2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Qua một bài viết của nhà thơ Xuân Diệu, tôi tình cờ được đọc những
vần thơ dịch của Victor Hugo có nhan đề “Khi trẻ con xuất hiện”
Đẹp sao con trẻ! Với môi chúm chím đáng yêu
Lòng em dịu hiền tin cậy, giọng em muốn nói muôn điều
Tiếng khóc em dễ dàng chóng nín
Đưa mắt khắp nơi nhìn ngạc nhiên thương mến
Bốn phía hiến dâng cho đời cả tâm hồn,
Và sẵn sàng đưa má đón hôn!
Và quả thực đúng như Xuân Diệu nói: “Với những câu thơ như thế đưa
chúng ta vào thế giới trẻ con. Thế giới của mầm non, măng non, của chồi nụ,
của gà con, vịt con mới nở, chú bê con, của những hừng đông…”. Thế giới
trẻ con nguyên sơ và giản dị. Nhưng đó là sự bắt đầu cho cả thế giới. Ai cũng
từng có, trải qua rồi mới thành người lớn. Nhưng khi đã thành người lớn rồi
“Mỗi tâm hồn con người phải nhập môn, phải giác ngộ về cái thế giới trẻ con
kì diệu ấy.” (Xuân Diệu). Với những người nghệ sĩ sáng tác văn học cho
thiếu nhi đó không chỉ dừng lại ở sự “nhập môn giác ngộ đơn thuần” mà phải
như sự “hoá thân thành trẻ con”. Trong những người hoá thân ấy tôi muốn
nhắc đến nhà thơ, nhà văn Phạm Hổ. Con người mà cả cuộc đời mình chỉ
nuôi dưỡng, chăm chút cho ước mơ được làm Những bài thơ nho nhỏ:
Tôi chỉ mơ trong suốt cuộc đời
Được làm thơ cho các em tôi
Những bài thơ nho nhỏ
Như những hòn bi xanh đỏ
Các em chơi
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
đều dành tặng nhà thơ niềm ưu ái, sự mến mộ, cảm phục trước một tấm lòng
hết mình vì tuổi thơ.
Nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Bình nhận định: “Võ Quảng và Phạm Hổ
cùng viết cho nhi đồng và về thế giới tự nhiên lắm, bầu bạn gần gũi với trẻ
nhỏ nhưng đã tạo cho mình một phong cách rất riêng.Võ Quảng ưa vẽ thiên
nhiên nhiều hình vẻ, nhiều màu sắc trong dạng động. Phạm Hổ lại say mê cái
hồn nhiên tươi mát, cái dí dỏm đến tinh nghịch trong cách nhìn cách nghĩ của
trẻ thơ” [8, tr30]. Và theo ông chính bởi nhờ sự say mê ấy đã giúp Phạm Hổ
sáng tác nên được những bài thơ như Xe cứu hỏa mà tứ thơ có sức “thấu đằng
sau giấy” sống mãi trong lòng bạn đọc.
Nhà văn Nguyên Ngọc lại nhấn mạnh “Bằng những tác phẩm bao giờ về
kích thước cũng nhỏ bé, anh đã tạo nên được một thế giới của riêng anh,Thế
giới ấy của anh mà anh tặng cho các em và đã trở thành thế giới của các em,
phong phú ngày càng phong phú hơn, rộng và sâu hơn, đẹp đẽ hơn” [6].
Trong thơ Phạm Hổ có một thế giới mang đậm phong cách của nhà thơ.
Nhưng nhà thơ không chiếm giữ lấy làm của riêng mà với cả tấm lòng ông
dành tặng cho trẻ. Thật kì diệu thay, thế giới ấy ngay lập tức được các em
đón nhận và yêu quí. Các em thỏa sức hồn nhiên vui chơi, khám phá những
bất ngờ thú vị, thậm chí tô vẽ cùng nhà thơ để tạo nên “một thế giới của
tưởng tượng đầy những nhầm lẫn và thắc mắc. Sự truyền cảm của thơ Phạm
Hổ chính là ở chỗ đó”[7, tr153].
Đoàn Giỏi nói: Đọc thơ Phạm Hổ thấy “toát lên một ý vị nồng nàn như mùi
hương không trông thấy của những bông hoa đẹp khiến ta bâng khuâng nhớ
mãi …” Lã Thị Bắc Lý lại thấy “tươi mát và trẻ trung”. Sự ý vị nồng nàn và
sự tươi mát trẻ trung ấy có từ đâu nếu không phải là từ “sự hòa nhập của thế
giới thơ với thế giới trẻ thơ làm một ” [7, tr155]. Sự hòa nhập này đã giúp
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
cho thơ Phạm Hổ đến và ở trong trái tim trẻ, thôi thúc các em vươn tới cái
6. Giả thuyết khoa học
Đi tìm hiểu cái nhìn trẻ thơ trong thơ viết cho thiếu nhi của Phạm Hổ
cũng như con đường hình thành phong cách nghệ thuật của nhà thơ sẽ giúp
bản thân tác giả đề tài nâng cao được năng lực cảm thụ, phân tích thơ Phạm
Hổ. Đồng thời thiết kế được một số giờ học ngoại khóa giúp trẻ thêm yêu
thích thơ Phạm Hổ nói riêng và thơ văn nói chung, từ đó góp phần phát triển
tư duy, tình cảm cho trẻ.
7. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích, tổng hợp.
- Phương pháp so sánh.
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, SGK.
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.1.Thơ
1.1.1. Khái niệm
Thơ là thể loại văn học chiếm được đông đảo cảm tình của nhiều bạn
đọc nhưng để đưa ra một khái niệm chính xác thơ là gì thật khó. Bởi có bao
nhiêu nhà thơ, nhà nghiên cứu, người yêu thơ lại có bấy nhiêu định nghĩa
khác nhau về thơ.
Ở đây tôi chọn khái niệm về thơ theo Từ điển thuật ngữ văn học:
“Thơ là hình thức sáng tác văn học phản ánh cuộc sống thể hiện những
tâm trạng, những cảm xúc mạnh mẽ bằng ngôn ngữ hàm súc, giàu hình ảnh
và nhất là có nhịp điệu”
[3, tr309].
Thơ mang chức năng của Văn học nghệ thuật nói chung là phản ánh
cuộc sống. Thơ không nằm trong địa hạt huyền bí xa xôi tránh xa cuộc sống
giờ là công việc dễ dàng. Đó là công việc mà người nghệ sĩ để có được một
câu thơ hay, một bài thơ đẹp đã phải trả bằng bao mồ hôi nước mắt, bằng cả
máu của chính bản thân mình.
1.1.2.2. Thơ là sự hàm súc cô đọng.
Trong văn chương nghệ thuật đòi hỏi sự hàm súc cô đọng. Trong thơ sự
đòi hỏi ấy ở mức độ cao hơn. Thơ yêu cầu “ý tại ngôn ngoại”. Hình thức số
lượng câu chữ của bài thơ có thể rất ngắn nhưng khi khép lại nó phải để lại
trong người đọc bao dấu ấn xúc cảm, bao suy nghĩ về cuộc sống con người.
1.1.2.3. Ngôn ngữ thơ
Ngôn ngữ là chất liệu, là phương tiện biểu hiện mang tính chất đặc trưng
của Văn học nói chung và thơ ca nói riêng. Trong đó ta có thể xem ngôn ngữ
thơ ca là ngôn ngữ biểu hiện rõ nhất cho đặc trưng của ngôn ngữ văn học.
Đặc điểm của ngôn ngữ Văn học: tính chính xác, tính hình tượng, tính hàm
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
súc, tính biểu cảm đều được thể hiện tập trung với yêu cầu cao nhất trong
ngôn ngữ thơ ca.
Ngôn ngữ thơ ca giàu sức biểu cảm và là ngôn ngữ có nhịp điệu. Nhịp
điệu ấy tạo nên sự cảm giác vận động của sự sống, chống lại sự đơn điệu, đơn
nhất của văn bản nghệ thuật.
Đọc câu thơ của nhà thơ Tố Hữu:
Em ơi/Ba Lan/mùa tuyết tan
Đường Bạch Dương/sương trắng /nắng tràn
Với ngắt nhịp 2/2/3 và 3/2/2 kết hợp gieo vần “an” nhà thơ cho ta cảm
nhận được về sự vận động của thế giới: sự tan ra của từng khối băng, làn
sương giăng giăng cùng sự lan tỏa của nắng.
Ngôn ngữ thơ là ngôn ngữ tiêu biểu cho Văn học nghệ thuật. Nhà thơ
phải là người cần mẫn nhất, chăm chỉ nhất để lựa trong ngôn ngữ cuộc đời
tìm ra những hạt ngọc cho tác phẩm của mình. Nguyễn Du là người đã rất
vậy nó cung cấp cho người đọc một phương diện để tiếp cận tác phẩm, một
cơ sở để nhận ra đặc điểm phong cách người nghệ sĩ.
1.2. Văn học thiếu nhi
1.2.1. Khái niệm
“Theo nghĩa hẹp, văn học thiếu nhi gồm những tác phẩm văn học hoặc
phổ cập khoa học dành riêng cho thiếu nhi. Tuy vậy, khái niệm văn học thiếu
nhi cũng thường bao gồm một phạm vi rộng rãi những tác phẩm văn học
thông thường(cho người lớn) đã đi vào phạm vi đọc của thiếu nhi, như: Đôn-
Ki-hô-tê của M.Xéc-van-tex, Rô-bin-xơn Cơ-ru-xô của Đ.Đi-phô, Gu-li-vơ
du kí của Gi.Xuýp-tơ, Túp lều bác Tôm của H.Bi-sơ- Xtâu,…” [3, tr412].
Ở nước ta đã có từ rất sớm những thể loại và tác phẩm văn học được
sáng tác mục đích dành cho thiếu nhi. “Văn học viết cho thiếu nhi chỉ thực sự
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
hình thành với tư cách một bộ phận văn học từ khi nhà xuất bản Kim Đồng
được thành lập (17-6-1957)” [6, tr94].
Văn học thiếu nhi bao gồm văn học dành cho thiếu nhi và sáng tác văn
học của chính các em nhỏ. Ở đây trong bài viết của mình tôi chỉ đề cập tìm
hiểu những sáng tác thơ viết cho thiếu nhi cùng một số đặc trưng riêng của
thể loại này.
1.2.2. Thơ viết cho thiếu nhi
Thơ viết cho thiếu nhi nằm trong sáng tác nghệ thuật nói chung và văn
học thiếu nhi nói riêng vì thế nó cũng mang đầy đủ những đặc điểm sáng tác
nghệ thuật ngôn từ. Nhưng do đối tượng phục vụ của nó chủ yếu là trẻ mầm
non và tiểu học - lớp bạn đọc nhỏ tuổi nên thường có những nét đặc thù
riêng.
1.2.2.1. Thơ viết cho thiếu nhi thường ngắn gọn, rõ ràng.
Những bài thơ viết cho các em về mặt nội dung không đề cập đến những
vấn đề quá lớn lao của đời sống mang tầm tư tưởng rộng lớn và hàm chứa nội
động thẩm mĩ trong sáng là nét đặc trưng của những trang thơ viết cho thiếu
nhi.
Sự ngắn gọn không chỉ thể hiện ở dung lượng tác phẩm mà còn thể hiện
trong cả câu văn, câu thơ, phù hợp đặc điểm sinh lý của trẻ. Câu thơ thường
ngắn, sử dụng thể thơ 2 chữ, 3 chữ, 4 chữ, 5 chữ hoặc lục bát mang âm
hưởng cúa các bài vè dân gian:
Cây dây leo
Bé tẻo teo
Ở trong nhà
Lại bò ra
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
Ngoài cửa sổ
Và nghển cổ
Lên trời cao
Hỏi “Vì sao?”
Cây trả lời:
- Ra ngoài trời
Cho dễ thở…
(Cây dây leo)
Các tác giả thường sử dụng những câu thơ ngắn kết hợp với sự biến hóa
của những hình ảnh, nhịp điệu cùng với việc đưa vào đó các yếu tố vui tươi
hóm hỉnh, ngộ nghính của tuổi thơ… làm cho bài thơ sinh động, vui tươi và
có sức hấp dẫn, lôi cuốn mạnh với trẻ.
1.2.2.2.Thơ viết cho các em từ ngữ được sử dụng rất chọn lọc, giản dị,
trong sáng và dễ hiểu. Các tác giả không sử dụng những biện pháp tu từ hàm
ngôn, ẩn dụ, ngôn từ đa nghĩa khó hiểu mà chú ý sử dụng nhiều từ tượng
hình, tượng thanh, nhiều động từ, nhiều tính từ miêu tả. Việc sử dụng này
vừa tạo nên sắc thái vui tươi lại vừa có tác dụng khêu gợi, kích thích trí tưởng
dựng lại và kể thành một câu chuyện Ai gọi đấy? nhằm dạy trẻ biết cảnh giác
khi trông nhà cho ba cho mẹ.
Các bài thơ khác như: Dàn hoa tặng mẹ, Chiếc cầu mới, Chú bò tìm
bạn, Xe chữa cháy, Bướm em hỏi chị, Gạch đỏ… là những bài thơ đọc xong
có thể “kể” lại được.
Chất thơ bay bổng hòa quyện với chất truyện giúp cho những sáng tác
cho trẻ thơ không hề bị khô khan, cứng nhắc mà nhẹ nhàng, thấm sâu, nuôi
dưỡng tâm hồn trẻ, theo các em đi suốt cả cuộc đời.
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
CHƯƠNG 2. CÁI NHÌN TRẺ THƠ TRONG THƠ
VIẾT CHO THIẾU NHI CỦA PHẠM HỔ
2.1. Cái nhìn trẻ thơ trong thơ viết cho thiếu nhi của Phạm Hổ
2.1.1 Cái nhìn bầu bạn yêu thương
Với người lớn chúng ta sự nhận thức về vị trí của con người trong thế
giới tự nhiên là rất rõ ràng. Ta nhận thức: trong nấc thang tiến hóa của tự
nhiên con người là động vật cao cấp nhất, thông qua lao động của bàn tay và
khối óc đã chinh phục được tự nhiên, bắt tự nhiên phải thuần phục mình. Từ
sự nhận thức như vậy dẫn đến khi nhìn thế giới người lớn mang cái nhìn của
kẻ bề trên, khát khao chiếm lĩnh. Nhưng với trẻ nhỏ lại khác. Trẻ mới bước
đầu nhận thức: có một thế giới vô cùng rộng lớn và đầy bí ẩn ở xung quanh
các em. Các em ở bên trong, ở giữa thế giới ấy với rất nhiều mối quan hệ:
quan hệ giữa người với người, giữa người với sự vật, giữa người với truyện
đã qua, chuyện chưa tới, giữa kỉ niệm với ước mơ, giữa cái có thực và cái
không bao giờ có, giữa cái tốt với cái xấu… Những quan hệ thật là giàu có và
với một sức sống tràn trề, trẻ muốn tìm hiểu khám phá tất cả mối quan hệ ấy.
Nhu cầu giao tiếp của bé với thế giới là rất lớn. Một đặc điểm khác trong tâm
lý tính cách trẻ là các em rất sợ một mình. Trẻ rất cần bạn bè để cùng nhau
chia sẻ khám phá thế giới diệu kì. Và thế là với trẻ thơ cái nhìn đầu tiên của
trạng rất trẻ nhỏ là thèm bạn và muốn đi tìm kết bạn.
Những người bạn nhỏ trong thơ Phạm Hổ còn là một chú ngựa con, chú
bê, mèo, gà, vịt, ngan, ngỗng, chim, rong và cá, thỏ, gấu trắng, gấu đen … Đó
là những con vật trong cuộc sống hàng ngày trẻ vẫn thường gặp, thường chơi
đùa cùng. Sự gần gũi với loài vật cùng sự quan sát tỉ mỉ đã giúp nhà thơ
khám phá ra một tình bạn rất đẹp:
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
Tro bếp làm đệm
Mèo ta khoanh tròn
Cả hai cùng ấm
Cùng ngủ thật ngon
( Mèo và tro bếp )
Chú mèo nhỏ xưa nay vẫn thường nằm xó bếp có ai để ý. Với cái nhìn
thơ trẻ tác giả đã chú ý quan sát hình ảnh đó, phát hiện ra giữa tro bếp và mèo
con có một tình thân gắn bó rất đáng yêu. Cả hai người bạn đang cùng chia sẻ
những điều tốt đẹp và cùng trở nên thật ngoan.
Giữa chó và mèo có phải chỉ là sự gầm gừ, đuổi bắt không ngừng như
trong câu thành ngữ “ Cắn nhau như chó với mèo ”? Trong suy nghĩ của trẻ
nhỏ không có sự bất đồng ấy, ngược lại chó và mèo con lại là những người
bạn vô cùng thân thiết qua trò chơi ú tim:
Rủ nhau chơi ú tim
Giờ đến phiên chó trốn
Mèo đảo mắt nhìn quanh
Chó nấp đâu giỏi gớm!
Bỗng òa chỗ khe tủ
Chó để lộ cái đuôi
Rón rén mèo đến nơi
Òa! Chộp ngay lưng bạn
với trẻ. Này đây là một quả thị với niềm ước mong:
Người qua nhìn lên
Thị thơm nhìn xuống
Thị muốn theo về
Chơi cùng trẻ xóm
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
Những bông hoa khế cũng điệu đà yêu tắm gội:
Hoa từ cành cao
Rủ nhau xuống giếng
Tắm xong hoa tím
Theo gầu nước lên
(Khế)
Cây sung già góc vườn theo năm tháng vẫn tự hào về ích lợi của mình:
Sung ghế cùng cơm
Sung ngâm dưa muối
Sung tôi ngày xưa
Qua ngày túng đói
(Sung)
Rồi Củ cà rốt, Bắp cải xanh, cô Lang, cô Muống,… những loài rau củ
vốn rất bình thường giản dị rất ít khi có mặt trong thơ, cũng được Phạm Hổ
nhắc tới và qua con mắt nhà thơ hiện lên thật ngọt ngào và hấp dẫn.
Trong suốt các tập thơ Phạm Hổ người ta thấy mọi ranh giới giữa người
và thế giới tự nhiên đều bị xóa bỏ. Hay nói đúng hơn trong con mắt của Phạm
Hổ không hề tồn tại ranh giới giữa người và vật chỉ có một thế giới duy nhất.
Thế giới của bạn bè được dựng nên gồm những Người bạn nhỏ, Bạn trong
vườn, Những người bạn im lặng, Những người bạn ồn ào. Trong thế giới của
tình bạn đó bạn Phạm Hổ không chỉ dừng lại ở việc biết đến, gọi tên đơn
thuần mà còn hiểu rõ đặc điểm, tính cách riêng của từng người bạn.
Ai gọi chữa cháy?
“Có … ngay! Có… ngay!”
( Xe chữa cháy )
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
Phạm Hổ đã để cho người bạn này xuất hiện thật ấn tượng. Xe chữa
cháy tự miêu tả về mình: mình đỏ rực, bụng chứa đầy nước, chạy nhanh như
bay và nhất là tiếng hét thì thật to khiến ai đi trên đường cũng phải sợ. Và nếu
dừng lại ở đó hẳn không một ai dám làm bạn với Xe chữa cháy. Nhưng đến
khổ thơ thứ hai khi biết nhiệm vụ của xe chữa cháy và nhất là tinh thần nhiệt
tình với công việc của cậu “Ai gọi chữa cháy - Có ngay! có ngay!” thì ai
cũng đều quí mến người bạn ồn ào này.
Bài thơ có chứa yếu tố truyện bởi thế có thể kể lại được. Nhưng người
kể nào đó phải thật khéo để không làm mất đi cái nhìn hài hước, dí dỏm trong
cách miêu tả của Phạm Hổ. Chính cái nhìn tinh nghịch, hài hước theo cách
nhìn cách nghĩ của trẻ là bí quyết giúp Phạm Hổ tạo nên tứ thơ có “sức thấm
đằng sau trang giấy”(Vũ Ngọc Bình).
Song hành cùng cái nhìn bầu bạn trong thơ ông là cái nhìn trong trẻo
tràn đầy tình yêu thương. Cái nhìn của một em bé khi thấy u ốm muốn ở nhà
mà vẫn phải đến trường nên bé thấy con đường hàng ngày gần là vậy nay
bỗng thật xa:
Em vẫn đi học
Trường xa càng xa
Người em ở lớp
Bụng em ở nhà
Và khi có trống tan trường là:
Em vội ra trước
Quên cả bạn bè
Em vượt con đê
tim tràn tình yêu không tì vết của trẻ thơ - trong suốt long lanh như những
quả sương dưới nắng mặt trời.
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
Trong thơ bài “Bé và Còng” ta bắt gặp một em bé ham chơi, mải mê với
trò chơi bắt còng:
Xin mẹ cái túi nhỏ
Bé chạy bắt còng chơi
Còng lớn và còng bé
Bắt càng nhiều, càng vui
Bỗng một con chết rồi
Đúng là con bé nhất
Hai cái càng tí teo
Giơ lên trời, lạnh ngắt!
Giấu mẹ bé thả hết
Còng bốn phía trốn nhanh
Bé thở dài khe khẽ
Trước biển chiều mênh mông
(Bé và còng)
Có một cái gì đó thật gần hay là trùng nhau giữa tiếng thở dài khe khẽ
của em bé trong bài thơ với quan niệm về nhân sinh, lòng trắc ẩn của đạo
Phật. Tiếng thở dài khe khẽ trước biển chiều mênh mông sẽ bị sóng biển ồn
ào giấu mất nếu không có Phạm Hổ bằng trái tim rộng mở phát hiện và gửi
vào trang thơ.
Trẻ em có gì khác với người lớn chúng ta. Rõ ràng các em dễ cười, dễ
tức, dễ ghét, dễ yêu. Những tình cảm đó đều nhiệt tình sôi nổi, đan xen vào
nhau cho trẻ cái nhìn trong veo trước cuộc sống. Đã qua tuổi hoa tuổi nụ
nhưng bằng tình yêu trẻ nên dù ở tuổi 80 Phạm Hổ vẫn giữ được cho mình
Nguyễn Thị Thanh Thảo
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học
trọn vẹn, mạnh mẽ của sự sống. Kể về chuyện mười quả trứng tác giả muốn
dạy cho trẻ bài học về thế giới. Thế giới có hình thành phát triển được chính
nhờ sự sự biến đổi kì diệu của sự vật. Đây là bài học đầu tiên về thế giới tự
nhiên cho bé thơ trước khi bé đến trường.
Nhà thơ cùng trẻ học cách phân biệt nước trong tự nhiên:
Nước lên xuống: biển cả!
Nước nằm im: ao, hồ
Nước chảy xuôi: sông, suối
Nước rơi đứng: trời mưa
Ô kìa trời đang mưa!
(Nước)
Chuyện “uống nước” đơn giản vậy thôi mà cũng có sự khác nhau cần
phải nắm rõ:
Mẹ cho rau uống nước
Bằng cả bình tưới hoa
Trời cho cây uống nước
Bằng cả trận mưa to.
(Uống)
Nước mắt của hoa hồng và của con người có giống nhau không? Mượn
lời của hai chị em nhà bướm tác giả cùng trẻ khám phá thế giới của những
giọt sương:
- Chị ơi vì sao
Hoa hồng lại khóc?
- Không phải đâu em
Đấy là hạt ngọc
Người gọi là sương
Nguyễn Thị Thanh Thảo
2
Khóa luận tốt nghiệp Khoa Giáo Dục Tiểu Học