TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
KHOA TÂM LÝ GIÁO DỤC
LỚP TÂM LÝ GIÁO DỤC 3
MÔN: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
!
" #!$
% !&'(
) #*+,
/ #01-
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2012
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
I. Những vấn đề chung về giáo án và cách thức soạn giáo án
Theo quan điểm hoạt động: Dạy học là một quá trình điều khiển hoạt
động học tập của học sinh nhằm thực hiện các mục tiêu dạy học. Xuất phát
từ nội dung bài học ta cần phát hiện những hoạt động liên hệ với nội dung
đó, rồi căn cứ vào mục tiêu bài học mà chọn ra một số hoạt động cho học
sinh thực hiện nhằm phát hiện những kiến thức mới. Các hoạt động nghiên
cứu này đều cần cho một giáo án 1 tiết lên lớp.
Giáo án là kế hoạch của giáo viên để dạy từng tiết học, nó thể hiện một
cách sinh động mối liên hệ hữu cơ giữa mục tiêu, nội dung, phương pháp và
điều kiện học tập. Giáo án cung cấp một nguồn tham khảo, chỉ ra nội dung
của bài học và giúp đảm bảo trật tự khoa học của thông tin, đưa ra kĩ năng
học tập được sử dụng trong giờ và các phương tiện hỗ trợ cần thiết theo yêu
cầu. Việc cung cấp thông tin theo một trật tự khoa học sẽ giúp học sinh hiểu
và nhớ những thông tin đó một cách khoa học.
I.1. Căn cứ khi soạn giáo án
Phân phối chương trình, chuẩn kiến thức kỹ năng, sách giáo viên và
Nhắc lại, định nghĩa, ghi
chép lại, liệt kê, nhớ lại,
gọi tên,
2. Thông
hiểu
Trình bày được nội dung các
sự kiện, tính chất đặc trưng
của sự vật.
Mô tả, giải thích, diễn đạt,
báo cáo, sắp xếp, tính
toán
3. Vận dụng
- Vận dụng một kiến thức để Thể hiện, ứng dụng, trình
3
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
hiểu một kiến thức khác phức
tạp hơn.
- Vận dụng trường hợp chung
vào trường hợp riêng.
diễn, minh hoạ, bố trí
4. Phân tích
Vận dụng các nguyên lý để
tìm hiểu, nhận thức các sự
kiện, sự việc, trường hợp
riêng.
Phân tích, phân hoá, phân
loại, đánh giá, so sánh,
tính toán
5. Tổng hợp
Vận dụng các nguyên lý vào
phần mềm, tranh ảnh, sơ đồ, phiếu học tập,
− Chuẩn bị cho học sinh: tài liệu, sưu tầm và nghiên cứu trước tài
liệu,
I.2.4. Bước 4: Các hoạt động dạy- học
− Phân biệt được hoạt động của giáo viên và hoạt động của học sinh
trong từng hoạt động một cách chi tiết cụ thể.
− Không nên tạo ra nhiều hoạt động trong một tiết học, định hướng
mục tiêu cho từng hoạt động.
− Định hướng phân bổ thời lượng cho mỗi hoạt động hợp lý.
I.2.5. Bước 5: Tổng kết cuối bài
− Tóm tắt, nhấn mạnh các điểm chính của bài học.
− Có thể dùng phiếu đánh giá cuối bài thay cho tổng kết.
− Giao nhiệm vụ hoặc bài tập cho học sinh về nhà thực hiện.
− Giới thiệu tài liệu hoặc các hình thức tham khảo cần thiết khác.
− Đánh giá, nhận xét tiết học nhằm có được thông tin phản hồi để
kịp thời điều chỉnh phương pháp dạy.
5
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
I.3. Khung bài soạn
Tiết thứ: Tên bài
Ngày soạn:
A. Mục tiêu:
1. Kiến thức
2. Kỹ năng
3. Thái độ
B. Phương pháp:2&<<=<>:?1-41(1:@#;
C. Chuẩn bị của GV, HS 21A90B<10B1(1C;
1. Chuẩn bị của GV:
2. Chuẩn bị của HS:
D. Tiến trình lên lớp:
:a<(S==,VCABSN1,.GBCA1b<1#,41cH(1
5. Dặn dò, hướng dẫn học sinh học tập ở nhà: (.#9AF1<L
O1-+1I050,ScM<<=<:@#+,[<=1#1\
1\,,Q,B,]SF,]+,1-4H.1Q+,B1Q&,_SIC(
O=1-SE,SA41@41AO=1-1QSA41@4. 5b#B g=45&,L
7
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
-R,50,,?1IA+,,L<Z9AdAZR
CA1b<A4B,=,,=,ZRCA1b<SBS+,5A11`1F:B11
90B1Q,A1-&=#;
II. Thực hành soạn giáo án
Tiết:
Ngày soạn:
CHÍ PHÈO
Nam Cao
(Phần hai: Tác phẩm)
A. Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức
- Trình bày được những nét chính về con người, quan điểm nghệ
thuật, các đề tài chính và phong cách nghệ thuật của Nam Cao.
- Phân tích được các nhân vật chính, đặc biệt là nhân vật Chí Phèo,
qua đó xác định được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc, mới mẻ
của tác phẩm.
- Nhận biết được một số nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm như
điển hình hóa nhân vật, miêu tả tâm lý, nghệ thuật trần thuật và ngôn ngữ
nghệ thuật.
2. Về kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng đọc - hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại.
- Rèn luyện kĩ năng phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự.
3. Về thái độ
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh
đọc – hiểu thông tin về ngữ cảnh
của văn bản
- GV đặt câu hỏi: Truyện ngắn Chí
Phèo được Nam Cao sáng tác trong
hoàn cảnh nào?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV chốt kiến thức
- GV đặt câu hỏi: Văn bản Chí Phèo
thuộc thể loại nào? Nêu những hiểu
biết của em về thể loại đó?
- Học sinh hoạt động độc lập trả lời
- Giáo viên giảng
I. Đọc – hiểu ngữ cảnh
1. Hoàn cảnh sáng tác
- Hoàn cảnh xã hội: Đó là giai đoạn xã
hội Việt Nam nửa thực dân nửa phong
kiến, đời sống nhân dân vô cùng khổ
cực, xã hội đầy rẫy những bất công.
- Hoàn cảnh cảm hứng: Dựa vào
những việc thật, người thật ở làng quê
Nam Cao trước Cách mạng tháng
Tám.
2. Thể loại
- Văn bản Chí Phèo thuộc loại tự sự,
thể truyện ngắn.
- Đặc trưng của thể loại truyện thể
hiện qua ba yếu tố cơ bản là cốt truyện,
nhân vật và ngôn ngữ.
1.2. Đọc chú thích
1.3. Xuất xứ và đề tài
- Xuất xứ: Chí Phèo được Nam Cao
viết năm 1941.
- Đề tài: người nông dân nghèo trước
Cách mạng.
1.4. Nhan đề
+ Ban đầu truyện có tên là Cái lò
gạch cũ: Cái lò gạch cũ trở thành biểu
tượng về sự xuất hiện tất yếu của hiện
tượng Chí Phèo
+ Năm 1941: Nhà xuất bản Đời Mới
đổi lại thành Đôi lứa xứng đôi: Nhấn
mạnh mối tình Chí Phèo- Thị Nở,
chạy theo thị hiếu công chúng bấy
11
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
- GV hướng dẫn HS chia bố cục:
Văn bản Chí Phèo có thể chia ra
thành bao nhiêu phần?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV nhận xét
- GV hỏi: Xác định thế giới nhân vật
trong truyện ngắn Chí Phèo? Chỉ ra
nhân vật trung tâm, nhân vật chính,
nhân vật phụ?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV chốt kiến thức
giờ.
+ Năm 1946: Tác giả tự sửa lại là Chí
- GV yêu cầu: Hãy xác định tình
huống truyện trong Chí Phèo?
- HS thảo luận nhóm nhỏ theo bàn.
Sau đó cho ý kiến (3 phút)
- Lớn lên như một cây cỏ dại, hết đi
ở cho nhà người này đến đi ở cho nhà
khác. Đến năm 20 tuổi Chí làm tá điền
cho nhà bá Kiến. Bị bá Kiến ghen và
hảm hại Chí phải vào tù. Khi ra tù, Chí
trở thành “,4Oe:R” của làng Vũ
Đại, là tay sai đắc lực cho bá Kiến.
- Một đêm trăng, Chí Phèo say khướt
thì gặp thị Nở. Được sự chăm sóc tận
tình của thị Nở, Chí Phèo khao khát
muốn làm người lương thiện. Bị bà cô
thị Nở ngăn cản, Chí Phèo rơi vào
tuyệt vọng, uất ức. Chí đến nhà bá
Kiến đòi quyền làm người. Chí Phèo
đâm chết bá Kiến rồi tự sát.
4.2. Tình huống
* Trong cuộc đời Chí Phèo có ba
bước ngoặt
- Tình huống đi ở tù (từ người lương
thiện thành “,4Oe:R”)
- Tình huống gặp thị Nở (từ “,4Oe
:R” đến sự khát khao trở thành người
lương thiện)
- Tình huống bị cự tuyệt (sự đau khổ,
phẫn uất dẫn đến tự sát)
13
xương máu của nhân dân lao khổ.
=> Hình ảnh một làng quê ngột ngạt
đen tối, với những mối xung đột âm
14
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV chốt kiến thức
- GV dẫn: Nạn nhân đau khổ nhất ở
làng Vũ Đại, nhân vật kết tinh các
giá trị đặc sắc trong truyện ngắn là
Chí Phèo
- GV hỏi: Cuộc đời Chí Phèo có thể
chia làm mấy giai đoạn?
- HS làm việc nhóm (chia 2 bàn là
một nhóm) thảo luận và ghi ý kiến
lên bảng phụ (5 phút)
- GV chốt kiến thức
- Giáo viên hỏi: Dựa vào phần lược
bỏ trong sách giáo khoa và những
hồi ức của Chí Phèo khi tỉnh rượu,
Nam Cao đã giới thiệu Chí Phèo như
thế nào trước khi vào tù?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV chốt kiến thức
thầm quyết liệt. Đây chính là hình ảnh
thu nhỏ của làng quê Việt Nam trước
Cách mạng tháng Tám với đầy rẫy
những bất công.
1.2. Nhân vật Chí Phèo
Có thể chia cuộc đời Chí thành ba giai
V9N15X1H
A,4F1CAalA
aHc&C=,<,V
c1C5B(1SdAA#9@
S(AH=,m
- Lớn lên: Làm canh điền cho nhà bá
Kiến
− lZ1\: hiền lành, lương thiện, có
ước mơ giản dị, có lòng tự trọng.
+ Chí Phèo là anh canh điền "X
9ASW19A50,OLOb1,4
AC= (m
+ Chí Phèo có ước mơ giản dị ",
S4G3J,V,M
,A#1&B5E:015Zj
+ Khi bị bà Ba quỷ quái gọi lên bóp
chân, Chí Phèo j,n1W# ?, ,_
Mj
* Sau khi ra tù
o!$:45A41a: Chí bị đẩy vào tù chỉ
vì cơn ghen tuông vô cớ của bá Kiến.
- (,> Chửi đời, chửi trời, chửi
cả làng Vũ Đại, chửi cha đứa nào
16
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
- GV chốt kiến thức
- GV gợi dẫn: Mở đầu văn bản,
Nam Cao đã cho nhân vật Chí Phèo
xuất hiện thật ấn tượng, như chạm
như khắc một con người bằng xương
+ Cái đầu cạo trọc lốc, răng cạo trắng
hớn
+ Mặt thì đen mà rất cơng cơng
+ Hai mắt gườm gườm
+ Quần nái đen, áo Tây vàng
+ Ngực, tay chạm trổ đầy rồng
phượng
=> Chí Phèo bị tha hóa về nhân hình
− \,=,
+ Trạng thái: triền miên trong những
cơn say rượu, không tỉnh táo
17
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
tiết nào thể hiện sự biến đổi ấy?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV cho học sinh xem ảnh và chốt
kiến thức
- Giáo viên hỏi: Sau khi ra tù, Chí
Phèo luôn ở trong trạng thái nào?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV chốt kiến thức
- GV hỏi: Ngay sau khi ra tù, Chí
Phèo tới nhà bá Kiến nhằm mục đích
gì? Để thực hiện mục đích đó hắn đã
có những hành động gì?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV chốt kiến thức
- GV giới thiệu qua cho học sinh
đoạn này. Giáo viên hỏi: Nếu lần đến
đầu tiên Chí Phèo chỉ là tự phát thì
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
người như thế nào?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV chốt kiến thức
- GV hỏi: Với dân làng Chí Phèo đã
có những hành động nào? Trong con
mắt của người dân thì Chí Phèo là
ai?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV cho xem video trích đoạn
phim khi Chí ở quán bà hàng rượu
rồi chốt kiến thức
- Giáo viên hỏi: Sau khi ra tù, Chí
Phèo bị tha hóa cả nhân hình lẫn
nhân tính. Nguyên nhân nào khiến
Chí Phèo bị tha hóa như vậy?
- HS hoạt động độc lập trả lời
- GV chốt kiến thức
- GV đặt ra vấn đề: Có ý kiến cho
,=D1`9Am
=> Chí Phèo còn bị tha hóa cả về
nhân tính.
− #&.Q1B9
: Chính nhà tù thực dân và xã hội
đương thời đã khiến cho Chí Phèo bị
băm vằm bộ mặt người, nhân cách
người để thành một tên lưu manh, một
“,4Oe:R”.
∗ Ý nghĩa tư tưởng về hiện tượng tha
hóa của hình tượng Chí Phèo:
Câu 2: Nam Cao đã miêu tả hình ảnh làng Vũ Đại như thế nào?
A. Xa phủ, xa tỉnh
B. Có tôn ti trật tự, có thế quần ngư tranh thực
C. Tồn tại nhiều mâu thuẫn
D. Tất cả các đáp án trên đều đúng
20
Thực hành soạn giáo án Nhóm 8
Đáp án: D
Câu 3: Sau khi ra tù Chí Phèo bị tha hóa những gì?
A. Tha hóa nhân hình
B. Tha hóa nhân tính
C. Không bị tha hóa
D. Cả hai đáp án A và B đều đúng
Đáp án: D
* Câu hỏi củng cố:
1. Thế nào là nghệ thuật điển hình hóa nhân vật, hãy cho thấy tác
giả đã dùng nghệ thuật này trong tác phẩm?
2. Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật là gì? Chứng minh tác giả
đã sử dụng biện pháp này trong tác phẩm.
3. Thế nào là nghệ thuật trần thuật, phân tích cách sử dụng nghệ
thuật trần thuật trong tác phẩm.
5. Dặn dò
- Nắm được hình tượng nhân vật Chí Phèo trước và sau khi ra tù
- Thấy được giá trị hiện thực của tác phẩm
- Tìm hiểu phần tiếp theo của bài.
21