Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 1 -

PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
Tiểu học là bậc học nền tảng, bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục
quốc dân. Đây là bậc học tạo ra những cơ bản ban đầu và bền vững về tri thức,
về kĩ năng cho trẻ, góp phần hình thành và phát triển nhân cách học sinh, giúp
các em học tốt ở bậc học tiếp theo. Chính vì vậy ở Tiểu học yêu cầu phải dạy đủ
9 môn học bắt buộc. Trong những môn học đó môn Tiếng Việt là môn học hết
sức quan trọng. Môn Tiếng việt giúp các em tiếp nhận những tri thức ban đầu,
sơ giản nhưng rất cần thiết về tiếng Việt phổ thông như: Ngữ âm, ngữ nghĩa,
ngữ pháp, từ vựng…Trên cơ sở đó rèn những kĩ năng: nghe, nói, đọc, viết và kĩ
năng giao tiếp. Phân môn Tập đọc được coi như môn khởi đầu để học tiếp các
môn khác. Lúc đầu trẻ học để biết đọc, qua đó dùng đọc để học các môn học
khác và để tiếp thu các tri thức của nhân loại.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2012-2013 là “nâng
cao chất lượng và hiệu quả hoạt động giáo dục”. Những năm gần đây, cùng
với sự đầu tư và phát triển của giáo dục, chất lượng giáo dục ngày được nâng
cao. Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên không ngừng học tập nâng
cao nghiệp vụ chuyên môn, tích cực đổi mới phương pháp dạy học trong đó có
việc đổi mới phương pháp “rèn đọc” cho học sinh. Việc rèn kĩ năng đọc cho
học sinh bên cạnh những thành công còn một số hạn chế, nhất là đối với lớp 2,
các em mới chuyển từ lớp 1 lên, qua ba tháng nghỉ hè, nhiều em không thường
xuyên ôn luyện nên khi bắt đầu vào năm học lớp 2, kỹ năng đọc của một số em
còn yếu, dẫn đến kết quả “đọc” của một số lớp chưa cao, đặc biệt là các lớp
không phải là lớp chọn. Vì thế giáo viên cần phải dạy đọc bài Tập đọc với
giọng thế nào? làm thế nào chữa lỗi “đọc” cho học sinh, làm thế nào để các em
đọc đúng, đọc nhanh hơn, hay hơn, diễn cảm hơn, phối hợp đọc thành tiếng và

đặc biệt là đối với Tập đọc lớp 2. Là một giáo viên trường Tiểu học Thị trấn
Than Uyên, một trong những trường luôn dẫn đầu về chất lượng giáo dục của
huyện Than Uyên, tôi luôn băn khoăn cần phải làm thế nào để góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục qua việc dạy Tập đọc, cần phải có biện pháp rèn đọc
cho học sinh lớp 2 như thế nào để đạt được hiệu quả như mong muốn, nhất là
học sinh lớp 2A5 là lớp mà đa số học sinh có học lực trung bình khá (do mục
tiêu giáo dục của nhà trường là nâng cao chất lượng mũi nhọn nên đã lựa chọn
học sinh khá và giỏi vào các lớp chọn A1, A2). Mặt khác, lớp 2A5 có số lượng
học sinh dân tộc nhiều hơn các lớp khác (có 7 học sinh khu 9), một số gia đình
học sinh, cha mẹ làm ruộng hặc buôn bán, làm nghề tự do nên các em ít được
sự quan tâm của bố mẹ về học tập, bởi vậy giáo viên phải cố gắng rất nhiều để
đạt được mục tiêu giáo dục của nhà trường.
Xuất phát từ những lí do trên tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: Biện
pháp rèn đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc”
II. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
1. Phạm vi nghiên cứu:
Học sinh lớp 2A5 trường Tiểu học thị trấn Than Uyên.
2. Đối tượng nghiên cứu:
Rèn kỹ năng đọc đúng cho học sinh lớp 2A5 trường Tiểu học thị trấn
Than Uyên.
3. Thời gian nghiên cứu:
Bắt đầu từ tháng 9 năm 2012 đến tháng 3 năm 2013.
III. Mục đích nghiên cứu
1. Về phía giáo viên:
Tìm ra biện pháp giúp học sinh lớp 2 có kỹ năng đọc đúng trong giờ Tập
đọc, qua đó từng bước nâng cao năng lực đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm ở mỗi
học sinh, nhằm nâng cao hiệu quả của việc dạy học Tập đọc cho học sinh lớp 2.
2. Về phía học sinh:
Các em có kỹ năng đọc đúng, làm chủ được tốc độ đọc; học sinh say mê,
hứng thú khi học Tập đọc.

thuật ngữ phương pháp dạy học tiếng Nga của MR. Lô-vốp).
2. Ý nghĩa của việc đọc
Con người thật là hạnh phúc khi biết đọc. Chúng ta đã biết phần lớn
những tri thức, khái niệm của đời sống và những thành tựu văn hóa, khoa học, tư
tưởng, tình cảm của thế hệ trước và cả của thời đương đại được ghi lại bằng chữ
viết, nếu không biết đọc thì con người khó có thể tiếp thu được nền văn minh
của loài người, chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc làm chủ xã hội hiện
đại. Không biết đọc con người không được hưởng thụ những thành tựu văn hoá
khoa học, tư tưởng, tình cảm của nhân loại qua ngôn ngữ viết. Đặc biệt là trong
thời kì bùng nổ thông tin thì đọc càng quan trọng, vì nó sẽ giúp người ta sử dụng
tốt các nguồn thông tin. Biết đọc con người đã nhân khả năng tiếp nhận lên
nhiều lần. Từ đây, con người mới tìm hiểu đánh giá cuộc sống, nhận thức mối
quan hệ tự nhiên, xã hội. Biết đọc, con người có khả năng giao tiếp được với thế
giới bên trong của con người khác thông qua tác phẩm văn, thơ, bút kí của họ.
Không biết đọc, con người sẽ khó có điều kiện hưởng thụ giáo dục mà xã hội
dành cho họ, khó có thể hình thành một nhân cách toàn diện. Đọc giúp các em
học sinh chiếm lĩnh được ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và học tập. Nó là
công cụ để học tập các môn học khác. Đọc một cách có ý thức cũng sẽ có tác
động tích cực tới trình độ ngôn ngữ cũng như tư duy của người đọc. Đọc là một
kỹ năng quan trọng hàng đầu của con người. Nhờ biết đọc, con người có thể tự
học, học nữa, học mãi, học suốt đời. Đó là một yêu cầu không thể thiếu được
của con người trong thời đại hiện nay. Biết đọc, ngắt câu, đổi giọng cho đúng
ngữ điệu vừa đảm bảo được diễn cảm, hấp dẫn người nghe, vừa đảm bảo đúng
ngữ pháp, ý nghĩa thông tin của tác giả muốn truyền đạt cho người nghe hiểu,
nhận thức được đúng cũng là góp phần làm trong sáng ngôn ngữ Tiếng Việt.
Chính vì vậy “đọc” có ý nghĩa to lớn ở bậc Tiểu học. Bước đầu trẻ học
“đọc”, sau đó trẻ “đọc” để “học”. Đọc giúp trẻ chiếm lĩnh được ngôn ngữ trong
giao tiếp và học tập, nó là công cụ để học các môn học khác, đọc tốt giúp các
em kĩ năng giao tiếp có giáo dục.
Môn Tập đọc ở Tiểu học có nhiệm vụ hình thành năng lực hoạt động ngôn

- Biết cách trả các câu hỏi về bài đọc.
d) Rèn tư thế đọc
Tư thế đứng đọc thoải mái, không gò ép, đứng thẳng, khoảng cách từ mắt
cách sách giáo khoa khoảng 25-30 cm.
3.2 Trau dồi vốn Tiếng Việt, vốn văn học, phát triển tư duy, mở rộng sự
hiểu biết của học sinh về cuộc sống.
Cụ thể là:
- Làm giàu và tích cực hoá vốn từ, ngữ, vốn diễn đạt.
- Bồi dưỡng vốn văn học ban đầu, mở rộng vốn hiểu biết về cuộc sống, hình
thành một số kỹ năng phục vụ cho đời sống và việc học tập của bản thân (như khai lí
lịch đơn giản, đọc thời khoá biểu, tra và lập mục lục sách, nhận và gọi điện thoại )
- Phát triển một số thao tác tư duy cơ bản ( Phân tích, tổng hợp)
3.3 Bồi dưỡng tư tưởng tình cảm và tâm hồn trong sáng, lành mạnh, tình
yêu cái đẹp, cái thiện, cách ứng xử đúng trong cuộc sống, từ đó các em say mê,
hứng thú đọc sách và thêm yêu Tiếng việt.
Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 6 -

- Bồi dưỡng tình cảm yêu quý, kính trọng, biết ơn và trách nhiệm đối với ông
bà, cha mẹ, thầy cô; yêu trường lớp; đoàn kết, giúp đỡ bạn bè; vị tha, nhân hậu.
-Xây dựng ý thức và năng lực thực hiện những phép xã giao tối thiểu.
- Từ những mẩu chuyện, bài văn, bài thơ hình thành lòng ham muốn đọc sách,
khả năng cảm thụ văn bản văn học, cảm thụ vể đẹp của tiếng Việt và tình yêu tiếng
Việt.
4. Những yêu cầu cần đạt được sau khi học Tập đọc lớp 2
- Kĩ năng đọc thành tiếng phát âm đúng rõ ràng các tiếng có vần khó, có
phụ âm đầu, có dấu thanh dễ lẫn.
- Đọc rõ ràng, mạch lạc, đảm bảo tốc độ theo quy định.


Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 7 -

Qua nhiều năm giảng dạy, tôi thấy chất lượng dạy Tập đọc ở một số lớp
2 (không phải là lớp chọn) trường Tiểu học thị trấn Than Uyên còn chưa đạt
được như mong muốn, một số giáo viên còn chưa linh hoạt về phương pháp,
hình thức dạy học. Một số ít giáo viên còn chưa chú ý về cách rèn đọc cho học
sinh, đặc biệt là học sinh lớp 2. Đọc đúng, đọc hay không hoàn toàn đồng nghĩa
với đọc nhanh, đọc to, vì nhiều em đọc xong không biết nội dung của đoạn văn,
bài thơ mình vừa đọc nói gì. Đọc đúng, đọc hay nghĩa là ngoài yêu cầu đọc đúng
chữ, rõ ràng, lưu loát còn phải đọc hiểu, đọc hay, hay - tức là thể hiện được nội
dung, sắc thái, cái hay, cái đẹp của bài Tập đọc hoặc của một tác phẩm. Kĩ năng
đọc được chia thành 4 mức độ: đọc đúng, đọc lưu loát, đọc hiểu và đọc diễn
cảm. Đối với học sinh lớp 2 yêu cầu cơ bản là đọc đúng, đọc lưu loát, bước đầu
đọc hiểu, đó là nền tảng để các em đọc diễn cảm ở các lớp trên. Song một số
giáo viên không thành công ở tiết dạy Tập đọc, nguyên nhân quan trọng là
phương pháp dạy học của giáo viên chưa phù hợp.
Mặt khác trong quá trình giảng dạy đối với học sinh tiểu học nói chung,
đối với phân môn Tập đọc nói riêng, một sô giáo viên chưa đặc biệt chú ý rèn
cho học sinh một kỹ năng quan trọng - đó là “Kỹ năng đọc đúng”. Từ đó kỹ
năng đọc của học sinh trở nên hạn chế, học sinh đọc lướt lướt, không chú ý đọc
kỹ văn bản dẫn đến không hiểu nội dung văn bản và ảnh hưởng đến chất lượng
các môn học khác.
II. Thực trạng của vấn đề
1. Đánh giá chung
Trường Tiểu học thị trấn là một trường luôn dẫn đầu về chất lượng giáo
dục, đa số giáo viên có trình độ chuyên môn khá và giỏi, giáo viên nhiệt tình,
trăn trở với công việc đặc biệt là việc nâng cao chất lượng giáo dục. Đa số giáo
viên linh hoạt trong việc sử dụng các hình thức, phương pháp dạy học, tích cực

lần, luyện phát âm đúng, phát âm chuẩn, luyện đọc câu, đoạn, bài. Mỗi học sinh
trong giờ Tập đọc phải được đọc dưới mọi hình thức từ một, hai đến ba lần.
Một số giáo viên, phân bố thời gian trong tiết dạy chưa hợp lí, thời gian
dành cho luyện đọc còn ít, thời gian dành cho tìm hiểu bài nhiều hơn. Một số ít
giáo viên dạy các lớp không phải là lớp chọn hoặc giáo viên mới chuyển từ
vùng sâu, vùng xa về trường chưa thực sự đầu tư, đổi mới phương pháp dạy
học nhất là đối với phân môn Tập đọc, chỉ chú ý dạy đủ bước, dạy đều đều cho
đến hết bài, chưa biết cách sửa lỗi cho học sinh, chưa sử dụng linh hoạt các hình
thức dạy học trong khâu luyện đọc Cách thức tổ chức luyện đọc của một số ít
giáo viên còn tẻ nhạt, chưa tạo ra những “điểm mới” trong cách luyện đọc, việc
vận dụng nguyên tắc dạy học “Học mà chơi, chơi mà học” còn chưa thực sự
hiệu quả. Giáo viên chưa hệ thống được lỗi sai của học sinh để tìm biện pháp
sửa lỗi cho các em. Việc sửa lỗi cho học sinh chưa kiên trì, xuyên suốt tiết dạy
Tập đọc, chỉ sửa lỗi cho học sinh trong lúc luyện đọc câu, mà chưa chú ý sửa lỗi
khi đọc đoạn, bài, khi đọc lại hoặc khi luyện đọc thuộc lòng.
Một số giáo viên giọng đọc còn chưa đúng mẫu, chưa diễn cảm, có giáo
viên còn đọc ngọng, phát âm lệch chuẩn vì thế chất lượng dạy Tập đọc chưa
đạt như mong muốn.
Một số ít giáo viên (dạy các lớp chọn) do đề cao quá mức yêu cầu cảm thụ
văn học nên đã biến giờ Tập đọc thành giờ giảng văn, cô giảng là chính, trò chỉ nghe,
dành ít thì giờ luyện đọc.
Trong khi giảng nội dung hầu hết giáo viên sử dụng câu hỏi sách giáo khoa là
chính, chưa biết bóc tách câu hỏi, chẻ nhỏ câu hỏi, đặt thêm câu hỏi cho phù hợp với
đối tượng học sinh, nên không gây được hứng thú học tập cho học sinh.
Các nguyên nhân trên dẫn đến một số học sinh không thích học Tập đọc,
chất lượng “đọc” của học sinh chưa được cao. Vì vậy việc tìm ra biện pháp rèn
kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 tôi thấy là thiết thực
2.2 Về phía học sinh
Trong một lớp học có rất nhiều đối tượng học sinh. Một số học sinh phát
âm lệch chuẩn chữ viết ở một số âm đầu s/x; tr/ch; l/n; l/đ; một số vần anh/ăn;

3.2 Học sinh:
Học sinh lớp 2, mới từ lớp 1 lên, các em còn nhỏ, hay quên, trí nhớ chưa
bền. Các em chưa có tính kiên trì trong sửa lỗi. Các em trong lớp có nhiều đối
tượng khác nhau, mỗi học sinh thường mắc những lỗi đọc khác nhau, một số em
mắc lỗi phát âm lẫn lộn từ giao tiếp trong gia đình (cha, mẹ nói ngọng). Ở lớp 1
các bài tập đọc còn ngắn, thường là dễ nhớ, dễ thuộc, và nội dung tìm hiểu bài
chỉ gồm những câu hỏi đơn giản, học sinh ít phải tư duy, thời gian dành cho
luyện đọc rất nhiều. Ở lớp 2, các bài Tập đọc thường dài hơn, những bài đầu
tuần thường dạy trong 2 tiết, nếu giáo viên không biết hướng dẫn luyện đọc thì
các em rất chóng chán, không tận dụng được thời gian để phát huy hết khả năng
đọc của mỗi học sinh.
Lớp 2A5 là lớp có nhiều học sinh dân tộc (nhiều nhất khối lớp 2), lớp có chất
lượng đầu năm thấp nhất khối (sau khi thi chọn học sinh khá giỏi vào lớp chọn, số
học sinh còn lại chia vào 3 lớp 2). Số lượng học sinh khảo sát đầu năm môn Tiếng
Việt chỉ đạt 21/26 em từ trung bình trở lên trong đó có 5 em yếu phần đọc.
III . Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 10 -

Xác định rõ nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng trên tôi đã tiến hành
một số biện pháp sau:
1. Biện pháp 1:
Khảo sát thực tế phân loại đối tượng học sinh
Khảo sát kỹ năng đọc của học sinh lớp 2A5 đầu năm (khảo sát không tính
điểm)
Cụ thể, tôi đã khảo sát thực tế việc đọc của các em qua một đoạn văn.
Giáo viên chép lên bảng đoạn văn sau
Xuân về

lượng
Tỉ lệ
%
Số
lượng
Tỉ lệ
%
Số
lượng
Tỉ lệ %
Số
lượng
Tỉ lệ %
26 2 7,7 6 23,0 13 50,0 5 19,3

Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 11 -

Qua khảo sát thực tế, tôi tiến hành lập danh sách, phân loại học sinh mắc
lỗi theo nhóm như sau:
Đọc ngọng Tổng
số
học
sinh
Ngọng âm
đầu
Ngọng
vần

=30,6%
3/26
=11,5%
Cụ thể:
+ Về lỗi phát âm: Các em chủ yếu ngọng về âm đầu và thanh, ngọng vần
ít hơn. Cụ thể: học sinh chủ yếu lẫn âm l/n: 2 em (phần nhiều ảnh hưởng do
phát âm từ gia đình bố mẹ học sinh); có 4 em người dân tộc Thái phát âm ngọng
v/b; đ/b; t/th (ngọng phát âm địa phương), trong 4 em ngọng âm đầu còn có 2
em ngọng thanh sắc/ngã; hỏi/nặng; còn 2 em ngọng vần ươn/ơn, ươc/ơc; iên/ên
+ Về lỗi diễn đạt: Cả lớp có 2 học sinh đọc trôi chảy, mạch lạc, bước đầu
có diễn cảm, 6 em đọc rõ ràng, ngắt nghỉ tương đối phù hợp, 13 em đọc được
bài tuy nhiên đôi khi vẫn còn ngắt, nghỉ chưa đúng chỗ, chưa biết ngắt câu dài,
vẫn ngọng âm, còn 5 em vừa đọc vừa đánh vần, đọc chậm và còn mắc cả lỗi
phát âm (ngọng âm đầu và thanh), trong lúc đọc còn dừng lại để đánh vần,
không đảm bảo tốc độ. Còn 3 em đọc được bài nhưng đọc liến thoắng, ngắt nghỉ
không đúng chỗ, đọc ào ào cho hết bài, còn 8 em đọc nhỏ.
Sau khi khảo sát, phân loại đối tượng tôi tiến hành lập danh sách theo dõi,
tập trung các nhóm học sinh mắc lỗi để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng riêng. Lập
bảng theo dõi mức độ tiến bộ trong phát âm, những ưu khuyết điểm còn mắc
phải trong từng bài, từng tuần để từng bước dứt điểm.
Thông qua bảng thống kê giáo viên nắm được mức độ mắc lỗi của học
sinh trong lớp từ đó có kế hoạch sửa lỗi cho từng nhóm học sinh trong từng tiết
học, bài học, theo từng loại lỗi khác nhau.
Tóm lại: Bước khảo sát thực tế việc đọc của học sinh nhằm tìm ra để
phân loại các nhóm mắc lỗi khác nhau để biềm biện pháp khắc phục, sửa lỗi
cho học sinh. Đây là bước rất quan trọng để thực hiện tốt việc “rèn kĩ năng
đọc” cho học sinh.
2. Biện pháp 2:
Yêu cầu đối với giáo viên
2.1 Chuẩn bị bài trước khi lên lớp

2.1.3 Lựa chọn phương pháp, hình thức dạy học - đặc biệt là lựa chọn
biện pháp rèn đọc cho học sinh
Tuỳ từng bài Tập đọc, giáo viên lường trước các từ khó, phát âm dễ lẫn
để lựa chọn nhóm đối tượng luyện đọc nhiều hơn. Ví dụ bài tập đọc có nhiều âm
đầu khó, hay có vần dễ lẫn để chọn nhóm học sinh hay mắc lỗi đó luyện đọc kĩ
hơn. Lựa chọn hình thức luyện đọc ở phần đọc đoạn, bài hay phần đọc lại sau
tìm hiểu nội dung, có thể chọn các hình thức dạy học như: Trò chơi, thi đọc tiếp
sức, thi đọc đối đáp để học sinh không nhàm chán. Cách luyện đọc nhóm cũng
cần linh hoạt, không nhất nhất cứ nhóm đôi. Bài có 3 đoạn chúng ta có thể luyện
đọc nhóm ba, bốn đoạn thì luyện đọc nhóm 4. Đến phần thi đọc nhóm trước lớp
cũng cần thay đổi linh hoạt, có thể thi chọn mỗi nhóm một em thi đọc, cũng có
thể thi đọc đồng thanh cả nhóm Tóm lại là giáo viên phải linh hoạt để tiết học
sinh động.
2.1.4 Bước soạn bài
- Xác định rõ mục đích, yêu cầu của bài Tập đọc bám sát Chuẩn kiến thức
kỹ năng cơ bản.
Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 13 -

- Lập thời gian biểu cụ thể cho từng phần của bài Tập đọc (chú ý thời gian
dành cho luyện đọc của từng bài). Phần luyện đọc phải dành 20 - 25 phút/tiết
Ví dụ: Phần đọc mẫu: khoảng 2 phút
Luyện đọc từng câu (học sinh đọc nối tiếp mỗi em 1 câu) (từ 5-7 phút):
phần này tuỳ bài dài hay ngắn, tuỳ số lượng học sinh phải sửa lỗi nhiều hay ít để
phân bố thời gian cho hợp lí. Thường thí dành nhiều thời gian hơn ở kỳ I và chú
ý sửa lỗi phát âm cho học sinh.
Luyện đọc từng đoạn trước lớp (từ 5-7 phút): rèn lỗi ngắt, nghỉ câu dài,
cách đọc câu hỏi, câu cảm,

Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 14 -

Bước 2: Đọc thành tiếng hai lần, đầu tiên đọc đúng, rõ ràng từng từ, từng
câu (biết ngắt hơi ở dấu phẩy, nghỉ hơi ở dấu chấm) để sau đó tiến tới đọc diễn
cảm, đọc hay.
Bước 3: Đọc kỹ phần chú giải (có thể hỏi cha mẹ, anh chị những từ nào
chưa hiểu trong bài Tập đọc).
Bước 4: Tập trả lời câu hỏi dưới bài Tập đọc.
Trước khi trả lời nên đọc toàn bộ câu hỏi một lần, suy nghĩ động não trả
lời từng câu sao cho gọn, đủ ý (Có thể viết vào vở chuẩn bị bài).
Bước 5: Đọc thành tiếng lần cuối sao cho đúng, giọng đọc phù hợp với
nội dung của bài Tập đọc.
2.4 Kiểm tra đánh giá thường xuyên.
Sau mỗi bài Tập đọc, giáo viên ra bài tập và hướng dẫn học sinh học ở
nhà theo yêu cầu, giáo viên phải có kế hoạch kiểm tra việc học ở nhà đối với
các em.
Sau mỗi tiết, mỗi tuần, mỗi tháng, mỗi kì giáo viên cần đánh giá kiểm tra
trình độ của học sinh rồi ghi lại vào bảng theo dõi, từ đó giáo viên điều chỉnh lại
phương pháp giảng dạy hoặc giúp học sinh điều chỉnh lại cách học sao cho việc
dạy và học đạt hiệu quả cao.
Mặt khác xuất phát từ đặc điểm của lứa tuổi học sinh tiểu học: rất thích
được cô giáo khen, thích gần gũi, vui vẻ cùng cô giáo, luôn cố gắng làm nhiều
việc tốt để được cô giáo chú ý, khen ngợi nên việc động viên, khen ngợi kịp thời
có tác dụng khuyến khích học sinh tích cực, hứng thú học tập hơn. Giáo viên cần
hạn chế việc chê bai học sinh một cách lộ liễu trước cả lớp. Đối với những em
chậm tiến bộ nên nhẹ nhàng nhắc nhở, tìm hiểu nguyên nhân để tìm cách khắc
phục chứ không phê bình gay gắt, không xúc phạm đến học sinh, không để học

tấm; len tủi; đì đào…
- Đọc đúng vần: phân việt và đọc đúng các vần có âm đôi ươ, uô, iê. Ví
dụ: vườn, nước, đầu tiên chứ không đọc là vờn, nơc, lầu tên…,
- Đọc đúng thanh: phân biệt giữa thanh sắc với thanh ngã; thanh nặng với
thanh hỏi. Ví dụ: Những ≠ nhứng; đỏ ≠ đọ, cởi bỏ ≠ cợi bọ…
Biện pháp:
Trước tiên giáo viên cần luyện cho học sinh nói, đọc đúng chính âm càng
sớm càng tốt, tiếp đó chúng ta cần nắm các biện pháp chữa lỗi phát âm bao gồm:
+ Chữa lỗi phát âm theo mẫu: Rèn cho học sinh kỹ năng nghe. Học sinh
phát âm sai, giáo viên phát âm chuẩn, yêu cầu học sinh nghe và đọc lại chính
xác theo mẫu. Giáo viên cho học sinh quan sát khẩu hình miệng cách bật âm
thanh, rồi học sinh làm theo mẫu. Giáo viên có thể để học sinh có giọng đọc
chuẩn đọc mẫu để học học phát âm sai đọc lại theo, cho học sinh gạch chân
tiếng có âm mình hay lẫn để luyện phát âm riêng những tiếng đó.
+ Chữa lỗi phát âm bằng biện pháp cấu âm: cho học sinh phân tích cấu tạo
tiếng: âm đầu, âm đệm, âm chính, âm cuối từ đó đánh vần đủ để đọc đúng,
không bỏ âm cuối hoặc âm đệm, hoặc lẫn các âm cuối (có thể cho học sinh vẽ
lại mô hình cấu tạo vần, đưa vần vào mô hình đã học ở lớp 1)
+ Chữa lỗi bằng âm trung gian, chữa lỗi phát âm bằng cách tìm tiếng, từ
có chứa âm dễ lẫn: ví dụ: “no” khác với “ lo” bằng cách tìm từ có tiếng “no”,
“lo”: ăn no, no nê, lo lắng, lo sợ, “đỏ” khác với “đọ”: màu đỏ, hoa đỏ khác
với đọ sức, so đọ , cũng có thể giáo viên dùng tranh ảnh (hoặc hình ảnh khi
dạy giáo án điện tử) để học sinh phân biệt, ví dụ phân biệt vần ơn/ươn: hình ảnh
vườn rau, vườn cây với hình ảnh đàn bướm vờn hoa
+ Chữa lỗi theo nhóm: Khi học đến bài tập đọc nào có nhóm học sinh mắc
lỗi nhiều trong bài thì giáo viên phải tập trung vào nhóm học sinh đó để sửa lỗi
ngay, cố gắng, kiên trì với từng học sinh, có thể cho học sinh gạch chân chữ mình
hay đọc sai để khi đọc đến đó nhớ đọc cho đúng. Giáo viên cần chú ý kiên trì chữa
lỗi phát âm sai cho học sinh trong lớp ở tất cả trong các tiết học khác, trong khi
giao tiếp hàng ngày.

phải to đú nghe, rèn trong mỗi bài Tập đọc, trong các bài học khác, trong giao
tiếp đến khi học sinh có thói quen đọc to.
Luyện cho học sinh không đọc ê a, ngắc ngứ, đọc lặp lại. Tốc độ đọc đảm
bảo theo yêu cầu, không đọc nhanh quá hay chậm quá. Muốn vậy phải luyện cho
học sinh làm chủ tia mắt khi đọc: Trước hết phải luyện cho học sinh đọc không bỏ
sót tiếng, bỏ sót dấu thanh; không thêm tiếng, bớt tiếng; không lạc dòng. Để làm
được điều này giáo viên phải yêu cầu học sinh thật kiên trì, bước đầu có thể cho các
em dùng que chỉ để chỉ vào từng chữ đọc cho chính xác, khi đã quen mặt chữ rồi thì
chỉ dùng mắt để nhìn chữ đọc cho đúng.
Giáo viên hướng dẫn học sinh làm chủ tốc độ bằng cách đọc mẫu đúng,
chính xác để học sinh đọc theo tốc độ đã định. Đơn vị đọc nhanh là cụm từ, câu,
đoạn, bài. Giáo viên điều khiển tốc độ bằng cách giữ nhịp đọc (có thể gõ thước
làm nhịp cho học sinh giữ nhịp đọc). Đối với những em còn đọc ê a hoặc đọc liến
thoắng giáo viên cần chỉ ra chính xác lỗi đọc sai của các em rồi từ từ hướng dẫn
các em sửa theo mẫu của giáo viên. Phần luyện đọc này thường thực hiện khi các
em luyện đọc thành tiếng. Đối với học sinh đọc liến thoắng giáo viên tập cho học
Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 17 -

sinh có thói quen đọc đúng nhịp bằng cách cho các em đọc theo nhịp gõ thước
của cô giáo, còn đối với học sinh đọc chậm (đọc ê,a) thì giáo viên sẽ cho học sinh
đọc từng câu, từng đoạn nhanh dần lên cho kịp bắt nhịp với các bạn khác.
Ngoài ra cần sử dụng triệt để hình thức đọc thành tiếng nối tiếp trên lớp,
đọc thầm có sự kiểm tra của thầy của bạn để điều chỉnh tốc độ đọc. Giáo viên đo
tốc độ đọc bằng cách đọc bài Tập đọc trước và dự tính sẽ đọc trong thời gian
mấy phút. Định tốc độ đọc như thế nào còn phụ thuộc và độ khó của bài đọc.
Ví dụ: Bài: Bím tóc đuôi sam (Tuần 4) học sinh có thể đọc trong vòng 2
đến 3 phút. Tốc độ đọc nhanh dần lên, đến bài “ Sơn Tinh, Thuỷ Tinh” (Tuần

bài. Những học sinh khá giỏi có thể sau khi giáo viên đọc tự phát hiện ra cách
Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 18 -

ngắt, nghỉ, cách nhấn giọng, lên giọng, xuống giọng, ở những từ ngữ nào để đọc
đúng và hay, và biết cách phân biệt lời nhân vật. Sau đó giáo viên là người tổng
kết lại cách đọc giúp học sinh nắm chắc cách đọc để phát huy tính chủ động
sáng tạo của các em. Nếu học sinh chưa phát hiện được cách đọc giáo viên có
thể đọc mẫu câu văn, khổ thơ, từ đó giúp học sinh nhận ra cách đọc phù hợp, sau
đó các em được đọc lại những câu, đoạn giáo viên đã hướng dẫn để học sinh
nắm chắc cách đọc của câu, đoạn, bài đó.
Với học sinh lớp 2 việc Luyện đọc hiểu được coi là yêu cầu cần thiết
của tiết học Tập đọc vì vậy nếu chúng ta bỏ qua hoặc là thực hiện đại khái
không thực hiện tốt thì lên lớp trên các em sẽ khó có khả năng đọc diễn cảm,
đọc phân vai…việc cảm thụ văn học của các em sẽ bị hạn chế rất nhiều. Đối với
học sinh đọc yếu ngoài việc rèn đọc đúng chúng ta cũng nên dần hướng dẫn các
em tập đọc hiểu. Muốn vậy giáo viên phải hết sức kiên trì phù đạo thêm, không
nên nôn nóng, không bỏ qua mà cần có sự quan tâm nhiều hơn, tạo điều kiện
cho các em đó được đọc nhiều hơn. Ngoài ra giáo viên có thể phối hợp với cha
mẹ các em để hướng dẫn các em tự học thêm ở nhà.
Trong giờ Tập đọc để các em hiểu được nội dung, ý chính của đoạn, bài
ngoài việc đọc đúng, đọc lưu loát các em cần phải có kĩ năng đọc hiểu, vì có hiểu
nội dung thì mới đọc đúng được. Ngay từ đầu năm học cần xây dựng cho học sinh
ý thức đọc thầm. Đó là phải chú tâm vào việc đọc và đã suy nghĩ về nghĩa của từ,
cụm từ, câu, đoạn, bài. Phải hiểu được thì mới đọc đúng, đọc hay được. Khi
hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài giáo viên đưa ra các câu hỏi theo từng nội dung
đoạn cần tập cho các em có thói quen đọc thầm rồi suy nghĩ câu trả lời sao cho
thoát li sách giáo khoa, không phải là đọc lại nội dung trong sách. Giáo viên có

Biện pháp: Muốn các em đọc diễn cảm, phân vai được thì giáo viên phải
làm tốt phần đọc hiểu. Từ đó học sinh nhập được vai, thể hiện giọng đọc đúng
vai mình đóng. Giáo viên tiến hành bước đọc mẫu, hướng dẫn giọng đọc các
nhân vật, giọng người dẫn chuyện (cũng có bài để phát huy tính tích cực của học
sinh, giáo viên để học sinh tự nêu ra cách đọc diễn cảm của mình, giáo viên có
thể bổ sung thêm), học sinh luyện đọc theo nhóm để tự sửa theo vai mình đóng.
Học sinh thể hiện trước lớp. Giáo viên có thể tổ chức cho học sinh thi đọc diễn
cảm trước lớp để các em thể hiện tài năng của mình. Phần luyện đọc diễn cảm
chỉ dành cho học sinh khá, giỏi.
Phần luyện đọc diễn cảm tôi cũng có thể tổ chức dưới dạng trò chơi: Thi
Ai có giọng đọc giống phát thanh viên; thi thả thơ hay nhất, thi đọc đối đáp
Tuỳ từng bài Tập đọc mà lựa chọn các hình thức luyện đọc diễn cảm cho phù
hợp, tránh nhàm chán. Cũng có những bài Tập đọc không có thời gian để luyện
đọc diễn cảm mà giáo viên phải hướng dẫn về nhà đọc.
Tóm lại: Năng lực sư phạm của giáo viên là vai trò quyết định sự thành
công trong dạy học vì thế đòi hỏi người giáo viên phải tích cực tự học tự bồi
dưỡng, tích cực đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh,
phù hợp với vùng miền, phù hợp với tiết dạy, bài dạy…điều đó đòi hỏi người
giáo viên phải lao động nghiêm túc, tận tâm với nghề nghiệp.
VI. Hiệu quả của việc thực hiện các biện pháp rèn đọc cho học sinh lớp 2.
Sau gần một năm thực hiện đề tài tôi đã dần dần khắc phục được các lỗi đọc
chưa đúng của học sinh, bước đầu xây dựng cho các em thói quen biết tự sửa lỗi để
đọc đúng và có hứng thú khi học phân môn Tập đọc, bước đầu biết cảm nhận được
cái hay, cái đẹp trong mỗi bài Tập đọc. Từ đó các em thêm yêu Tiếng Việt.
Sau khi nghiên cứu, xây dựng đề tài sáng kiến tôi thực hành áp dụng vào
dạy Tập đọc ở lớp 2A5. Tôi thấy từng bước đạt được kết quả.
Kết quả qua ba lần khảo sát sau khi dạy thực nghiệm: Dạy lớp 2A5
Tiết 1: Bài Người mẹ hiền (tuần 8)
Ở bài này giáo viên chú ý nhóm học sinh mắc lỗi phát âm ngọng âm đầu,
ngọng thanh trong phần đọc câu nối tiếp (biện pháp rèn đọc đúng), luyện nhóm

%
Tổng
số
Tỉ lệ
%
Tổng
số
Tỉ lệ
%
Ngọng
âm
đầu
6 23,1 6 23,1 4 15,3 2 7,7
Ngọng
vần
4 15,3 4 15,3 3 11,5 2 7,7
Ngọng
thanh
4 15,3 4 15,3 2 7,7 1 3,8
Đọc
chậm,
ê a
5 19,1 4 15,3 3 11,5 2 7,7
Đọc
nhỏ
8 30,6 7 26,9 5 19,1 3 11,5
26
Đọc
liến
thoắng

Kết quả cụ thể:
Đầu năm Tuần 8 Tuần 17 Tuần 23
Tổng
số
học
sinh

Các
lỗi
Tổng
số
Tỉ lệ
%
Tổng
số
Tỉ lệ
%
Tổng
số
Tỉ lệ
%
Tổng
số
Tỉ lệ
%
Ngọng
âm
đầu:
5 20,8 5 20,8 4 16,6 4 16,6
Ngọng

Qua việc áp dụng các phương pháp rèn đọc nói trên tôi thấy giờ học đạt
hiệu quả hơn hẳn, điều đó chứng tỏ rằng để giờ Tập đọc có hiệu quả cao người
giáo viên phải biết sử dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức dạy học
trong dạy Tập đọc, đặc biệt chú trọng phần luyện đọc.
Muốn vậy giáo viên phải làm được một số việc sau đây:
+ Nắm chắc mục đích yêu cầu tiết Tập đọc: Coi việc rèn đọc là trọng tâm.
+ Bám sát đối tượng học sinh để có kế hoạch giảng dạy phù hợp hiệu quả.
+ Chuẩn bị bài dạy chu đáo:
- Dự kiến lựa chọn các hình thức dạy học cho tiết dạy.
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học.
- Nghiên cứu tài liệu.
- Lên kế hoạch giảng dạy phù hợp.
- Lập thời gian biểu cho từng nội dung trong tiết dạy.
- Dự đoán được các tình huống có thể xảy ra trong giờ Tập đọc và những
biện pháp xử lí thích hợp để giải quyết các tình huống đó.
+ Chuẩn bị một số trò chơi học tập.
+ Giảng bài:
- Sử dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức dạy học, đặc biệt trong
phần luyện đọc.
- Tạo không khí thân mật, cởi mở giữa thầy và trò trong tiết dạy.
- Hệ thống bài dạy khơi dậy tính tư duy sáng tạo của học sinh.
- Biết sử dụng linh hoạt các trò chơi trong học tập.
- Xử lí linh hoạt các tình huống sư phạm.
II. Ý nghĩa của đề tài:
Đề tài “Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc” đã
đưa ra một số biện pháp để khắc phục được một số thực trạng dạy Tập đọc của giáo
viên về phương pháp, hình thức dạy học, từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy
ở phân môn Tập đọc nói riêng và môn Tiếng Việt nói chung ở lớp 2.
Đề tài đã đưa ra một số biện pháp dạy rèn kỹ năng đọc cho học sinh: đọc
đúng, đọc nhanh (đọc hiểu), đọc diễn cảm, góp phần khắc phục một số lỗi :đọc”

thức dạy học, tận dụng phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại để nâng cao hiệu
quả tiết dạy.
Trên đây là một số kinh nghiệm về Biện pháp rèn đọc cho học sinh lớp 2
mong được sự đóng góp của các đồng nghiệp để chúng ta cùng thực hiện tốt sự
nghiệp trồng người.

Than Uyên, ngày 20 tháng 3 năm 2013
TÁC GIẢ ĐĂNG KÝ
SÁNG KIẾN

Thái Thị Thanh
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
TÁC GIẢ ĐĂNG KÝ SÁNG KIẾN Biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 trong giờ Tập đọc-

Thái Thị Thanh – Giáo viên trường Tiểu học Thị trấn Than Uyên
- 24 -

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách Tiếng Việt lớp 2 tập 1, tập 2.
2. Sách Giáo viên Tiếng Việt lớp 2 tập 1, tập 2.
3. Đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở Tiểu học tập 2 (Lê Phương Nga