Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
phòng giáo dục huyện ân Thi
Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
nâng cao chất lợng dạy văn tả cảnh cho học sinh
lớp 5
Giáo viên : Lơng Thị Hằng
Năm học: 2012 2013
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
Mục lục
A.Phần mở đầu
1. Cơ sở lí luận
2.Cơ sở
2. Phơng pháp nghiên cứu.
.3. Đối tợng, phạm vi nghiên cứu.
Trang 4
Trang 4
Trang 6
B. Phần nội dung
Chơng I
Cơ sở lí luận của việc xây dựng nội dung dạy tập làm văn
kiểu bài : tả cảnh cho phù hợp với trình độ học sinh lớp
Trang 8
Trang 8
*************************************************************************************************************
C.Phần kết luận
Trang 28
Phn I
Phần mở đầu
I-Cơ sở khoa học của sáng kiến kinh nghiệm:
1-Cơ sở lí luận:
Giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân,có nhiệm vụ
xây dựng và phát triển tình cảm đạo đức,trí tuệ thẩm mĩ và thể chất trí tuệ cho học
sinh,nhằm hình thành ban đầu cho sự phát triển nhân cách con ngời xã hội chủ nghĩa.
Để đạt đợc mục tiêu trên nhà trờng tiểu học đã coi trọng dạy đủ 9 môn trong đó
môn Tiếng Việt là một trong 9 môn đợc coi trọng và chiếm một thời lợng tơng đối
nhiều.Môn Tiếng Việt bớc đầu dạy cho học sinh nhận biết những tri thức cơ bản trên
cơ sở đó rèn luyện các kĩ năng ngôn ngữ: nói,đọc,viếtnhằm giúp học sinh sử dụng
hiệu quả Tiếng Việt trong suy nghĩ và giao tiếp.Ngoài ra nó còn góp phần bồi dỡng
cho các em những tình cảm chân chính lành mạnh,đồng thời hình thành và phát triển
ở các em những phẩm chất tốt đẹp.
So với các phân môn khác thì phân môn Tập làm văn là một phân môn khó. Cái
khó không chỉ bắt nguồn từ sự mới mẻ về hệ thống kiến thức kĩ năng làm văn mà còn
là phân môn tổng hợp các kiến thức kĩ năng sử dụng ngôn ngữ. nhiệm vụ chủ yếu
của phân môn này là rèn cho học sinh kĩ năng tiếp nhận và sản sinh ngôn bản dới
dạng nói và dạng viết để sử dụng trong học tập và giao tiếp, góp phần cùng các phân
môn khác phát triển ngôn ngữ, mở rộng vốn từ, rèn luyện t duy logic, t duy hình tợng
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
trình độ học sinh - kiểu bài tả cảnh . Tôi rất mong đợc đóng góp phần tìm hiểu và
một số biện pháp giảm độ khó bài tập, chú ý đối tợng học sinh trung bình, yếu , để
nâng cao chất lợng học văn tả cảnh và khả năng viết văn tả cảnh cho học sinh trung
bình, yếu.
II.Mục đích ,nhiệm vụ nghiên cứu:
1-Mục đích:
-Có phơng pháp dạy tập làm văn hiệu quả ,nhẹ nhàng.
- Dạy học tập làm văn phù hợp với trình độ học sinh,giúp tất cả học sinh đều đợc
học văn theo khả năng của mình,nâng cao chất lợng môn tập làm văn nói chung và
kiểu bài miêu tả nói riêng.
- Giúp các em yêu mến môn tập làm văn và qua văn miêu tả làm cho các em có tình
cảm yêu mến thiên nhiên,gắn bó với quê hơng đất nớc.
2-Nhiệm vụ:
-Phân tích một số vấn đề lí luận làm cơ sở cho việc dạy học tập làm văn phù hợp với
trình độ học sinh.
-Tìm hiểu thực tiễn của việc dạy tập làm văn kiểu bài tả cảnh phù hợp với trình độ
học sinh.
-Trên cơ sở phân tích cơ sở lí luận,cơ sở thực tiễn của việc dạy Tập làm văn -Kiểu
bài tả cảnh - đề xuất những biện pháp dạy Tập làm văn -Kiểu bài tả cảnh-phù hợp với
trình độ học sinh.
III. Đối tợng, phạm vi nghiên cứu.
1. Đối tợng:
- Sách giáo khoa Tiếng Việt 5, Sách giáo viên, nội dung dạy học kiểu bài văn tả
cảnh lớp 5.
- Thực trạng dạy học kiểu bài văn tả cảnh ở lớp 5A, 5B, 5C có nhiều trình độ khác
nhau ở Trờng Tiểu học Hng Quang - huyện Ân Thi -tỉnh Hng Yên.
2. Phạm vi nghiên cứu:
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
Phn II
Phần nội dung
Chơng I
Cơ sở lí luận của việc xây dựng nội dung dạy tập làm văn - kiểu
bài : tả cảnh cho phù hợp với trình độ học sinh lớp 5
1. Đặc điểm tâm lí của học sinh lớp 5.
Các em là lớp cuối cùng của bậc Tiểu học nên không còn bỡ ngỡ nữa đã coi hoạt
động học tập là hoạt động chủ đạo. Các em đã có ý thức về ngời lớn nên dễ xúc động,
hay tự ái cần đợc tôn trọng. T duy của các em đã phát triển hơn các lớp dới. Năng lực
học tập của các em đã hình thành và dần chuyển sang t duy trừu tợng, các em có thể
khái quát hóa những kiến thức đã học để thực hành viết văn.
Ví dụ: Trên cơ sở các em đã hiểu đợc cách mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp, các em
sẽ làm đợc bài tập theo yêu cầu sau:
Viết một đoạn mở bài theo kiểu gián tiếp cho bài văn tả cảnh thiên nhiên ở địa
phơng em.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
- Với học sinh khá giỏi, các em có nhiều sáng tạo trong t duy. Các em chủ động,
tự giác, tích cực học để khám phá kiến thức mới. Khả năng suy luận , lập luận tốt, các
em có quá trình quan sát phát hiện nhanh, tinh tế hơn. Các em có trí tởng tợng, sự tìm
tòi, giải quyết vấn đề sáng tạo độc đáo hơn. Các em rất say mê học, tự tin trong quá
trình học tập, tỏ ra nhanh trí tự giác và ghi nhớ tốt.
- Với học sinh trung bình, yếu, năng lực, t duy phát triển ở mức độ thấp hơn . Khả
năng sáng tạo rất ít. Các em vẫn chăm chú chủ động học nhng có khi ghi nhớ rất ít và
chú ý chép văn hoặc tham khảo bài của bạn thờng là các im lặng, nhút nhát, thiếu tự
tin và rất ngại khi trình bày và viết văn.
của học sinh lớp 5
1. Nội dung chơng trình SGK Tiếng Việt lớp 5 về các tiết dạy, kiểu bài
văn tả cảnh.
Tuần Tiết Nội dung Trang
1 1
2
- Cấu tạo bài văn tả cảnh.
- Luyện tập tả cảnh.
11
14
2 1 - Luyện tập tả cảnh. 21
3 1
2
- Luyện tập tả cảnh.
- Luyện tập tả cảnh.
31
34
4 1
2
- Luyện tập tả cảnh.
- Tả cảnh. ( Kiểm tra viết)
43
44
5 2 - Luyện tập tả cảnh. 53
6 2 - Luyện tập tả cảnh. 62
7 1
2
- Luyện tập tả cảnh.
- Luyện tập tả cảnh.
70
vờn cây ( hay trong công viên, trên đờng phố, trên cánh đồng, nơng rẫy).
SGK Tiếng Việt 5, tập 1 trang 14.
Ví dụ2: Từ những điều em quan sát đợc, hãy lập và trình bày dàn ý bài văn
miêu tả một cơn ma.
SGK Tiếng Việt 5, tập 1 trang 32.
Kĩ năng diễn đạt thành văn bản.
Ví dụ1: Chọn một phần trong dàn ý bài văn tả cơn ma em vừa trình bày trong
tiết trớc, viết thành đoạn văn.
SGK Tiếng Việt 5, tập 1 trang 34.
Ví dụ 2: Tả một cơn ma.
Kĩ năng kiểm tra, sửa chữa văn bản.
Cụ thể hóa trong tiết trả bài.
Nhận xét.
+ Ưu điểm:
Qua khảo sát SGK, chúng tôi thấy SGK xếp chơng trình theo mức độ từ dễ đến
khó, từ đơn giản đến phức tạp, khi bắt đầu học về văn tả cảnh. Học sinh làm quen, hiểu
cấu tạo bài văn tả cảnh rồi viết từng đoạn, thành bài hoàn chỉnh. Đây là cơ sở học sinh
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
tránh viết lan man, biết viết cái gì trớc, cái gì sau, sử dụng các giác quan nào để quan
sát, trình bày theo cấu trúc một bài.
- Nội dung gần gũi, đối tợng là những cảnh vật gần gũi các em thờng xuyên tiếp
xúc ( tả cảnh trong vờn cây, cảnh một cơn ma, cảnh sông nớc).
- Khi học kiểu bài tả cảnh: Các em đợc học tiết lí thuyết rất riêng cụ thể: Cấu tạo
bài văn tả cảnh, có bài mẫu, học sinh viết dễ dàng.
- Chơng trình SGK mới đáp ứng đợc mục tiêu giáo dục: Phát huy tính tích cực,
tự giác, chủ động, sáng tạo phù hợp đặc điểm từng lớp học, môn học. Sách đa ra nhiều
đề bài cho học sinh lựa chọn, để tạo hứng thú cho các em.
Nêu cách viết mỗi kiểu mở bài đó?
Bài tập 2: Hai kiểu kết bài của bài văn tả con đờng.
a) Con đờng từ nhà em đến trờng có lẽ không khác nhiều lắm những con đờng
trong thành phố, nhng nó thật thân thiết đối với em.
b) Em rất yêu quý con đờng từ nhà đến trờng . Sáng nào đi học, em cũng thấy
con đờng rất sạch sẽ. Em biết đây là nhờ công quét dọn ngày đêm của các cô, các bác
công nhân vệ sinh. Em và các bạn nhỏ bảo nhau không xả rác bừa bãi để con đờng
luôn sạch đẹp.
Em hãy cho biết đoạn kết bài theo kiểu không mở rộng ( a ) giống và khác
đoạn kết bài theo kiểu mở rộng ( b ) ở điểm nào?
Bài tập 3: Viết một đoạn mở bài kiểu gián tiếp và một đoạn kết bài kiểu mở
rộng cho bài văn tả cảnh thiên nhiên ở địa phơng em.
Nh vậy, với nội dung và cấu trúc trên, các em học sinh khá giỏi dễ dàng đạt đợc
mục đích, yêu cầu của tiết dạy. Nhng với học sinh trung bình, yếu việc thay đổi chơng
trình là điều khó. Vì vậy, để các em trung bình, yếu đợc phát huy năng lực ngôn ngữ,
năng lực t duy sáng tạo để đạt tới đích mà bài học nêu ra chúng ta phải làm gì? Đó
chính là nội dung chúng tôi đề cập tới ở chơng tiếp theo.
Một số bài tập khó trong nội dung dạy văn tả cảnh cho học sinh lớp 5.
- Một số bài tập khó do ngữ liệu dài.
Ví dụ 1:
Bài cấu tạo của bài văn tả cảnh. Khi làm bài tập phần nhận xét để rút ra đợc cấu tạo
của bài văn tả cảnh học sinh phải đọc, phân đoạn, xác định nội dung của từng đoạn của
bài văn: Hoàng hôn trên sông Hơng- dài 271 chữ, bài Quang cảnh làng mạc
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
ngày mùa- dài 276 chữ. Nh vậy, các em mất nhiều thời gian đọc văn bản vì ít nhất đọc
3 lần các em mới thực hiện đợc yêu cầu của sách.
Ví dụ 2:
- Cho học sinh đọc thầm rồi trình bày lại yêu cầu của bài tập.
- Giáo viên giải thích rõ yêu cầu của bài tập.
- Tổ chức cho học sinh thực hện làm mẫu một phần của bài tập để cả lớp nắm đ-
ợc yêu cầu của bài tập đó .
b) Tổ chức cho học sinh thực hiện bài tập.
- Tổ chức cho học sinh làm việc cá nhân hoặc theo cặp, theo nhóm để thực hiện
làm bài tập.
- Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả bằng nhiều hình thức khác nhau.
- Trao đổi với học sinh, sửa lỗi cho học sinh hoặc tổ chức để học sinh góp ý cho
nhau, đánh giá nhau trong quá trình làm bài.
- Sơ kết, tổng kết ý kiến của học sinh, ghi bảng cần thiết.
4. Thực trạng dạy và học văn tả cảnh cho học sinh lớp 5 ở Trờng
Tiểu học Hồng Quang.
4.1. Thực trạng dạy văn tả cảnh cho học sinh lớp 5.
Đây là kiểu bài khó, tổng hợp kiến thức của từng môn. Giáo viên gặp rất nhiều
khó khăn. trong việc triển khia hình thức dạy trên lớp để tất cả học sinh đều đợc thực
hiện yêu cầu của bài tập. Khi dạy thí điểm hầu hết các giáo viên đều áp dụng phơng
pháp dạy nh SGV hay tài liệu bồi dỡng đa ra. Giao viên vẫn sử dụng phơng pháp của
chơng trình cũ nên gặp rất nhiều khó khăn trong việc hớng dẫn học sinh tìm hiểu cấu
tạo của bài văn, cấu trúc đoạn văn, sự liền mạch trong các đoạn, liên kết đoạn thành
bài, ngôn ngữ sử dụng đặc trng cho kiểu bài tả cảnh.
Do hiểu tâm lí, đặc điểm của học sinh trung bình và yếu còn hạn chế nên giáo
viên thấy khó khăn, lúng túng khi hớng dẫn cách học cho học sinh.
Thực tế giáo viên nào cũng thấy đó là kiểu bài khó và nhiều. Có nhiều mới lần
đầu tiên các em làm quen.
Ví dụ:
Dựa vào kết quả quan sát của mình, em hãy lập dàn ý bài văn miêu tả
một ảnh sông nớc ( 1 vùng biển, 1 dòng sông, 1 con suối hay 1 hồ nớc).
Vậy, thực tế là nhiều bài tập và bài tập khó nên giáo viên dạy tiết Tập làm văn tả
cảnh không đủ giờ. Với hiện tợng này thì học sinh giỏi sẽ hoàn chỉnh đợc bài tập nhng
lớp học, trờng, cánh cửa, sân trờng, mà cha nêu bật đợc vẻ đẹp của ngôi trờng, cha biết
dùng từ ngữ miêu tả để thấy đợc tả cảnh của em với môi trờng.
- Học sinh viết văn còn dựa trên văn mẫu.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
Hầu hết học sinh trung bình, yếu quá phụ thuộc vào đáp án mà giáo viên đ a ra,
hay chi tiết, hình ảnh, đoạn văn của các bạn khá, giỏi còn những đoạn mở bài, kết bài
của nhiều em giống nhau. Các em không có sáng tạo hoặc dựa vào cảm xúc, hiểu biết,
sự tởng tợng của mình để viết văn. Do vậy, nhiệm vụ của giáo viên là cần phải giúp
giáo viên của bạn hay của sách tham khảo.
- Học sinh viết văn sáo rỗng, nghèo ý.
Lỗi này rất phổ biến với học sinh trung bình, yếu khi viết các em chỉ nêu đặc
điểm liệt kê mà không biết dùng từ ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, từ ngữ gợi tả để
làm cho bài viết sinh động giàu cảm xúc.
- Học sinh kém về sắp xếp ý trong một đoạn văn liên kết đoạn thành bài.
Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực trạng dạy và học văn tả cảnh ở lớp 5 cho
học sinh trung bình, yếu đợc tốt hơn. Cụ thể đợc trình bày trong chơng III tiếp theo Ch ơng III
I.Mô tả một số bài tập, dạy học văn tả cảnh lớp 5
phù hợp trình độ học sinh
1. Những khó khăn của giáo viên trong việc học văn tả cảnh lớp 5
Trong quá trình lên lớp SGK là tài liệu bắt buộc còn sách giáo viên là tài liệu tham
khảo hỗ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy.
Song thực tế, phần lớn các bài soạn, hớng dẫn trong sách giáo viên cha thể đáp ứng
yêu cầu dạy thực tế của đối tợng học sinh ở từng lớp, từng vùng miền. Cách hớng dẫn
+ Học sinh tập nói, viết nháp thành đoạn, bài sau đó dựa vào dàn ý để trình
bày kết quả làm việc của mình.
- Kiểm tra sửa chữa văn bản.
+ Giáo viên nhận xét kết quả bài làm của học sinh.
+ Học sinh nhận xét, kiểm tra lại, sửa chữa bài làm của mình.
3. Một số biện pháp giảm khó cho các bài tập trong SGK tiếng việt lớp 5.
3.1. Chia nhỏ lệnh bài tập cho phù hợp với học sinh trung bình, yếu.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
Với những bài lệnh dài, khó tôi tiến hành chia nhỏ lệnh để học sinh thực hiện
từng buơc, cuối cùng thực hiện đợc mục đích, yêu cầu đề ra.
VD: Bài tập 2, SGK tiếng việt 5, tập 1, trang 12.
SGK đa ra yêu cầu, thứ tự trong bài văn trên có gì khác với bài Quang cảnh
làng mạc ngày mùa mà em mới học ? Từ hai bài văn đó hãy rút ra nhận xét cấu
tạo của bài văn tả cảnh?
Để giúp học sinh trung bình, yếu làm đợc bài tập chúng tôi chia thành các
yêu cầu:
1. Đọc bài văn Quang cảnh làng mạc ngày mùa.
2. Tác giả tả cảnh làng mạc ngày mùa trheo trình tự nào ?
3. Tác giả tả cảnh Hoàng hôn trên Sông Hơng theo trình tự nào?
4. Thứ tự miêu tả trong bài văn trên có gì khác nhau ?
5. Từ hai bài văn đó hãy rút ra nhận xét cấu tạo bài văn tả cảnh?
3.2 Diễn đạt lại hình thức bài tập cho phù hợp với trình độ của học sinh.
Ví dụ 1: Bài tập luyện tập trang 12 tiếng việt 5.
Nhận xét cấu tạo của bài Nắng tra.
Sau đây là bài tập giảm độ khó của chúng tôi
1.Em hãy đọc bài văn nắng tra và viết tiếp vào chỗ trong bảng để hoàn
chỉnh cấu tạo bài văn
Từ
Đến.
Tả
Đoạn 1
Từ
Đến.
Tả
Đoạn 2
Từ
Đến.
Tả
Đoạn 3
Từ
Đến.
Tả
Kết bài
Từ đến Nêu
3.3 Bổ sung thêm các câu hỏi gợi ý cho phù hợp trình độ học sinh trung bình,
yếu.
Ví dụ 1: Đề bài: Quan sát trờng em. Từ những điều quan sát đợc lập dàn ý cho
bài văn miêu tả ngôi trờng. ( Tiếng việt 5 trang 43 )
* Hớng dẫn của sách giáo viên.
- Một vài học sinh trình bày kết quả quan sát ở nhà.
- Học sinh lập dàn ý chi tiết, giáo viên phát bút cho 2-3 học sinh.
- Học sinh trình bày dàn ý. Mời một học sinh làm bài tốt trên giấy dán lên
bảng. Cả lớp bổ sung, hoàn chỉnh.
* Các câu hỏi gợi ý của chúng tôi.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Bài tập 2:
- Giáo viên yêu cầu bài tập.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
- Học sinh trao đổi mạnh, sau đó trình bày và đa ra đáp án đúng.
- Học sinh ra nhận xét cấu tạo bài văn tả cảnh qua hai bài văn trên.
*Hớng dẫn của tôi.
Bài tập 1: Các câu hỏi.
1. Bài văn gồm mấy đoạn?
2. Dựa vào đâu mà em có thể nhận biết đợc đó là một đoạn văn ?
3. Đoạn nào là phần mở bài ? Phần mở bài tác giả giới thiệu bao quát đặc
điểm gì của Huế lúc hoàng hôn ?
4. Kết bài là đoạn văn ? Phần kết bài tác giả đã nói lên cảm nhận về Huế ở
thời điểm nào ?
5. Thân bài là những đoạn nào ?
6. Đoạn 2, tác giả tả đặc điểm thay đổi màu sắc của sông Hơng từ lúc nào
đến lúc nào ? Những từ ngữ nào cho em biết điều đó ?
7. Đoạn 3, tác giả tả cảnh gì ?
- Giáo viên ghi bảng vắn tắt những ý học sinh trả vào nội dung từng phần của
bài văn Hoàng hôn trên sông Hơng.
+ Mở bài: Giới thiệu đặc điểm của Huế lúc hoàng hôn rất yên tĩnh.
+ Thân bài : Tả sự thay đổi sắc màu của sông Hơng, hoạt động của con ngời
trên sông, bên bờ sông từ lúc hoàng hôn đến khi thành phố lên đền.
+ Kết bài : Sự thức dậy của Huế sau hoàng hôn.
- Yêu cầu học sinh nhắc lại đoạn, nội dung từng đoạn của bài văn.
Bài tập 2:
1. Đọc bài văn " Quang cảnh làng mạc ngày mùa".
2. Tác giả tả quang cảnh làng mạc ngày mùa theo trình tự nào ?
Sau cơn ma
Mặt trời.
4. Viết tên các giai đoạn mà tác giả sử dụng khi quan sát cơn ma vào( )
cho phù hợp.
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
a. Bằng ( ) nên thấy những đám mây biến đổi trớc cơn ma, thấy ma rơi,
những thay đổi của cây cối, con vật, bầu trời, cảnh vật xung quanh khi ma
tuôn, lúc ma ngớt.
b. Bằng ( ) nên nghe thấy tiếng gió thổi ; tiếng ma ; tiếng sấm ; tiếng
hót của chào mào.
c. Bằng ( ) nên cảm thấy sự mát lạnh của làn gió nhuốm hơi nớc.
d. Bằng ( ) nên biết đợc mùi nồng, ngai ngái, cái mùi lạ, man mác của
những trận ma đầu mùa.
3.4.3. Hệ thống câu hỏi giúp học sinh trung bình, yếu lập dàn ý cho bài
văn.
Học sinh viết đợc một bài văn tả cảnh đúng cần phải lập đợc dàn ý chi tiết,
phải có sự quan sát cảnh vật một cách tinh tế, sáng tạo. Do vậy, muốn học sinh trung
bình, yếu lập đợc dàn ý chi tiết, với những từ ngữ, hình ảnh của riêng mình, giáo viên
phải xây dựng đợc hệ thống câu hỏi huy động các giác quan để thu nhận nhiều hình
ảnh, giúp học sinh lập dàn ý tốt sau khi các em đã quan sát cảnh vật theo yêu cầu của
từng đề bài.
Ví dụ 1: Tiết : Luyện tập tả cảnh( Tiếng Việt 5 trang 14).
Bài tập 2 : Lập dàn ý bài văn tả cảnh buổi sáng ( hoặc tra, chiều) trong vờn
cây( hay trong công viên, trên đờng phố, trên cánh đồng, nơng rẫy)
* Các câu hỏi gợi ý:
+ Mở bài:
1. Em định tả gì? ở đâu?
ngơi sau một ngày làm việc. Làn gió ( ).
c. Cái nắng nóng của buổi tra thật đáng sợ. Trong vờn cây na, cây mận( ) .
Con mèo ( ) Đàn gà con ( ) . Tra nắng, không một tiếng chim, không một làn gió.
Đờng làng, ngõ xóm ( ). Mọi ngời ( ). Đâu đó vẳng lại tiếng hát ru em.
Ví dụ 2: Tiết : Luyện tập tả cảnh ( Tiếng Việt 5, trang 83).
* Bài tập giảm độ khó.
Bài tập 2: Chọn viết một đoạn văn theo dàn ý văn miêu tả ngôi trờng theo gợi ý
sau:
Cách 1: Em hãy viết một đoạn văn ở phần thân bài cho bài văn miêu tả ngôi tr-
ờng theo gợi ý sau:
- Em chọn đoạn văn nào để viết?
- Trong đoạn văn đó em tả cảnh gì?
*******************************************************************************
Ngời thực hiện: Lơng Thị Hằng Trờng Tiểu học Hồng Quang
Sáng kiến kinh nghiệm
*************************************************************************************************************
- Cảnh ấy có những đặc điểm gì nổi bật?
a) Cây cối.
b) Màu sắc.
c) Trang trí.
d) Hoạt động của con ngời.
e) Những hoạt động khác.
Cách 2: Đoạn văn sau tả cảnh gì? Dựa vào nội dung em hãy viết tiếp một trong
hai đoạn thân bài cho bài văn miêu tả cảnh ngôi trờng.
- Thẳng phía cổng trờng vào là sân trờng, không rộng lắm nhng đây là thiên đờng
của chúng em sau mỗi giờ học. Giữa sân trờng ( ) .
- Trờng em có ba dãy lớp học xếp thành hình chữ U. Mỗi dãy có 10 phòng học.
Hành lang ( ).
II. Bài dạy thực nghiệm
Sau khi đã chọn đợc lớp thực nghiệm, tôi tiến hành soạn giáo án để dạy thực