Một số giải pháp về giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT Một số giải pháp về giáo dục đạo đức học sinh ở trường THPT
Đạo đức là một lĩnh vực của ý thức xã hội, là một mặt trong hoạt động xã hội
của con người, thực hiện chức năng hết sức quan trọng là điều chỉnh hành vi của con
người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Đạo đức nảy sinh từ nhu cầu của xã hội;
đạo đức bao gồm các tri thức về khái niệm, các chuẩn mực và phẩm chất đạo đức; với
tư cách là một mặt hoạt động xã hội, đạo đức bao gồm các hành vi đạo đức; với tư cách
là một hình thái quan hệ xã hội, đạo đức bao gồm những quan hệ đạo đức. Đạo đức của
học sinh vừa mang ý thức hệ xã hội, vừa phải phù hợp với các qui định và chuẩn mực
của xã hội; đồng thời phải phù hợp với những qui định của nhà trường phổ thông trong
giai đoạn hiện nay. Do đó trong hoạt động giáo dục đạo đức học sinh không thể xem
nhẹ và tách rời giữa giáo dục nhà trường với gia đình và xã hội. Nếu làm tốt, làm đúng
mọi qui trình giáo dục đạo đức phù hợp với qui luật nhận thức sẽ giúp cho học sinh ý
thức và điều chỉnh hành vi của mình, điều chỉnh các mối quan hệ; tất cả các yếu tố sẽ
góp phần hình thành nhân cách của học sinh.
Đối với học sinh THPT ở độ tuổi mà tâm sinh lý lứa tuổi phát triển mạnh, các
em có nhiều nhu cầu hiểu biết, tìm tòi, bắt chước, thích giao lưu tìm hiểu, thích đua đòi
ăn chơi, thích khẳng định mình là người lớn... ; trong khi đó các kiến thức về hiểu biết
xã hội, hiểu biết về gia đình, hiểu biết về pháp luật còn rất hạn chế, thậm chí có em còn
mơ hồ; do đó các em chưa có trách nhiệm với hành vi của mình, nên dễ dẫn đến phạm
tội, vi phạm pháp luật hoặc vi phạm nội quy nhà trường.
Trường THPT Đông Hà, đóng ở trung tâm của thành phố tỉnh lỵ; học sinh chủ
yếu ở các phường nội thành, vùng ven và một số ở các huyện thị khác chuyển đến; với
số lượng và qui mô lớn, hiện nay có 1900 em với 40 lớp. Bên cạnh những thuận lợi cơ
bản vẫn có nhiều khó khăn trong công giáo dục đạo đức học sinh. Qua thực tiễn làm
công tác giáo dục chúng tôi đã xác định những thuận lợi và khó khăn như sau:
Thuận lợi:
- Sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp của lãnh đạo Đảng, Chính quyền, các
ban ngành đoàn thể các cấp trên địa bàn và Sở GD-ĐT Quảng Trị.

trào thi đua của các tập thể và cá nhân do Nhà trường và Đoàn trường phát động. Đại
đa số học sinh đều có ý thức tốt về quan hệ bạn bè, có tinh thần giúp đỡ bạn , có lòng
nhân ái, xây dựng được quan hệ tình bạn trong sáng lành mạnh.
Một số lớp có tinh thần tự quản, có ý thức xây dựng tập thể lớp chi đoàn, đấu
tranh phê bình các hiện tượng sai trái, góp phần đưa tập thể trở thành lớp tiên tiến. Tỉ lệ
học sinh xếp loại về đạo đức trung bình trong các năm gần đây:
Tốt: 74%, Khá: 21%, Trung bình: 4,5%, Yếu: 0,5%
Bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế cần sớm khắc phục: Một bộ phận nhỏ
học sinh chưa có ý thức phấn đấu rèn luyện, nên vi phạm nội qui nhà trường; có học
sinh vi phạm một vài lần, có học sinh vi phạm có hệ thống. Vi phạm nội quy với các lỗi
thường gặp: đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, hút thuốc, uống rượu, bia; xin đểu tiền
bạn, nói tục chửi thề, trộm cắp tài sản, bỏ học, trốn giờ, bỏ nhà đi lang thang, vi phạm
luật giao thông, và một số vi phạm khác.... Một số học sinh vi phạm khuyết điểm có khi
bao che cho nhau, thiếu thành khẩn. Số lượng học sinh chậm tiến về đạo đức năm nào
cũng có và bắt buộc phải rèn luyện lại trong hè; số lượng có giảm trong những năm trở
lại đây.
Từ thực trạng trên, theo chúng tôi vấn đề đạo đức học sinh là vấn đề đáng
quan tâm đối với các nhà quản lý xã hội, các cơ quan chức năng và các bậc phụ huynh
cũng như những người làm công tác giáo dục. Muốn nâng cao chất lượng giáo dục đạo
đức ở học sinh nói chung và ở trường THPT Đông hà nói riêng, theo chúng tôi cần tập
trung vào các giải pháp sau:
(1)- Tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua giữa các tập thể và cá nhân nhằm tạo
sự chuyễn biến sâu rộng cả về nhận thức và hành động mới góp phần hạn chế và đẩy lùi
các hiện tượng tiêu cực ở học sinh. Ban nền nếp phải làm tốt công tác xếp loại và đánh
giá thi đua các lớp hành tuần, hàng tháng. Công tác thi đua phải chính xác, công tâm,
kích thích được phong trào. Vừa đánh giá, vừa thể nghiệm và dần hoàn chỉnh các tiêu
chí thi đua.
(2)- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tác hại của các vi phạm, các tệ nạn; phổ
biến tuyên truyền pháp luật (luật giáo dục, luật giao thông đường bộ, ...); tổ chức học
tập, quán triệt cho học sinh về nội quy của nhà trường vào đầu năm học, vào giờ chào

tâm hồn để vững tin bước vào đời. Trong hoạt động này cần lưu ý kết hợp hài hoà giữa:
" Học mà chơi, Chơi mà học " theo đúng định hướng giáo dục.
(8)- Cần tăng cường công tác phối hợp giữa nhà trường- gia đình- xã hội; bởi vì
học sinh thực tế chỉ đựợc giáo dục ở trường nhiều lắm từ 4-5 giờ/ ngày, thời gian còn lại
phần lớn ở gia đình và xã hội. Muốn làm tốt, có hiệu quả phải có sự phối hợp đồng bộ,
thống nhất về phương pháp tác động; thường xuyên cặp nhật thông tin nhiều chiều để
biết về tình hình học sinh. Mỗi phụ huynh luôn luôn đặt niềm tin vào con em, nhưng
cũng không nên đánh giá quá cao về tình hình các mặt của học sinh mà dễ dẫn đến ngộ
nhận, chủ quan, thiếu sự phối hợp. Thực tế có phụ huynh khi được nhà trường mời đến
cung cấp thông tin mới biết được con mình không ngoan, học không giỏi như lâu nay
vẫn tưởng. Phụ huynh phải thống nhất với nhà trường về các biện pháp giáo dục. Nhà
trường và các thầy cô giáo áp dụng các biện pháp giáo dục với mục tiêu tất cả đều vì sự
tiến bộ của con em, vì tình thương và trách nhiệm.
Các cơ quan chức năng như Công an thành phố Đông Hà và Công an các
phường trên địa bàn trong những năm vừa qua đã cộng tác phối hợp với nhà trường làm
tốt công tác giáo dục học sinh: điều tra, cung cấp thông tin, thông báo tình hình học sinh
vi phạm, quản lý giáo dục học sinh cá biệt; nên đã góp phần ngăn chặn và làm giảm các
vụ việc xảy ra ở học sinh. Trong thời gian tới nhà trường mong muốn các cơ quan chức
năng và cộng đồng xã hội tiếp tục quan tâm giúp đỡ nhà trường nhiều hơn nữa để góp
phần làm tốt công tác giáo dục đạo đức học sinh.
Các trường học trên địa bàn, nhất là các trường THPT, trung tâm GDTX
thành phố Đông Hà cần có sự phối hợp chặt chẽ trong việc giáo dục đạo đức học sinh;
bởi vì học sinh có mối quan hệ trên địa bàn, mối quan hệ liên trường và những mối quan
hệ khác nên dễ tụ tập, lôi kéo theo nhóm chính thức và không chính thức để đánh nhau
hoặc có những vi phạm khác. Các trường cần phải thông tin sớm, kịp thời các vụ việc
có liên quan; cùng phối hợp xử lý, không bao che dấu giếm khuyết điểm học sinh vi
phạm.
Ban đại diện Hội cha mẹ học sinh trường và các Chi hội cha mẹ học sinh lớp,
trong những năm qua đã làm tốt công tác phối hợp giáo dục, góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện của nhà trường. Hội cha mẹ học sinh vừa là chủ thể tiến hành