Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
phòng giáo dục huyện ân Thi
Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
NNG CAO CHT LNG DY VN T CNH CHO HC
SINH LP 5
Giáo viên : Lơng Thị Hằng
Năm học: 2012 2013
Mục lục
A.Phần mở đầu
1. Cơ sở lí luận
2.Cơ sở
2. Phơng pháp nghiên cứu.
.3. Đối tợng, phạm vi nghiên cứu.
Trang 4
Trang 4
Trang 6
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
B. Phần nội dung
Chơng I
Cơ sở lí luận của việc xây dựng nội dung dạy tập làm văn
kiểu bài : tả cảnh cho phù hợp với trình độ học sinh lớp
Trang 8
Trang 8
Phn I
Phần mở đầu
I-Cơ sở khoa học của sáng kiến kinh nghiệm:
1-Cơ sở lí luận:
Giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân,có nhiệm vụ
xây dựng và phát triển tình cảm đạo đức,trí tuệ thẩm mĩ và thể chất trí tuệ cho học
sinh,nhằm hình thành ban đầu cho sự phát triển nhân cách con ngời xã hội chủ nghĩa.
Để đạt đợc mục tiêu trên nhà trờng tiểu học đã coi trọng dạy đủ 9 môn trong đó
môn Tiếng Việt là một trong 9 môn đợc coi trọng và chiếm một thời lợng tơng đối
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
nhiều.Môn Tiếng Việt bớc đầu dạy cho học sinh nhận biết những tri thức cơ bản trên
cơ sở đó rèn luyện các kĩ năng ngôn ngữ: nói,đọc,viếtnhằm giúp học sinh sử dụng
hiệu quả Tiếng Việt trong suy nghĩ và giao tiếp.Ngoài ra nó còn góp phần bồi dỡng
cho các em những tình cảm chân chính lành mạnh,đồng thời hình thành và phát triển
ở các em những phẩm chất tốt đẹp.
So với các phân môn khác thì phân môn Tập làm văn là một phân môn khó. Cái
khó không chỉ bắt nguồn từ sự mới mẻ về hệ thống kiến thức kĩ năng làm văn mà còn
là phân môn tổng hợp các kiến thức kĩ năng sử dụng ngôn ngữ. nhiệm vụ chủ yếu
của phân môn này là rèn cho học sinh kĩ năng tiếp nhận và sản sinh ngôn bản dới
dạng nói và dạng viết để sử dụng trong học tập và giao tiếp, góp phần cùng các phân
môn khác phát triển ngôn ngữ, mở rộng vốn từ, rèn luyện t duy logic, t duy hình tợng
cho học sinh, bồi dỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho học
sinh.
2-Cơ sở thực tiễn:
một số biện pháp giảm độ khó bài tập, chú ý đối tợng học sinh trung bình, yếu , để
nâng cao chất lợng học văn tả cảnh và khả năng viết văn tả cảnh cho học sinh trung
bình, yếu.
II.Mục đích ,nhiệm vụ nghiên cứu:
1-Mục đích:
-Có phơng pháp dạy tập làm văn hiệu quả ,nhẹ nhàng.
- Dạy học tập làm văn phù hợp với trình độ học sinh,giúp tất cả học sinh đều đợc
học văn theo khả năng của mình,nâng cao chất lợng môn tập làm văn nói chung và
kiểu bài miêu tả nói riêng.
- Giúp các em yêu mến môn tập làm văn và qua văn miêu tả làm cho các em có tình
cảm yêu mến thiên nhiên,gắn bó với quê hơng đất nớc.
2-Nhiệm vụ:
-Phân tích một số vấn đề lí luận làm cơ sở cho việc dạy học tập làm văn phù hợp với
trình độ học sinh.
-Tìm hiểu thực tiễn của việc dạy tập làm văn kiểu bài tả cảnh phù hợp với trình độ
học sinh.
-Trên cơ sở phân tích cơ sở lí luận,cơ sở thực tiễn của việc dạy Tập làm văn -Kiểu bài
tả cảnh - đề xuất những biện pháp dạy Tập làm văn -Kiểu bài tả cảnh-phù hợp với trình
độ học sinh.
III. Đối tợng, phạm vi nghiên cứu.
1. Đối tợng:
- Sách giáo khoa Tiếng Việt 5, Sách giáo viên, nội dung dạy học kiểu bài văn tả
cảnh lớp 5.
- Thực trạng dạy học kiểu bài văn tả cảnh ở lớp 5A, 5B, 5C có nhiều trình độ khác
nhau ở Trờng Tiểu học Hn g Quang - huyện Ân Thi -tỉnh Hng Yên.
2. Phạm vi nghiên cứu:
Qua sáng kiến này, tôi mong muốn đợc góp phần nhỏ vào việc nâng cao chất lợng
dạy học kiểu bài văn tả cảnh lớp 5 bằng một số bài tập và hệ thống câu hỏi nhằm giảm
độ khó giúp học sinh trung bình , yếu làm đợc các bài tập trong SGK, tạo cho học sinh
*******************************************************************************
Chơng I
Cơ sở lí luận của việc xây dựng nội dung dạy tập làm văn - kiểu
bài : tả cảnh cho phù hợp với trình độ học sinh lớp 5
1. Đặc điểm tâm lí của học sinh lớp 5.
Các em là lớp cuối cùng của bậc Tiểu học nên không còn bỡ ngỡ nữa đã coi hoạt
động học tập là hoạt động chủ đạo. Các em đã có ý thức về ngời lớn nên dễ xúc động,
hay tự ái cần đợc tôn trọng. T duy của các em đã phát triển hơn các lớp dới. Năng lực
học tập của các em đã hình thành và dần chuyển sang t duy trừu tợng, các em có thể
khái quát hóa những kiến thức đã học để thực hành viết văn.
Ví dụ: Trên cơ sở các em đã hiểu đợc cách mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp, các em
sẽ làm đợc bài tập theo yêu cầu sau:
Viết một đoạn mở bài theo kiểu gián tiếp cho bài văn tả cảnh thiên nhiên ở địa
phơng em.
- Với học sinh khá giỏi, các em có nhiều sáng tạo trong t duy. Các em chủ động,
tự giác, tích cực học để khám phá kiến thức mới. Khả năng suy luận , lập luận tốt, các
em có quá trình quan sát phát hiện nhanh, tinh tế hơn. Các em có trí tởng tợng, sự tìm
tòi, giải quyết vấn đề sáng tạo độc đáo hơn. Các em rất say mê học, tự tin trong quá
trình học tập, tỏ ra nhanh trí tự giác và ghi nhớ tốt.
- Với học sinh trung bình, yếu, năng lực, t duy phát triển ở mức độ thấp hơn . Khả
năng sáng tạo rất ít. Các em vẫn chăm chú chủ động học nhng có khi ghi nhớ rất ít và
chú ý chép văn hoặc tham khảo bài của bạn thờng là các im lặng, nhút nhát, thiếu tự
tin và rất ngại khi trình bày và viết văn.
Vậy, tùy thuộc vào đặc điểm học sinh khá giỏi, trung bình, yếu khi xây dựng bài
tập hoặc giáo án, giáo viên cần chú ý khả năng nhận thức, t duy và ngỡng phát triển trí
tuệ của các em. Quan trọng là làm cho các em động não, suy nghĩ , sáng tạo trong quá
trình làm bài. Cần tôn trọng vốn kinh nghiệm, tri thức sẵn có của học sinh, từ đó giúp
các em hình thành những tri thức mới. Có nh vậy, các em mới ham muốn, hứng thú
học văn tả cảnh ở học sinh trung bình, yếu. Phát huy tính sáng tạo ở học sinh khá giỏi.
2. Cơ sở giáo dục.
*******************************************************************************
11
14
2 1 - Luyện tập tả cảnh. 21
3 1
2
- Luyện tập tả cảnh.
- Luyện tập tả cảnh.
31
34
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
4 1
2
- Luyện tập tả cảnh.
- Tả cảnh. ( Kiểm tra viết)
43
44
5 2 - Luyện tập tả cảnh. 53
6 2 - Luyện tập tả cảnh. 62
7 1
2
- Luyện tập tả cảnh.
- Luyện tập tả cảnh.
70
74
8 1
2
- Luyện tập tả cảnh.
SGK Tiếng Việt 5, tập 1 trang 34.
Ví dụ 2: Tả một cơn ma.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
Kĩ năng kiểm tra, sửa chữa văn bản.
Cụ thể hóa trong tiết trả bài.
Nhận xét.
+ Ưu điểm:
Qua khảo sát SGK, chúng tôi thấy SGK xếp chơng trình theo mức độ từ dễ đến
khó, từ đơn giản đến phức tạp, khi bắt đầu học về văn tả cảnh. Học sinh làm quen, hiểu
cấu tạo bài văn tả cảnh rồi viết từng đoạn, thành bài hoàn chỉnh. Đây là cơ sở học sinh
tránh viết lan man, biết viết cái gì trớc, cái gì sau, sử dụng các giác quan nào để quan
sát, trình bày theo cấu trúc một bài.
- Nội dung gần gũi, đối tợng là những cảnh vật gần gũi các em thờng xuyên tiếp
xúc ( tả cảnh trong vờn cây, cảnh một cơn ma, cảnh sông nớc).
- Khi học kiểu bài tả cảnh: Các em đợc học tiết lí thuyết rất riêng cụ thể: Cấu tạo
bài văn tả cảnh, có bài mẫu, học sinh viết dễ dàng.
- Chơng trình SGK mới đáp ứng đợc mục tiêu giáo dục: Phát huy tính tích cực,
tự giác, chủ động, sáng tạo phù hợp đặc điểm từng lớp học, môn học. Sách đa ra nhiều
đề bài cho học sinh lựa chọn, để tạo hứng thú cho các em.
- Điều quan trọng là học sinh đợc học cách viết đoạn văn là cơ sở cuả việc viết
bài văn hoàn chỉnh, là điều kiện thuận lợi cho việc viết bài.
Một số điểm còn bất cập:
- Mỗi tuần học 2 tiết theo các chủ điểm nhng sự phân bố thời gian của mạch
kiến thức cha hợp lí.
Ví dụ: Ngay tuần 1, học sinh đợc học văn tả cảnh thì tiết 2 tuần 2 lại học báo
cáo thống kê rồi tuần 3, 4 mới tiếp tục làm dàn ý cho bài văn tả cảnh.
Theo tôi, tả cảnh là loại văn miêu tả tơng đố khó vì cảnh vật nh vậy nhng các em
Em hãy cho biết đoạn kết bài theo kiểu không mở rộng ( a ) giống và khác
đoạn kết bài theo kiểu mở rộng ( b ) ở điểm nào?
Bài tập 3: Viết một đoạn mở bài kiểu gián tiếp và một đoạn kết bài kiểu mở
rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên ở địa phơng em.
Nh vậy, với nội dung và cấu trúc trên, các em học sinh khá giỏi dễ dàng đạt đợc
mục đích, yêu cầu của tiết dạy. Nhng với học sinh trung bình, yếu việc thay đổi chơng
trình là điều khó. Vì vậy, để các em trung bình, yếu đợc phát huy năng lực ngôn ngữ,
năng lực t duy sáng tạo để đạt tới đích mà bài học nêu ra chúng ta phải làm gì? Đó
chính là nội dung chúng tôi đề cập tới ở chơng tiếp theo.
Một số bài tập khó trong nội dung dạy văn tả cảnh cho học sinh lớp 5.
- Một số bài tập khó do ngữ liệu dài.
Ví dụ 1:
Bài cấu tạo của bài văn tả cảnh. Khi làm bài tập phần nhận xét để rút ra đợc cấu tạo
của bài văn tả cảnh học sinh phải đọc, phân đoạn, xác định nội dung của từng đoạn của
bài văn: Hoàng hôn trên sông Hơng- dài 271 chữ, bài Quang cảnh làng mạc
ngày mùa- dài 276 chữ. Nh vậy, các em mất nhiều thời gian đọc văn bản vì ít nhất đọc
3 lần các em mới thực hiện đợc yêu cầu của sách.
Ví dụ 2:
Tiết luyện tập tả cảnh tuần 2 trang 21
Để đọc đợc cách quan sát, sử dụng các hình ảnh khi miêu tả cảnh một buổi
trong ngày học sinh phải đọc 2 bài văn tả cảnh khá dài Rừng tra gồm 105 chữ và
bài Chiều tối gồm 167 chữ
Ví dụ 3:
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
Tiết luyện tập tả cảnh tuần 7 trang 70 học sinh phải đọc bài Vịnh Hạ
Long- dài 329 chữ.
- Một số bài tập khó do nội dung bài tập còn mới với học sinh.
Tiểu học Hồng Quang.
4.1. Thực trạng dạy văn tả cảnh cho học sinh lớp 5.
Đây là kiểu bài khó, tổng hợp kiến thức của từng môn. Giáo viên gặp rất nhiều
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
khó khăn. trong việc triển khia hình thức dạy trên lớp để tất cả học sinh đều đợc thực
hiện yêu cầu của bài tập. Khi dạy thí điểm hầu hết các giáo viên đều áp dụng phơng
pháp dạy nh SGV hay tài liệu bồi dỡng đa ra. Giao viên vẫn sử dụng phơng pháp của
chơng trình cũ nên gặp rất nhiều khó khăn trong việc hớng dẫn học sinh tìm hiểu cấu
tạo của bài văn, cấu trúc đoạn văn, sự liền mạch trong các đoạn, liên kết đoạn thành
bài, ngôn ngữ sử dụng đặc trng cho kiểu bài tả cảnh.
Do hiểu tâm lí, đặc điểm của học sinh trung bình và yếu còn hạn chế nên giáo
viên thấy khó khăn, lúng túng khi hớng dẫn cách học cho học sinh.
Thực tế giáo viên nào cũng thấy đó là kiểu bài khó và nhiều. Có nhiều mới lần
đầu tiên các em làm quen.
Ví dụ:
Dựa vào kết quả quan sát của mình, em hãy lập dàn ý bài văn miêu tả
một ảnh sông nớc ( 1 vùng biển, 1 dòng sông, 1 con suối hay 1 hồ nớc).
Vậy, thực tế là nhiều bài tập và bài tập khó nên giáo viên dạy tiết Tập làm văn tả
cảnh không đủ giờ. Với hiện tợng này thì học sinh giỏi sẽ hoàn chỉnh đợc bài tập nhng
với học sinh trung bình, thì các em không đợc hớng dẫn cụ thể, không thể tự làm đợc
bài tập.
Trong tiết trả bài hoặc kiểm tra đánh giá bài làm của học sinh, giáo viên thờng phát
hiện chính xác lỗi của học sinh, thờng phê ra lề không cụ thể rõ ràng để các em nhận
rõ lỗi sai và sửa sai. Do đó học sinh trung bình, yếu khó có thể chữa đợc lỗi của mình,
để lần sau không bị mắc lại nữa.
4.2. Thực trạng học văn tả cảnh của học sinh lớp 5.
- Nhìn chung chơng trình Tập làm văn hiện hành, học sinh khá giỏi đều dễ dàng
- Học sinh viết văn sáo rỗng, nghèo ý.
Lỗi này rất phổ biến với học sinh trung bình, yếu khi viết các em chỉ nêu đặc
điểm liệt kê mà không biết dùng từ ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, từ ngữ gợi tả để
làm cho bài viết sinh động giàu cảm xúc.
- Học sinh kém về sắp xếp ý trong một đoạn văn liên kết đoạn thành bài.
Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực trạng dạy và học văn tả cảnh ở lớp 5 cho
học sinh trung bình, yếu đợc tốt hơn. Cụ thể đợc trình bày trong chơng III tiếp theo Ch ơng III
I.Mô tả một số bài tập, dạy học văn tả cảnh lớp 5
phù hợp trình độ học sinh
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
1. Những khó khăn của giáo viên trong việc học văn tả cảnh lớp 5
Trong quá trình lên lớp SGK là tài liệu bắt buộc còn sách giáo viên là tài liệu tham
khảo hỗ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy.
Song thực tế, phần lớn các bài soạn, hớng dẫn trong sách giáo viên cha thể đáp ứng
yêu cầu dạy thực tế của đối tợng học sinh ở từng lớp, từng vùng miền. Cách hớng dẫn
nh vậy chỉ phù hợp với học sinh khá giỏi khi các em tích cực, tự giác làm việc. Còn
các em học sinh trung bình, yếu rơi vào tình trạng thụ động, chấp nhận đáp án. Dạy
văn tả cảnh kiểu bài khó, đòi hỏi giáo viên phải có nhiều sáng tạo khi dạy. Vì phải dạy
cho học sinh cách tiếp nhận tạo lập và sản sinh ngôn bản, kể cả dạng nói và dạng viết.
Để học sinh lớp 5 đặc biệt là học sinh trung bình, yếu nghe, nói, viết thành thạo trong
học tập và giao tiếp không đơn giản. Phần lớn giáo viên đều gặp khó khăn, khi dạy mà
bài tập thì nhiều bài khó chiếm tỉ lệ cao mà học sinh chậm.
2. Quy trình dạy học văn tả cảnh lớp 5 phù hợp với trình độ học sinh.
từng buơc, cuối cùng thực hiện đợc mục đích, yêu cầu đề ra.
VD: Bài tập 2, SGK tiếng việt 5, tập 1, trang 12.
SGK đa ra yêu cầu, thứ tự trong bài văn trên có gì khác với bài Quang cảnh
làng mạc ngày mùa mà em mới học ? Từ hai bài văn đó hãy rút ra nhận xét cấu tạo
của bài văn tả cảnh?
Để giúp học sinh trung bình, yếu làm đợc bài tập chúng tôi chia thành các
yêu cầu:
1. Đọc bài văn Quang cảnh làng mạc ngày mùa.
2. Tác giả tả cảnh làng mạc ngày mùa trheo trình tự nào ?
3. Tác giả tả cảnh Hoàng hôn trên Sông Hơng theo trình tự nào?
4. Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác nhau ?
5. Từ hai bài văn đó hãy rút ra nhận xét cấu tạo bài văn tả cảnh?
3.2 Diễn đạt lại hình thức bài tập cho phù hợp với trình độ của học sinh.
Ví dụ 1: Bài tập luyện tập trang 12 tiếng việt 5.
Nhận xét cấu tạo của bài Nắng tra.
Sau đây là bài tập giảm độ khó của chúng tôi
1.Em hãy đọc bài văn nắng tra và viết tiếp vào chỗ trong bảng để hoàn
chỉnh cấu tạo bài văn
Mở bài
Câu Giới thiệunắng tra
Thân bài
Đoạn Tảtrong nắng tra
Đoạn
Đoạn
Đoạn
Đoạn
Tả trong nắng tra dữ dội.
Tả và trong nắng tra.
Tả và trong nắng tra.
Tả hình ảnh trong nắng tra.
Đoạn 3
Từ
Đến.
Tả
Kết bài
Từ đến Nêu
3.3 Bổ sung thêm các câu hỏi gợi ý cho phù hợp trình độ học sinh trung bình,
yếu.
Ví dụ 1: Đề bài: Quan sát trờng em. Từ những điều quan sát đợc lập dàn ý cho
bài văn miêu tả ngôi trờng. ( Tiếng việt 5 trang 43 )
* Hớng dẫn của sách giáo viên.
- Một vài học sinh trình bày kết quả quan sát ở nhà.
- Học sinh lập dàn ý chi tiết, giáo viên phát bút cho 2-3 học sinh.
- Học sinh trình bày dàn ý. Mời một học sinh làm bài tốt trên giấy dán lên
bảng. Cả lớp bổ sung, hoàn chỉnh.
* Các câu hỏi gợi ý của chúng tôi.
1. Đối tợng em định miêu tả là cảnh gì ?
2. Em quan sát ngôi trờng vào thời điểm nào ?
3. Nhìn từ xa ngôi trờng có gì đẹp ?
4. Em tả những phần nào của trờng ?
5. Em thấy cảnh vật ở đây nh thế nào ?
6. Cảnh gì là nổi bật nhất ?
7. Em có thể quan sát từng cảnh vật từ giác quan nào ?
8. Em cảm nhận đợc gì về cảnh vật từ các giác quan đó ?
3.4 Vận dụng một số biện pháp giảm độ khó để thiết kế các bài tập, hệ
thống câu hỏi phù hợp trình độ học sinh trung bình, yếu.
3.4.1. Giảm độ khó cho các bài hình thành kiến thức.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
5. Thân bài là những đoạn nào ?
6. Đoạn 2, tác giả tả đặc điểm thay đổi màu sắc của sông Hơng từ lúc nào
đến lúc nào ? Những từ ngữ nào cho em biết điều đó ?
7. Đoạn 3, tác giả tả cảnh gì ?
- Giáo viên ghi bảng vắn tắt những ý học sinh trả vào nội dung từng phần của
bài văn Hoàng hôn trên sông Hơng.
+ Mở bài: Giới thiệu đặc điểm của Huế lúc hoàng hôn rất yên tĩnh.
+ Thân bài : Tả sự thay đổi sắc màu của sông Hơng, hoạt động của con ngời
trên sông, bên bờ sông từ lúc hoàng hôn đến khi thành phố lên đền.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
+ Kết bài : Sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn.
- Yêu cầu học sinh nhắc lại đoạn, nội dung từng đoạn của bài văn.
Bài tập 2:
1. Đọc bài văn " Quang cảnh làng mạc ngày mùa".
2. Tác giả tả quang cảnh làng mạc ngày mùa theo trình tự nào ?
3. Tác giả tả cảnh hoàng hôn trên sông hơng theo trình tự nào?
4. Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác nhau?
5. Từ hai bài văn đó, hãy rút ra nhận xét về cấu tạo bài văn tả cảnh?
3.4.2 Giảm bài khó cho các bài thực hành luyện tập.
Ví dụ 1: Bài : Luyện tập tả cảnh ( Tiếng Việt 5 trang 32).
Bài tập 1:
Em hãy đọc đoạn văn " Ma rào" và làm các bài tập sau.
1. Viết vào chỗ chấm những dấu hiệu báo cơn ma sắp đến.
Mây
Dấu hiệu báo cơn
ma sắp đến
3.4.3. Hệ thống câu hỏi giúp học sinh trung bình, yếu lập dàn ý cho bài
văn.
Học sinh viết đợc một bài văn tả cảnh đúng cần phải lập đợc dàn ý chi tiết,
phải có sự quan sát cảnh vật một cách tinh tế, sáng tạo. Do vậy, muốn học sinh trung
bình, yếu lập đợc dàn ý chi tiết, với những từ ngữ, hình ảnh của riêng mình, giáo viên
phải xây dựng đợc hệ thống câu hỏi huy động các giác quan để thu nhận nhiều hình
ảnh, giúp học sinh lập dàn ý tốt sau khi các em đã quan sát cảnh vật theo yêu cầu của
từng đề bài.
Ví dụ 1: Tiết : Luyện tập tả cảnh( Tiếng Việt 5 trang 14).
Bài tập 2 : Lập dàn ý bài văn tả cảnh buổi sáng ( hoặc tra, chiều) trong vờn
cây( hay trong công viên, trên đờng phố, trên cánh đồng, nơng rẫy)
* Các câu hỏi gợi ý:
+ Mở bài:
1. Em định tả gì? ở đâu?
2. Em tả cảnh vật đó vào thời điểm nào ?
3. Tại sao em lại chọn cảnh vật đó để miêu tả?
+ Thân bài:
1. Em tả cảnh theo trình tự nào?
2. Em cần chọn tả những chi tiết, đặc điểm tiêu biểu nào của cảnh vật?
3. Em quan sát đợc những cảnh vật nào? Ghi lại đặc điểm của cảnh vật đó?
- Thời tiết.
- Bầu trời.
- Cây cối.
- Màu sắc.
- Con ngời.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
- Con vật khác.
d) Hoạt động của con ngời.
e) Những hoạt động khác.
Cách 2: Đoạn văn sau tả cảnh gì? Dựa vào nội dung em hãy viết tiếp một trong
hai đoạn thân bài cho bài văn miêu tả cảnh ngôi trờng.
- Thẳng phía cổng trờng vào là sân trờng, không rộng lắm nhng đây là thiên đờng
của chúng em sau mỗi giờ học. Giữa sân trờng ( ) .
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
- Trờng em có ba dãy lớp học xếp thành hình chữ U. Mỗi dãy có 10 phòng học.
Hành lang ( ).
II. Bài dạy thực nghiệm
Sau khi đã chọn đợc lớp thực nghiệm, tôi tiến hành soạn giáo án để dạy thực
nghiệm. Để đảm bảo tính khách quan tôi quyết định chọn 2 tiết tập làm văn tả cảnh
để dạy.
- Tiết 1: Luyện tập tả cảnh ( Tiếng Việt 5, trang 14).
- Tiết 2: Luyện tập tả cảnh ( Tiếng Việt 5, trang 43).
Theo tôi đây là hai bài dạy đặc trng nhất cho việc rèn kĩ năng lập dàn ý, viết đoạn
văn để chuẩn bị cho việc viết bài của học sinh.
III. Kết quả thực nghiệm
Sau một thời gian vận dụng các biện pháp trên.Qua khảo sát 26 bài làm của học
sinh đã cho tôi kết quả nh sau:
* Kết quả khảo sát đầu năm môn Tiếng Việt:
Tổng
số
Nữ
Dới 5 Điểm5-6 Điểm7-8 Điểm9-10
SL % SL % SL % SL %
Lớp 5C 26 16 5 19,2 10 38,5 9 34,6 2 7,7
2.Một số ý kiến đề xuất:
-Để dạy tả cảnh phù hợp với trình độ học sinh giáo viên phải nghiên cứu kĩ bài
dạy,xác định mục tiêu từng bài tập từ đó có cách hớng dẫn phù hợp với học sinh.
-Giáo viên chuẩn bị chu đáo hệ thống câu hỏi hớng dẫn học sinh từ đó học sinh
có cơ sở để lập đàn ý và viết đoạn văn cho bài văn tả cảnh phù hợp với trình độ học
sinh.
-Cần cung cấp tài liệu về nội dung.phơng pháp và cách tổ chức dạy học tiết tập
làm văn cho học sinh tiểu học.
-Các trờng tiểu học,phòng Giáo dục và Đào tạo cần tổ chức các chuyên đề về tiết
tập làm văn để bồi dỡng giáo viên về cách thức tổ chức dạy học nhằm nâng cao
chất lợng môn Tập làm văn.
Trên đây là nội dung sáng kiến: Dạy tập làm văn lớp 5 phù hợp với trình độ
học sinh kiểu bài tả cảnh . Tôi mong rằng nó sẽ là một trong những tài liệu
tham khảo để chúng ta cùng đọc và bàn bạc tìm ra giải pháp hiệu quả hơn.
Tuy nhiên nội dung sáng kiến chắc hẳn vẫn còn có chỗ khiếm khuyết. Tôi rất
mong đợc tiếp nhận những ý kiến đóng góp quý báu của bạn bè đồng nghiệp để
sáng kiến của tôi đợc hoàn thiện hơn
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Hồng Quang, ngày 28 tháng 2 năm 2013
Ngời thực hiện
Lơng Thị Hằng
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
đánh giá của Tổ chuyên môn
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang