Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Mị (Vợ chồng A
Phủ - Tô Hoài) trong đêm mùa xuân ở Hồng Ngài.
Phân tích đề:
- Thành công nhất của nhà văn Tô Hoài khi xây dựng nhân vật
Mị là sự phân tích tâm lý nhân vật, vì đây không những thể hiện tài
năng của nàh văn mà còn bộc lộ sự hiểu biết sâu sắc về con người.
Mị xuất hiện trong Vợ chồng A Phủ như một con người đầy tâm
trạng, ngay cả khi nhân vật này không nói, không suy nghĩ gì.
Đề làm tốt vấn đề này, cần tham khảo kỹ đề số 1 ( Phân tích sức
sống tiềm tàng của nhân vật Mị thể hiện trong cảnh ngộ từ khi bị
bắt làm con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra đến khi trốn khỏi Hồng
Ngài). Thực ra, về nội dung, đề này là một phần đề số 1. Tuy
nhiên, khi tách ra thành một đề độc lập, sự phân tích cần kỹ lưỡng
hơn.
Dàn ý
1.Giới thiệu sơ lược về Mị trong tác phẩm vợ chồng A Phủ.
Tâm trạng của Mị trước đêm xuân.
2.Phân tích tâm trạng Mị trong đêm mùa xuân.
- Trước đêm màu xuân, do bị đày đoạ, áp chế, Mị trở thành
người phụ nữ “vô hồn”, mất cả cảm giác về thời gian lẫn không
gian. Kiếp sống của Mị chẳng khác nào kiếp sống con trâu, con
ngựa trong nàh thống lí Pá Tra. Tuy nhiên, sức sống trong Mị chưa
hoàn toàn lụi tắt. Mỗi khi bước vào buồng, Mị lại ngồi xuống
giường trông ra cửa sổ. Điều ấy cho thấy Mị luôn hướng ra bên
ngoài, ẩn chứa một khát khao, dù khá mong manh và mơ hồ. Sức
sống có thể bị dập tắt vĩnh viễn, nhưng cũng có thể sẽ trỗi dậy khi
có điều kiện.
- Sự tác động của bối cảnh bên ngoài đói với Mị trong đêm mùa
xuân. Mùa xuân năm ấy ở Hồng Ngài đẹp và gợi cảm biết bao:
Trên đầu núi, các nương ngô, nương lúa gặt xong, ngô lúa xếp yên
đầy cac nhà kho. Trẻ con đi hái bí đỏ, tinh nghịch, đã đốt những

ngoài đường. Mị đang muốn quên đi, Mị không muốn nhớ lại cái
ngày trước mà không được. Tiếng sáo ấy lửng lơ, tiếng sáo ấy làm
Mị thiết tha bổi hổi. Mị muốn đi chơi. Mị muốn thoát ra ngoài cái
ô cửa ô mờ đục, trăng trắng này!
- Nhưng Mị lại thực hiện một sự giải thoát bằng cách khác. Đó
là bỏ nhà đi chơi như những người trẻ trung đang dập dìu ngoài
làng. Mị đã ý định giải thoát một cách lặng lẽ mà mãnh liệt : Mị
đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho
sáng Mị quấn lại tóc, Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở trong
vách Mị rút thêm cái áo. Mị làm tất cả, thật bình thản và quyết
liệt như ngày xưa, khi trong đầu Mị đang rập rờn tiếng sáo.
- Ý định giải thoát của Mị không thành: Trông thấy Mị, A Sử
lấy làm lạ. NÓ chỉ biết rằng Mị muốn đi chơi. Thằng chồng ác hơn
con hổ ấy không biết trước mặt mình đã là một cô Mị khác, cô Mị
của ngày xưa mà hắn đã từng lừa lọc để đánh cắp đem về. Hắn
thẳng tay vùi dập tàn nhẫn sự trở về đó : A Sử bước lại, nắm lấy
Mị, lấy thắt lưng trói hai tay Mị. Nó xách cả một thúng sợi đay ra
trói Mị đứng vào cột nhà. Tóc Mị xoã xuống, A Sử quấn luôn tóc
lên cột làm cho Mị không cúi, không nghiêng đầu được nữa
- Nhưng A Sử chỉ trói được thể xác Mị : Trong bóng tôi, Mị
đứng im lặng, như không biết mình đang bị trói. Hơi rượu nồng
nàn, Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những
đám chơi Mị chưa giải thoát được thể xác, nhưng Mị đã giải
thoát được tinh thần, dù chỉ trong tâm tưởng: Mị vùng bước đi.
Nhưng tay chân đau không cựa được. Khi ấy, Mị mới biết mình
đang bị trói, đang ở trong căn nhà tù ngục này. Lòng Mị đau đớn,
thổn thức nghĩ mình không bằng con trâu con ngựa.
3.Kết luận
Cuộc trỗi dậy lần thứ nhất của Mị không thành. Mị không thoát
khỏi căn nhà ấy, dù chỉ mộtphút giây. Nhưng Mị đã không còn là