ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
PHẠM THỊ HUỆ XU THẾ PHÁT TRIỂN CỦA PHÁT THANH PHI
TRUYỀN THỐNG TẠI VIỆT NAM
(KHẢO SÁT TRƯỜNG HỢP VIETTEL RADIO VÀ
TUỔI TRẺ ONLINE)

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Chuyên ngành: Báo Chí Học HÀ NỘI – 2013
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 7
Chƣơng 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT
THANH TRUYỀN THỐNG VÀ PHÁT THANH PHI TRUYỀN THỐNG
14
1.1 Phát thanh truyền thống 14
1.1.1 Khái niệm phát thanh truyền thống 14
1.1.2 Ưu điểm của phát thanh truyền thống 17
1.1.3 Nhược điểm của phát thanh truyền thống 19
1.2 Phát thanh phi truyền thống 21
1.2.1Khái niệm phát thanh phi truyền thống 21
1.2.2 Ưu điểm của phát thanh phi truyền thống 23
1.2.3 Nhược điểm của phát thanh phi truyền thống 24
1.2.4 Một số xu thế phát triển của phát thanh phi truyền thống 25
1.2.4.1Phát thanh số 25
1.2.4.2 Phát thanh trên Internet 27
1.2.4.3 Phát thanh bằng hình ảnh (Visual Radio) 30
1.2.4.4 Phát thanh sử dụng công nghệ 3G 31
1.3 Diện mạo của phát thanh Việt Nam hiện nay 33
1.3.1 Diện mạo của phát thanh truyền thống 33
1.3.2 Sự phát triển của phát thanh phi truyền thống tại VN 37
Tiểu kết chƣơng 1 42
CHƢƠNG 2: KHẢO SÁT NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA TUỔI
TRẺ RADIO VÀ VIETTEL RADIO 44
2.1 Giới thiệu về Tuổi trẻ radio và Viettel radio 44
2.1.1 Tuổi trẻ Radio 44
2.1.2 Viettel radio 47
2.2 Khảo sát các chƣơng trình của Tuổi trẻ Radio 49

5

3.3.2.2 Về nội dung chương trình 93
3.3.2.3 Về hình thức thể hiện 93
3.3.2.4. Về người dẫn 94
3.3.2.5 Về nhân sự 95
3.3.2.6 Về giá thành sản phẩm 96
3.3.2.7 Nghiên cứu, điều tra thính giả một cách khoa học cho từng chương
trình, đối tượng cụ thể 96
Tiểu kết chƣơng 3 97
KẾT LUẬN 98
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 100
PHỤ LỤC
7
MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
i mt vi nhng cnh tranh rt ln trong thi
bùng n truyn thông, vi s ln mnh ca báo in, s hp dn ca truyn hình,
s nhanh nhy c  in t trên mng thông tin toàn cu.   
trong xã hi hii, thi gian ch dành cho vic nghe ca thính gi ngày càng
eo hp càng khin cho phát thanh gp nhiu bt li. Tuy nhiên, các nhà nghiên
cu v báo chí phát thanh trên th gii lra nhng d a v
a phát thanh trong bi cnh bùng n n truyn thông
u th k  ca quan nic ht da trên nh ca
n li, k thun, thit b gn nh g thc
tip nhn thông tin rt linh hot. S n, gn nh ca thit b thu nhn
thông tin phát thanh là m ni bt ca phát thanh so vi các loi hình
báo chí khác. Khi cuc sng ngày càng phát trii chu nhiu áp lc

phát thanh phi truyn th  ng nghiên cu mi m nhn cái
nhìn toàn din, sâu sn thách tht ra vi nhng hình
thc phát thanh qua công ngh mi này.
Mt khác, tác gi luc trc tip tham gia vào
quá trình sn xu t khi Viettel Radio (mô hình
u tiên  Viu kin
 tip cn, làm vic nhng nhnh sát thc v c ni
c ca các chuyên mc phát sóng.
Chính vì th, tôi quynh la ch tài: Xu thế phát triển của phát
thanh phi truyền thống tại Việt Nam (Nghiên cứu trƣờng hợp của Viettel
Radio và Tuổi trẻ Online)  tài luc s ca mình.
2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Thi gian qua, có rt nhi  tài khóa lun, lu   phát thanh
truyn thng, phát thanh hii. Trong
quá trình tìm hiu cho lun thy có nhng nghiên c

9
 Luthc s ca tác gi Vũ Trà My   tài:
Nâng cao hiệu quả của các chƣơng trình phát thanh tp trung nghiên cu
v hiu qu ng nâng cao hiu qu ca phát thanh trong h thng
n truyi chúng. Luc s ca tác gi Nguyễn
Sơn Minh v tài Phát thanh trên mạng Internet
s khoa h pháp lý cho s phát trin ca h thng phát thanh Vit
ng internet. Nghiên cu v công ngh s
hóa và âm thanh k thut s  xut mt mô hình chun cho phát thanh
internet Vit Nam. Lua tác gi Nguyễn Thị Thúy Bình 
v tài: Ứng dụng truyền thông đa phƣơng tiện trên báo trực tuyến của
các cơ quan phát thanh truyền hình làm rõ vic ng dng truy
n trên báo chí trc tuyn  Vit Namt s  xut nâng cao
chng ng dng truyn trên các n phm báo chí trc

quy trình sn xut mt tác phng và s 
nhn ca công chúng vi hình thc phát thanh mi m này. S n
mc thi gian t thá tin hành khi gian Viettel
radio bng thi gian này, Tui tr
Radio có nhi i mi v n       t nhiu
chuyên mc mi b ng.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Lun mt cái nhìn tng quan v nn công nghip phát
thanh Vit Nam his phát trin mnh m ca các hình thc
phát thanh phi truyn thng.
 nghiên cu, phân tích mô hình phát thanh trên Internet qua các
i tr n thong s
dng công ngh 3G ca Viettel Radio, lung s ch c nhng
m, hn ch ca hai d 
c giá tr ci vi làm báo và gii truyn thông phát thanh Vit
Nam.

11
Tác gi lu xut nhng cách thc và bin pháp
nhm nâng cao hiu qu c phát thanh phi truyn thng.
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
Về mặt lý luận: Lu góp phn h thng hóa lý lun v phát thanh,
phát thanh hi    c sn xut phát thanh hi   
nhng con s thng kê v công chúng phát thanh ti Vi
 ng phát trin ca phát thanh Vit Nam, mt ln na kh nh, phát
thanh tích hp công ngh s là m  ng tt yu. Lu   ra
nht ca hai hình thc phát thanh phi truyn thng là phát
ng và phát thanh Internet.
Về mặt thực tiễn: Luu quy trình sn xut, kt cu
c phát sóng cng và phát thanh

truyn thng 













 . V xu th
phát trin ca phát thanh hii, lu ng phát trin chính,
gm phát thanh công ngh s, phát thng, phát thanh Internet, phát
thanh bng hình m khác bin nht so vi phát thanh truyn thng
c phát sóng, và s  công ngh, thit b mang tính
cht quynh.
Chƣơng 2:  2    u 2 hình thc phát thanh phi
truyn thng thông qua kho
sát Tui tr Radio và Viettel Radio, ch ra nhn vi
phát thanh truyn thng, th mt tri ca các hình thc phát thanh mi
này. Lui chi thm ging và khác nhau trong quy
trình sn xut, kt ca phát thanh
ng, t a t
thc.
Chƣơng 3: 3 tin hành kho sát công chúng nghe phát thanh qua
 ng và internet, s   a thính gi i v   

AM (Amplitute Modulation) là k thu   c áp dng trong phát
thanh sóng dài, sóng trung và sóng ngn. FM (Frequency Modulation) là k
thuu tc áp dng trong phát thanh sóng cc ngn. Phn l
phát thanh AM có công sut máy phát lm ho
FM. Tuy nhiên, chng ca sóng phát thanh AM b ng bi nhiu.
 ng bi nhiu nên chng tín hiu t. Vi
ng thm vi ph sóng nh, ch
thích hp v ln và các khi v

15
Tr li câu h Lois Baid trong cung
dn sn xum ca loi
 là:
-Radio hình nh
-Radio là thân m
-Radio d tip cn và d mang
-Radio có ngôn ng riêng ca mình
-Radio có tính tc thi
-t tin
-Radio có tính la chn
-Radio gi lên cm xúc
-Radio làm công vic thông tin và giáo dc
-Radio là âm nhc
Ý ki cn nhm ca phát thanh truyn thng 
tt c các khía cnh mt cách toàn din.
     i các loi hình báo chí khác, phát thanh
truyn thng có nhc th hin qua nhng yu t sau:
Tỏa sóng rộng khắp
Là s qung bá nh ph n t trên phm vi rng ln vi t
 ca ánh sáng (xp x 300.000km/s). Có quan nim cho rng

i thính gi li ch lng nghe radio v
hi nhi thc hii la chn cách nói sao cho
thi ti.
Sử dụng âm thanh tổng hợp
Công chúng ca báo phát thanh là rng ln th
 hc vn. Mu có th tip nhn
thông tin qua radio. Âm thanh không ph thuc hình nh hoc ch in nên có
nhiu thun li trong khai thác s dng. Âm thanh có th kích thích ng
ng, gây không khí và gi lên tâm trng.

17
ng thng duy nht ca phát
thanh là s dng âm thanh tng h       ng tip
nhn. Nói cách khác, lng, âm nhc chn lc và ting phong
phú là nh báo phát thanh dng lên th ging,
chân thc và gi cuc sng.
1.1.2 Ưu điểm của phát thanh truyền thống
Kỹ thuật đơn giản, tiện lợi
Ch cn mt thit b thu tín hiu nh l ng th
 bt c t c khi nào. Nc báo in, bn
cn phi có ánh sáng, xem truyc báo mn t thì phi có mt
chic tivi, có máy tính hon ni ma tt c các
i bn phi t trong mu kin không
i nh thì mi có th ng th trn v
 rt nhiu. Ch vi mt chic radio nh nh, chúng ta có
th bc c nhia
 c t    c ngoài. Phát
thanh có kh    c truyn phát thông tin theo din rng nhm
nhanh chóng to nhng hiu ng xã hi. Xét t  công ngh, phát thanh
AM có th truyn phát tín hing khong cách không gian rng ln vi

thông tin v s kin tc thi ti nghe. ng thut trc
tip phát huy cao nhc tính này ca phát thanh. Thi gian xy ra s kin
trùng vi thc tính này góp phc, hp
dn ca thông tin phát thanh. Tính tc thi ca phát thanh th hin s nhanh
nhy ca thông tin. Phát thanh có kh t thông tin ngay khi s kin
n ra cùng lúc vi din bin cn vo công chúng.
c cnh tranh gin
thông tin i chúng hin nay, ai nm vng thông tin mi nht và truyn ti thông
tin mt cách nhanh nh chin th [2,tr28]. Riêng vi báo phát
thanh, xét v khía cnh ni dung thông tin và hình thc giao tip vi thính gi, vic

19
 nhanh s c tip, rút ngn thm s kin xy ra
vi thm công chúng tip nhn s kin, khic tip xúc vi
thông tin nhanh nhng tt nht s i.
Gần gũi công chúng, hiệu quả tác động cao
Mt trong nhng th mnh cc thính gi 
cao là nhi làm báo phát thanh bit cách tôn tri nghe và tác
ng nhanh, hiu qu n công chúng. Nn hình hp dn bng hình
nh sng nhiu màu sc, báo in là s c và nghin ngm thì  phát thanh
i ta cm nhc tính gt gii truyn tin và
i tip nhn. Nói cách khác, sc hp dn ca báo phát thanh chính là  là s
thân mt, gi công chúng thính gi.
Vi mc tiêu thu hút thính gi, to ra sc sng cho làn sóng phát thanh,
nhi làm báo phát thanh hii không ch n vii
cho công chúng nhng thông tin nóng hi, b ích, gi cuc sng
nht ci nghe mà còn là  cách th hin nhng thônt cách
thân tình, gi mi bi làm báo phát thanh ngày
nay rn nhng thói quen và s thích ca tng nhóm công chúng
  ng ci tin v hình th     

hiu qu thc t do nghe theo s
thích, theo yêu cu, c ch ng la chn  n
nghe, thi gian nghe.
Trong nhng thp niên cui cùng ca th k c và k c c vào
thu tiên ca th k này, báo chí phát thanh dn mt v th s mt ca
mình do s ln mnh ca truyn hình. Nói cách khác, vic truyn hình lên ngôi
 i vic phát thanh tr thành mt loi hình ym th; truyn
hình càng phát trin thì phát thanh  c bit là phát thanh  
nghèo ngày càng mt dn thính gi.
Trong bi c bùng n vi t chóng mt ca mng interrnet
p ty các loi hình báo chí truyn thng (nht là báo in và phát thanh)
vào cái th phi ch, phi g tn ti. Ngay c truy

21
phi mt vi s thách thc ca interrnet. Mt thng kê gy: 
nhi trong vòng mt thp k va qua, truy
mng 70% th phn qung cáo cho interrnet và báo mn t. Phát
i mt ngoi l. Trong nha qua, báo phát thanh
luôn phc s la chn: hoc s b tiêu dit, hoc phi tip tc vn
 thích ng và tn ti. Phát thanh truyn thng vi nhc
m c hu ca nó ngày càng bc l nhiu hn ch trong thi k thut s.
Nhng hn ch này nc khc phc s là tr ngi li vi s phát
trin ca phát thanh trong k nguyên mi.
1.2 Phát thanh phi truyền thống
1.2.1Khái niệm phát thanh phi truyền thống
S n, gn nh ca thit b thu nhn thông tin phát thanh là m
th ni bt ca phát thanh so vi các loi hình báo chí khác. Vì báo mng và
truyn hình cn thit b k thut cng knh và phc t u. Khi cuc
sng ngày càng phát trii ngày càng chu nhiu áp lc ca nhp sng
khi thì nh này li càng phát huy tác dng.

n. Các yu t k thut  c khai thác s dng
mt cách toàn din không ch trong quá trình sn xu
thit b k thut s, phn mm biên t trong quá trình
truyn dn thông tin (v tinh, mqua các thit b u
cun thong, máy tính, iphone v.v.).
Có th hin, phát thanh phi truyn thng truyp ti
công chúng không ch có âm thanh mà còn có th có c hình nh (phát thanh
bng hình nh), text (phát thanh internet), và qua các kênh truyn hii (khác
vn t  S khác bit ca phát thanh phi truyn
thng vi phát thanh truyn thng không ch n dng li  vic ng dng
công ngh hii, trang thit b k thut mà còn  quy trình sn xu
trình, chuyng báo chí phát thanh, hii
hóa công tác thu thp, x lý và truyn phát tin tc.

23
V ct lõi c là s tip cng
ti công chúng ch không phi là công ngh. Internet và Công ngh Vin thông
 thành m h tng tt cho phát thanh. Vì vy, mun phát thanh duy
c vai trò cnh tranh trong k nguyên s ngày nay, cn ph và phát
huy vào nhm vn luôn là th mnh ca nó: s g  t

1.2.2 Ưu điểm của phát thanh phi truyền thống
Phát thanh phi truyn thng tn dng tng thành qu ca công
ngh hii và truyn, nhn cho công chúng
nhnh son. Nhng m ca phát thanh truyn
thng công chúng chỉ tiếp nhận thông tin qua duy nhất một giác quan là
tai nghe; nặng tính độc thoại; khó diễn tả được những hình ảnh phức tạp; độ
xác thực của thông tin không cao; thính giả khó nhớ được toàn bộ thông tin do
tính chất hình tuyếnc khc phc t
Công chúng ca phát thanh phi truyn thng c tip nhn thông tin qua














 ,  . 








  . 








nghe khi mun t máy tính hoin tho
là mm làm gim sc cnh tranh ca hình thc phát thanh mi này.
Trong khi truy      m giá thành sn phm, khách
hàng ch phi tr phí rt thp, thc min phí vn có th c th
hng các sn phm thông tin thì vii vi phát thanh phi truyn
thng là mt rào cn khá ln vi thính gi. Công chúng không d dàng b tin
 c nghe phát thanh (nht là khi mc sng c

25
   có th va gi chân thính gi, v m b c doanh thu,
nhi làm phát thanh phi truyn thcdng nên cân nh có mt mc
phí thc s phù hp.
1.2.4 Một số xu thế phát triển của phát thanh phi truyền thống
1.2.4.1Phát thanh số
Mt hình thc phát thanh công ngh cao hoàn toàn mi m c gi là
âm thanh k thut s (DAB) to ra s t bii vi chng âm
thanh vào cui nh   DAB da trên công ngh gi  
compact. Nó dùng nhng con s 1 và 0 c biu din ký hiu âm
thanh. Nhng nhà thit k h thnh rng nhng tín hiu k
thut s  tinh s n cho bn âm thanh trung thc không
b nhiu. Các nhà thit k này d ng mi v tinh radio s n nhng
tín hiu t gn 100 trm phát ti các máy thu thanh, lu tiên to ra nhng
kênh phát thanh ph sóng toàn qu
Phát thanh s cung cp các dch v a dng n phát thanh truyn thng:
vì i dng ký hiu ch
(text), d liu hay thm chí là tín hiu video. Ch  i âm
thanh s ng yêu cu ca c các thính gi i chng âm thanh CD
u ca các th h thính gi tr 
s, máy thu   thành
mn vi nhiu ch

c các nc u ang chun b cho quá trình chuyn sang phát thanh s. i
vi các dch v cht ng cao FM hin nay i ta có xu hng s chn tiêu
chun E 147. Tuy nhiên, công ngh DRM- phát thanh s trên bng tn <30MHz
có trin vng c thc thi ti mt s nc trong khu vc, nó s thay th
cho mng analog trên ng tn này. Nhiu tài liu cho thy quá trình
chuyn sang phát thanh s ca khu vc cng s din ra trong vòng 10-15 m.
Trong khong n 2015 n 2020 s ngng phát analog. Trong 2004 và
2005 nhiu ài phát thanh trong khu vc ã tin hành th nghim phát thanh s
 c bit phi k n Trung Quc ã thc s quan

Trích đoạn Về hình thức thể hiện Khảo sát các chƣơng trình phát thanh của Viettel radio Về nội dung chương trình Tăng cường cơ sở hạ tầng, kỹ thuật Về nhân sự

---