TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
∆
TIỂU LUẬN
KĨ NĂNG DẠY HỌC
ĐỀ TÀI
XÂY DỰNG BẦU KHÔNG KHÍ
LỚP HỌC
GVHD: PGS.TS. TRỊNH VĂN BIỀU
HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
Lớp : Cao học K23, ngành LL& PPDHHH
TP. HCM, tháng 8 năm 2013
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trịnh Văn Biều (2005), Các phương pháp dạy học hiệu quả, ĐHSP
TPHCM.
2. Trịnh Văn Biều (2004), Lí luận dạy học hóa học, ĐHSP TPHCM.
3. Nguyễn Cương (2002), Phương pháp dạy học hóa học, NXB giáo
dục.
4. Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu(2010), Bầu không khí tâm lí một số lớp
học tại trường ĐHSP TP.HCM và biện pháp cải thiện, Luận văn thạc
sĩ Tâm lý học, ĐHSP TP.HCM.
5. Nguyễn Thị Thu Hiền (2001), Tạo không khí lớp học trong giảng dạy
hóa học ở trường phổ thông, Khóa luận tốt nghiệp, ĐHSP TP.HCM.
6. Hoàng Phê, Từ điển tiếng Việt, NXB Từ điển bách khoa.
7. Mai Hồng Trang (2010), Làm cho không khí lớp học vui vẻ sinh động,
tiểu luận KNDH
8. Lê Xuân Trọng - Từ Ngọc Ánh - Lê Mậu Quyền - Phan Quang Thái
(2007), Hóa học 10, NXB giáo dục.
9. Lê Xuân Trọng - Nguyễn Hữu Đĩnh - Lê Chí Kiên - Lê Mậu Quyền
(2007), Hóa học 11, NXB giáo dục.
10. Lê Xuân Trọng - Nguyễn Hữu Đĩnh -Từ Vọng Nghi -Đỗ Đình Rãng-

7
1.3.3.2. Giáo viên

8
1.3.3.3. Học sinh

8
1.3.3.4. Các yếu tố khác

9
Chương 2: Kĩ năng xây dựng bầu không khí lớp học

10
2.1. Các biện pháp xây dựng bầu không khí lớp học
3
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo

10
2.1.1 Kiểm soát các yếu tố khách quan

11
2.1.2 Sử dụng đa dạng các phương tiện dạy học

11
2.1.1 Nâng cao tinh thần, thái độ dạy và học

11
2.1.2 Luân phiên hợp lí trong phương pháp

11

23
TÓM TẮT
24
5
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
MỞ ĐẦU
Ngạn ngữ có câu: “ Bắt đầu làm việc bằng sự nghỉ ngơi”.
Căng thẳng, mệt mỏi, nhồi nhét kiến thức , … diễn ra thường
xuyên trong một lớp học là nguyên nhân làm giảm hiệu quả quá trình
dạy học. Dạy học là một nghệ thuật, người thầy không chỉ kiến tạo
một giờ lên lớp với nguồn kiến thức sâu rộng mà còn phải biết tạo
bầu không khí lớp học vui vẻ, sinh động, hấp dẫn người học tiếp thu
tri thức một cách sáng tạo, hiệu quả.
Tạo không khí lớp học vui vẻ, sinh động :
- Góp phần làm tăng hứng thú quá trình giảng dạy của giáo
viên và học tập của học sinh.
- Là biện pháp cần thiết trong thực tế giảng dạy hóa học
hiện nay để người học chủ động, tích cực tìm kiếm, phát hiện,
vận dụng kiến thức đã học giải quyết các vấn đề trong thực tế
đời sống.
Nghiên cứu kỹ năng làm không khí lớp học vui vẻ, sinh động là
một trong những cách rèn luyện kỹ năng dạy học của giáo viên từ đó
vận dụng linh hoạt trong quá trình dạy học cho có hiệu quả.
6
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
Chương 1: Tổng quan
1.1. Khái niệm kỹ năng dạy học
Kỹ năng dạy học là hệ thống phức tạp các thao tác hợp lí, có
hiệu quả được hình thành qua quá trình rèn luyện nhằm hoàn thành
nhiệm vụ dạy học.

- Mối quan hệ trò – trò
- Mối quan hệ trò – xã hội
1.3.2. Tầm quan trọng của không khí lớp học
- Xây dựng không khí lớp học là cơ sở của các phương pháp dạy học
tích cực.
Với phương pháp học tập mới giáo viên chuẩn bị cho học sinh không khí
lớp học sôi nổi, học sinh chủ động tiếp nhận kiến thức mới nên kết quả học
tập có hiệu quả cao.

Tạo không khí lớp học làm tăng cảm xúc tích cực và gây hứng thú cho
học sinh , đem lại hiệu quả học tập cao.
Cảm xúc tích cực tăng hiệu suất của hoạt động nhận thức từ 13 đến 15%.
9
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
- Không khí lớp học bao hàm việc chuẩn bị cho học
sinh một tâm thế sẵn sàng học tập
- Không khí học tập vui vẻ sẽ làm cho việc học bớt
căng thẳng. Quan hệ thầy trò sẽ được tăng cường
đáng kể.
⇒ Tạo không khí lớp học là một kỹ năng quan trọng
của người giáo viên.
1.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến không khí lớp học
1.3.3.1. Lớp học
- Vị trí ở nơi yên tĩnh, thoáng mát
- Phòng học sạch sẽ, vệ sinh
- Trang trí không quá cầu kì cũng không quá đơn
sơ
- Bàn ghế sắp xếp hợp lí
- Ánh sáng vừa đủ
- Số lượng học sinh vừa phải.

mời phụ huynh, …)
- Ảnh hưởng của môi trường, xã hội (gia đình, bạn
bè, kinh tế thị trường, game, phim ảnh, giải trí, … )
13
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
Chương 2: Kĩ năng xây dựng không khí lớp học
2.1. Một số biện pháp xây dựng bầu không khí lớp học
2.1.1 Kiểm soát các yếu tố khách quan
- Phòng học đủ ánh sáng, âm thanh, vệ sinh tốt, trang trí phù hợp.
- Số lượng học sinh và cách sắp xếp bàn ghế hợp lí.
- Không bị ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường, xã hội.
+ Giáo viên không phải lo nhiều “ cơm áo gạo tiền”
+ Học sinh không phải buồn chuyện gia đình, học phí, hay bị
tác động từ các trò giải trí: game, phim ảnh
14
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
2.1.2. Sử dụng đa dạng các phương tiên dạy học
- Giáo viên cần sử dụng đa dạng, thành thạo các phương tiện dạy
học, phối hợp, thay đổi linh hoạt theo từng bài dạy để thu hút học
sinh, chú ý các phương tiện trực quan sinh động (thí nghiệm, mô
hình…máy tính, máy chiếu, máy ảnh kỹ thuật số,…) trong giảng dạy.
- Giáo viên có thể làm cho lớp học vui vẻ sinh động hơn từ các dụng cụ
học tập do giáo viên hay học sinh tự tạo.
2.1.3. Nâng cao thái độ, tinh thần dạy và học
- Giáo viên không nên tỏ thái độ cáu gắt, khó
chịu trước học sinh. Lời nói, ngôn ngữ, cử
chỉ cần thể hiện sự vui vẻ, nhiệt tình.
- Luôn động viên, khuyến khích học sinh tham
gia học tập. Cho điểm cộng hay phần quà
cho các học sinh tích cực xây dựng bài,

- Chuẩn bị bài tốt.
- Tích cực, chủ động tham gia xây dựng bài học
- Đoàn kết giúp đỡ bạn
2.3. Rèn luyện kĩ năng làm không khí lớp học vui vẻ, sinh
động.
- Giáo viên: người quản lí lớp học, cần tổ chức quá trình học tập một
cách hiệu quả, hứng thú
+ Tổ chức game show, vừa học vừa chơi
+ Đặt vấn đề, sử dụng câu hỏi hợp lí, tạo thắc mắc, khơi gơi sự tò mò,
động cơ nghiên cứu, học tập mong muốn được giải đáp.
+ Viết bảng gây sự chú ý từ đầu tiết học.
+ Kể chuyện liên hệ bài học với thực tế
+ “ảo thuật” từ các thí nghiệm vui
+ Lời nói có nghệ thuật, biết khôi hài, có âm điệu,…
Để làm được điều này, giáo viên:
- Không ngừng tự học, nâng cao năng lực, kỹ năng dạy học
17
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
- Tăng cường dự giờ học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp
- Biết kiềm chế cảm xúc, cư xử hòa nhã, nhẹ nhàng nhưng không
quá buông lỏng kỷ luật.
- Yêu nghề, mến trẻ, đúng theo tinh thần làm việc “kỷ cương, tình
thương, trách nhiệm”
- Tập tính hài hước, thân thiện vui vẻ, hòa đồng với học sinh
- Không ngừng bồi dưỡng năng lực chuyên môn vững vàng.
2.4. Vận dụng vào dạy học hóa học ở trường THPT
2.4.1. Bài học mở đầu cho một chương, một mảng kiến thức chủ đạo
Kết hợp phương pháp đặt vấn đề, liên hệ thực tế, …
VD: Bài thành phần cấu tạo nguyên tử
Đưa ra vấn đề: liệu người ta có chế tạo được “cổ máy thần kì,

VD: Bài Sự lai hóa – video mô phỏng sự lai hóa các obitan
20
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
2.4.3. Bài học có liên hệ thực tế
Kết hợp phương pháp đặt vấn đề, trực quan, kể chuyện, …
VD: Bài Phot pho
Điều chế phot pho: “Câu chuyện Viên ngọc thần kỳ” – “ngày
xửa ngày xưa có một nhà giả kim thuật (phù thủy) sau khi tìm cách
tạo ra viên ngọc thần kì, trường sinh bất tử bằng cách lấy ngọc bích,
vàng bạc, những thứ quý giá đốt nấu mà không được đã dùng nước
thải, phân (chứa Ca
3
(PO
4
)
2
) đốt trong nồi đất (có SiO
2
) bằng than củi
(chứa C) đã vô tình điều chế được khối rắn có bám Photpho với ánh
sáng xanh lạ (Photpho trắng tự phát quang trong không khí)- ông
xem như viên ngọc thần kì. Tuy nhiên không lâu sau nhà phù thủy
này bị rung răng, mục xương hàm chết vì bị nhiễm độc tố Photpho.
Tính chất hóa học phot pho: “Câu chuyện Ma trơi”, …
VD: Bài Polime
Ứng dụng polime: “tai nghe không bằng mắt thấy”, cho học sinh
xem một số sản phẩm polime có ứng dụng nhiều trong thực tế. (tiền
polime, răng giả, vỏ lốp xe, …)
21
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo

Ông đã tự phác thảo mấy mươi kiểu kết hợp phân tử benzen nhưng vẫn
không thoả mãn.
Kekule như bất lực, mệt mỏi tới mức khôn tả, ông lôi gối ra
gần lò sưởi, đặt mình xuống ghế và thiu thiu ngủ. Trong giấc mơ, ông nhìn
thấy mỗi nguyên tử C nối lại với nhau thành một con rắn cong cong, quẹo
quẹo và mỗi nguyên tử C mang theo một nguyên tử H, liên kết dài thành
một con rắn kỳ lạ. Con rắn đó di động và bò ra trườn lên nghênh nghếch
23
KNDH HVTH: Lê Thanh Hoàng Bảo
cái đầu, uốn éo như khiêu vũ, càng lúc càng nhanh. Đột nhiên, không biết
điều gì con rắn đó cuồng nộ lên, hầm hầm quay lại cắn mạnh vào cái đuôi
của chính nó, sau đó không động đậy, tạo thành một vòng khép kín. Kekule
la hoảng và giật mình tỉnh giấc vội vàng ghi lại kết cấu như thấy trong giấc
mơ lên giấy. Và kết cấu của benzen đã được phát hiện ra như thế nào?
Đó là hình 6 cạnh, với liên kết đôi và liên kết đơn luân
phiên, phản ánh đúng trật tự kết hợp các nguyên tử trong phân tử và là mô
hình thành công nhất về cấu tạo hợp chất này. Vấn đề mà kekule nghiên
cứu suốt thời gian dài chưa giải quyết được, cuối cùng đã tìm ra một đáp
án từ một giấc mơ.
- Câu chuyện kể về việc lưu hóa cao su.
Khi nước Anh phát động cuộc chạy đua tìm ra cách làm
cho cao su bền chắc, chịu được nóng và lạnh, thì các nhà hoá học, các kĩ
sư còn có cả “ những kẻ cầu may” trong số những người làm nghề khác
nhau cũng bắt tay vào công việc này. Trong số đó có cả anh chàng bán sắt
vụn của thành phố Nữu Ước đó là: Sac–Lơ–Gut–Đi–Ơ.
Gut – Đi – Ơ đã bỏ ra mười năm lao động cần cù, mất
nhiều phí tổn cho việc tiến hành các thí nghiệm. Vợ và bạn bè của anh
khuyên anh hãy ngưng làm cái việc mà họ cho là vớ vẩn này đi vì họ cho
rằng ngay cả những thí nghiệm tối tân nhất của nhà nước cũng không thể
làm được điều đó, còn anh chẳng phải là nhà bác học, nếu anh không

su. Thành công này là do Gut – Đi – Ơ kiên trì nhẫn nại cộng với sự may
mắn. Nhưng nếu anh có tri thức chuyên môn thì phát minh này sẽ tìm ra
sớm hơn chứ không phải là 10 năm.
• Kể chuyện trong phần củng cố bài cũng là một cách để khắc sâu
kiến thức cho học sinh, giúp cho học sinh thư giản sau tiết học
căng thẳng.
Ví dụ:
- Khi học “Cấu tạo hợp chất hữu cơ- lớp 11”, sau khi học xong các
luận điểm của Bu – lê – rôp giáo viên có thể kể cho học sinh nghe
câu chuyện “lời tiên tri vô ý”
“ Một hôm, vào năm 1837, từ tầng dưới của một kí túc xá
ở Kazan vang lên một tiếng nổ long trời. Thủ phạm của vụ này là Xa – sa
But – le – rôp, một học sinh rất say mê hoá học, lợi dụng lúc vắng người
phụ trách, cậu đã bí mật biến nhà ở thành phòng thí nghiệm của riêng
mình.
Vì việc đó, cậu đã bị phạt giam và theo quyết định “sáng
suốt” của hội đồng giáo sư, cậu đã bị dẫn qua nhà ăn, trước ngực đeo một
cái biển có ghi hàng chữ lớn: “nhà hoá học vĩ đại”.
Tất nhiên, khi nghĩ ra những dòng chữ chế nhạo này, các
thầy giáo của Xa – sa không ngờ rằng nó có thể trở thành lời tiên đoán,
rằng kẻ đã bị buộc tội vì vi phạm nội quy kí túc xá sẽ trở thành nhà hoá học
vĩ đại thực sự A.M.But – le – rôp – niềm tự hào và vinh quang của nền
khoa học nước Nga.”
2.2.4. Bài ôn tập, luyện tập chương
25