MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON
Người viết: Hồ Thị Hồng
Đơn vị: Trường Mầm non Sơn Thủy
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nền
móng đầu tiên của ngành Giáo dục đào tạo. Chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường
mầm non tốt có tác dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở bậc học tiếp theo.
Sau hơn hai mươi năm đổi mới , giáo dục mầm non nước ta đã có bước phát
triển đáng kể về quy mô, loại hình trường. Đội ngũ giáo viên được đào tạo cơ bản và
từng bước nâng cao về chất lượng, trình độ đào tạo. Chất lượng chăm sóc , nuôi dưỡng ,
giáo dục trong các cơ sở giáo dục ngày càng tốt hơn góp phần nâng cao chất lượng,
đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục. Tuy nhiên mức độ phát triển của giáo dục
mầm non vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu nuôi dạy trẻ và những đòi hỏi của sự nghiệp
phát triển đất nước. Để đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước, nâng cao chất lượng
giáo dục trong giai đoạn mới, giáo dục mầm non cần được quan tâm phát triển nhanh và
bền vững, khắc phục những hạn chế yếu kém. Để quá trình giáo dục mầm non đạt hiệu
quả đòi hỏi phải có đội ngũ giáo viên có đầy đủ phẩm chất, năng lực và trình độ chuyên
môn, đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay của ngành học.
Muốn có được đội ngũ giáo viên vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, người cán bộ
quản lý phải luôn có kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Giáo viên phải biết hướng
mọi hoạt động, mọi nội dung, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ vào mục tiêu giáo dục.
Để thực hiện được mục tiêu đó đòi hỏi phải có đội ngũ giáo viên có trình độ năng lực
thích ững với thực tiễn phát triển của xã hội.
Vai trò của người giáo viên mầm non rất quan trọng, là người đặt nền móng cho sự
phát triển toàn diện của trẻ và là người mẹ thứ hai của các cháu. Lao động của giáo viên
mầm non là lao động mang tính khoa học và nghệ thuật, đòi hỏi công phu vì cô giáo là
tấm gương cho trẻ học và bắt chước. Chính vì thế cô giáo mầm non phải hội tụ đầy đủ
những yêu cầu về phẩm chất và năng lực chuyên môn để thực hiện mục tiêu chương
trình GDMN
1.Lý do chọn đề tài:
Bác Hồ kính yêu đã nói: “ Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho một nền giáo
6. Phương pháp nghiên cứu
Để tiến hành thực hiện nghiên cứu đề tài tôi áp dụng một số biện pháp sau:
Phương pháp điều tra.
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp thực hành
- Phương pháp xây dựng bài kiểm tra , đánh giá kết quả .
- Phương pháp tổng hợp kết quả
7. Dự báo đóng góp mới của đề tài:
Các biện pháp tôi thực nghiệm và nghiên cứu trong năm học 2013-2014 áp dụng
trong nhà trường có hiệu quả . Đề tài này có thể áp dụng rộng rãi ở tất cả các trường
mầm non. Muốn công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đạt hiệu quả cao người cán bộ
quản lý cần kết hợp các biện pahps vì mỗi biện pháp góp phần giải quyết một khâu của
quá trình bồi dưỡng,và mỗi cán bộ quản lý sẽ tìm thấy biện pháp nào trường mình chưa
thực hiện để áp dụng thực hiện.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận:
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là quá trình tác động tới tập thể,
cá nhân giáo viên, tạo cơ hội cho giáo viên tham gia vào các hoạt động dạy học, học
tập trong và ngoài nhà trường để giáo viên bổ sung kiến thức, kỹ năng, chuyên môn
nghiệp vụ, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm nhằm nâng cao phẩm chất năng lực sư
phạm, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục. Vậy vấn đề ở đây là
tìm hiểu tư tưởng, tình cảm có ảnh hưởng tới chất lượng giảng dạy của giáo viên
hay không? Đời sống vật chất và tinh thần có làm ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ
hay không? Có làm giảm lòng nhiệt tình của giáo viên hay không? Cơ sở vật chất có
ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục hay không? Một loạt vấn đề dặt ra câu hỏi và
người cán bộ quản lý phải nghiên cứu và có những biện pháp phù hợp với thực tiễn
nhà trường.
Đội ngũ giáo viên là người trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc giáo dục
trẻ vì vậy muốn nâng cao chất lượng phải bồi dưỡng đội ngũ có trách nhiệm đạo đức và
năng lực nghề nghiệp. Trong nghị quyết hội nghị lần thứ tám khóa XI Đảng ta đã nêu
Đội ngũ giáo viên ngành học mầm non còn gặp nhiều khó khăn về chuyên môn và
nhiều mặt khác khi thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, đáp
ứng nhu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đát nước. Tại trường chúng tôi
cũng có sự đối nghịch giữa trình độ năng lực của giáo viên còn hạn chế với yêu cầu
nâng cao chất lượng giáo dục trẻ.
Xuất phát từ thực tế như vậy , bản thân tôi là cán bộ quản lý đòi hỏi phải nhanh
chóng có kế hoạch nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trên cơ sở phải xây dựng
bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên giỏi về tay nghề, có phẩm chất đạo
đức tốt. Vậy để bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên thì người cán bộ quản lý cần phải làm
gì, và làm như thế nào? Cần có hướng giải quyết cụ thể ,từ đó tôi mạnh dạn lựa chọn
một số giải pháp cụ thể sẽ trình bày ở phần biện pháp thực hiện.
3.Thực trạng của đề tài
a, Thuận lợi:
Trường tôi có đội ngũ giáo viên khá đông , được đào tạo đạt chuẩn 100%. Đội ngũ
giáo viên trẻ chiếm 60% , đây là lực lượng mạnh để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo
dục trong nhà trường. Giáo viên đã có ý thức học tập nâng cao nghiệp vụ sư phạm , có
45% giáo viên đạt trình độ trên chuẩn. 100% cán bộ giáo viên có đạo đức tư cách tốt.
Giáo viên trong nhà trường được nhà nước trả lương 100% nên yên tâm công tác
Một thuận lợi lớn để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ là trường được sự
quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đầu tư xây dựng trường lớp khang
trang, trang thiết bị tương đối đầy đủ.
Cộng đồng dân cư quan tâm đến học sinh nên việc huy động trẻ thuận lợi, trẻ đến
trường được tổ chức ăn bán trú 100%.
b. Khó khăn:
Mặc dù đội ngũ giáo viên đã đạt chuẩn 100% nhưng thực chất chưa đáp ứng với sự
phát triển của xã hội. Số giáo viên lâu năm bị phương pháp củ ăn sâu khó sửa đổi, số
giáo viên mới thiếu kinh nghiệm, số giáo viên trong nhà trường được đào tạo chủ yếu là
tại chức nên nắm nghiệp vụ chuyên môn hạn chế, không có năng khiếu. Một số giáo
viên nắm nội dung , chương trình, các phương pháp hời hợt. Hành văn ngôn ngữ viết
dài dòng thiếu logic. Phần đa giáo viên lên lớp lồng ghép nặng nề, gây nên giờ học tạo
2 Loại khá 7/20 35%
3 Loại Trung bình 7/20 35%
4 Loại kém 3/20 15%
4. Biện pháp thực hiện
4.1. Bồi dưỡng đạo đức, tư tưởng chính trị:
Là người giáo viên những kỹ sư tâm hồn đòi hỏi đầu tiên là phải có tư cách đạo
đức tốt, tư tưởng chính trị vững vàng, chấp hành tốt mọi chủ trương đường lối của
đảng, pháp luật của nhà nước. Vấn đề đặt ra ở đây là làm sao cán bộ giao viên có tư
tưởng vững vàng, đạo đức tư cách tốt? từ suy nghĩ đó tôi đã có những biện pháp bồi
dưỡng nhẹ nhàng như sau:
Tổ chức các buổi giao lưu trong nhà trường: Đưa ra một số câu hỏi nhằm bồi dưỡng
kiến thức về hiểu biết xã hội và những tình huống giao tiếp.
Sưu tầm những câu chuyện cho những giáo viên có năng khiếu kể lại vừa là chuyện
vui nhưng mang tính ngụ ngôn, sau mỗi câu chuyện được tôi phân tích và bình luận từ
đó giáo dục cán bộ giáo viên tránh những thói hư tật xấu như câu chuyện: “Con cáo và
chùm nho” “ Chuyện về con gà mái”. “ Vết mực trên tờ giấy trắng” vv /
Trong các buổi họp ngoài vấn đề chuyên môn , tôi lồng ghép kể chuyện, kể lại một
số tin tức thời sự, và một vài câu chuyện về đối nhân xử thế.
Ngoài ra tôi tổ chức học tập nghiêm túc các nghị quyết của Đảng các cấp, có bài
viết thu hoạch. Trong các buổi lên lớp về các nghị quyết tôi thường liên hệ thực tiễn về
nhiệm vụ của giáo viên mầm non, để cán bộ giáo viên thực hiện theo từng nhiệm vụ
gắn với thực tiễn và nghị quyết.
Triển khai các cuộc vận động một cách nghiêm túc, mỗi cuộc vận động đều có
chương trình hành động cụ thể, quá trình thực hiện kiểm tra, đánh giá và sơ kết theo
từng giai đoạn để rút ra những mặt mạnh, mặt tồn tại có biện pháp tiếp theo. Qua các
cuộc vận động giáo viên tự điều chỉnh và tự bồi dưỡng để đạt được các yêu cầu mà
công đoàn, nhà trường đề ra.
4.2. Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên:
Muốn có biện pháp bồi dưỡng mang lại hiệu quả cao trước hết người hiệu trưởng
phải hiểu rõ giáo viên của mình, từ trình độ chuyên môn đến cá tính riêng. Xác định
Khi dự giờ của giáo viên tôi thấy giáo viên vào đầu tiết học khi gây hứng thú
cho trẻ thường rập khuôn, hát một bài, hoặc đọc một bài thơ sau đó cô dùng một
loạt câu hỏi đàm thoại về chủ đề đang thực hiện của tuần đó, sau đó mới đi đến
chủ đề học của buổi học đó , gây nên sự nhàm chán đối với trẻ. Để khắc phục tình
trạng này, tôi tổ chức thao giảng mỗi khối 1 tiết, yêu cầu giáo viên xây dựng giáo
án, duyệt qua tổ chuyên môn, ban giám hiệu sau đó mới dạy thao giảng ở từng tổ.
Sau mỗi tiết thao giảng cho giáo viên nhận xét cách gây hứng thú cho trẻ, các
bước lên lớp, nội dung xây dựng có gì sáng tạo, và trẻ có hứng thú học không. Và
từ thực tế các tiết thao giảng được hướng dẫn và kiểm tra của tôi giáo viên đã
nhận xét học sinh hoạt động tích cực, nhẹ nhàng, và giờ học tự nhiên , trẻ được
dẫn dắt vào nội dung bµi häc tự nhiên, sinh động.
Tôi xin trình bày 1 tiết dạy thao giảng mà trường tôi thao giảng bước gây hứng
thú cho trẻ được thực hiện tự nhiên có hiệu quả.
Tiết học : LQVT về nhận biết hình vuông, hình chữ nhật, hình tam giác.
Bước gây hứng thú cho trẻ cô giáo gọi trẻ lại và bảo hôm nay cô có rất nhiều giấy
chúng mình sẽ làm gì từ những mảnh giấy này nhỉ?
Trẻ đưa ra một số ý tưởng, cô gợi ý: Các con hãy cắt những mảnh giấy này thành
những hình nhỏ hơn, các con ngồi xuống cùng làm với cô nào.
Trẻ cùng cô cắt những mảnh giấy thành nhiều hình, trẻ xếp những hình đã cắt được
sau đó cô cho trẻ mang về chỗ ngồi. Cô yêu cầu đưa ra hình giống cô và cô giới thiệu
đây là hình chữ nhật và cô dẫn dắt vào bài dạy một cách nhẹ nhàng và trẻ rất thích vì
được tích cực hoạt động , thay cho phải trả lời những câu hỏi nhàm chán.
Trong quá trình dự giờ phát hiện những tồn tại mà giáo viên còn mắc phải góp ý
cho giáo viên khắc phục những tồn tại đó như thế nào và có thể tiến hành dạy lại để
giao viên có thể học tập từ đồ dùng dạy học đó nhưng với sự sáng tạo, linh hoạt của
người giáo viên sẽ dẫn dắt học sinh học tập một cách tích cực:
Ví dụ tiết đọc thơ “ Gấu qua cầu” cô củng sử dụng rối để đọc thơ nhưng cô chưa
biết chuyển thể thành kịch nên trẻ thiếu hứng thú, củng bài thơ đó tôi chuyển thể thành
kịch thì bài thơ trở nên khắc sâu và sinh động hơn khi được xem kịch rồi kết thúc giờ
học.
những điểm mới, điểm cần lưu ý, và một số giải pháp để thực hiện chuyên đề đó có
hiệu quả. Việc tổ chức thảo luận rất cần thiết vì qua thảo luận giáo viên nêu ra những
vướng mắc, tồn tại khi thực hiện, sau thảo luận giảng viên phải suy nghĩ tìm ra những
giải pháp thực hiện chuyên đề có hiệu quả.,
*Bồi dưỡng làm đồ dùng đồ chơi:
Muốn có các hoạt động giáo dục tôt trước hết phải có đồ dùng , đồ chơi vì đối với
trẻ mầm non lĩnh hội kiến thức thông qua trực quan vì vậy việc sử dụng đồ dùng dạy
học được tôi đặt ra yêu cầu tất cả các giờ học và các hoạt động phải có đồ dùng trực
quan. Nếu kiểm tra giáo viên nào lên lớp không có đồ dùng dạy học xếp loại kém về
thực hiện quy chế chuyên môn và quy định này được đưa vào tiêu chuẩn xếp loại giáo
viên hàng tháng. Để có đồ dùng dạy học phong phú và đúng chủ đề, phù hợp với tực
tiễn địa phương ngoài những đồ dùng, đồ chơi theo yêu cầu của Bộ Giáo dục thì tôi có
biện pháp bồi dưỡng giáo viên làm đồ dùng , đò chơi như sau:
Hàng tháng quy định mỗi giáo viên có 5 bộ đồ chơi hoặc đồ dùng dạy học theo
chủ đề dạy, Tổ thu đồ dùng dạy học kèm theo thuyết trình về việc sử dụng đồ dùng đó,
sau đó BGH xếp loại và nhận xét vào cuộc họp cuối tháng. Đưa những đồ dùng dạy học
sử dụng nguyên vật liệu phế thải và sẵn có của địa phương cho giáo viên học tập, từ đó
gợi ý những đồ dùng đồ chơi cho chủ đề tiếp theo. Tõ ®ã n©ng cao tr×nh ®é chuyªn
m«n cho gi¸o viên.
* Bồi dưỡng viết sáng kiến kinh nghiệm:
Công tác viết sáng kiến kinh nghiệm là việc rút ra những biện pháp, giải pháp
thực hiện có hiệu quả trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, để giáo viên có ý
thức trong việc nghiên cứu những biện pháp hay vào đầu năm học tôi yêu cầu tất cả cán
bộ giáo viên phải đúc kết kinh nghiệm trong năm học. Đề tài phải đăng ký trong hội
nghị công chức đầu năm, và phải có đề cương BGH duyệt ngay từ đầu năm học. Yêu
cầu giáo viên phải thực hiện các biện pháp để nâng cao chất lượng đề tài mình nghiên
cứu, sau đó mới viết ra thành bài. Tổ chuyên môn phải duyệt trước đề tài sau đó mới
nạp cho HĐKH trường đánh giá. Mỗi kinh nghiệm được HĐKH trường đánh giá tỷ mỷ,
phân tích những điều viết được, những tồn tại, chỉ ra những biện pháp mới mang tính
khoa học và thực tiễn để giáo viên toàn trường học tập và áp dụng . Thông qua viết đề
lên lớp, và qua hội thi giáo viên trong toàn trường được học tập phương pháp lên lớp
của đồng nghiệp.
* Hội thi đối với học sinh:
Thông qua các hội thi của học sinh ,giáo viên phải có biện pháp sáng tạo hướng
dẫn , bồi dưỡng cho học sinh, từ đó nâng cao được nghiệp vụ chuyên môn.
Sau các cuộc thi cấp trường tôi thường tổng kết lại kết quả đạt được, những mặt
mạnh, mặt tồn tại để tập thể nhà trường đúc rút kinh nghiệm.
5. Kết quả đạt được:
Sau một thời gian thực hiện các biện pháp trên tôi tiến hành khảo sát chất lượng đội
ngũ giáo viên trường tôi để đối chứng với kết quả trước khi thực hiện đề tài. Với các
nội dung ra đề kiểm tra lý thuyết và kiểm tra chấm điểm giờ dạy. Kết quả thể hiện ở
bảng sau:
Xếp loại về lý thuyết
Bảng 3: Kết quả xếp loại thi lý thuyết của GV sau khi thực hiện đề tài
Thứ tự Xếp loại Số lượng Tỷ lệ
1 Loại giỏi 8/20 40%
2 Loại khá 8/20 40%
3 Loại Trung bình 4/20 20%
4 Loại kém 0
Xếp loại về thực hành giờ dạy:
Bảng 4: Kết quả xếp loại thi thực hành của GV sau khi thực hiện đề tài
Thứ tự Xếp loại Số lượng Tỷ lệ
1 Loại giỏi 9/20 45%
2 Loại khá 8/20 40%
3 Loại Trung bình 3/20 15%
4 Loại kém
So sánh kết quả trước khi thực hiện đề tài và sau khi thực hiện đề tài thể hiện qua bảng
5 và bảng 6:
Bảng 5: So sánh kết quả thi lý thuyết trước khi thực hiện đề tài và sau khi
thường xuyên và ngày càng phải có biện pháp đổi mới của người hiệu trưởng. Trong
quá trình nghiên cứu đề tài tôi rút ra bài học kinh nghiệm sau:
1. Bài học kinh nghiêm.
Hiệu trưởng là người đứng đầu nhà trường phải đổi mới công tác quản lý, nâng cao
chất lượng đội ngũ giáo viên. Phải coi công tác bồi dưỡng đội ngũ là việc làm thường
xuyên và liên tục xuyên suốt trong quá trình hoạt động của nhà trường.
.Phải nắm chắc năng lực của giáo viên để có biện pháp bồi dưỡng đúc lúc, đúng
hướng. Trong quá trình bồi dưỡng chính trị tư tưởng cần kết hợp giữa lý luận với thực
tiễn và tổ chức thành các buổi giao lưu thì kết quả mới đưa lại tốt hơn.
Thường xuyên tổ chức các hoạt động chuyên môn, thông qua xây dựng giáo án,
dạy thao giảng, dự giờ, xây dựng tổ chuyên môn vững mạnh, sinh hoạt có nề nếp, có
chất lượng, tạo được khí thế thi đua liên tục, thúc đẩy giáo viên luôn có sáng tạo trong
chuyên môn.
Hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi theo chủ đề trong năm
học sau đó phát động phong trào làm đồ dùng đồ chơi dạy học nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục trong nhà trường.
Trong nhà trường phải thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra nội bộ nhà trường
để có kê hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên kịp thời.
Tổ chức các hội thi là việc làm có hiệu quả thúc đẩy chuyên môn trong nhà
trường vì thông qua hội thi giáo viên phải suy nghĩ tìm tòi những biện pháp thực hiện
sáng tạo , linh hoạt để thi đua từ đó mới tìm ra được những nhân tố điển hình và
những giải pháp hay.
Sau mỗi một năm học mỗi cán bộ giáo viên phải đúc rút cho mình một kinh nghiệm
hay trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ từ đó đội ngũ giáo viên ngày càng tích lũy
được kinh nghiệm và có ý tưởng sáng tạo hơn trong những năm tiếp theo.
Trong quá trình thực hiện đề tài tôi đã áp dụng một số biện pháp đã thực hiện trong
những năm qua và tôi chỉ tiến hành đổi mới những biện pháp trong quá trình bồi
dưỡng. Trong qua trình thực hiện sẽ không tránh khỏi những hạn chế.
Bản thân tôi thấy cần phải đổi mới công tác quản lý để đáp ứng với sự nghiệp
giáo dục trong giai đoạn tới.