SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN"
1
PHẦN MỘT : PHẦN MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
- Lời Bác dạy: “ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.
Vâng theo lời Bác, ngành giáo dục luôn phấn đấu đổi mới, nâng cao chất lượng ,giáo dục
và đào tạo,thi đua dạy tốt,học tốt,đào tạo nguồn nhân tài có đủ phẩm chất, năng lực phục
vụ,xây dựng đất nước.
- Nước ta trong thời kì mở cửa,hội nhập và phát triển, công cuộc đổi mới kinh tế xã
hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên khắp đất nước. Đòi hỏi phải có những lớp người
lao động mới, có bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng tạo. Dám nghĩ dám làm thích ứng
được với thực tiễn xã hội luôn thay đổi và phát triển. Nhu cầu này đòi hỏi ngành giáo dục
phải có sự thay đổi cho phù hợp với tình hình đất nước.
- Nhà trường không những cung cấp cho học sinh(HS) những tri thức khoa học một
cách có hệ thống, mà còn rèn cho hs những kĩ năng,kĩ xảo,kĩ năng sống cần thiết để hình
thành và phát triển những phẩm chất tốt đẹp cho mỗi học sinh.Giáo dục Tiểu học là nền
móng để đạt được mục tiêu trên.
- Hiện nay, trong khi các nhà trường đang tích cực nâng cao chất lượng giáo dục và
đào tạo ,thì đa số giáo viên(GV) thường gặp những khó khăn vì tình trạng bỏ học ,trốn
học, hs không thuộc bài ,không chuẩn bị bài trước ở nhà,nhút nhát,không tích cực phát
biểu…Tình trạng này ảnh hưởng không ít đến kết quả giảng dạy và học tập của GV và
HS,phổ biến nhất là ở các vùng nông thôn.Nhiều giáo viên vát vả chuẩn bị bài giảng ở
nhà,lên kế hoạch phụ đạo HS yếu hẳn hoi,vậy mà HS không đến lớp.Còn các em đến lớp
thì không chuẩn bị bài ở nhà ,không thuộc bài ,không tích cực phát biểu. Giáo viên phải
2
độc thoại suốt buổi.Hết giờ,còn phải đi tìm Hs trốn học,Gv lại không được dùng hình
- Đề tài xin được phép trình bày các vấn đề sau: Đặt vấn đề - Phạm vi đề tài- Thực trạng
ban đầu - Giải pháp – Kết quả - Nguyên nhân thành công và những tồn tại –Kết luận- Đề
xuất.
PHẦN HAI : NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I. Thực trạng ban đầu:
- Trường Tiểu học “B” Mỹ An nằm trên địa bàn nông thôn,nhận học sinh chủ yếu từ các
ấp Mỹ Lợi,Mỹ Trung, Mỹ Long ( Xã Mỹ An), Mỹ Tân ( Thị trấn Mỹ Luông).
- Tình trạng nghỉ học và bỏ học của học sinh rất cao . Cụ thể theo bảng số liệu học sinh
nghỉ học,bỏ học năm 2007 – 2008,ở lớp 2 B qua từng tháng điểm như sau:
Lớp
2B
Tháng
điểm thứ
1 2 3 4 5 6 7 8
Nghỉ có
phép(lượt
4
27
học
sinh
) 15 7 8 10 12 8 15 6
Nghỉ
không
phép(lượt
)
16 12 20 15 18 12 10 8
Bỏ
học(HS)
0 0 0 1 0 1 0 0
Phước nên học sinh thường nghỉ học,trốn học thường xuyên nhất là những ngày trước và
sau tết,rằm
tháng ba(Lễ cúng Đình thần Mỹ Luông),lễ Giáng Sinh. Tình trạng này còn xảy ra nhiều
nhất vào các vụ mùa vì học sinh theo ba mẹ gặt lúa,giũ rơm…Vì thế ảnh hưởng rất lớn
đến kết quả học tập của các em.
Chủ quan :
6
- Để đảm bảo các chỉ tiêu của trường ,của ngành đề ra, các áp lực công việc về thời
lượng tiết dạy,mục tiêu bài học, kết hợp giáo dục lồng ghép,phân hóa đối tượng học
sinh,hồ sơ giáo viên….Không ít giáo viên đôi khi quá nóng vội trong việc giáo dục học
sinh để đảm bảo những chỉ tiêu và hoàn tất các công việc đó.
- Chính vì lí do trên ,giáo viên dễ rơi vào tình trạng áp đặt ,nhồi nhét kiến thức,răn
đe,hình phạt,roi vọt,gò bó học sinh,chưa lắng nghe tâm tư nguyện vọng tình cảm của Hs .
Việc đánh giá sửa sai còn khắt khe,chưa dân chủ. Làm Hs cảm thấy mệt mỏi, chán nản
,sợ học ,triệt tiêu sự ngây thơ,ham học hỏi, tính tích cực, sôi nổi của các em.
- Một số giáo viên chưa thường xuyên tự bồi dưỡng thêm những kiến thức và kĩ
năng sư phạm cũng như các kiến thức tâm sinh lí trẻ thường xuyên,nên đôi khi thấy lúng
túng trong các tình huống sư phạm.
- Giáo viên không chuẩn bị đồ dùng dạy học cho một tiết dạy, dạy chay,dạy một
chiều tiết học không sinh động,cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng yếu kém,chán
học, bỏ học của học sinh.
Qua nhiều năm được phân công dạy lớp, ,theo chỉ đạo hướng dẫn của Ban giám hiệu
nhà trường, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp cùng với việc tự tìm tòi học tập,nghiên
cứu tài liệu chuyên môn tôi đã mạnh dạn tiến hành xây dựng mô hình lớp học thân thiện
– học sinh tích cực ngay chính lớp tôi đang giảng dạy,nhằm tháo gỡ những thực trạng
trên.
Xây dựng mô hình Lớp học thân thiện học sinh tích cực ở tiểu học được bắt đầu từ
đầu năm học 2008 -2009 và tiếp tục thực hiện năm 2009 – 2010.
- Bảng thống kê khảo sát chất lượng đầu năm 2008 – 2009,năm 209 -2010 ở lớp 2 C
,thoải mái,sinh động ,hăng say trong giờ học,rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh.
- Các khẩu hiệu trong lớp mang ý nghĩa quan trọng,mang tính giáo dục cao “ Dạy
tốt,học tốt”, “mỗi ngày đến trường là một niềm vui”,nội qui Hs ,Năm điều Bác Hồ dạy”,vì
thế GV phải giải thích để Hs hiểu.Cờ Việt Nam,di ảnh Bác Hồ được treo nơi trang trọng
nhất,dễ thấy. Giáo dục lòng kính yêu nhớ ơn Bác Hồ,yêu nước.
8
- Luôn luôn nhắc nhở hs nên giữ gìn tài sản chung của nhà trường từ chỗ ngồi,cửa sổ,lớp
học,hành lang cho đến sân trường, “ Hãy giữ gìn tài sản chung của chúng ta”.
- Những lời nhắc nhở nhẹ nhàng đạt được kết quả cao như: “Cho tôi xin rác !”đặt phía
ngoài sọt rác. “Tắt đèn,tắt quạt bạn nhé!”. HS có ý thức tự giác giữ vệ sinh trường
lớp,tiết kiệm điện.
- Lớp có đủ ánh sáng,quạt,lọ hoa,cây xanh, tạo không khí thật sự thoải mái ,thân thiện
gần gũi với thiên nhiên hơn.
- Bàn giáo viên có khăn trải bàn,lọ hoa,tủ đồ dùng phải gọn gàng sắp xếp khoa học,sạch
đẹp ,dễ đưa vào sử dụng.
- “ Tủ sách thân thiện” là kết quả đóng góp của phụ huynh ,HS,GV, có sự giúp đỡ của
nhà trường và địa phương tạo điều kiện cho các em ham đọc sách ,mở rộng hiểu biết,phát
triển khả năng đọc cho các em .Rèn kĩ năng có trách nhiệm bảo quản tài sản chung,gọn
gàng,ngăn nắp.
- Vườn hoa học tập,bảng danh dự,phản ánh rõ ràng,chính xác,công khai kết quả học tập
của mỗi Hs lớp mình kích thích HS tích cực học tập để đạt được kết quả cao hơn.(như
hay có tên mình trên bảng danh dự , tên mình có nhiều bông hoa hơn )
- Sử dụng cuối lớp làm Bảng tin lớp em được trang trí đẹp,nội dung phong phú,phù hợp
lứa tuổi HS.
9 Chúng
mình cần nhớ !
cô,bạn bè,các mối quan hệ hằng ngày ,góp phần thực hiện tốt quyền trẻ em ,GV hiểu HS
của mình hơn,giúp giải quyết những khó khăn trong suy nghĩ của các em.Cải thiện tốt
mối quan hệ thầy - trò,trò - thầy.
- Tùy theo từng khối lớp, GV có thể biến đổi bản tin này phù hợp lứa tuổi Hs lớp mình.
2 . Đầu tư cao công tác giảng dạy kết hợp rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh:
- Tập trung đầu tư cao cho công tác giảng dạy vừa nhằm tích cực hóa hoạt động dạy
học,khuyến khích GV chủ động,sáng tạo,dạy học tập trung vào HS. Dần dần chuyển
hướng từ chủ yếu cung cấp những kiến thức sang trang bị những năng lục cần thiết cho
các em.Tạo điều kiện cho HS phát huy mọi năng lực,phát hiện khả năng của mình giúp
các em tích cực,chủ động,tự giác,tự tin,có niềm vui trong học tập,lao động,cuộc
sống.Hoạt động học tập trở nên nhẹ nhàng thoải mái,thiết thực,có hiệu quả hơn.
- Một tiết dạy để đạt được hiệu quả cao cần đảm bảo những yêu cầu sau:
11
a. Đối với giáo viên:
- Mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng về đạo đức,tự học cho mỗi Hs noi theo.Nghiên
cứu kĩ,sưu tầm tài liệu phục vụ bộ môn,soạn kế hoạch rõ ràng,cụ thể chi tiết,xác định
trọng tâm kiến thức,theo chuẩn kiến thức kĩ năng,kết hợp,giáo dục kĩ năng sống,Tư tưởng
Hồ Chí Minh.Lựa chọn các hình thức phương pháp giảng dạy phù hợp.
- Cần hướng HS những kĩ năng phân tích tổng hợp,nêu khái niệm,đặt câu hỏi và trả lời,tư
duy logic,sáng tạo ,suy nghĩ nhiều chiều,khả năng giải quyết vấn đề,nhận nhiệm vụ,làm
việc theo nhóm.
Chuẩn bị hệ thống câu hỏi:
Chú ý phát triển bồi dưỡng Hs khá giỏi bộ môn.Dự kiến những sai lầm của HS(nếu
có)và cách khắc phục,có kế hoạch bồi dưỡng HS yếu trong từng tiết dạy.
Ví dụ:
Môn tập đọc : HS Khá giỏi đọc phân vai,thi đua đọc diễn cảm đoạn,toàn bài,trả lời các
câu hỏi trong bài.
HS yếu đọc câu,đoạn ngắn trả lời các câu hỏi trong bài có thể chẻ nhỏ đã được chẻ nhỏ
phù hợp với khả năng của các em.Chỉ cần các em này đọc được một lần được GV và các
đọc nhiều lần.Giúp Hs tự tin vào bản thân mình,Hs ngày càng thân thiện hơn.
13
Ví dụ : Môn mỹ thuật ,thủ công,GV nên chuẩn bị qui trình,vật mẫu,bài mẫu của Gv và
HS cho Hs quan sát,để HS tìm hiểu,khơi nguồn cho những ý tưởng sáng tạo mới .
. Chuẩn bị phiếu giao việc:
- Dùng phiếu giao việc trong các tiết dạy nhằm hướng tới mục tiêu : “ GV nói ít,học
sinh hiếu được nhiều”.Giảm bớt bệnh nói nhiều,giảng nhiều của GV,tăng thời gian tư
duy luyện tập của HS.Phối hợp nhịp nhàng giữa thầy và trò,trò và trò,tìm ra kiến thức
mới,tinh thần đoàn kết,tự phân công và điều khiển công việc,giải quyết vấn đề,xử lí tình
huống,ra quyết định,đảm nhận trách nhiệm,hợp tác…
- Nội dung phiếu giao việc phải phù hợp với trình độ HS,đi vào trọng tâm của bài.
Chọn hình thức và phương pháp dạy học đặt trưng của môn học :
- Gv chính là người hiểu rõ nhất mãnh vườn của mình với các loại cây khác nhau,các kĩ
thuật chăm sóc khác nhau và biết cách áp dụng những kĩ thuật đó để làm cho cây ra hoa
kết quả.Lựa chọn hình thức và phương pháp giảng dạy cũng như thế tùy thuộc vào nội
dung và mục đích cụ thể của bài mà có phương pháp dạy học phù hợp,sao cho tiết dạy
không quá nặng nề nhưng lại sôi nổi,thân thiện và đạt được hiệu quả cao nhất.
Ví dụ : Nếu mục đích bài dạy chủ yếu để rèn luyện kĩ năng hoặc kiểm tra thì phải coi
trọng dạy học các nhân(Đặt tính rồi tính)(tập đọc nối tiếp từng câu)….
- Nếu đối tượng còn quá mới mẽ với HS cần có sự chỉ đạo ,dẫn dắt của HS thì dạy học
theo lớp.
- Những kiến thức mà các em có ích nhiều kinh nghiệm hoặc chứa đựng các hiểu biết
khác nhau,dễ phân hóa thành các nhóm ý kiến.Chúng ta tổ chức Hs học nhóm để rèn
luyện khả năng trình bày,biện luận của từng em ,đi đến thống nhất ý kiến.Nhờ đó kiến
thức các em lướt phần chủ quan,phiếm diện,tăng them phần khách quan,khoa học.Qua đó
14
HS dễ nhớ kiến thức,nhớ sâu sắc và bền vững hơn.Thường xuyên thay đổi nhóm trưởng
để mỗi em có cơ hội phát huy bản lĩnh,năng lực tự tin hơn.GV nhận xét sửa sai nhẹ
Công tác này phải được thực hiện tường xuyên,kịp thời,chính xác,công tâm,phản ánh
đúng sức học,những tiến bộ ,năng khiếu của Hs qua từng tháng điểm,từng phân
môn.Kiểm tra thi cử phải được thực hiện nghiêm túc,dảm bảo khách quan,công bằng.Gởi
phiếu liên lạc về nhà sau mỗi tháng điểm,phụ huynh Hs biết những hạn chế của con mình
có hướng khắc phục kịp thời.
b/ Đối với học sinh:
- Giúp HS nhận ra được: “mỗi ngày đến trường là một niềm vui,nhưng vui rồi để học”,có
trách nhiệm với mọi người.
- Trang bị đủ sách vở,dụng cụ học tập.
- Chuẩn bị bài vở trước khi đến lớp.
- Tổ chức HS tham gia vào các hoạt động nhà trường ,địa phương:
+ Múa sân trường,sinh hoạt Sao Nhi đồng.
+ Thi vẽ tranh về nhà giáo,môi trường,dân số,an toàn giao thông,tệ nạn xã hội.
+ Thi làm báo ảnh chào mừng ngày 20/11.
16
+ Thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
+ Thi viết chữ đẹp cấp trường,cấp huyện
+ Nhặt rác,trồng cây sân trường.
+ Tham gia đi thăm và bảo vệ di tích lịch sử Đình Mỹ Luông.
3. Công tác chủ nhiệm:
Người GV làm công tác chủ nhiệm,dù ở đâu,lúc nào cũng gặp nhiều vất vả,nhất là gặp
những học sinh các biệt,những em chậm tiến thì quả là thử thách lớn.Vì vậy người giáo
viên phải có “cái tâm với nghề”tính kiên trì,hiểu được tâm lí lứa tuổi ở trẻ,khéo léo trong
ứng xử,đặt biệt là yêu trẻ.
- Với những HS chậm tiến bộ :
+ Giao việc cho các em này ( VD:HS yếu tập đọc mỗi ngày luyện đọc 4 câu trong bài
tập đọc,đọc cho GV nghe,ta có thể tăng số câu lên dần,nên khen HS đó: “Em đã có tiến
bộ hơn rồi,cần cố gắng lên!”.Nhưng câu nhẹ nhàng như thế nhưng mang lại hiệu quả cao.
+ Tổ chức mô hình đôi bạn học tập,để các em đoàn kết,giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
Cán bộ lớp đạt các yêu cầu cơ bản sau:
+ Là Hs giỏi,đạo đức tốt.
+ Có uy tín với bạn bè .
18
+ Mạnh dạn nhiệt tình,có trách nhiệm tốt trong công việc được giao.
- GV dành 10-15 phút ở tiết sinh hoạt lớp để giải đáp những thắc mắc,suy nghĩ các các
em HS,trả lời câu hỏi trực tiếp và câu hỏi trong chuyên mục điều em muốn nói .
- GV kịp thời phát hiện và nêu những tấm gương người tốt,việc tốt,vượt khó học
giỏi,những Hs có tiến bộ trong học tập,ngoan ngoãn ,để động viên,khuyến khích,khen
thưởng các em. Tạo động lực để các em cùng cố gắng phát huy. Cờ học tốt dành cho các
bạn có nhiều điểm 10,hoa Niềm vui dành cho người tốt,việc tốt,mỗi tuần trao lại cho bạn
khác có thành tích tốt hơn.
- Phát động phong trào thi đua trong các tổ, trao cờ học tốt cho các tổ đạt nhiều điểm
10,không vi phạm nội qui của lớp.
4. Tổ chức sinh hoạt ngoài trời:
Lứa tuổi Tiểu học rất ham chơi,đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trốn
học của HS.Vì thế,tạo một sân chơi lành mạnh,bổ ích thân thiện cho Hs là điều cần
thiết.Nhằm hướng tới mục tiêu: “Thầy trò cùng học,cùng vui”.Mỗi tháng 2 lần,dưới sự
hướng dẫn của GV,HS lại được vui chơi thoải thích,biết thêm các trò chơi dân gian
như:kéo co,rồng rắn lên mây,tập tầm vông.Thi đố vui,thi tìm cao dao tục ngữ,hò,vè dân
gian.Kể tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
- Rèn cho Hs có sức khỏe,nhanh nhẹn,hoạt bát,rèn kĩ năng sống,tính kĩ luật,hợp
tác,giáo dục tình cảm yêu thầy cô,bạn bè,gia đình,quê hương,đất nước,nhớ ơn Bác
- Đây cũng chính là dịp để các em phát huy sở trường và vốn hiểu biết của mình:
Hát,múa,kể chuyện,đọc thơ….
5.Tổ chức cho Hs tham gia tìm hiểu chăm sóc các di tích lịch sử ở địa phương:
19
- Dù điều kiện trường còn nhiều khó khăn,Hs còn nhỏ,nhưng nhà trường đã xin
giáo dục HS,nhất là đối với HS chưa ngoan.Tuyên truyền,giáo dục phòng chống tệ nạn xã
hội,sốt xuất huyết,vệ sinh môi trường,HIV,an toàn giao thông…
- Giáo dục chỉ thật sự có hiệu quả toàn diện khi có sự phối hợp toàn diện của gia
đình,nhà trường và xã hội.
Phối hợp với cha mẹ học sinh để giáo dục các em:
- Gia đình luôn là chỗ dựa vững chắc cho các em ,giúp các em khỏi thấy cô đơn ,lẻ
loi,hụt hẫng,là động lực để các em vượt qua khó khăn.Vì thế chúng ta cần quyết tâm “nối
nhịp cầu giáo dục” với cha mẹ các em,đi đến thống nhất cách giáo dục an toàn,hiệu quả
nhất.
- Gửi phiếu liên lạc của mỗi HS đến tận gia đình,thông báo kết quả học tập,ngày
nghỉ,nhận xét cụ thể về học lực,hạnh kiểm.Tổ chức họp PHHS ít nhất mỗi năm 2 lần trao
đổi ,tiếp thu ý kiến đóng góp của PHHS,thông báo những qui định,phương pháp giáo
dục,mục tiêu cụ thể của nhà trường đối với học sinh.
- GV chủ nhiệm thường xuyên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp,thường xuyên thăm
hỏi gia đình các em,có biện pháp giúp đỡ,hỗ trợ kịp thời.Để mỗi phụ huynh học sinh luôn
21
có tinh thần hợp tác,là người ủng hộ giáo dục,chứ không phải là người phản bác, chỉ
trích chúng ta.
-
III.KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
- Đến cuối năm học 2008 – 2009,2009 -2010 số lượng HS nghỉ học không phép giảm
đáng kể ,không có tình trạng HS bỏ học được thể hiện rõ nét qua bảng thống kê tình hình
nghỉ học qua các tháng điểm như sau:
Năm học
2008-2009
Lớp 2C
28 học
sinh
Tháng điểm thứ 1 2 3 4 5 6 7 8
Môn
học
Học lực Hạnh kiểm
Giỏi Khá Trung bình Yếu Đạt Chư
a đạt
SL % SL % SL % SL % SL % SL %
Toán 12 42,8 11 39,3 5 17,9 0 0
28 100 0 0
Tiến
g
Việt
10 35,7 13 46,4 5 17,9 0 0
Nă
m
học
200
9-
201
0
30H
Toán 16 53,3 12 40 2 6,7 0 0 30 100 0 0
Tiến
g
Việt
15 50 11 36,7 4 13,3 0 0
23
S
- HS tích cực phát biểu hơn trong các tiết học,nhiều HS trước kia còn nhút nhát,kể cả
những Hs yếu đã mạnh dạn phát biểu,đại diện cho nhóm trình bày kết quả thảo luận.Đa
nhờ vào hiệu quả học tập của HS(GVdạy giỏi trường năm 2008-2009,đạt danh hiệu chiến
sĩ thi đua cơ sở năm 2009-2010).
Đối với tổ chuyên môn:
- Trao đổi trình bày kinh nghiệm trong các kì họp tổ,cũng đã được góp ý cho hoàn
thiện và được đón nhận thực hiện và đang phát huy hiệu quả.
- Thành tích của HS trong khối được nâng cao,hạn chế được tình trạng trốn học,bỏ
học của HS.
- Một số lớp các khối khác cũng đã tiến hành lập bảng tin lớp học,HS rất phấn khởi .
IV.NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG VÀ NHỮNG TỒN TẠI:
1.Nguyên nhân thành công :
25
Copyright: Tài liệu đại học ©