Bùi Thị Minh Trang (KT33B048)
Như chúng ta đã biết equity ra đời và phát triển ở Anh từ thế kỉ XV,
nó “sinh sau đẻ muộn” hơn common law gần hai thế kỉ (common law ra đời
từ thế kỉ XIII), tuy nhiên cho đến thời điểm hiện nay thì cả common law và
equity đều thể hiện được vai trò và có những đóng góp nhất định cho sự hình
thành và phát triển của hệ thống pháp luật Anh.
1. Vai trò và đóng góp của common law với sự hình thành và phát triển
của hệ thống pháp luật Anh.
Có thể nói rằng common law chính là cái nền mà dựa vào đó hệ thống
pháp luật của Anh đã hình thành và phát triển, common law đã thống nhất cả
hệ thống pháp luật của Anh. Trước thế kỷ XIII, khi common law chưa ra
đời, ở Anh chưa có pháp luật chung trên toàn quốc. Ban đầu các thẩm phán
từ tòa án Hoàng gia đi giải quyết các tranh chấp ở địa phương dựa vào nhận
thức của họ đối với tập quán của địa phương. Sau mỗi vụ việc xét xử như
vậy thì các thẩm phán Hoàng gia lại quay trở về Westminster thảo luận sau
đó ghi chép, gọt giũa và sắp xếp lại một cách có hệ thống các tập quán mà
họ cho là thích hợp áp dụng rộng rãi, đưa chúng lên thành tập quán của toàn
lãnh thổ. Sau này trên cơ sở áp dụng nguyên tắc tiền lệ pháp thì common law
ra đời và trở thành pháp luật chung được áp dụng thống nhất trên toàn lãnh
thổ vương quốc Anh.
Trên thực tế common law được tạo ra không phải bởi các văn bản
pháp luật mà bằng việc tòa án sử dụng các quyết định đã được đưa ra trước
đó như những tiền lệ. Điều này đã giúp cho hệ thống án lệ ở Anh phát triển
đến nỗi việc chú ý đến luật thành văn vào thời kỳ đó hầu như là không cần
thiết. Cụ thể là tính đến năm 1980 thì ở Anh đã có 350.000 án lệ được công
bố, một số lượng áp đảo hoàn toàn so với khoảng 3.000 đạo luật do nghị
viện ban hành. Khi có một số lượng án lệ đồ sộ như thế này thì với mỗi một
vụ việc cần giải quyết ở hiện tại người ta đều có thể tìm ra một hay một vài
phán quyết trước đây có những tình tiết tương tự để áp dụng giải quyết vụ
việc hiện tại này. Điều này đóng một vai trò quan trọng trong một hệ thống
1

sử dụng đất của người được ủy thác chỉ bị giới hạn bởi quy phạm đạo đức
2
Bùi Thị Minh Trang (KT33B048)
chứ không bị giới hạn bởi quy phạm pháp luật. Đến lúc này những người ủy
thác không may mắn đó đã kiện lên nhà vua và đại pháp quan – theo yêu cầu
của nhà vua đã giải quyết các vụ việc liên quan đến vấn đề này dựa trên
nguyên tắc “lẽ phải, lương tâm” đồng thời hoàn thiện các nguyên tắc, xây
dựng những quy phạm pháp luật chi tiết liên quan đến vấn đề này. Tập hợp
các quy phạm pháp luật đó đã tạo thành chế định ủy thác – một chế định
được coi là chế định pháp luật điển hình hệ thống pháp luật Anh.
Kết luận
Từ sau cuộc cải tổ pháp luật ở Anh vào thế kỉ XIX đến nay thì người ta đã
hợp nhất common law và equity, theo đó tất cả các tòa án chuyên trách trong
tòa án cấp cao và tòa phúc thẩm đều phải áp dụng các quy phạm và nguyên
tắc pháp lý của hệ thống pháp luật Anh – bất kể nó được hình thành từ
common law hay từ equity. Điều này giúp cho equity và common law dễ
dàng bổ khuyết cho nhau nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật của Anh.
3
Bùi Thị Minh Trang (KT33B048)
Danh sách tài liệu tham khảo
- Trường đại học Luật Hà Nội – Giáo trình luật so sánh (NXB
Công an nhân dân – Hà Nội/2008).
- Michael Bodgan – Luật so sánh (Người dịch: PGS.TS Lê
Hồng Hạnh; Th.S Dương Thị Hiền).
- Réne David – Những hệ thống pháp luật chính trong thế giới
đương đại (Người dịch: Nguyễn Sỹ Dũng, Nguyễn Đức Lam. NXB
TP. Hồ Chí Minh – 2003).
4