ thông tin để
kích thích sự hứng thú của trẻ:
- Khi sử dụng các phần mềm giáo dục, bạn hãy chú ý, đừng nên quá lạm
dụng vì nếu không sẽ làm mất đi tính thẩm mỹ của bài giảng. Ví dụ như lựa chọn
phông chữ, màu chữ, hiệu ứng hình ảnh bạn nên chọn màu chữ và màu nền không
quá tương phản, nếu không trẻ nhứt mắt và không thể chú ý vào bài giảng được, gây
tác dụng ngược.
- Khi sắp xếp các Slide hãy sắp xếp đơn giản, hợp lý và luôn lưu ý đến mối
liên kết giữa chúng phải logic phù hợp với nội dung, để dễ dàng trong việc kéo dài
sự hứng thú của trẻ trong hoạt động.
- Sử dụng kết nối giữa các slide. Các slide chạy tự động trên nền nhạc theo
từng nội dung cụ thể, tạo nên sự bất ngờ chờ đợi của trẻ. Cô giáo cũng không nên xé lẻ
của các đồng nghiệp ở các nới khác để bài giảng của mình thêm tiến bộ.
2. Đề xuất:
Phòng GD_ĐT thành phố Quy Nhơn quan tâm hổ trợ hơn nữa về tài liệu,
phần mềm thông tin liên quan để tiện cho việc tìm tòi, nghiên cứu và vận dụng và
thực tiễn giáo dục mầm non.
Ban Giám Hiệu nhà trưởng trang bị cho tủ sách về CNTT, khoa học để tiện
cho việc cập nhật, nghiên cứu thêm để nâng cao chất lượng giáo dục trẻ./.
MỤC LỤC
STT
NỘI DUNG
TRANG
A MỞ ĐẦU
1
I Đặt vấn đề 1
1
Thực trạng của vấn đề
1
2
Ý nghĩa và tác dụng
3
3 Phạm vi nghiên cứu 4
II Phương pháp tiến hành
4
1
Cơ sở lý luận và thực tiễn có tính định hướng cho việc
nghiên cứu, tìm giải pháp của đề tài.
4
2 Thời gian tạo ta giải pháp 6
B NỘI DUNG
6
15
d
Những vấn đề cần lưu ý khi ứng dụng công nghệ thông tin
để kích sự hứng thú của trẻ
16
C KẾT LUẬN
16
1.
Những kinh nghiệm bản thân trong việc “Ứng dụng
công
nghệ thông tin: thiết kế giáo án điện tử và phần mềmtrong
việc tổ chức các hoạt động giáo dục”
16
2. Đề xuất
17