4
MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng Danh mục các biểu đồ MỞ ĐẦU
1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HÀNH VI GIẾT NGƯỜI
TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
6
1.1.
Khái niệm hành vi giết người
phạm tội của hành vi giết người trong các tội phạm giết người
15
1.3.1.1.
Thời điểm hoàn thành của hành vi giết người trong các tội
phạm liên quan đến giết người
15
1.3.1.2.
Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội của hành vi giết
người trong các tội phạm giết người
20
5
1.3.2.
Vấn đề đồng phạm trong các tội phạm có hành vi giết người
21
1.3.2.1.
Nhận định chung
21
1.3.2.2.
Các tư cách đồng phạm trong các tội phạm có hành vi giết người
23
1.3.3.
Hành vi giết người trong các dạng đa tội phạm và tội ghép
25
1.4.
Trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm có hành vi giết người
28
1.5.
Phân biệt hành vi giết người với những hành vi phạm tội
khác có liên quan đến tính mạng con người
2.2.1.
Hành vi giết người cấu thành tội khủng bố (Điều 84 Bộ luật
hình sự 1999)
55
2.2.2.
Hành vi giết người cấu thành tội giết người (Điều 93 Bộ luật
hình sự 1999)
57
2.2.3.
Hành vi giết người cấu thành tội giết con mới đẻ (Điều 94
Bộ luật hình sự 1999)
60
6
2.2.4.
Hành vi giết người cấu thành Tội giết người trong trạng thái
tinh thần bị kích động mạnh (Điều 95 Bộ luật hình sự 1999)
61
2.2.5.
Hành vi giết người cấu thành tội giết người do vượt quá giới
hạn phòng vệ chính đáng (Điều 96 Bộ luật hình sự 1999)
64
Chương 3: MỘT SỐ THỰC TRẠNG VÀ VIỆC HOÀN THIỆN PHÁP
LUẬT HÌNH SỰ ĐỐI VỚI TỘI PHẠM LIÊN QUAN
ĐẾN HÀNH VI GIẾT NGƯỜI
68
3.1.
Một số thực trạng đối với tội phạm liên quan đến hành vi
giết người
Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật hình sự đối với một
số tội phạm liên quan đến hành vi giết người
89
KẾT LUẬN
101
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
103 7
DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu
bảng
Tên bảng
Trang
3.1
Thống kê xét xử sơ thẩm hình sự về tội phạm có hành vi
giết người ở Việt Nam giai đoạn từ 2006 - 2010
66
3.2
Thống kê số vụ về các tội xâm phạm tính mạng con
người đã được xét xử sơ thẩm ở Việt Nam trong giai
đoạn 2001 - 2010
68
3.3
Thống kê các vụ phạm tội liên quan đến hành vi giết
Số hiệu
biểu đồ
Tên biểu đồ
Trang
3.1
Cơ cấu tội phạm liên quan đến hành vi giết người đã
được xét xử tại Việt Nam giai đoạn 2001 - 2010
69
3.2
Cơ cấu tội phạm liên quan đến hành vi giết người đã
được xét xử tại Việt Nam giai đoạn 2006- 2010
69
3.3
Cơ cấu tội phạm liên quan đến hành vi giết người đã
được xét xử tại Việt Nam giai đoạn 2001 - 2005
70
3.4
Số vụ và bị cáo phạm tội hình sự liên quan đến hành vi
giết người đã được xét xử ở Việt Nam giai đoạn 2006 - 2010
74
3.5
Số vụ và bị cáo phạm tội hình sự nói chung đã được xét
xử ở Việt Nam giai đoạn 2006 - 2010
75 9
MỞ ĐẦU
đây mà có thể nói đó là loại hành vi đã có lịch sử từ rất lâu. Đây là loại tội
phạm mà bất cứ quốc gia nào cũng mong muốn khống chế, đẩy lùi. Tác giả
mong muốn nghiên cứu, tìm hiểu cơ sở lý luận cũng như thực tiễn liên quan
đến cấu thành của loại tội phạm này, đồng thời tìm hiểu những nguyên nhân
khách quan và chủ quan của nó, góp phần nhỏ bé vào việc phòng, chống
những hành vi xâm phạm tính mạng con người, xâm phạm giá trị cao nhất của
con người.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Liên quan đến việc nghiên cứu về hành vi giết người, đã có những bài
viết: Đỗ Đức Hồng Hà, Mặt khách quan của Tội giết người - Một số vấn đề lý
luận và thực tiễn, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 06/2004; Đỗ Đức Hồng
Hà, Một số quan điểm khác nhau về định nghĩa về đối tượng tác động của tội
giết người, Tạp chí Tòa án, số 13/2004; Đỗ Đức Hồng Hà, Chủ thể của Tội
giết người - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Tạp chí Tòa án, số 23/2004;
Đỗ Đức Hồng Hà, Lịch sử phân hóa trách nhiệm hình sự về Tội giết người từ
năm 1945 đến nay, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 03/2006; Trần Văn
Luyện (2001), Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm
của con người, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội; Phùng Thế Vắc - Trần Văn
Luyện, Bình luận khoa học Bộ luật hình sự 1999, Nxb Công an nhân dân, Hà
Nội, 2001; Lê Cảm, Chế định đồng phạm và mô hình lý luận của nó trong
Luật Hình sự Việt Nam, Tạp chí Dân chủ và pháp luật, số 8/2003
Mặc dù cũng không phải ít các tác giả nghiên cứu về vấn đề có liên
quan đến hành vi giết người nhưng những công trình và bài viết nói trên mới
chỉ đề cập tới hành vi giết người ở những tội phạm đơn lẻ, chưa thành một hệ
thống. Vì vậy, việc nghiên cứu hành vi giết người được đặt trong hệ thống của
11
các tội phạm liên quan đến nó là thật sự cần thiết, từ đó tiếp tục hoàn thiện
pháp luật hình sự về nhóm tội phạm này, có ý nghĩa cả về mặt lý luận và
thực tiễn.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận: Chủ nghĩa duy vật lịch sử, chủ nghĩa duy vật biện
chứng, phép biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin.
- Các phương pháp khác: Phương pháp phân tích, phương pháp logic,
phương pháp thống kê, phương pháp tổng hợp, phương pháp đối chiếu,
phương pháp so sánh, phương pháp chứng minh.
- Nghiên cứu trên cơ sở nhận thức của tư tưởng Hồ Chí Minh, đường
lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng Nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa.
6. Điểm mới của luận văn
Luận văn là công trình đầu tiên đi sâu vào phân tích một cách toàn
diện, đầy đủ và có hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn về một số tội
phạm có liên quan đến hành vi giết người. Cụ thể:
- Đưa ra được khái niệm tương đối đầy đủ về hành vi giết người
- Khái quát, phân tích một cách có hệ thống các dấu hiệu pháp lý đặc
trưng về một số các loại tội phạm liên quan đến hành vi giết người. Đồng thời
cũng đưa ra một số dấu hiệu cơ bản để phân biệt hành vi giết người với những
hành vi phạm tội khác có liên quan đến tính mạng con người.
7. Ý nghĩa của luận văn
- Luận văn sẽ là tài liệu tham khảo phục vụ cho việc học tập, giảng
dạy và nghiên cứu khoa học tại các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam, đặc biệt
đối với chuyên ngành tư pháp hình sự.
13
- Dựa trên sự phân tích lý luận và tìm hiểu thực tiễn về tình hình tội
phạm liên quan đến hành vi giết người, đưa ra những luận giải, những căn cứ
khoa học, để từ đó đưa ra kết luận, kiến nghị có ý nghĩa lý luận và thực tiễn
trong công tác phòng, chống tội phạm có liên quan.
- Về thực tiễn: kết quả nghiên cứu đề tài có thể tham khảo để xây
dựng đường lối, chính sách, quản lý xã hội, nhằm ngăn chặn và tiến tới đẩy
khách quan của tội giết người. Khi xem xét hành vi giết người mặc dù về mặt
lý luận các quan điểm đều xem xét hành vi giết người với tư cách là mặt
khách quan của tội giết người nhưng trên thực tế đại đa số các quan điểm lại
thể hiện xem xét hành vi giết người và tội giết người chỉ là một. Trong Bộ
luật hình sự của Liên bang Nga năm 1996, tại Điều 106, tội giết người được
nêu ra là "hành vi cố ý giết người khác" [35, tr. 178], trong Bộ luật hình sự
Trung Quốc năm 1997, tại Điều 232, tội giết người được nêu "là hành vi cố ý
giết người khác" [36, tr. 43], tại điều 187 trong Bộ luật hình sự bang California
(Mỹ) năm 1998 tội giết người được nêu "là hành vi cố ý giết người khác hoặc
giết bào thai một cách hiểm độc và bất hợp" [38, tr. 6].
Ở Việt Nam, thực tiễn có khá nhiều quan điểm tương tự về hành vi giết
người với tư cách là tội giết người. Trong khoa học pháp lý hình sự có khá nhiều
15
cách định nghĩa khác nhau. Có quan điểm cho rằng "Tội giết người là hành vi
cố ý tước đoạt trái pháp luật tính mạng của người khác" [29, tr. 327] Một
quan điểm khác lại cho rằng "Tội giết người là hành vi trái pháp luật của
người đủ năng lực trách nhiệm hình sự cố ý tước bỏ quyền sống của người
khác" [34, tr. 51]. Thêm một quan điểm tương tự: "Tội giết người là hành vi
làm chết người khác một cách cố ý và trái pháp luật" [32, tr. 7]. Theo Giáo trình
Luật hình sự Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội, định nghĩa tội giết người
là "hành vi cố ý tước đoạt trái pháp luật tính mạng người khác" [16, tr. 287].
Sở dĩ người viết cho rằng: Khi xem xét hành vi giết người, mặc dù về
mặt lý luận các quan điểm đều xem xét hành vi giết người với tư cách là mặt
khách quan của tội giết người nhưng trên thực tế đại đa số các quan điểm lại
thể hiện hành vi giết người và tội giết người là một là bởi vì, nếu đưa ra
những định nghĩa như ở trên về tội giết người thì về mặt nội dung các định
nghĩa này hầu như không đề cập đến dấu hiệu độ tuổi của chủ thể hoặc nếu
có đề cập đến dấu hiệu năng lực trách nhiệm hình sự thì lại không đề cập
đến dấu hiệu độ tuổi. Bên cạnh đó, khi diễn đạt giết người là hành vi cố ý
Thứ nhất: Sự sống của con người được xác định như thế nào và từ
thời điểm nào là đúng? Theo đại đa số quan điểm của các nhà luật học trong
nước cho rằng: Con người với tư cách là một cơ thể sống phải được sinh ra
một cách tự nhiên. Cuộc sống tự nhiên đó được xác định bắt đầu từ khi sinh ra
còn sống đến khi chết đi theo đúng quy luật tự nhiên của cuộc sống. Theo
hướng này thì hiểu rằng hành vi xâm hại vào thai nhi cũng như hành vi xâm
hại vào một tử thi sẽ không nằm trong phạm vi của khái niệm trên. Tất nhiên
cũng phải loại trừ quy định riêng trong một số trường hợp. Ví dụ như: Người
thực hiện hành vi tác động vào một xác chết nhưng vẫn nghĩ là người còn
sống với ý thức muốn họ phải chết thì hành vi đó vẫn bị coi là hành vi giết
người nếu có các dấu hiệu khác thoả mãn cấu thành tội phạm. Trong khoa học
hình sự gọi đó là sai lầm về đối tượng tác động.
17
Thứ hai: Phải khẳng định, hành vi giết người là hành vi xâm phạm
quyền nhân thân cao quý nhất của con người là quyền được sống. Không có
quyền này thì những quyền nhân thân khác của con người trở nên vô nghĩa và
cũng không có quyền này thì những quyền khác không bao giờ có cơ hội thực
hiện. Hơn thế nữa, con người vừa là động lực vừa là chủ thể của xã hội cả
hiện tại và tương lai. Mục tiêu bảo vệ quyền được sống của con người bao giờ
cũng được đặt lên hàng đầu. Vì vậy, hành vi giết người được coi là hành vi
nguy hiểm cho xã hội. Từ mục đích tước bỏ quyền được sống của một con
người của hành vi mà hành vi giết người thể hiện tính nguy hiểm ở những
hành động hết sức dã man, tàn bạo như dùng sức mạnh vật chất tác động vào
thân thể (đâm, chém, bắn, ) hay không thực hiện những hành động mà đáng
ra phải làm để giữ quyền được sống đó (người mẹ không cho con bú hoặc vứt
bỏ đứa trẻ dẫn đến cái chết của nó). Cần phải xác định, đã coi đó là hành vi
giết người thì lỗi đó phải là lỗi cố ý. Tức là người thực hiện hành vi nhận thức
rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi
đó và mong muốn hậu quả đó xảy ra (cố ý trực tiếp); người thực hiện hành vi
đến độ tuổi do luật hình sự quy định (đủ 14 tuổi trở lên)
Chúng ta nhận thấy rằng mỗi quan điểm ở trên mặc dù có những điểm
chưa hoàn thiện nhưng cũng có những điểm hợp lý. Kết hợp với những phân
tích ở trên, chúng ta có thể đưa ra một khái niệm đầy đủ về hành vi giết người
như sau: Hành vi giết người là hành vi cố ý tước bỏ tính mạng người khác trái
pháp luật, xâm phạm đến quyền được sống của con người. Hành vi giết người
bị coi là tội phạm trong luật hình sự các nước và tùy theo đặc điểm của các
trường hợp giết người mà cấu thành những tội phạm khác nhau.
Đối với tội giết người, cũng từ những phân tích ở trên, có thể đưa ra
định nghĩa tội giết người để phân biệt với hành vi giết người nói chung như
sau: "Tội giết người là hành vi cố ý gây ra cái chết cho người khác một cách trái
pháp luật, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện, trong đó phải
đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự do Bộ luật hình sự quy định (từ đủ 14 tuổi
trở lên)" [14, tr. 20].
19
1.2. PHÂN LOẠI HÀNH VI GIẾT NGƯỜI
1.2.1. Căn cứ phân loại
Có nhiều căn cứ để có thể phân loại hành vi giết người, tuy nhiên có
thể dựa vào những căn cứ sau đây để phân loại:
- Căn cứ vào khách thể của hành vi giết người;
- Căn cứ vào đối tượng tác động của hành vi giết người;
- Căn cứ vào chủ thể của hành vi giết người;
- Căn cứ vào mức độ nguy hại của hành vi giết người;
- Căn cứ vào mục đích, động cơ của hành vi giết người.
1.2.2. Các loại hành vi giết người
1.2.1.1. Căn cứ vào khách thể của hành vi giết người
Khách thể của tội phạm là quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ và
bị tội phạm xâm hại
Dựa vào căn cứ này có thể phân loại các loại tội phạm được cấu thành
luật nghiêm trọng xâm hại quyền và lợi ích chính đáng của người phạm tội.
1.2.1.3. Căn cứ vào chủ thể thực hiện hành vi giết người
Dựa vào căn cứ này có thể phân loại các loại tội phạm được cấu thành
từ hành vi giết người thành hai nhóm chủ thể thường và chủ thể đặc biệt:
- Chủ thể thường: Người thực hiện hành vi giết người là công dân Việt
Nam, công dân nước ngoài hay người không có quốc tịch, có năng lực trách
nhiệm hình sự và đạt độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự. Ví dụ chủ thể có hành
vi giết người cấu thành tội giết người (Điều 93 Bộ luật hình sự 1999), tội giết
người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (Điều 96 Bộ luật hình sự
1999), tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 95 Bộ
luật hình sự 1999), tội khủng bố (Điều 84 Bộ luật hình sự 1999).
21
- Chủ thể đặc biệt: Người thực hiện hành vi giết người ngoài những
đặc điểm của chủ thể thường thì dấu hiệu đặc biệt là dấu hiệu bắt buộc để cấu
thành tội phạm. Đại diện cho loại chủ thể này là chủ thể thực hiện hành vi giết
người cấu thành tội giết con mới đẻ. Ở tội giết con mới đẻ chủ thể của hành vi
giết người phải là người mẹ của đứa trẻ sơ sinh (trong vòng 7 ngày tuổi), hơn
thế nữa người mẹ này còn bị những tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh
khách quan đặc biệt thúc đẩy thực hiện hành vi giết con đẻ của mình.
1.2.1.4. Căn cứ vào mức độ nguy hiểm của hành vi giết người
Dựa vào căn cứ này có thể phân loại các loại tội phạm được cấu thành
từ hành vi giết người thành:
- Hành vi giết người cấu thành tội phạm ít nghiêm trọng: Tội phạm ít
nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại không lớn cho xã hội mà mức cao nhất
của khung hình phạt đối với tội ấy là đến ba năm tù. Đại diện cho hành vi giết
người cấu thành loại tội phạm này là tội Giết con mới đẻ (Điều 94 Bộ luật
hình sự 1999: "Người mẹ nào…, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến hai
năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm" [27]); tội giết người do vượt quá
giới hạn phòng vệ chính đáng (khoản 1 Điều 96 Bộ luật hình sự 1999:
trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù
chung thân hoặc tử hình [27].
Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (khoản 1 điều 84 Bộ
luật hình sự 1999: Người nào nhằm chống chính quyền nhân dân mà xâm
phạm tính mạng của cán bộ, công chức hoặc công dân, thì bị phạt tù từ mười
hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình) [27].
1.2.1.5. Căn cứ vào mục đích, động cơ của hành vi giết người
Mục đích, động cơ phạm tội chính là xuất phát từ thái độ chủ quan của
người phạm tội. Thái độ chủ quan của người phạm tội bao gồm hai mặt cơ
bản: lỗi và mục đích, động cơ phạm tội. Trong đó, lỗi trong hành vi giết người
là chắc chắn phải là lỗi cố ý, bao gồm cố ý trực tiếp và cố ý gián tiếp; mục
23
đích và động cơ phạm tội bao gồm hành vi giết người chỉ với mục đích tước
bỏ quyền được sống của con người trái pháp luật và hành vi giết người thực
hiện nhằm mục đích khác ngoài mục đích tước bỏ quyền sống của con người.
Cũng dựa vào tiêu chí này, có thể chia thành nhóm tội phạm có mục
đích, động cơ thực hiện hành vi giết người là bắt buộc mới có thể đủ dấu hiệu
cấu thành tội phạm và nhóm tội phạm mà dấu hiệu mục đích, động cơ thực
hiện hành vi giết người không phải là dấu hiệu bắt buộc để cấu thành tội phạm.
1.3. HÀNH VI GIẾT NGƯỜI TRONG MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP PHẠM
TỘI ĐẶC BIỆT
1.3.1. Thời điểm hoàn thành và việc tự ý nửa chừng chấm dứt việc
phạm tội của hành vi giết người trong một số tội phạm giết người
1.3.1.1. Thời điểm hoàn thành của hành vi giết người trong một số
tội phạm liên quan đến giết người
Tội phạm hoàn thành là trường hợp hành vi phạm tội đã thỏa mãn hết
các dấu hiệu được mô tả trong cấu thành tội phạm. Thời điểm hoàn thành của
từng tội phạm được thực hiện qua việc xây dựng các dấu hiệu của cấu thành
tội phạm. Trong đó thời điểm hoàn thành của các loại tội phạm có cấu thành
chết người xảy ra. Đó là trường hợp phạm tội giết người chưa đạt (cố ý giết
người nhưng hậu quả chết người chưa xảy ra do những nguyên nhân ngoài ý
muốn) nhưng đã được coi là hoàn thành khi người phạm tội đã thực hiện được
hết các hành vi được cho là cần thiết để gây ra hậu quả nhưng hậu quả đã
không xảy ra
- Do những nguyên nhân ngoài ý muốn. Ví dụ: M định giết T và đã
chém T rất nhiều nhát dao, khi tin chắc T đã chết M đã bỏ đi. Tuy nhiên T đã
không chết do có người phát hiện và đưa T đi cấp cứu. M hành vi giết người
của M đã đủ dấu hiệu cấu thành tội giết người và trường hợp này được coi là
phạm tội giết người chưa đạt nhưng đã hoàn thành.
25
- Chủ thể thực hiện hành vi giết người nhưng thực tế nạn nhân không
chết do khi thực hiện hành vi người phạm tội đã nhầm đối tượng tác động
hoặc không có đối tượng tác động. Ví dụ: A có ý định giết B, đêm đến A đã
lẻn vào cửa sổ nhà B ném lựu đạn vào giường ngủ của B nhưng đêm đó B đi
vắng nên đã thoát chết. Trong ví dụ này nếu hôm đó một người khác ngủ ở
giường B bị tước đi tính mạng thì hành vi của A vẫn cấu thành tội giết người
chưa đạt nhưng đã hoàn thành
- Trong trường hợp người phạm tội đã sử dụng nhầm phương tiện
phạm tội nhưng người đó không biết và tin chắc mục đích của mình đã đạt
được từ phương tiện này nhưng thực tế phương tiện đó đã không phát huy tác
dụng. Ví dụ: người phạm tội bỏ thuốc độc vào thức ăn của nạn nhân nhưng do
thuốc đó là hàng giả nên nạn nhân đã không chết. Trường hợp này cũng được
coi là phạm tội giết người chưa đạt đã hoàn thành.
* Thời điểm hoàn thành của hành vi giết người trong tội giết con mới
đẻ (Điều 94 Bộ luật hình sự 1999
Hành vi giết người cấu thành tội giết con mới đẻ có thể coi là một
dạng giết người đặc biệt, vì vậy thời điểm hoàn thành của hành vi về cơ bản
cũng chính là có hậu quả đứa trẻ (trong vòng 7 ngày tuổi) đó chết. Hậu quả
tức đến nhà C và K rút dao đâm C. Hậu quả là C chết trên đường đi cấp cứu.
Trường hợp này, H phạm tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động
mạnh dạng phạm tội đã đạt, đã hoàn thành.
* Thời điểm hoàn thành của hành vi giết người trong tội giết người do
vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (Điều 96 Bộ luật hình sự 1999)
Thời điểm hoàn thành của hành vi giết người cấu thành tội phạm này
về cơ bản cũng được coi phải có hậu quả chết người xảy ra phù hợp với mối
quan hệ nhân quả giữa hành vi chống trả lại rõ ràng là quá mức cần thiết và
hậu quả xảy ra. Trường hợp phạm tội chưa đạt đã hoàn thành rất hiếm xảy ra
27
đối với loại tội phạm này. Vì hành vi của nạn nhân đang thực tế đe dọa các lợi
ích đã nêu trong Điều 96 Bộ luật hình sự 1999 nên rất hiếm trường hợp nhầm
lẫn đối tượng tác động hoặc nhầm phương tiện thực hiện hành vi.
* Thời điểm hoàn thành của hành vi giết người trong tội khủng bố
nhằm chống chính quyền nhân dân (khoản 1 Điều 84 Bộ luật hình sự 1999)
Người nào nhằm chống chính quyền nhân dân mà xâm phạm tính
mạng của cán bộ, công chức hoặc công dân, thì bị phạt tù từ mười hai năm
đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình
Ở tội này, thông qua hành vi xâm phạm tính mạng cán bộ, công chức
hoặc công dân người phạm tội làm suy yếu chính quyền nhân dân. Như vậy
thời điểm hoàn thành của hành vi giết người cấu thành tội khủng bố (khoản 1
Điều 84 Bộ luật hình sự 1999) về cơ bản là thời điểm đối tượng cán bộ, công
chức, nhân dân mà người phạm tội thực hiện hành vi giết người nhằm chống
chính quyền nhân dân đã bị tước đoạt tính mạng trái pháp luật. Tuy nhiên
cũng tương tự như đối với hành vi giết người trong tội giết người, thời điểm
hoàn thành của tội phạm có thể xảy ra trường hợp tội phạm hoàn thành nhưng
chưa đạt. Ví dụ người phạm tội vẫn nghĩ là đối tượng họ có ý định giết nhằm
mục đích chống chính quyền nhân dân đã chết bởi hành vi của họ nhưng thực
tế họ không chết hoặc nạn nhân mà họ vẫn nghĩ là đối tượng có thể thực hiện
dao vào những chỗ có thể gây chết người và nếu người phạm tội bỏ đi chỉ
trong thời gian rất ngắn nạn nhân có thể mất mạng. Nhưng ngay sau đó người
phạm tội đã có sự ân hận về hành vi của mình nên đã nhanh chóng đưa nạn
nhân đi cấp cứu và nạn nhân đã không chết. Trường hợp này cũng có thể
được coi là tự ý nửa chừng đối với hành vi giết người. Cũng áp dụng tương tự
đối với trường hợp người mẹ đã đem con mình (trong vòng 7 ngày tuổi) vứt
bỏ qua một đêm, nhưng sáng hôm sau vì lương tâm không yên ổn nên đã đến
bế đứa trẻ về, khi đó đứa trẻ vẫn còn sống.
Copyright: Tài liệu đại học ©