Đề án môn học
Lời mở đầu
Ngày nay hầu hết các quốc gia trên thế giới đều nhận thấy rằng đường
lối, chiến lược phát triển kinh tế là yếu tố đầu tiên quyết định sự thành bại
trong quá trình phát triển kinh tế của một đất nước. Trong đó, việc xây dựng
một cơ cấu đầu tư theo ngành hợp lý là một trong những vấn đề hết sức quan
trọng.
Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, từ năm 1986 đến nay, rõ nhất
là từ năm 1990 cơ cấu đầu tư theo ngành nước ta đã có sự chuyển dịch theo
hướng tích cực phù hợp với tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Tỷ trọng
các ngành công nghiệp và dịch vụ tăng nhanh và chiếm tỷ trọng lớn. Những
chuyển biến đó đã góp phần tạo đà cho nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng
nhanh và ổn định.
Tuy nhiên, những tiến bộ trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế đó cũng mới
chỉ là bước đầu và nhìn chung sự chuyển dịch cơ cấu còn chậm. Cho đến nay,
nước ta vẫn là nước nông nghiệp, dân cư sống ở nông thôn và lao động nông
nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Để đạt được mục tiêu đến năm 2020: "Đưa
nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật
hiện đại, có cơ cấu kinh tế ngành hợp lý với tỷ trọng ngành nông nghiệp
chiếm dưới 10%, công nghiệp 35 - 40%, dịch vụ chiếm 50 - 60% trong tổng
GDP". Mà Đại hội VIII đã đề ra thì còn nhiều vấn đề phải được tiếp tục
nghiên cứu và có giải pháp sát thực.
Nhằm để đánh giá những hợp lí và bất hợp lí trong chuyển dịch cơ cấu
đầu tư theo ngành của nước ta giai đoạn từ năm 2000 cho đến nay, từ đó chỉ
ra những vấn đề phải được tiếp tục nghiên cứu và có giải pháp sát thực.
Với lý do đó, em chọn đề tài: " Một số đánh giá về cơ cấu đầu tư theo
1
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
ngành tại Việt Nam từ năm 2000 cho đến nay ". Do trình độ và thời gian có
hạn, bài viết không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được ý kiến

Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
phá vỡ cân đối cũ, yêu cầu hình thành một cơ cấu đầu tư mới với một vị trí, tỷ
trọng vốn trong các nghành và khu vực lãnh thổ phù hợp hơn thích ứng với
nhu cầu phát triển của xã hội.
Vai trò của yếu tố chủ quan: Cơ cấu đầu tư mang tính khách quan nhưng
những yếu tố chủ quan cũng tác động nhằm thúc đẩy hoặc kìm hãm sự chuyển
dịch cơ cấu kinh tế. Những yếu tố chủ quan gồm: các chiến lược, các chính
sách, các đòn bẩy kinh tế, các biện pháp…nhằm tác động, điều chỉnh quá trình
chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Những yếu tố chủ quan này nếu được nhận thức
một cách sâu sắc, được phân tích, đánh giá, dự báo về xu hướng phát triển của
nền kinh tế kỹ lưỡng, qua đó sẽ điều chỉnh cơ cấu đầu tư hợp lý hơn, nếu như
những quan điểm là nóng vội, bảo thủ thì những nhận định, dự báo đó là sai
lầm,hoặc thiếu nhạy bén dẫn tới cơ cấu đầu tư thiếu hiệu quả sẽ tạo ra hậu
quả vô cùng to lớn.
1.2.2 Cơ cấu đầu tư mang tính lịch sử và xã hội nhất định
Những bộ phận cấu thành hoạt động hữu cơ được xác lập mối quan hệ
hữu cơ tương tác qua lại với nhau theo không gian và thời gian. sự tồn tại về
quy mô, số lượng có thể chung cho mọi nên sản xuất nhưng khác nhau về nội
dung và cách thức thực hiện các quan hệ đó. Ngay trong các hình thái kinh tế
xã hội giống nhau nhưng tồn lại ở các nước khác nhau vẫn có sự khác nhau
trong việc hình thành cơ cấu đầu tư. Do đặc điêm riêng của lịch sử phát triển
các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội …những xu thế thay đổi cơ cấu chung
được thể hiện qua hình thái đặc thù trong từng giai đoạn lịch sử phát triển của
mỗi nước. vì vậy cơ cấu đầu tư luôn thay đổi trong từng giai đoạn để phù hợp
với sự phát triển của nền kinh tế , xã hội.
4
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu đầu tư

nước, trong khu vực và trên thế giới.
- Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, khoa học công nghệ.
Lực lượng sản xuất là động lực phát triển của xã hội. Nhu cầu xã hội
ngày càng cao, muốn đáp ứng đầy đủ nhu cầu xã hội thì trước hết phải phát
triển LLSX. Sự phát triển của LLSX sẽ làm thay đổi quy mô sản xuất, thay
đổi công nghệ, thiết bị, hình thành các nghành nghề mới, biến đổi lao động từ
giản đơn thành lao động phức tạp, từ ngành này sang ngành khác. Sự phát
triển đó phá vỡ cân đối cũ, yêu cầu hình thành một cơ cấu đầu tư mới với một
vị trí, tỷ trọng vốn trong các nghành và khu vực lãnh thổ phù hợp hơn thích
ứng với nhu cầu phát triển của xã hội.
- Vị trí địa lý kinh tế, điều kiện về các nguồn lợi tự nhiên.
Vị trí địa lý đóng vai trò quan trọng trong việc phân bố đầu tư và chuyển
dịch cơ cấu đầu tư. Các nhân tố này tạo nên lợi thế so sánh cho các vùng bởi
vậy nó chi phối một phần cơ cấu đầu tư theo vùng và lãnh thổ bởi cơ cấu đầu
tư đặt ra cho từng vùng, từng khu vực phải phù hợp với điều kiện tự nhiên của
vùng đó, giúp các vùng phát huy được tối đa lợi thế thì mới trở thành cơ cấu
đầu tư hợp lý và có hiệu quả.
1.3.2 Các nhân tố bên ngoài
Ngoài các nhân tố tác động ở trong nội tại nền kinh tế, cơ cấu đầu tư còn
chịu tác động của nhiều nhân tố bên ngoài. Đó chính là:
- Xu thế chính trị, xã hội và kinh tế của khu vực và thế giới.
Do hoạt động của nền kinh tế mở, và xu hướng toàn cầu hóa hiện nay.
Nền kinh tế của các quốc gia bị ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới. Do đó,
6
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
trong việc chuyển dịch cơ cấu đầu tư cũng sẽ bi ảnh hưởng bởi những ảnh
hưởng của tình hình kinh tế, xã hội của thế giới.
-Sự phát triển ngày càng nhanh chóng của khoa học và công nghệ.
Khoa học – công nghệ ngày càng phát triển nhanh chóng, nó tham gia

nền kinh tế . Có tác dụng tích cực trong việc đổi mới cơ cấu kinh tế theo
hướng ngày càng hợp lý hơn, khai thác ngày càng hợp lý các nguồn lực trong
nước để đáp ứng nhu cầu hội nhập, phù hợp với xu hướng của kinh tế , chính
trị của thế giới và trong khu vực.
2.2 Đặc điểm
Để chuyển dịch cơ cấu đầu tư thành cơ cấu đầu tư hợp lí phải tận dụng
các cơ hội thuận lợi do bối cảnh quốc tế tạo ra và các tiềm năng, lợi thế của
nước ta để rút ngắn quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo
định hướng xã hội chủ nghĩa. Cơ cấu đầu tư hợp lí gắn với những đặc điểm
sau:
- Cơ cấu đầu tư hợp lí là cơ cấu gắn với sự phát triển của kinh tế tri thức,
coi kinh tế tri thức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế và công nghiệp hoá,
hiện đại hoá. Phát triển mạnh các ngành kinh tế và các sản phẩm kinh tế có
giá trị gia tăng cao dựa nhiều vào tri thức; kết hợp việc sử dụng vốn tri thức
của con người Việt Nam với những tri thức mới nhất của nhân loại.
- Cơ cấu đầu tư hợp lí là cơ cấu coi trọng cả số lượng và chất
lượng tăng trưởng kinh tế trong mỗi bước phát triển của đất nước, ở từng
vùng, từng địa phương, trong từng dự án kinh tế - xã hội. Xây dựng cơ cấu
kinh tế hiện đại và hợp lý theo cả ngành và lĩnh vực. Giảm chi phí trung gian,
8
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
tăng mạnh tỉ lệ giá trị quốc gia, giá trị gia tăng, nâng cao năng suất lao động
của tất cả các ngành, lĩnh vực, nhất là các ngành, lĩnh vực cơ bản có sức cạnh
tranh cao.
Trong nền kinh tế hội nhập quốc tế và khu vực ngày càng phát triển
thì việc lựa chọn cơ cấu đầu tư hợp lý đóng vai trò rất quan trọng để thúc đẩy
nền kinh tế phát triển, tăng cường khả năng cạnh tranh trong nền kinh tế toàn
cầu.
2.3 Sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở nước ta

ngành kinh tế trọng yếu CN-NN-DV cần phải có phương hướng chuyển dịch
hợp lý và hiện đại thông qua việc áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến.
Sự phát triển mạnh mẽ ngành công nghiệp sẽ tạo ra tư liệu sản xuất cho
ngành nông nghiệp để ngành nông nghiệp ngành càng sản xuất được nhiều
sản phẩm đạt chất lượng tốt mà lực lượng sản xuất tập trung cho ngành này
càng ngày càng giảm hơn.
Mạng lưới dịch vụ với tư cách một ngành kinh tế phát triển có thể phục
vụ tốt hơn cho sự phát triển mạnh mẽ cảu các ngành công nghiệp và nông
nghiệp.
Đồng bộ các ngành kinh tế then chốt có xu hướng phát triển mạnh mẽ và
chất và phân phối một cách hợp lí về lượng sẽ tạo điều kiện để các thành phần
kinh tế, các vùng kinh tế cũng phát triển. Do vậy, nền kinh tế quốc dân tăng
trưởng vững mạnh, chính trị xã hội ổn định lâu dài, dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng dân chủ văn minh.
10
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
- Do yêu cầu tất yếu của nâng cao sức cạnh tranh chủ động hội nhập
kinh tế khu vực- quốc tế
Mở cửa nền kinh tế là nhu cầu cấp bách đối với nền kinh tế nước ta.
Trong việc mở cửa, hội nhập phải đẩy mạnh xuất khẩu, coi xuất khẩu là hướng
ưu tiên là trọng điểm. Như vây, kinh tế trong nước mới được phát triển nhanh,
thu nhập đời sống của nhân dân mới được nâng cao.
Mở rộng quan hệ kinh tế giữa nước ta với các nước khác trở thành một
tất yếu kinh tế, tạo khả năng để vốn, kỹ thuật, công nghệ, kinh nghiệm tổ chức
quản lí nâng cao tỷ trọng kinh tế ngành công nghiệp mũi nhọn.
Muốn xây dựng nền kinh tế mở đòi hỏi tất yếu phải điều chỉnh cơ cấu
ngành kinh tế để vừa hội nhập khu vực vừa hội nhập toàn cầu.
Như vậy để đạt mục tiêu đến năm 2020 là nước CNH-HĐH, đời sống nhân dân
lao động tăng cao, việc dịch chuyển ngành kinh tế là tất yếu.

Những nhân tố trên chính là cơ sở để định hướng đầu tư cho từng ngành
Để có được một cơ cấu đầu tư theo ngành hợp lí thì phải đảm bảo được
các yêu cầu cơ bản sau:
- Sự cân đối trong phát triển kinh tế
- Tạo điều kiện huy động có hiệu quả các nguồn lực
- Tạo tốc độ phát triển cao cho từng ngành và trên toàn bộ nền kinh tế
- Phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của nước đó
Đối với Việt Nam hiện nay một cơ cấu đầu tư theo ngành hợp lí là một cơ
cấu:
12
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
- Nếu xét theo hai nhóm ngành: Nhóm sản xuất sản phẩm xã hội và
nhóm ngành kết cấu hạ tầng. Đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phải đi trước
một bước, nhưng cần có tỉ lệ hợp lí vì nếu quá tập trung cho cơ sở hạ tầng,
không chú ý đúng mức cho đầu tư sản xuất kinh doanh thì sẽ khó hoặc không
có tăng trưởng.
- Nếu xét theo ba nhóm ngành:công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ thì
phải ưu tiên đầu tư phát triển công nghiệp và dịch vụ, chú ý đầu tư phát triển
nông nghiệp hợp lí vì nước ta hiện nay nông dân chiếm tỉ trọng lớn và nông
nghiệp nông thôn có vị trí rất quan trọng trong tiến trình phát triển
- Nếu xét theo hai nhóm ngành: khối ngành chủ đạo và khối ngành còn
lại. Đầu tư phải đảm bảo tương quan hợp lí giưa hai khối ngành này để nền
kinh tế vừa có những sản phẩm chủ đạo, tạo thế và lực cho phát triển lâu dài,
đồng thời đảm bảo sự phát triển tổng hợp, nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng
nhanh, bền vững và hiểu quả.
Nói một cách cụ thể : Đối với Việt Nam hiện nay chuyển dịch cơ cấu đầu tư
theo ngành kinh tế hợp lí tiến bộ là thay đổi trong đầu tư để :
- Tỷ trọng khu vực công nghiệp và xây dựng tăng cao trong tổng giá trị
sản phẩm xã hội.

53,11% năm 2009. Điều này cho thấy rằng vốn đầu tư đang được tập trung
chủ yếu cho phát triển công nghiệp và dịch vụ nhiều hơn đúng với định hướng
phát triển theo hướng công nghiệp hóa- hiện đại hóa của đất nước. Việc thay
14
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
đổi cơ cấu vốn đầu tư sẽ làm thay đổi quy mô cũng như sự chuyển dịch của cơ
cấu ngành. Do cơ cấu đầu tư giai đoạn 2000 đến nay đã thay đổi theo hướng
tập trung cho công nghiệp và dịch vụ nên ta có thể thấy được kết quả của sự
thay đổi cơ cấu đầu tư rõ nét nhất qua sự thay đổi của sự của các ngành và
trong nội bộ từng ngành được thể hiện như sau:
• Tốc độ tăng trưởng theo 3 nhóm ngành:
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
nông, lâm nghiệp và
thủy sản
2.98 4.17 3.62 4.36 4.02 3.69 3.40 4.42 1.83
công nghiệp và xây
dựng
10.39 9.48 10.48 10.22 10.69 10.38 10.60 5.74 5.52
Dịch vụ 6.10 6.54 6.45 7.26 8.48 8.29 8.68 7.35 6.63
Nguồn:nghiên cứu kinh tế số 384/ tháng 5-2010
Xét giai đoạn gần đây nhất là 2008 đến nay, năm 2008 do khủng hoảng
kinh tế toàn cầu nên tốc độ tăng trưởng của tất cả các ngành đều giảm xuống :
nông nghiệp chỉ tăng 4,42%, công nghiệp chỉ là 5,74% so với năm 2007 là
10,6%, còn dịch vụ chỉ tăng 7,35% so với năm 2007 là 8,68%.Tính chung cả
năm 2009, tổng sản phẩm trong nước tăng 5,32%, bao gồm: khu vực nông,
lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,83%; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng
5,52%; khu vực dịch vụ tăng 6,63%. Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và
thuỷ sản năm 2009 theo giá so sánh 1994 ước tính tăng 3% so với năm 2008,
bao gồm nông nghiệp tăng 2,2%; lâm nghiệp tăng 3,8%; thuỷ sản tăng 5,4%.

16
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
Bảng : Vốn đầu tư thực tế phân theo ngành kinh tế.
Đơn vị: tỷ đồng
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
2009
Tổng số
151183 170496 200145 239246 290927 343135 404712 532093 610876
708826
Nông nghiệp
và lâm nghiệp
17218 13629 14605 17077 18113 20079 22323 25393 29313
33515
Thủy sản
3715 2513 2934 3143 4850 5670 7764 8567 9665
10865
Công nghiệp
khai thác mỏ
9588 8141 7964 11342 22477 26862 30963 37922 50962
59924
Công nghiệp
chế biến
29172 38141 45337 51060 58715 68297 80379 108419 108124
125115
Sản xuất và
phân phối
điện, khí đốt
và nước
16983 16922 20943 24884 31983 37743 43550 54970 64160

5165
Các hoạt động
liên quan đến
4031 1735 2612 3605 5025 5705 6920 25427 35496 35956
17
Nguyễn Thị Cúc Lớp Kinh Tế Đầu Tư 49B
Đề án môn học
kinh doanh tài
sản và dịch vụ
tư vấn
QLNN và
ANQP; đảm
bảo xã hội bắt
buộc
3914 3854 3072 4452 8260 9727 11914 13236 12906
19621
Giáo dục và
đào tạo
6084 6225 5882 7118 8614 10097 13234 14502 16521
18689
Y tế và hoạt
động cứu trợ
xã hội
2323 2770 3207 4370 5665 5775 6150 7517 8932
10435
Hoạt động
văn hóa và
thể thao
2812 2228 3029 4288 4583 4893 5625 7257 9857
12057