H 0' tv
Ì Ơ 0 5
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NH ÂN VÀN
H Ổ T H Ị H Ổ N G A N H
BÁO CHÍ VIỆT NAM ĐÂU TRANH
■
CHỐNG NHỮNG QUAN ĐIEM s a i t r á i
TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY
■
CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ
MÃ SỐ: 5 . 04 . 30
L U Ậ N V Ã N T H Ạ C s ĩ B Á O C H Í
ĐAI H O C Q U Ố C GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
ì
i / _ 1 2 /
N g ư ờ i h ư ớ n g d ẫ n k h o a h ọ c :
P h ó g iá o s ư , T i ế n s ỹ v ũ V Ă N H I Ể N
HÀ NỘI - 2005
Mở đầu
C h ư ơ n g 1 : K h á i luận v ề quan đ iểm sai trái và v ai trò c ủ a b á o c h í V iệt
Nam trong v iệc đấu tranh chốn g quan điểm sai trái
1 .1 . K h á i n iệm v ề q u a n đ iểm sai trái v à đấu tranh c h ố n g q u a n đ iểm sai trái
1 .2 . N h ữ n g n h â n t ố tác đ ộ n g đ ế n v iệ c h ìn h th àn h n h ữ n g q u an đ iể m sai trái
1.3. Sự cần thiết của việc đấu tranh chống quan điếm sai trái và vai trò của
báo ch í trong v iệc đấu tranh này
C h ư ơ n g 2 : B iể u h iện c ủ a n h ữ n g q u an đ iể m sai trái v à th ự c trạn g tìn h hìn h
đấu tranh chống những quan điểm sai trái của báo c h í Việt Nam
2 .1 . N h ậ n d ạ n g n h ữ n g q u a n đ iể m sa i trái
2 .2 . T h ự c trạn g b á o c h í V iệ t N am c h ố n g c á c q u a n đ iểm sai trái
T B C N
T B C N
X H C N
X H C N
3
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sự n g h iệp c á c h m ạ n g c ủ a c h ú n g ta d o Đ ả n g C ộ n g sản V iệ t N am lãnh
đ ạ o là c u ộ c hành trìn h k h ô n g n g ù n g đ ổ i m ớ i, sá n g tạo, tự g iá c thực h iệ n b ằ n g
đ ư ợ c m ụ c tiê u d â n g ià u , n ư ớ c m ạ n h , x ã h ộ i c ô n g b ằ n g , d â n c h ủ , v ăn m in h .
T r o n g sự n g h iệ p v ĩ đại đ ó , th ự c h iê n ch ứ c n ă n g c a o c ả là n gư ờ i c ổ đ ộ n g tập
th ể , tu y ê n tr u y ền tập th ể và tổ c h ứ c tập thể, b á o c h í c á c h m ạ n g V iệt N a m đã
th ự c sự là c ô n g cụ sắ c b é n c ủ a Đ ả n g , củ a N h à n ư ớ c và c ủ a nhân d â n tro n g x â y
d ự n g v à b ả o v ệ T ổ q u ố c , đ ặ c b iệ t là trong v iệ c đ ịn h h ư ớ n g d ư lu ận xã h ộ i.
Đ ể địn h h ư ớ n g d ư lu ậ n , tạo sự đ ổ n g thu ận trong x ã h ộ i, b á o c h í thưừn g
x u y ê n g ặ p và th ư ờ n g x u y ê n g ó p p hần g iả i q u y ế t n h ữ n g q u a n đ iể m lệ c h lạ c . sai
trái. T r o n g lĩn h v ự c h o ạ t đ ộ n g n à y , b á o c h í V iệt N a m đã th u đ ư ợ c n h iề u k ết
quả tố t đ ẹ p n h ư n g đ ồ n g thờ i c ũ n g c ò n n h iều m ặt h ạn c h ế . Đ ã th ế , y ế u tố tiêu
cự c củ a q u á trìn h h ộ i n h ập q u ố c t ế thư ờ n g x u y ê n tá c đ ộ n g đ ế n q u a n đ iểm , tư
tư ở n g c ủ a c án bộ và n h ân d ân ta. V ậ y n ê n tá c g iả lự c c h ọ n vấn đ ề "báo c h í
V iệ t N a m đấu tranh c h ố n g nh ữ n g q u a n đ iểm sai trái” là m đ ề tài lu ậ n văn thạc
s ỹ đ ể vừa g ó p p h ầ n v à o n h iệm vụ c ơ b ả n , lâ u d ài v ừ a th ự c h iệ n n h iệ m vụ
th ư ờ n g x u y ê n , trước m ắ t c ủ a h ệ th ố n g b á o c h í V iệ t N a m .
2 . Tình hình nghiên cứu
C h ố n g n h ữ n g q u an đ iể m sa i trái là m ộ t v ấn đ ề k h ô n g m ớ i v à đã c ó
k h ô n g ít n h à n g h iên cứu k h o a h ọ c qu an tâm đ ế n . H ầu h ết c á c đ ề tài k h o a h ọ c
h o ặ c c á c b ài b á o đã đ ề c ậ p đ ế n như “Đ ấ u tranh c h ố n g D iễn b iế n h o à b ình trên
c á c p h ư ơ n g tiện th ô n g tin đ ại c h ú n g ” củ a P G S , T S V ũ H iền , “ N h ậ n d iện c á c
q u a n đ iểm sai trái, th ù đ ịc h h iệ n n a y ” c ủ a B an T ư tươ n g V ă n h o á T ru n g ươ n g ,
m ộ t s ố đ ề tài k h o a h ọ c tr o n g n g à n h c ô n g a n, củ a c á c c ơ q u a n c h ứ c n ă n g k h á c
- N g h iê n cứ u h o ạ t đ ộ n g củ a c á c c ơ q u a n b á o c h í n ư ớ c ta tro n g đấu tranh
v ớ i n h ữ n g q u a n đ iểm s a i trái.
4 .2 . P h ạ m v i n g h iê n c ứ u
- L u ậ n v ă n n g h iên cứu thự c trạng h o ạ t đ ộ n g b á o c h í đ ấu tranh với
n h ữ n g q u an đ iểm sai trái từ n ă m 2 0 0 1 (từ sau Đ ạ i h ộ i IX ) đ ế n n ăm 2 0 0 4 trên
b á o N D , C A N D , A N T G , T ạ p c h í c s , B á o Q Đ N D .
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5 .1 . C ơ s ở lý lu ậ n
L u ậ n văn lấ y C N M á c - L ê n in , tư tư ở n g H ồ C h í M in h , đ ư ờ n g lố i, c h ín h
sách c ủ a Đ ả n g , p h á p lu ật củ a N h à nư ớ c ta về c ồ n g tá c tư tư ở n g v à h o ạ t đ ộ n g
b á o c h í là m c ơ s ở lý lu ậ n v à p h ư ơ n g p háp lu ậ n ch ủ y ế u .
5 .2 . C á c p h ư ơ n g p h á p c ụ th ẻ
L u ậ n văn đ ư ợ c th ự c h iện trên c ơ sở p h ư ơ n g p h á p d u y vật b iệ n c h ứ n g ,
d u y vật lịc h sử k ế t hợp với tổn g k ết k in h n g h iệm th ự c tiễ n , th ố n g k ê , s o sá n h ,
phân tíc h -tổ n g h ợ p h ộ i th ả o k h o a h ọ c đ ể là m rõ n h ữ n g vấn đ ề và trìn h b ày m ọ t
c á c h lo g ic .
6 . N h ữ n g đ ó n g g ó p c ủ a lu ậ n v ă n
- L à m rõ n h ữ n g b iể u h iện lệ c h lạ c v ề q u a n đ iế m , tư tư ờ n g củ a m ộ t b ộ
phận c á n b ộ , n h â n d â n ta.
- Đ á n h g iá m ộ t c á c h c ơ bản n h ữ n g k ế t q u ả đạt đ ư ợ c và n h ữ n g h ạn c h ế
củ a b á o c h í c á c h m ạ n g v ớ i c u ộ c đ ấu tranh c h ố n g n h ữ n g q u a n đ iểm sa i trái.
- N ê u đ ịn h hư ớ n g v à c á c giả i p h áp c ơ b ản đ ể n â n g ca o h iệu q u á đấu
tranh c h ố n g q u a n đ iểm sai trái.
N g o à i p h ầ n m ở đ ầ u , kết lu ậ n và dan h m ụ c tài liệ u iha m k h ả o , lu ận vãn
đ ư ợ c bô' cụ c g ồ m 3 c h ư ơ n g :
Chương 1: Khái luận về quan điểin sai trái và vai trò của
báo chí Việt Nam trong việc đấu tranh chống quan điểm sai trái
Chương 2: Biêu hiện của những quan điểm sai trái và thực
trạng tình hình đấu tranh chống những quan điểm sai trái của
báo chí Việt Nam
m un v à th ủ đ o ạ n d iễn b iến c ủ a c á c th ế lự c thù đ ịch " .
8
C h ỉ th ị 1 2 C T /T W n g à y 1 7 /1 0 /1 9 9 7 v ề tiếp tục đ ổ i m ớ i và tă n g cư ờ n g
sự lã n h đ ạ o , q u ả n lý c ô n g tác b á o c h í, x u ấ t bản n h ấ n m ạ nh: "Phải đ ảm bảo
tín h tư tư ở n g , tín h ch â n thật, tính nhân d ân , tín h c h iế n đ ấu và tính đa d ạ n g , c ó
trách n h iệm h ình th à n h dư luận x ã h ộ i là n h m ạ n h , g ó p p h ẩn tăng c ư ờ n g sự
đ o à n k ế t n h ất trí v ề tư tư ở n g , ch ín h trị v à tin h thần trong nhân d â n . K iê n q u y ế t
đấu tranh v ớ i c á c q u a n đ iểm sai trái, th ù đ ịch , k h ắ c p h ụ c c á c b iế u h iệ n th ư ơ n g
m ạ i h ó a , x a rời tô n c h ỉ, m ụ c đ íc h và c á c b iể u h iện tiêu c ự c , lệch lạc k h ác".
C h ỉ thị 0 5 /C T -T W củ a B a n C h ấ p h à nh T r u n g ư ơ n g v ề tăng cư ờ n g c u ộ c
đấu tranh c h ố n g c á c lu ậ n đ iệ u sa i trái v à c á c h o ạt đ ộ n g tán p hát tài liệu ch ố n g
V iệ t N a m đ ề c ậ p đ ế n n h ữ n g lu ận đ iệu sai trái: “ M ộ t s ố ngư ờ i tr o n g đ ó c ó cả
m ột s ố c á n b ộ , đ ả n g v iê n đã v iế t và tán p hát n h iề u tài liệu ch ố n g đố i dưới
d ạ n g “ nhật k ý ” , “ đ ố i th o ạ i”, “ g ó p ý k iế n ” , th ư k h ẩ n , lờ i k êu g ọ i M ộ t s ố tài
liệ u p h ản đ ộ n g c ủ a n ư ớ c n g o à i đ ã đư ợ c tr u y ền tay v à tán p hát ớ tr o n g n ư ớ c.
N ộ i du n g n h ữ n g tài liệ u n à y c h ứ a đ ự n g n h ữ n g q u a n đ iể m s a i trái, tập trung
v à o m ộ t s ố vấn đ ề ch ủ y ế u là p hủ đ ịn h C N M ấ c -L ên in , tư tư ớ n g H ồ C h í M in h ,
phủ đ ịn h c o n đ ư ờ n g X H C N , phủ đ ịn h sự lãnh đ ạ o c ủ a Đ ả n g , đ ò i x o á b ó Đ iề u
4 c ủ a H iế n p h á p , đ ò i đ ổ i tên Đ ả n g , tên n ư ớ c, đ ò i ra b á o và n h à x u ấ t bản tư
n h â n ”
T ừ c á c h th ê h iện "quan đ iể m sai trái" tro n g c á c văn b án c ủ a Đ ả n g . N h à
n ư ớ c , cho thấy : Những quan điểm sai trái là những quan điểm đi chệch hoặc
đi ngược lại với chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Nlĩững quan điểm này được hình tlĩànlĩ do sự tác động của những yếu tố
khách quan hoặc chủ quan, cỏ ảnh hưởng trực tiếp đến sự Ổn định về chính
trị, tư tưởng và sự tồn tại của một chế độ.
N h ư v ậ y , c ó thể n ê u k h á i n iệm v ề q u a n đ iể m sai trái: Quan điểm sai
trái là nhận thức của con người có cái nhìn thiên lệch, phiến diện không
đúng với định hướng tư tưởng của Đảng, Nhà nước CHXHCN Việt Nom,
9
1.1.2. Về đấu tranh chống quan điểm sai trái
N g h ị q u y ế t 3 8 4 /H Đ B T n g à y 5 /1 /1 9 9 0 c ủ a H ộ i đ ổ n g B ộ trư ớng vể tăn g
cư ờ n g cô n g tá c q u ả n lý b á o c h í, x u ấ t b ản k h ắ n g đ ịn h “ B á o c h í, x u ấ t bản c ó vị
trí q u a n trọng đ ặ c b iệt trên m ặ t trận tư tưởng và vãn h o á , g ó p phần đ ẩ y m ạ nh
c ô n g c u ộ c đ ổ i m ớ i. X â y d ự n g và b ả o vệ T ổ q u ố c X H C N , đấu tranh với n h ữ n g
q u a n đ iể m sa i trái v à c á c hành đ ộ n g phá h o ại củ a c á c lự c lư ợ n g thù đ ịch , g ó p
phần g iữ v ữ n g A N C T ” .
H iế n p h áp n ă m 1 9 9 2 c ủ a n ư ớ c ta c ó g h i " N g h iê m c ấ m n h ũ n g h oạt đ ộ n g
văn h ó a , th ô n g tin là m tổn h ạ i lợ i ích q u ố c g ia , p h á h o ạ i n h â n c á c h đ ạ o đ ứ c,
lố i s ố n g tốt đ ẹp c ủ a x ã hội V iệt N a m " (Đ iều 3 3 ). T in h thần n à y đã đ ư ợ c cụ thể
h óa q u a n h iều v ă n b ả n p h á p luật k h á c , tạ o ra m ộ t h ìn h lan g p h áp lý h ết sức
quan trọ n g c h o c ồ n g tá c đấu tranh c h ố n g n h ữ n g q u a n đ iểm sai trái trong tìn h
hìn h h iệ n n ay.
N h ữ n g n ă m g ầ n đ â y , m ộ t s ố đ ố i tượn g cự c đ o a n q u á k íc h b ất m ãn
c h ín h tri đ ã lợi d ụ n g q u y ề n tự d o n g ô n lu ậ n , tư d o b á o c h í đ ể x â m h ai đ ến lơi
ích củ a c á c c ơ q u a n n h à n ư ớ c, c á c c á n h â n , tổ c h ứ c c h ín h trị. C ò n n h iề u đ ố i
tư ợ n g lợ i d ụ n g tự d o n g ồ n lu ậ n , tự d o b á o c h í đ ể tu y ê n tr u yền g â y tâm lý bất
an, lo lắ n g c ủ a n h â n d â n , g â y p h ư ơ n g h ại lợ i íc h vật chất và tin h thần c h o nh ân
dân. N h ữ n g n ộ i d u n g n à y v i p h ạ m Đ iề u 2 5 8 c ủ a B ộ lu ậ t H ìn h sự. L u ậ t B áo c h í
sử a đ ổ i, b ổ su n g n ă m 1 9 9 9 q u y đ ịn h "K h ôn g đ ư ợ c k ích đ ộ n g b ạ o lự c , tuyên
tru y ền c h iế n tranh x â m lư ợ c , g â y h ận thù g iữ a c á c d â n tộ c và c á c n ư ớ c, k íc h
đ ộ n g d â m ô , đ ồ i trụ y , tội á c , k h ồ n g đ ư ợ c tiết lộ b í m ậ t nhà n ư ớ c, b í m ật quâ n
sự, an n in h k inh t ế đ ố i n g o ạ i K h ô n g đ ư ợ c th ô n g tin sa i sự th ật, x u y ê n tạc,
vu k h ố n g n h ằ m x â m p h ạ m danh d ự c ủ a tổ c h ứ c , d a n h dự n h ân p h ẩ m c ủ a c ô n g
dân".
11
Do vậy, chúng ta có thể hiểu đấu tranh chống những quan điểm sai trái
là việc thực thi những nhiệm vụ đã được quy định trong Hiến pháp và pháp
luật nước Cộng hoà XHCN Việt Nam. Lực lượng tham gia đấu tranh chống
quan điểm sai trái là các cơ quan thông tấn báo chí, các cơ quan chức nũng
y ê u c ầ u , đ ò i h ỏ i k h á c h q u a n c ủ a c ô n g c u ộ c đ ổ i m ớ i. C h ín h s á c h c á n b ộ c ò n
n h iề u bất h ợ p lí, k h ô n g p h ù hợ p v ớ i thự c tế, chư a p hù hợp với y ê u cầ u , đ ò i hòi
k h á ch q u an củ a n h iệm vụ m ớ i. M ặt k h á c d o sự q u ả n lý lò n g léo c ủ a c á c c ấp,
c á c n g à n h n ê n hầu hết tâm lý c á n b ộ c ó h iệ n tượn g ỳ, ít phấn đ ấ u , h a y xét n ét,
tư tưởng p h ân b ì, s o sá n h , đàm tếu h o ặ c n ịn h h ó t cá n b ộ c ấ p trên , trù ú m cán
b ộ c ấ p d ư ớ i, n ả y s in h h iệ n tư ợ n g m ấ t đ o à n k ế t ĩr o n g n ộ i b ộ đơn vị. T rong khi
đ ó v iệ c b ố trí, sử d ụ n g cán bộ còn n ặ n g về c ơ c ấ u , cán b ộ c ó c h ứ c q u y ền
th ư ờ n g đ ả m n h ậ n n h iều v ị trí k h á c n h a u d o v ậ y k h ó c ó đủ đ iề u k iệ n đ ể n ắm
sát s a o tìn h h ình v ớ i c ô n g v iệc , b a o q u á t đ ư ợ c h ế t c ổ n g v iệc . N h iều chủ
trương, ch ín h s á c h củ a Đ ả n g v à N h à n ư ớ c ban hành n h ư n g d o b ộ m á y tổ ch ứ c
c ò n c ó m ặt y ế u k é m , c ồ n g kền h d ẫ n đ ế n v iệ c c h ậ m triển khai c h ín h sá ch ,
th ậ m c h í triển k h a i k h ô n g đ ú n g , là m ảnh h ư ở n g u y tín , g â y x ó i m ò n lòn g tin
trong n h â n dân.
H iệ n n a y , c á c th ế lự c thù đ ịc h đ a n g âm m u n tăng c ư ờ n g lô i k é o , m ua
c h u ộ c đ á n h n g ư ờ i v à o n ộ i b ộ , v à o h à n g n g ũ cá n b ộ lã n h đ ạ o c á c c ơ q u an
Đ ả n g , N h à n ư ớ c. V ì v ậ y , đ â y ch ín h là n ơ i tiề m ấn n g u y c ơ m ất ổn địn h c h ín h
trị phụ th u ộ c v à o m ứ c đ ộ sai lầm tr on g b ố trí, s ử d ụ n g cá n b ộ v à o c á c vị trí
k h á c n h au.
- L ú n g tú n g , bị đ ộ n g đ ố i p h ó v ớ i n h ữ n g lệch lạ c v ề tư tư ở n g c h ính trị
trong x ã h ộ i v à tr o n g h ệ th ố n g c h ín h trị. Đ ả n g và N h à n ư ớ c ta rất quan tâm
đ ế n c ô n g tác lý lu ậ n n ê n đ ã c ó n h iề u tiến b ộ v ề m ặ t n à y . T u y n h iê n đ ánh g iá
13
th ự c c h ấ t c ô n g tác lý lu ậ n vẫn c h ư a th e o k ịp với tìn h h ìn h thự c tiễn . M ộ t tro n g
n h ữ n g n g u y ê n n h â n đ ó là d o trình đ ộ m ộ t b ộ p h ận c á n b ộ c ò n bảo th ủ , lười
n g h iên c ứ u , h ọ c tập n ê n ch ậ m đ ổ i m ớ i tư d u y và b ắt k ịp với tìn h h ình thực tế.
S ự thiếu th ố n g n h ất c a o v ể lí lu ậ n , q u an đ iể m trên m ộ t s ố vấn đ ể c ơ bán liên
q u an đ ế n đ ư ờ n g lố i, c h ủ trương c ủ a Đ ả n g , d ẫn đ ế n tìn h trạng lú n g túng, ch ậ m
c ụ th ể h ó a thành c h ín h sá ch cụ thế n ên p h át h u y tá c d ụ n g k é m . Đ â y là đ iế m
y ế u m à c á c t h ế lự c th ù đ ịc h lợ i d ụ n g đ ể tuy ê n tr u y ề n p h á h o ạ i. M ặt k h ác
n h ữ n g b iể u h iện lệ c h lạ c v ề tư tư ở n g , c h ính trị k h ô n g đ iề u ch ỉn h , u ốn nắn k ịp
lí tư ở ng c ộ n g sản, m ơ h ồ lậ p trườn g g ia i cấp. tạo k h u y n h h ư ớ n g d ân c h ủ tư sản
đ ể phân h o á trong Đ ả n g , c h ệ c h h ư ớ n g , d ần dần Đ ả n g , N h à nước ta “tự diễn
b iến ” , “tự đ ổ i m à u ” v à sụ p đ ổ th e o phư ơ n g th ứ c “ d ù n g C ộ n g sản lật đ ổ C ộn g
sản” .
C á c q u a n đ iểm sai trái thư ờ n g đ án h th á n g v à o n ề n tảng tư tư ớ n g , lí lu ận
của Đ ả n g là C N M á c - L ê n in v à tư tưởn g H ổ C h í M in h , phủ n h ậ n vai trò, sứ
m ệ n h lịch sử củ a g ia i cấp c ô n g nh ân, b ồ i n h ọ lịc h sử n h ằ m từ n g bư ớ c x o á b ỏ
C N M á c - L ê n in và tư tư ở n g H ổ C h í M in h . C á c h ư ớ n g tác đ ộ n g chủ y ế u là:
x u y ê n tạ c c ư ơ n g lĩn h , đ ư ờ n g lối củ a Đ ả n g , p hủ n h ận c o n đ ư ờ n g đ i lên C N X H
và n g u y ê n tắc tậ p tru n g d ân ch ủ của Đ ả n g ta; tập trung tá c đ ộ n g vào đ ộ i ngũ
cán b ộ , đ ả n g v iên c ủ a Đ ả n g , đ án h v à o n iề m tin c ộ n g sản v ì th e o c h ú n g , n gườ i
đ ả n g v iên c ộ n g sả n m ất n iề m tin sẽ m ất tất c ả , đ ồ n g thời tác đ ộ n g v à o n iề m tin
cù a n h â n dân đ ố i vớ i Đ ả n g . N h ằ m m ụ c đ íc h c ó c h ủ ý v à o nhận th ứ c củ a nhân
dân v ề tình h ìn h x ã h ộ i m à đ ố i tư ợ n g tác đ ộ n g ch ín h là nh ữ n g n g ư ờ i c ó thái đ ộ
d a o đ ộ n g , n h ữ n g n g ư ờ i c ó trình đ ộ th ấp k é m , c ự c đ o a n , c ơ h ộ i ch ín h trị. c ó
bản c h ấ t c h ín h trị n o n k é m . B iệ n p h áp tác đ ộ n g c ó c h ủ ý th ư ờ n g là c á c b iện
15
pháp d iễn b iế n thầm lặn g , từ từ, n h u n g lụ a như: T h â m nhập n ộ i b ộ , phá hoạ i tư
tư ở n g , g â y c h ia r ẽ, li g ián , tác đ ộ n g c h u y ể n h oá từ b ê n tron g; T iếp cậ n , th âm
n h ập sâ u v à o đ ộ i ngũ c á n b ộ lãnh đ ạ o , q u ả n lí, c á c nhà k h o a h ọ c . n h ũ n g người
th am g ia h o ạ c h đ ịn h đ ư ờ n g lố i, c h ính sách phát triển k in h tế , x ã h ộ i n h ầ m tác
đ ộ n g , c h i p h ố i v iệ c h o ạ c h đ ịn h c á c c h ủ trương, c h ín h sá ch lớ n c ù a Đ ả n g và
N h à n ư ớ c th e o h ư ớ n g tá c h rời vai trò lã n h đ ạ o củ a Đ ả n g , p hát triển k in h tế -
x ã h ộ i, c ả i cá c h lu ậ t p h á p th e o h ư ớ n g T B C N ; T h ô n g qu a c á c chư ơ n g trình đ à o
tạo, h ợp tá c, h ỗ trợ, th a m q u a n , du lịc h từ n g bước tìm c á c h thự c h iệ n ý đ ồ
nắm đ ộ i n g ũ c á n b ộ là m n ò n g c ố t c h o quá trình c h u y ể n h o á c h ín h trị ớ V iệ t
N a m .
- H o ạ t đ ộ n g ch ố n g phá c ủ a n h ữ n g phần tử c ơ h ộ i c h ính trị, c h ố n g Đ á n g
ở tron g n ư ớ c v à n ư ớ c n g o à i. C ác đ ố i tư ợ n g c ơ h ội c h ín h trị tron g n ư ớ c soạn
th ảo đ ơ n thư , k h iếu n ạ i gử i đ ế n c á c đ ồ n g ch í lãn h đ ạ o c ơ q u an Đ ả n g , N h à
c h ố n g q u a n đ iểm sa i trái, thù đ ịch là m ộ t p h ầ n q u a n trọng c ủ a cô n g tá c tư
tư ở n g, là m ộ t tron g n h ữ n g lĩn h vực trọ n g y ế u c ủ a Đ ả n g đ ê lãnh đ ạ o cách
m ạ n g , tu y ê n tru y ề n , g iá o d ụ c đ ộ n g v iên và tố ch ứ c nhân dân th ự c h iệ n cá c
n h iệ m vụ c á c h m ạ n g tr o n g từ ng g iai đoạn . Đ ổ n g c h í N ô n g Đ ứ c M ạ n h , T ổ n g bí
thư Đ ả n g C ộ n g sả n V iệ t N a m đã phát b iể u :" N h iệm vụ trực tiế p , thư ờ n g x u y ê n
và trọ n g y ế u củ a toàn b ộ h o ạ t đ ộ n g tư tư ở n g v ã n h ó a c ủ a Đ ả n g g iá o d ụ c chín h
trị, tư tưở n g , n â n g c a o k iế n th ứ c, rèn lu y ệ n đ ạ o đ ứ c cá c h m ạ n g , lố i s ố n g tron g
sạch , là n h m ạ n h , b ồ i d ư ỡ n g v à x â y d ự n g p h ẩ m ch ấ t b ản s ắ c c a o đ ẹ p củ a văn
h ó a d ân tộ c trong m ỗ i c o n n g ư ờ i V iệ t N a m , đ ồ n g thời k iên cư ờ n g c h ố n g C N
cá n h â n , tư tưởn g v à h à n h v i c ơ h ộ i, th ực d ụ n g đ a n g c ó n g u y c ơ p hát triển
tron g đ ờ i s ố n g x ã h ộ i, tr o n g b ộ m á y c ủ a c ả h ệ th ố n g c h ín h trị" .[1 5 ]
17
Đ ấ u tran h c h ố n g c á c q u an đ iể m sai trái là m ộ t p h án q u a n trọng trong
đấu tranh tư tư ở n g , c ó tác đ ộ n g to lớ n tới sự p hát triển c ủ a x ã h ộ i. Đ ả n g ta
lu ô n k h ẳ n g đ ịn h đ ấu tranh c h ố n g quan đ iểm sai trái p h ải c ó sự p h ố i h ợ p rộng
lớ n , liê n n g à n h c ả h ệ th ố n g c h ín h trị đ ều c ù n g ch ịu trách n h iệm , đ ể g iả i q u y ế t
n h ữ n g vấn đ ề v ề n h ậ n thứ c, tìn h c ả m tư tư ở n g của nhân dân , đ ổ n g thời c á c cơ
quan c ó trách n h iệ m phải n â n g c a o hơn nữa trách n h iệ m đ ấ u tranh ch ố n g quan
đ iể m sai trái tro n g tình h ìn h h iệ n nay. V iệ c đ ấu tranh c h ố n g q u a n đ iểm sa i trái
h iệ n n a y c à n g g iú p c h ú n g ta k h ẳ n g đ ịn h đ ú n g đắn lậ p trường c ủ a Đ ả n g trước
nhữ ng sự k iện p h ứ c tạp trong n ư ớ c và trên th ế g iớ i, từ đ ó tiế p tục c ủ n g c ố và
th ố n g nhất n h ận thứ c c h ín h trị, x á c lậ p th ế trận lò n g d â n , n â n g c a o uy tín và vị
th ế củ a n ư ớ c ta trên trường q u ố c tế, th ú c đ ẩ y th ự c h iệ n th ắ n g lợ i nhiệm vụ
tru ng tâm là phát triể n k in h t ế v à n h iệm vụ th en c h ố t là x â y d ự n g Đ ả n g v ữ n g
m ạnh, toàn d iện .
1.3.2.Vai trò của báo chí trong cuộc đấu tranh chống quan điểm sai
t r á i
B á o c h í là m ộ t tro n g n h ữ n g vũ k h í đ ấ u tranh m ạ n h m ẽ trong c á c th ờ i k ỳ
c á c h m ạ n g . C h ín h v ì th ế , đ ấu tranh ch ố n g n h ữ n g q u a n đ iểm sa i trái k h ô n g th ế
k h ô n g n ó i đ ế n v a i trò c ủ a b á o c h í c ũ n g n hư kh i b à n đ ế n v ai trò c ú a b á o c h í
P T T Đ C c ó th ể ph ản ánh tìn h h ìn h thời sự ớ c á c lĩn h vự c k h á c n h au, trên tất cả
c á c b ìn h d iện k h á c n h au.
B á o c h í c ó thể p h ổ b iế n , tán phát th ô n g tin đ ế n đ ô n g đ ả o c ô n g c h ú n g
tr on g c ù n g m ộ t th ờ i đ iể m . Đ â y là ưu th ế tu y ệ t đ ố i m à c á c p h ư ơ n g tiện thôn g
tin k h á c k h ô n g c ó đ ư ợ c. T h ự c tiễn đã c h ứ n g m in h rằng c h ín h cá c P T T T Đ C
c u ả p h ư ơ n g T â y đ ã k ích đ ộ n g sin h v iê n T ru n g Q u ố c tro n g vụ b ạ o lo ạ n T h iê n
A n M ô n n ă m 1 9 8 9 g â y n ên sự h ỗ n lo ạ n x ã h ộ i rất n g h iêm tr ọ n g tạ o ra m ộ t sự
c ă n g thẳ n g đ ố i v ớ i T ru n g Q u ố c trong m ộ t thờ i g ian n hất đ ịnh . V à cũ n g chín h
n h ữ n g p h ư ơ n g tiện n à y đã tá c đ ộ n g trực tiếp đ ế n đ ô n g đ ả o nhân d ân R u m a n i.
tạ o nên m ộ t làn só n g p h ẫn n ộ đ ò i lật đ ổ c h ín h p hủ cộ n g sản n ư ớ c n à y chí
19
tron g m ộ t thờ i g ia n rất n g ắ n . C h ín h T ổ n g th ố n g H o a k ỳ tro n g c h u y ế n thăm
C h â u Á n ă m 1 9 9 2 đã n ó i: " C húng ta đ a n g số n g tr o n g m ộ t k ỷ n g u y ê n k ỹ thuật
g iả i p h ó n g v à k h ô n g c ó k ỹ thuật n à o g iú p c h o sự n g h iệp củ a tự d o n h iề u hơn
là P T T Đ C . K h ô n g c ó b ứ c tư ờ n g n g ă n n à o đủ c a o và k h ô n g c ó c h ín h phủ n ào
đủ sứ c h àn h đ ộ n g m ộ t c á c h c h u y ê n c h ế đ ể n g ă n cấ m cá i m à m ộ t s ố n g ư ờ i g ọ i
là c u ộ c c á c h m ạ n g đ iệ n tử".
M ặt kh á c b ằ n g b á o c h í v iệ c tu y ê n truyền c ó thể lạ o ra k h ả n ă n g hoạt
đ ộ n g rất rộn g lớ n . B ở i v ì c á c P T T T Đ C c ó th ể th â m nh ập v à o c ô n g c h ú n g m ột
cá c h th u ận lợ i h ơ n s o với c á c h ìn h th ứ c k h á c; đ ặ c b iệt là c á c b á o đ iệ n tử, phát
th a n h , tru y ền h ìn h đ ế n với cô n g c h ú n g m ộ t cá c h c ồ n g k h a i, n h anh c h ó n g .
C ồ n g tác đấu tranh c h ố n g n h ữ n g q u a n đ iểm sa i trái là m ộ t b ộ phận q uan
tr ọn g tron g đ ấ u tranh c h ố n g đ ịc h phá h o ại tư tư ớ n g . H oạt đ ộ n g c h ố n g q uan
đ iểm sai trái v ừ a đ ư ợ c tiế n h à n h trực d iệ n trên c á c P T T T Đ C vừa c ó thê thôn g
q u a n h ữ n g p h ư ơ n g th ứ c, p h ư ơ n g tiệ n , c o n đ ư ờ n g b iện p h á p n h ư g iá o d ụ c , b ồ i
d ư ỡ n g n g h iên c ứ u , g iả n g d ạ y h ọ c lậ p m ộ t c á c h trự c tiế p , x â y d ự n g k ế h o ạ c h và
tố c h ứ c k iểm tra và nắm bát th ô n g tin n h iề u c h iều c ó p h ản h ồ i, m a n g tính
c h u y ê n sâu. c ó h ệ th ố n g v à k h ái q uát c a o h ơ n. D o v ậ y khi đ ề c ậ p tới h o ạ t đ ộ n g
củ a c á c P T T T Đ C , b ê n cạ n h m ặt n ộ i d u n g th ô n g tin đ ư ợ c tru y ền tả i. c ũ n g cần
c o i tr ọ n g đ iề u k iệ n p h á t triển k h o a h ọ c k ỹ th u ậ t,n h â n lực c ủ a h oạt đ ộ n g n à y.
g iấ y là vũ k h í sắc b é n c ủ a h ọ . Đ ể là m tròn n h iệm vụ v ẻ v a n g c ủ a m ìn h , c án
bộ c ầ n p h ả i tu d ư ỡ n g đ ạ o đ ứ c c á c h m ạ n g , c ố g ắ n g trau d ồ i tư tư ớ n g , n g h iệp vụ
và v ăn h ó a , c h ú trọ n g h ọ c tập ch ín h trị đ ể n ắ m v ữ n g ch ủ trư ơ n g , ch ính sách
c ủ a Đ ả n g và C h ín h p h ủ , đ i sâ u v à o th ự c tế, đ i sâ u v à o q u ầ n c h ú n g la o đ ộ n g
(N g h ị q u y ế t B ộ C h ín h trị n g à y 8 - 1 2 - 1 9 5 8 ) .
21
- B á o c h í cung cấp rộng rãi tin tứ c c h o cá c tầng lớ p nhân d â n , quản lý
x ã h ộ i. K h i n ó i đ ế n v a i trò củ a b á o c h í tr o n g sự n g h iệp đấu tranh c á c h m ạ n g ,
m ộ t s ố n g ư ờ i c h ỉ c h o rằng vai trò cu a b á o c h í ch ỉ là p h ư ơ n g tiệ n c ố đ ộ n g tu y ên
tr u y ề n , L ê n in c ũ n g đ ã n ó i v ề v a i trò củ a b á o c h í trong tu y ê n tru y ền cách
m ạ n g . T u y n h iê n đ ó c h ỉ m ớ i là vai trò b a n đ ầ u , tro n g c u ộ c cá c h m ạn g X H C N ,
vai trò c ủ a b á o c h í to lớ n hơ n n h iều . L ê n in k h ẳ n g đ ịn h “vai trò củ a tờ b á o
k h ô n g ch ỉ đ ó n g k h u n g ở c h ỗ p h ố b iế n tư tưở n g , g iá o d ụ c , ch ín h trị và thu hút
n h ữ n g bạn đ ổ n g m in h c h ính trị. T ờ b á o k h ồ n g c h ỉ là n g ư ờ i tuy ên truyền tập
th ể v à c ố đ ộ n g tập thể m à c ò n là n g ư ờ i tổ c h ứ c tập th ể ” [2 2 , 1 2 ].
"X ã h ộ i c à n g p h át triển th ì thồn g tin b á o c h í c à n g c ó vai trò to lớ n với
nội d u n g th ô n g tin c ó đ ịn h hư ớ n g đú n g đ ắ n , ch â n th ật, c ó sứ c thuyết p h ụ c báo
c h í, c ó k h ả n ă n g h ìn h thành dư lu ậ n , q u an đ iểm đ ú n g đắn dẫn đ ến h ành đ ộ n g
x ã h ộ i phù h ợ p vớ i sự v ậ n đ ộ n g th e o c h iề u h ư ớ n g c ó ch ủ đ ịn h . B á o c h í k h ô n g
ch ỉ là vũ k h í tư tư ở n g sắc b é n , lợ i hại m à c ò n là n g ư ờ i c ổ đ ộ n g tập th ể, người
tổ ch ứ c tập thế, đ iề u n à y c à n g đ ú n g trong th ờ i đại b ù n g n ổ thô n g tin n h ư h iện
n a y ” [3 ],
T r o n g c ồ n g c u ộ c c ô n g n g h iệ p h ó a , h iệ n đ ại h ó a vai trò c ủ a b á o c h í đã
đ ư ợ c k h ẳ n g đ ịn h "B áo c h í, x u ấ t b ản là m ộ t b ộ phận tro n g sự n g h iệ p cách
m ạ n g c ủ a d ân tộ c . T ron g g ia i đ o ạ n m ớ i h iệ n n a y , b á o c h í là m ộ t lá c ờ c á ch
m ạ n g , tập h ợ p đ o à n k ế t c ổ vũ to à n d â n h ă n g hái tiến h ành thắng lợ i c ô n g cuộc
c ồ n g n g h iệ p h ó a , h iện đại h ó a n ư ớ c n h à . N g ư ờ i làm b á o , là m c ô n g tác xuất
bản là n h ữ n g c h iế n s ỹ c á c h m ạ n g , g iữ vai trò x u n g k íc h trên m ặ t trận tư tư ở ng
văn h ó a c ủ a Đ ả n g ” [8 ]. L ờ i k h ẳ n g đ ịn h trên là sự k ế tụ c m ộ t c á c h nhất q u án
trung th à n h n h ư n g rất s á n g tạ o n h ữ n g q u a n đ iếm c ủ a C N M á c L ê n in , tư tư ớ n g
san g M ỹ và c á c n ư ớ c tư b ản k h á c đ ể tiếp c ậ n , lũ n g đ o ạ n n ộ i bộ ta. C h ú n g ráo
riết c h ố n g p h á b ằ n g m ọ i th ủ đ o ạ n vừa c ô n g k h a i, v ừ a b í m ật, k ết h ợ p bên
tron g và b ên n g o à i h ò n g là m th ay đ ổ i lặ p trường, q u a n đ iể m c h ín h trị trong
n ộ i d u n g c á c v ă n k iệ n đ ại h ộ i Đ ả n g , h ò n g là m c h o Đ ả n g ta su y y ế u v ề c h ín h
trị, tư tưởn g v à tổ c h ứ c , tạ o nên và thú c đẩ y n h a n h q u á trình tự d iễ n b iế n , làm
x ó i m ò n v à m ất n iề m tin c ủ a n h â n dân đ ố i v ớ i Đ ả n g ; là m s u y y ế u h ệ thốn g
lãnh đ ạ o b à n g c á c h lo a n tin b ịa đ ặt c ó m âu th u ẫ n tr on g n ộ i b ộ lãnh đ ạ o c ấp
c a o N h iều n ộ i d u n g củ a tư tư ở ng đa n g u y ê n , x ó a b ỏ đ ộ c q u y ề n lãnh đ ạo đã
đ ư ợ c ráo riế t t u y ê n tr u y ề n d ư ớ i n h iề u h ìn h th ứ c đ ể x â m n h ậ p v à o x ã h ộ i và n ội
bộ Đ ả n g ta tro n g thờ i g ia n qua. C á c đ ố i tượn g th ù đ ịch n ư ớ c n g o à i tiế p tụ c g ia
tă n g c h ố n g p h á , x u y ê n tạc n ộ i d u n g n g h ị q u y ế t, p h á h o ạ i q u á trìn h thực h iện
n g h ị q u y ế t. M ộ t s ố x u h ư ớ n g m à c á c th ế lự c thù đ ịch tiế p tụ c th ự c h iệ n truyền
bá n h ữ n g q u a n đ iể m sa i trái:
- T ấ n c ô n g vào n ề n tảng tư tưở n g c ủ a c h ú n g ta -C N M á c L ê n in , tư tưởng
H ồ C h í M inh . C á c n h à tư tưởn g c h ố n g c ộ n g , c h ố n g C N X H p hê p h án, đả k ích
tới tấp v à o C N M á c L ê n in h ò n g là m lu n g lay n ền tảng tư tướng c ủ a ch ú n g ta
và đ ẩ y c h ú n g ta đi c h ệ c h q u ỹ đ ạ o c ủ a C N X H . C á c th ế lự c thù đ ịch tu n g ra đủ
thứ lý luận n h ằ m b á c b ò C N C ộ n g sản n h ư du n h ậ p C N M á c L ê n in v à o V iệ t
N a m là m ộ t sai lầ m lịc h sử , c h ỉ đưa đến tai h ọ a v ì C N M á c L ê n in là tư tư ở ng
n g o ạ i la i, x a lạ với tru y ền th ố n g dân t ộ c . H ọ c ò n c h o rằ n g lý lu ận M á c L ên in
ch ỉ g iả i q u y ế t vấn đ ề đ ấ u tranh g ia i cấp, c ò n tư tư ở n g H ồ C h í M in h g iải q u y ế t
vấn đ ề đ ấ u tra nh d â n tộ c thuầ n tú y , k h ô n g th ể áp đ ặt m ẫu h ọ c th u y ết M ác
L ê n in v à o V iệ t N a m , n h ấ t là trong h o à n c ả n h k in h t ế thị trường.
- P hủ đ ịn h n ề n tản g tư tư ớng: Phủ đ ịn h h ọ c th u y ết M á c , L ê n in, c h o là
h ọ c th u y ế t M á c L ê n in c h ỉ phù h ợ p v ớ i th ế k ỷ X I X , c h i p hù h ợ p v ớ i m ộ t ch ừ n g
m ự c n à o đ ó v ớ i trình đ ộ , lự c lư ợ n g sản x u ấ t v à v ăn h ó a N g a , k h ô n g phù hợp
vớ i th ế k ý n à y , v ớ i n ư ớ c ta , từ đ ó c h o rằn g C N M á c L ê n in lỗi th ờ i ở V iệ t N a m .
24
G ần đ â y c h ú n g c h u y ể n san g lu ận đ iệ u " V iệt N a m đ a n g b ế tắc k h ổ n g chí v ề
k in h t ế m à c ò n v ề tinh th ần. K h ô n g ai c ò n tin v à o C N M á c n ữa, n g a y cả B ộ