A-ĐẶT VẤN ĐỀ.
Gia đình ông Toán sử dụng một mảnh đất ở 290m
2
từ năm 1972. Diện
tích đất này gia đình ông Toán đã đóng thuế sử dụng đất cho nhà nước từ
quý 4 năm 1992 đến năm 2001. Tháng 8 năm 2003, gia đình ông Toán bị
chính quyền địa phương ra quyết định thu hồi diện tích đất này. Gia đình
ông khiếu nại từ đó đến nay nhưng không nhận được sự trả lời thỏa đáng từ
phía chính quyền địa phương. Họ nói: “Đây là dự án chung không giải
quyết một trường hợp cá nhân gia đình ông”. Trong khi đó lại tiếp tục cấp
GCNQSDĐ cho các hộ gia đình khác. Hỏi:
1. Việc làm của chính quyền địa phương trong vụ việc này là đúng hay
sai? Vì sao?
2. Nếu cán bộ xã có hành vi cố tình vi phạm thì nhà nước có biện pháp
xử lí cụ thể như thế nào để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật?
3. Anh (chị) hãy tư vấn cho ông Toán những việc làm cần thiết để ông
tự bảo vệ quyền lợi của mình?
B-GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
1. Vấn đề 1: Việc làm của chính quyền địa phương trong vụ việc
này là đúng hay sai? Vì sao?
Có thể thấy việc làm của chính quyền địa phương xã diễn ra vào tháng 8
năm 2003, trước khi luật đất đai năm 2003 có hiệu lực. Chính vì vậy dựa
theo các quy định của luật đất đai năm 1993 ta có thể khẳng định việc làm
của chính quyền địa phương xã trong vụ việc này là hoàn toàn sai.
Như chúng ta đã biết thì gia đình ông Toán sử dụng mảnh đất ở 290m
2
từ năm 1972 và đã đã đóng thuế sử dụng đất cho nhà nước từ quý 4 năm
1992 đến năm 2001 đồng thời trong thời gian gia đình ông sử dụng đất
không có tranh chấp và đất được sử dụng lâu dài. Như vậy, gia đình ông là
chủ sở hữu hợp pháp của mảnh đất này. Tháng 8 năm 2003, chính quyền
địa phương ra quyết định thu hồi sử dụng đất của gia đình ông Toán là sai

với gia đình ông đồng thời không nêu ra kế hoạch di chuyển, đền bù thiệt
hại cho gia đình ông.
Thứ ba, chính quyền địa phương đã thu hồi sai đối tượng vì mảnh đất
của gia đình ông Toán không rơi vào các trường hợp cần phải thu hồi theo
quy định tại điều 26 và 27 luật Đất đai năm 1993.
Điều 26 luật đất đai năm 1993 quy định:
“Nhà nước thu hồi toàn bộ hoặc một phần đất đã giao sử dụng trong
những trường hợp sau đây:
1. Tổ chức sử dụng đất bị giải thể, phá sản, chuyển đi nơi khác. Giảm
nhu cầu sử sụng đất mà không thuộc các trường hợp quy định tại điều 30
luật này. Cá nhân sử dụng đất đã chết mà không có người được tiếp tục sử
dụng đất đó.
2. Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất được giao.
3. Đất không được sử dụng trong thời gian 12 tháng liền mà không được
các cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định giao đất đó cho phép.
4. Người sử dụng đất có ý không thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước.
5. Đất sử dụng không đúng mục đích được giao.
6. Đất được giao không theo đúng thẩm quyền quy định tại điều 23, 24
luật này.”
Hơn nữa theo điều 27 quy định thì trong trường hợp thật cần thiết nhà
nước thu hồi đất của người sử dụng đất vào mục đích an ninh, lợi ích quốc
gia, lợi ích cộng đồng thì người bị thu hồi đất được đền bù thiệt hại.
Có thể thấy rõ mảnh đất của gia đình ông Toán không nằm trong diện
cần thu hồi, vì vậy việc chính quyền xã thu hồi mảnh đất ở của gia đình ông
là đối tượng.
Thứ tư, trong khi trả lời đơn khiếu nại của gia đình ông Toán chính
quyền địa phương nói “đây là dự án chung” là không thỏa đáng bởi vì trong
khi thu hồi chính quyền địa phương đã không báo trước về việc thu hồi,
không có dự án đền bù cho gia đình ông Toán đồng thời không công khai
mục đích thu hồi đất, trong khi đó lại tiếp tục cấp GCNQSDĐ cho các hộ

bị cảnh cáo hoặc hạ ngạch, cố ý thì bị hạ ngạch hoặc cách chức, tái phạm do
cố ý thì bị buộc thôi việc”.
Nếu cán bộ xã có hành vi cố tình sai phạm và xét thấy mức độ vi phạm
của cán bộ xã là khá nghiêm trọng, vì vậy để đảm bảo tính nghiêm minh của
pháp luật thì Nhà nước cần áp dụng hình thức xử lí là hạ ngạch hoặc cách
chức.
3. Vấn đề 3: Tư vấn cho ông Toán những việc làm cần thiết để ông
tự bảo vệ quyền lợi của mình?
Thứ nhất, ông Toán phải làm đơn khiếu nại lên UBND huyện nêu rõ
việc làm của chính quyền xã kèm theo các giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng
mảnh đất của gia đình ông. Nếu UBND huyện vẫn chưa giải quyết cho ông
thì ông sẽ tiếp tục khiếu nại lên UBND tỉnh, đây sẽ là người giải quyết cuối
cùng. Việc khiếu nại của ông dựa theo quy định tại điều 138 luật đất đai
năm 2003 như sau:
“1. Người sử dụng đất có quyền khiếu nại quyết định hành chính hoặc
hành vi hành chính về quản lý đất đai.
2. Việc giải quyết khiếu nại được thực hiện như sau:
a) Trường hợp khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính về
quản lý đất đai do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh giải quyết lần đầu mà người khiếu nại không đồng ý với quyết
định giải quyết thì có quyền khởi kiện tại Toà án nhân dân hoặc tiếp tục
khiếu nại đến Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung
ương. Trong trường hợp khiếu nại đến Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh,
thành phố trực thuộc trung ương thì quyết định của Chủ tịch Uỷ ban nhân
dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương là quyết định giải quyết cuối
cùng;
b) Trường hợp khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính về
quản lý đất đai do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương giải quyết lần đầu mà người khiếu nại không đồng ý với quyết
định giải quyết thì có quyền khởi kiện tại Toà án nhân dân;