Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn
cờ vua cấp tiểu học.
MỤC LỤC

Trang
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài 2
II. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 2
III. Các phương pháp nghiên cứu 4
B. PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận và thực tiễn 5
II. Thực trạng của đề tài 5
III. Biện pháp thực hiện nhằm phát triển môn cờ Vua 6
III. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 7
C. PHẦN KẾT LUẬN
I. Những bài học kinh nghiệm 8
II. Khả năng áp dụng 8
III. Những kiến nghị, đề xuất 8
TÀI LIỆU THAM KHẢO 9
Nguyễn Ngọc Lâm
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn
cờ vua cấp tiểu học.
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Giáo dục thể dục thể thao là một mặt giáo dục toàn diện trong nhà trường xã
hội chủ nghĩa. Người giáo viên giảng dạy thể dục không chỉ rèn luyện cho các em
nâng cao sức khỏe, phát triển các tố chất mà còn giáo dục cho các em phát triển trí
tuệ và những đức tính tốt đẹp như tính kiên trì vượt khó, tính kỷ luật tự giác, tính
đồng đội trong thể thao, lòng quyết tâm dũng cảm. Xuất phát từ mục tiêu giáo dục
hiện nay là: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”. Để có được
những nhân tài cho đất nước ở những môn học khác nhau. Việc bồi dưỡng nhân tài

Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn
cờ vua cấp tiểu học.
STT Khối Thứ hai Thứ ba Thứ tư Thứ năm Thứ sáu
01 4,5 16 giờ -
17 giờ
16 giờ -
17 giờ
16 giờ -
17 giờ
02 1, 2, 3 16 giờ -
17 giờ
16 giờ -
17 giờ
4. Cấu trúc chương trình:
Nội dung giảng dạy
Lý
thuyết
Thực
hành
Bài tập, tự
học
1. Luật Cờ Vua 2 - -
2. Các tri thức cơ bản trong Cờ Vua 2 2 -
3. Lý thuyết cờ tàn 1 3 2
4. Lý thuyết khai cuộc 1 3 2
5. Lý thuyết trung cuộc 1 3 2
6. Cờ thế 1 3 2
5. Nội dung bồi dưỡng:
Bài 1: Luật Cờ Vua (lý thuyết: 2 giờ)
Giới thiệu môn học Cờ Vua. Vị trí vai trò của Cờ Vua trong nền thể thao Việt Nam.

Giới thiệu một số đòn phối hợp cơ bản.
Thực hành: giai đoạn trung cuộc ván đấu (3 giờ) (các đòn phối hợp tại cả 3 nhóm)
Bài tập + tự học (2 giờ)
Bài 6: Cờ thế (lý thuyết 1 giờ)
Khái niệm, đặc điểm, tính chất, phân loại, vị trí và vai trò của cờ thế trong việc
nâng cao khả năng tư duy của người chơi.
Giải quyết nhiệm vụ.
Các bài tập cờ thế trong nhóm cờ thế.
Nguyễn Ngọc Lâm
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn
cờ vua cấp tiểu học.
Thực hành: giải bài tập cờ thế (3 giờ)
III. CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Phương pháp khảo sát, điều tra:
2. Phương pháp kể chuyện, nêu gương các điển hình thể thao:
3. Phương pháp tuyển chọn, luyện tập thực hành:
4. Phương pháp thi đấu và trò chơi nhằm phát huy tính tích cực:
B. PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN:
Qua quá trình tham khảo và nghiên cứu tài liệu việc dạy học không chỉ phụ
thuộc nội dung dạy học mà còn phụ thuộc vào phương pháp giảng dạy. Đặc biệt là
môn cờ vua các em ở cấp tiểu học còn lạ lẫm hơn đối với các môn học khác. Bởi
vậy người giáo viên phải có nhiệm vụ giúp các em phát triển trí tuệ một cách tự
nhiên các bài tập thực hành khác nhau trong bộ môn cờ vua. nhằm giúp các em có
năng lực tư duy, sáng tạo trong học tập, tính hiếu thắng trong các môn học cũng
như tự kể chuyện. Nhờ những năng lực này, các em biết sử dụng bộ môn này làm
công cụ, giao tiếp, học tập. Giúp các em bổ sung kiến thức, rèn luyện tư duy và qua
đó hình thành nhân cách cho học sinh.
Nguyễn Ngọc Lâm
Sỏng kin kinh nghim: Mt s kinh nghim bi dng hc sinh nng khiu mụn

Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn
cờ vua cấp tiểu học.
Là giáo viên chuyên trách Thể dục dạy toàn khối lớp nên có điều kiện trò
chuyện, quan sát, điều tra thu thập thông tin về sở trường năng khiếu của các em ở
lớp và từ đó dễ dàng phân loại học sinh theo sở trường năng khiếu.
Ngay từ buổi tập đầu tiên của bộ môn nhất thiết phải gây hứng thú cho học
sinh với bộ môn bằng nhiều phương pháp khác nhau, nói chuyện ngoại khoá, kể
chuyện về các môn thể dục, thể chất,…
Cho các em thấy được tác dụng của nó: Môn cờ vua cũng là môn học nhằm
phát huy tính tích cực của học sinh và phát triển tính tư duy cho học sinh, tính sáng
tạo, tính tự lập, tính hiếu thắng trong các cuộc giao đấu giữa các môn thể thao.
2/ Tiến hành thi tuyển chọn:
- Tổ chức thi Hội khoẻ Phù Đổng cấp trường.
- Chọn những em có thành tích cao nhất của từng lớp (1, 2, 3) và lớp (4, 5)
- Có thể trạng sức khoẻ tốt, tố chất thể lực tốt.
- Có sức khoẻ tốt không bệnh tim mạch hoặc một số bệnh bẩm sinh khác,…
3/ Công việc huấn luyện:
a. Ban giám hiệu nhà trường
Ban giám hiệu nhà trường cần thường xuyên nhắc nhở để học sinh nhằm
phát triển bộ môn này một cách thiết thực. Để nâng cao và phát triển môn cờ vua
thì học sinh thường xuyên tập luyện. Nhà trường nên tổ chức giải đấu cờ vua trong
nhà trường hoặc giữa các khối lớp với nhau. Đó là động lực lớn để mỗi học sinh tự
khẳng định mình trong những lần tổ chức giải giữa các cá nhân với nhau trong nhà
trường.
b. Giáo viên
Giáo viên là người cung cấp kiến thức cho học sinh, luôn sát cánh bên học
sinh trong việc phát triển bộ môn.
- Thường xuyên tự học hỏi, tự bồi dưỡng trau dồi kiến thức
- Thường xuyên rèn luyện bộ môn cho chính bản thân, đó chính là tấm gương
sáng cho học sinh noi theo.

mê hơn, tích cực tự giác khi giáo viên giao bài tập và luyện tập các em đều hoàn
Nguyễn Ngọc Lâm
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn
cờ vua cấp tiểu học.
thành tốt. Sau mỗi buổi tập luyện các em hăng say hơn- vui mà học- học mà vui,
không chỉ nâng cao trí tuệ mà có tính giáo dục cao. Nhiều khi do thay đổi kế hoạch
nên có những tiết bồi dưỡng cờ vua phải nghỉ các em đều tiếc vì mất một giờ học
bổ ích và lý thú.
IV. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
1. Về Giáo dục: * Kết quả sau khi thực hiện đề tài: “Một số kinh nghiệm
bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn cờ Vua cấp tiểu học ”
- Áp dụng phương pháp tính tích cực tự giác của học sinh trong giờ học thể
dục nói chung và luyện tập cờ vua nói riêng. Tôi nhận thấy thành tích của các em
nâng lên rõ rệt. Đặc biệt ý thức tự giác trong luyện tập rất cao. Gần như 100%. Các
em đi học đều mang cờ vua đi học, để giờ tiết ra chơi giữa giờ được chơi cờ vua.
- Kết quả học sinh thi đấu cờ Vua năm học 2013 – 2014 như sau:
Năm học
Cấp trường Cấp huyện Cấp tỉnh
Dự thi Đạt Dự thi Đạt Dự thi Đạt
2013 – 2014 10 4 4 3
(2 giải II)
(1giải III)
1 1
(giải III)
2. Về xã hội:
Thông qua hoạt động dạy môn Thể dục nói chung và việc bồi dưỡng học năng
khiếu môn cờ vua nói riêng, học sinh biết thêm nhiều kiến thức rất gần gũi với thưc
tế góp phần rèn luyện các thao tác tư duy. Giúp các em vận dụng trong cuộc sống
hàng ngày, rèn luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng
và Tổ quốc; giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của

Nguyễn Ngọc Lâm
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn
cờ vua cấp tiểu học.
Trên đây là một số ý kiến của tôi nhằm phát triển bộ môn cờ vua trong
trường Tiểu học Long Thạnh. Rất mong sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô đồng
nghiệp để việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn cờ vua huyện nhà ngày càng tốt
hơn, đạt thành tích cao hơn ở các giải cấp tỉnh.
Xin chân thành cảm ơn.
Long Thạnh, ngày 25 tháng 3 năm 2014
Người thực hiện

Nguyễn Ngọc Lâm
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Avơbách - Kỹ thuật cờ tàn - Hội cờ Việt Nam - 1986.
2. B.Extrin - Lý thuyết và thực hành Cờ Vua - Người dịch: Phùng duy quang -
NXBTDTT - 1996.
3. Cờ Vua nghệ thuật trung cuộc - Ban chuyên môn kỹ thuật - Liên đoàn cờ TP Hồ
Chí Minh - 1996.
4. Dlôtnhic - Cờ Vua - Khoa học kinh nghiệm trình độ - Người dịch Đàm Quốc
Chính.
5. Hội cờ TP Hồ Chí Minh - Ván cờ Ý yên tĩnh và sôi động - NXB TDTT 1990.
6. Kỳ quân - Tự học chơi Cờ Vua - NXB Đồng Tháp 1994.
Nguyễn Ngọc Lâm
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn
cờ vua cấp tiểu học.
7. Koplentz Cờ Vua: Chiến thuật - chiến lược mấy bài học cơ bản - Liên đoàn Cờ
TP.Hồ Chí Minh 1993.
8. Kotop - Làm thế nào để trở thành đại kiện tướng - NXB Matxcơva 1988.
9. Luật thi đấu cờ vua quốc tế
10. Nguyễn Văn Giảng - Lương Trọng Minh - Học chơi cờ - NXBTDTT.