Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
MỤC LỤC
I/ Phần mở đầu
1-Lý do chonï đề tài Trang 2
2- Mục đích nghiên cứu Trang 3
3- Đối tượng phạm vi nghiên cứu Trang 3
4- Nhiệm vụ nghiên cứu Trang 4
5- Phương pháp nghiên cứu Trang 4
6- Nội dung của đề tài Trang 4
II/ Nội dung đề tài
Chương 1 : Cơ sở lý luận liên quan đến đề tài
1- Cơ sở pháp lý Trang 4
2- Cơ sở lý luận Trang 5
3- Cơ sở thực tiễn Trang 5
Chương 2 : Thực trạng của đề tài nghiên cứu
1- Khái quát phạm vi Trang 5
2- Thực trạng của đề tài nghiên cứu Trang 5
3- Nguyên nhân của thực trạng Trang 5
Chương 3 :Biện pháp, giải pháp chủ yếu để thực hiện
1- Cơ sở đề xuất giải pháp Trang6
2- Các giải pháp chủ yếu Trang 6
3- Tổ chức triển khai thực hiện Trang 9
III/ Kết luận và khuyến nghị Trang 10
Phần đánh giá của hội đồng khoa học Trang 11
Danh mục tài liệu tham khảo Trang 12
Trang 1 Trường THCS Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đơn vị : Trường THCS Trần Hưng Đạo
Tên đề tài :
MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ GIẢNG DẠY TÍCH HỢP GIÁO

giác. Cũng chính do đặc điểm đó mà giáo dục dân số được đưa vào nội dung
giáo dục phổ thông chủ yếu bằng con đường tích hợp, tức là liên kết, lồng
ghép với các môn học có sẵn trong chương trình giáo dục phổ thông một cách
hợp lý, nhưng chủ yếu là môn Địa lý.
Đó là lý do vì sao chúng tôi chọn đề tài : Một số biện pháp để giảng
dạy tích hợp giáo dục dân số trong bộ môn Địa lý.
2. Mục đích nghiên cứu :
- Khi giảng dạy tích hợp giáo dục dân số vào bộ môn Địa lý giúp học
sinh hiểu và nắm vững nội dung học tập hơn.
- Học sinh hiểu được mối quan hệ qua lại giữa các động lực dân số và
các nhân tố khác của chất lượng cuộc sống và những quyết định hợp lý.
Trang 3 Trường THCS Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
- Có những hiểu biết về những hành vi thuộc về lĩnh vực dân số, nhằm
cải thiện chất lượng cuộc sống của bản thân mình và gia đình, rộng hơn nữa là
cộng đồng, quốc gia và thế giới.
- Hình thành cho học sinh niềm tin dựa trên cơ sở khoa học về khả
năng của con người nói chung và của chính bản thân mình nói riêng trong
việc điều khiển quá trình tái sản xuất con người theo đúng những mục tiêu kế
hoạch hóa dân số.
- Hình thành học sinh ý thức tự giác, tự nguyện đề ra cho mình những
quyết định đúng đắn, có ý thức trách nhiệm, có thái độ và hành động hợp lý
về dân số.
- Tránh sự trùng lặp, chồng chéo giữa các môn học. Do đó, tích hợp sẽ
giúp cho việc tiết kiệm được thời gian học tập và chống sự nhàm chán trong
học tập của học sinh.
- Giúp học sinh phát triển năng lực tư duy, năng lực hành động, năng
lực vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn một cách có hiệu quả trên cơ sở
hiểu được bản chất của vấn đề.
- Làm cho nội dung học tập sinh động, hấp dẫn hơn.

Trong thực tế, việc giảng dạy tích hợp trong bộ môn Địa lý chưa được
quan tâm một cách thích đáng nhất là vấn đề giáo dục dân số. Vì vậy nên tôi
cố gắng viết đề tài: “ Một số biện pháp để giảng dạy tích hợp giáo dục dân số
trong bộ môn Địa lý “.
II/ NỘI DUNG ĐỀ TÀI :
CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI :
1. Cơ sở pháp lý :
+ Với quan điểm chung là giáo dục học sinh phát triển toàn diện về mọi
mặt. Thực hiện chỉ thị số 74/CT – TW của ban bí thư TW Đảng ngày
Trang 5 Trường THCS Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
19/9/1985 về việc tăng cường giáo dục dân số và đưa vào chương trình chính
khóa của các trường phổ thông.
+ Thực hiện theo chương trình thay sách giáo khoa và đổi mới phương
pháp dạy học ở trường THCS.
+ Hướng dẫn chương trình bộ môn Địa lý ở bậc trung học cơ sở.
2. Cơ sở lí luận :
-Tích hợp trong dạy học Địa lý là sự vận dụng tổng hợp các kiến thức,
kỹ năng của các phân môn của Địa lý tự nhiên và Địa lý kinh tế – xã hội vào
việc nghiên cứu tổng hợp về Địa lý các châu lục, một khu vực, một quốc gia. .
.Mặt khác tích hợp cũng còn là việc sử dụng các kiến thức kỹ năng, của các
môn học khác có liên quan như nhau như Lịch sử, Sinh học. . .vào dạy học
Địa lý, giúp học sinh hiểu và nắm vững các nội dung học tập nhằm nâng cao
chất lượng dạy học.
- Làm cho học sinh thông hiểu và biết đánh giá đúng đắn tình hình dân
số hiện nay ở nước ta và trên thế giới, nhận thức rõ ràng mối quan hệ giữa dân
số với phát triển kinh tế và xã hội. Ảnh hưởng của sự gia tăng dân số đối với
chất lượng cuộc sống xã hội, gia đình hiện tại và tương lai.
3. Cơ sở thực tiễn :
Trong thực tế giảng dạy, giáo viên chỉ chú trọng việc cung cấp những

1. Cơ sở đề xuất các giải pháp :
Việc đào tạo cho học sinh hiện nay phải có kiến thức tổng hợp và toàn
diện. Vì vậy, trong khi giảng dạy bộ môn Địa lý phải biết tích hợp những kiến
thức cần thiết trong các nội dung bài giảng. Những kiến thức này bổ sung cho
những kiến thức mà các em sẽ được học nên việc tiếp thu kiến thức sẽ đựơc
sâu sắc hơn, khả năng vận dụng vào thực tế sẽ dễ dàng hơn.
Trang 7 Trường THCS Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
2. Các giải pháp chủ yếu :
Trong thực tế dạy học, tùy theo mục tiêu, nội dung chương trình học
tập và các điều kiện khác ( cách biên soạn gách giáo khoa, trình độ của giáo
viên, cơ sở vật chất và thiết bị ĐDDH ) mà có nhiều mức độ khác nhau về
tích hợp các môn học. Trong nội dung đề tài này, chúng tôi xin trao đổi nội
dung chính là giảng dạy tích hợp giáo dục dân số trong bộ môn địa lý với một
số giải pháp cụ thể như sau :
2.1/ Xác định các mức độ tích hợp trong các bài học :
 Tích hợp “trong nội bộ môn học”, trong đó ưu tiên các nội dung của
môn học như tích hợp Địa lý tự nhiên với Địa lý kinh tế – xã hội.
 Tích hợp “đa môn”, những nội dung này có thể được tiếp cận trên cơ
sở các môn học khác nhau. Những môn học tiếp tục được tiếp cận một cách
riêng rẽ và chỉ gặp nhau ở một thời điểm trong quá trình học khi gặp các nội
dung như giáo dục dân số, môi trường. . .
 Tích hợp “liên môn”, học sinh tiếp cận qua nhiều môn học và có sự
liên kết với nhau trong quá trình giải quyết vấn đề.
 Tích hợp “ xuyên môn”, phát triển những kỹ năng mà học sinh có
thể sử dụng trong tất cả môn học, trong tất cả tình huống.
2.2/ Những việc cần chuẩn bị cho bài soạn theo hướng tích hợp :
- Xác định được mục tiêu bài học và các nội dung cần tích hợp.
- Cần vận dụng những kiến thức kỹ năng của các môn học có liên quan
để việc giảng dạy tích hợp có hiệu quả.

- Tốc độ tăng dân số ngày càng lớn đặc biệt các châu lục Á, phi, Mỹ la
– tinh.
- Nguyên nhân do số sinh còn cao, trong khi số tử giảm thấp xuống.
Trang 9 Trường THCS Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
- Hậu quả : dân số tăng nhanh hơn mức tăng của kinh tế đặc biệt ở các
nước châu Á, Phi, Mỹ la-tinh là những nơi có trình độ sản xuất chưa cao.
Gây khó khăn cho nhiều mặt của cuộc sống ( về nhà ở, môi trường,
giáo dục, bệnh viện. . .)
 Ví dụ : Bài 54 : Dân cư, xã hội châu Âu ( lớp 7 )
+ Nội dung tích hợp về giáo dục dân số :
- Độ tăng dân số thấp nhất thế giới.
- Dân số ổn định là một điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế –
xã hội.
+ Cách tiến hành :Sử dụng triệt để các đồ dùng dạy học hiện có, các
biểu đồ, bảng thống kê. . . qua đó thấy được mối quan hệ dân số với các
ngành sản xuất.
Ví dụ Bài 5 : Đặc điểm dân cư, xã hội châu Á (Lớp 8)
+ Nội dung tích hợp về giáo dục dân số :
- Dân số đông.
- Chất lượng cuộc sống suy giảm.
 Ví dụ Bài 2 : Dân số và gia tăng dân số (Lớp 9)
+ Nội dung tích hợp về giáo dục dân số :
- Dân số nước ta vào loại đông trên thế giới.
- Dân số nước ta tăng nhanh.
- Cơ cấu dân số trẻ.
b. Giáo dục dân số qua tranh ảnh, các đoạn phim, bảng số liệu,
biểu đồ. . . :
- Đây là phương tiện trực quan tốt nhất để học sinh tiếp cận các nội
dung về dân số và giáo viên có điều kiện tốt nhất để giáo dục dân số( nhất là

giải trí của các bạn học sinh trong các gia đình đông con ra sao ?
Trang 11 Trường THCS Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
Các đề tài ngoại khóa rất phong phú. Tùy theo điều kiện thực tế ( thời
gian, nguồn tài liệu, trình độ người báo cáo. . .) mà chọn các đề tài cho thích
hợp.
+ Các hình thức thực hiện :
- Giáo viên giao cho các nhóm học sinh tìm hiểu thực tế và cung cấp tài
liệu cho học sinh để báo cáo ở từng lớp, từng khối.
- Mời các cộng tác viên dân số ở địa phương báo cáo.
- Tổ chức câu lạc bộ dân số và địa lý dân cư, thi đố vui, đóng kịch, thảo
luận, thi tuyên truyền viên. . .
- Phối hợp với tổ chức đoàn thể trong nhà trường để thực hiện. . .
3. Tổ chức triển khai thực hiện :
Việc giảng dạy tích hợp giáo dục dân số qua bộ môn Địa lý như trên đã
làm cho nhận thức học sinh thay đổi trong cách tiếp cận các nội dung kiến
thức. Không những có những nhận thức, hành vi đúng đắn về dân số mà còn
ham thích học tập bộ môn Địa lý. Điều này thể hiện qua chất lượng học tập bộ
môn địa lý trong học kỳ 1 so với khảo sát đầu năm như sau :
Chấùt
lượng
Sĩ
số
Giỏi Khá T. Bình Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
Đầu
năm
332 33 9,9 95 28,6 142 42,8 50 15,1 12 3,6
Học
kì I

loại :
Chủ tịch hội đồng khoa học
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 14 Trường THCS Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
-Tài liệu :Giáo dục dân số qua địa lý nhà trường
Tác giả : Nguyễn Đức Vũ
- Tài liệu : Lý luận dạy học Địa lý
Tác giả : Nguyễn Dược, Nguyễn Trọng Phúc
-Tài liệu : Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viênTHCS
chu kỳ III ( 2004-2007)
( chương trình bồi dưỡng thường xuyên )
- Tạp chí :Thế giới trong ta
- SGK và SGV lớp 6,7,8,9
- Hướng dẫn phân phối chương trình các môn Địa lý lớp 6,7,8,9.
Trang 15 Trường THCS Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm Nguyễn Văn Hùng
Trang 16 Trường THCS Trần Hưng Đạo