MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ THƯ VIỆN GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG DẠY VÀ HỌC Ở TRƯỜNG THCS
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thư viện trường học là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm
sinh hoạt văn hóa và khoa học của nhà trường. Thư viện góp phần nâng cao chất
lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học và xây
dựng thói quen tự học cho học sinh.
Với nhà trường, sách báo lại có ý nghĩa quan trọng vì nó là người bạn gần
gũi nhất, là học liệu cần thiết nhất của thầy và trò. Học sinh cần có sách giáo
khoa, sách bài tập, sách tham khảo để học tập. Giáo viên cần có sách giáo khoa,
sách nghiệp vụ, sách tham khảo để giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn, không
ngừng nâng cao kiến thức. Ngoài ra, các loại sách, tạp chí ở thư viện cũng là
nguồn tư liệu tham khảo hết sức quan trọng của giáo viên và học sinh trong nhà
trường.
Nhiệm vụ của thư viện trường học là phục vụ cho việc giảng dạy và học
tập, góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục. Để việc giảng dạy
và học tập được tốt công tác phục vụ bạn đọc trong thư viện trường học phải
thường xuyên thay đổi cách phục vụ để thu hút bạn đọc đến với thư viện ngày
càng nhiều.
Đứng trước sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, với nhiều trò
chơi, trò giải trí ngày càng đa dạng phong phú, hấp dẫn thu hút giới trẻ tham gia
ngày càng nhiều.Vì vậy, việc ham mê đọc sách của các em càng hạn chế. Trong
những năm qua, thư viện trường THCS đã luôn đổi mới hoạt động nhằm phát
huy hiệu quả của công tác thư viện, góp phần nâng cao chất lượng của nhà
trường nhưng hiệu quả vẫn chưa như mong đợi. Chính vì vậy tôi chọn đề tài này
với mong muốn tìm ra những giải pháp hay góp phần nâng cao hiệu quả công tác
thư viện ở trường.
2. Nhiệm vụ của đề tài
Đề tài nhằm mục đích tìm ra những giải pháp hiệu quả nâng cao hoạt động
thư viện, hướng dẫn cho học sinh và giáo viên biết sử dụng sách tham khảo, sách

viện góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng dạy và học. Tuyên truyền
đường lối chính sách của Đảng và nhà nước. Xây dựng thế giới quan khoa học,
nếp sống văn minh cho giáo viên và học sinh.
Thấy được tầm quan trọng đó, trong những năm qua, Bộ giáo dục và đào
tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biện pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh công
tác xây dựng thư viện trong các trường học. Quyết định 01 của Bộ GD&ĐT,
công văn số 11185 của Bộ giáo dục về hướng dẫn thực hiện các tiêu chuẩn thư
viện, Pháp lệnh thư viện và nhiều văn bản chỉ thị khác đã được ban hành, chẳng
những đánh dấu sự phát triển của sự nghiệp thư viện trong các trường học, mà
còn khẳng định vị trí quan trọng và tác dụng lớn lao của thư viện đối với sự
nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ.
2. Cơ sở thực tiễn
Những nét khái quát về trường trung học cơ sở:
Trường có 24 cán bộ, giáo viên. Có 8 lớp học tổng số 225 em học sinh.
Hơn 10 năm, cùng với sự trưởng thành không ngừng và những thành tích lớn lao
của nhà trường, thư viện từng ngày càng được củng cố và ngày càng được phát
huy, góp phần tích cực trong sự nghiệp trồng người.
Ngay từ những ngày đầu mới thành lập tuy còn rất nhiều những khó khăn về
cơ sở vật chất, không có phòng đọc chỉ là một cái kho chứa sách mà hầu hết lại là
sách lạc hậu, rách nát. Qua nhiều năm phấn đấu liên tục, được sự quan tâm giúp
đỡ của các cấp lãnh đạo, nhất là ban giám hiệu đã quyết tâm xây dựng thư viện
trở thành một trung tâm sinh hoạt văn hóa cảu nhà trường, đáp ứng được yêu cầu
dạy và học phù hợp với tình hình mới của nhà trường trong giai đoạn đổi mới
giáo dục.
II .Thực trạng công tác thư viện ở trường trung học cơ sở
1.Thư viện có cơ sở vật chất khang trang
2
- Phòng của thư viện đạt đúng tiêu chuẩn thư viện trường học theo quyết
định 01 của BGD và ĐT. Có phòng kho, phòng đọc sách của giáo viên, phòng
đọc của học sinh đẹp đẽ khang trang và thoáng mát.

1. Bám sát vào các văn bản chỉ đạo của Đảng và nhà nước.
Quyết định 01 của BGD- ĐT ban hành ngày 2 -1- 2003 và QĐ số 01/ 2004/
QĐ-BGD&ĐT ngày 29-1-2004 về sửa đổi bổ sung Quyết định số 01/2003/ QĐ-
BGD&ĐT. Gồm có 5 tiêu chuẩn:
+ Tiêu chuẩn thứ nhất về sách, báo, tạp chí bản đồ tranh ảnh, băng đĩa sách
giáo khoa Có sách giáo khoa hiện hành, sách tham khảo, sách nghiệp vụ dùng
cho giáo viên, ngoài ra còn có thêm sách giáo dục đạo đức và pháp luật
+ Tiêu chuẩn thứ hai về cơ sở vật chất: Phòng đọc đúng tiêu chuẩn của
quyết định 01, đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, đủ ánh
sáng có tủ giá chuyên dùng trong thư viện để đựng sách báo, tạp chí, bản đồ,
tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa. Có đầy đủ tiện nghi, ánh sáng cho phòng
đọc và cán bộ thư viện làm việc. Có tủ mục lục, bảng để giới thiệu sách với bạn
3
đọc. Có hai máy vi tính đã được nối mạng, máy nghe nhìn, rất thuận tiện cho việc
khai thác các dữ liệu. Có bảng hướng dẫn tra cứu mục lục, có nội qui phòng đọc,
phòng mượn, biểu đồ theo dõi sự phát triển của kho sách
+ Tiêu chuẩn thứ ba về nghiệp vụ: Tất cả các tài liệu, ấn phẩm trong thư
viện phải được đăng ký, mô tả, phân loại, tổ chức mục lục, sắp xếp theo đúng
nghiệp vụ thư viện.
+ Tiêu chuẩn thứ tư về tổ chức hoạt động: Phó hiệu trưởng trực tiếp phụ
trách công tác thư viện, cán bộ thư viện có trình độ về chuyên môn công tác thư
viện, có tổ cộng tác viên thư viện, hàng năm có kinh phí để hoạt động. Hoạt động
của thư viện phù hợp với nội dung giáo dục toàn diện, với công việc của giáo
viên, với tâm lý lứa tuổi học sinh. Tổ chức tốt ngoại khóa, tuyên truyền giới thiệu
sách, điểm sách, thông báo sách mới
+ Tiêu chuẩn thứ năm về quản lý thư viện: Tất cả các tài liệu có trong thư
viện phải được bảo quản tốt, đóng bọc và tu sửa thường xuyên liên tục để đảm
bảo mỹ quan và thuận tiện cho việc sử dụng lâu dài. Có đầy đủ các loại hồ sơ sổ
sách đúng nghiệp vụ thư viện, nắm vững Pháp lệnh thư viện, ban hành năm 2000
gồm 7 chương và 31 điều. Đó là những qui định chung về công tác thư viện,

+ Tìm sách cho phù hợp với nội dung chủ đề giới thiệu, đảm bảo về chính
trị, tính thời sự nóng hổi, có tính giáo dục cao và có giá trị về nghệ thuật sâu sắc.
+ Nêu vị trí, tầm quan trọng của vấn đề chính được trình bày trong tác
phẩm. Nêu một số thông tin đặc điểm hình thức của sách: Gồm có lời nói đầu,
tóm tắt giới thiệu về tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản, số trang, khổ sách, giá
tiền. Quyển sách gồm có bao nhiêu chương, phần, tập Phân tích từng chương
phần đó, nêu bật cho độc giả hiểu rõ nội dung của tác phẩm. Từ đó sẽ gây cho họ
sự tò mò, lòng say mê hứng thú, kích thích cho độc giả muốn tìm đọc ngay cuốn
sách.
+ Giới thiệu, phân tích nội dung và nghệ thuật cuốn sách: Đây là phần
chính của tác phẩm.
+Phần kết của tác phẩm: Nêu bật được giá trị nghệ thuật, tính giáo dục.
Hướng dẫn độc giả có thể tìm đọc sách ở đâu, thời gian nào.
+ Kết quả: Sau lần giới thiệu, cuốn sách sẽ có rất nhiêu độc giả đến tìm và
mượn đọc, thậm chí ngay sau buổi giới thiệu, sẽ có nhiều độc giả tìm mượn
ngay. Số lượt người mượn đọc lần sau tăng dần lên so với lần tuyên truyền giới
thiệu sách trước đó.
Tích cực tuyên truyền giới thiệu sách theo chủ đề bằng những hình thức:
+ Tuyên tuyền giới thiệu bằng miệng ở trong các buổi chào cờ đầu tuần,
trong sinh hoạt tập thể, các cuộc họp của tổ chuyên môn, sinh hoạt chuyên đề,
trong các cuộc họp hội đồng nhà trường, đọc trên loa phát thanh trong chương
trình ca khúc măng non, trong những cuộc họp phụ huynh học sinh. Đặc biệt là
thư viện trường tôi đã đưa tài liệu tham khảo, truyện xuống tận các lớp học.
Công việc này do các em trong tổ cộng tác viên thư viện đảm nhiệm. Các em lên
thư viện mượn trả vào các ngày thứ 3 hàng tuần, và đã trở thành nề nếp rất tốt.
Số vòng quay của sách và số lượt người đọc đã tăng lên từ 75% đến 100%. Tôi
thường xuyên hướng dẫn bạn đọc tìm sách, phân tích nội dung từng cuốn sách,
nói rõ tác dụng nghệ thuật cũng như tác dụng giáo dục đạo đức Nhằm mục
đích gây hứng thú trong độc giả, khơi dậy, kích thích sự tò mò, lòng ham mê đọc
sách của người đọc.

5. Mở rộng các thành viên trong tổ cộng tác viên thư viện
- Sử dụng tốt mạng lưới tổ cộng tác thư viện trường học. Ngay từ đầu năm
học tổ thư viện trường học được thành lập do đồng chí phó hiệu trưởng làm tổ
trưởng, bí thư chi đoàn, ban phụ trách đội cùng với 23 đồng chí giáo viên chủ
nhiệm, và 16 em làm cộng tác viên ở 8 lớp học. Năm học vừa qua chúng tôi đã tổ
chức nhiều buổi tuyên truyền giới thiệu sách rất thành công, tổ chức cuộc thi với
các hình thức đa dạng phong phú như thi kể chuyện theo sách, đố vui đọc sách,
theo chủ đề "Thiếu niên vui khoẻ - tiến bước lên đoàn", nhất là cuộc thi "Sao
tháng 3" do Đoàn Đội tổ chức ngày 26- 3-2013 đã có rất nhiều câu hỏi liên quan
đến việc đọc sách hàng ngày của các em. Ví dụ:
- Ai là nữ tướng đầu tiên của nước ta?
- Người làm cô giáo của nhiều vua nhất là ai?
- Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước từ bến cảng nào? Lúc đó Bác lấy tên là
gì? Ngày ra đi tìm đường cứu nước của Bác là ngày nào?
- Người thiếu niên nào tay bóp nát quả cam khi không được bàn việc nước?
- Câu đố "Trong nhà có một bà hay la liếm" Kể về sự tích cái gì?
Một trong những sáng tạo độc đáo đó là thư viện tổ chức cuộc thi kể
chuyện theo sách, làm chuyên đề giới thiệu sách mới theo chủ đề. Chuyên đề này
đã thu hút được toàn thể giáo viên của các trường về dự để tham quan và học hỏi,
góp phần không nhỏ vào các hoạt động của thư viện trong toàn huyện. Đối với
học sinh thì đây là một chuyên đề mang đầy ý nghĩa giáo dục.
Ngoài việc giúp tôi làm chuyên đề, tổ thư viện còn tuyên truyền sách một
cách thật tích cực. Tôi cho tổ thư viện đọc trước những cuốn sách mới, sau đó
tuyên truyền cho các bạn đọc khác. Hàng tuần vào thứ 3 các em trong tổ thư viện
đến mượn sách mang về tận lớp cho các bạn đọc. Làm như vậy lượng sách được
luân chuyển nhiều hơn, số bạn đọc được nhân lên rất đông. Hơn nữa tổ công tác
thư viện còn là nơi tư vấn tin cậy cho bạn đọc mỗi khi mượn đọc sách, cho cán
6
bộ thư viện mỗi khi bổ sung sách mới. Đây là công việc không đơn giản chút nào
vì nó luôn đòi hỏi ở người cán bộ thư viện không ngừng nâng cao chuyên môn

7. Xây dựng phong cách phục vụ văn minh trong thư viện
Theo tôi, phục vụ tốt phải bắt đầu từ nụ cười của người phục vụ. Tiếp theo
là phong cách phục vụ hiệu quả, phục vụ hiệu quả tức là làm hơn cả mức yêu cầu.
Thành quả là: bạn đọc sau khi nhận dịch vụ ra về có cảm giác thoải mái thì là cả
một nghệ thuật và nó phải bắt đầu từ chính những người trực tiếp phục vụ thứ
đến là những người phía sau và cả chính sách của thư viện.
Cho thư viện có đưa ra bất cứ kiểu dịch vụ phục vụ nào - cán bộ thư viện
hãy thực hiện nó với một phong cách nhất định. Bạn đọc sẽ hài lòng và chú ý đến
dịch vụ của thư viện nhiều hơn thông qua phong cách mà thủ thư thực hiện.
7
Phong cách có nghĩa rằng cán bộ thư viện thực hiện các công việc theo một
cách đặc biệt nào đó của riêng mình hay lớn hơn là thư viện của bạn đó là: sự tin
cậy, uy tín và chất lượng.
Để xây dựng phong cách phục vụ riêng của thư viện tôi xin đưa về một vài
yếu tố chính để thực hiện phong cách “bạn đọc là trung tâm của quá trình hoạt
động thư viện”
1. Ban tặng khách hàng một nụ cười.
2. Khẳng định giá trị trong công việc phục vụ
3. Thay đổi và tạo dựng những dịch vụ tốt.
4. Thay đổi những nhìn nhận, quan điểm về ai là trung tâm của hoạt
động thư viện
5. Gần gũi hơn và nỗ lực duy trì thái độ phục vụ bạn đọc.
Nhiều trường hợp tưởng như không thể, nhưng chỉ cần duy trì những hành
động nhẹ nhàng, nụ cười trìu mến cũng có thể đạt được kết quả như mong muốn.
Khi đó bạn khám phá ra rằng bạn không chỉ mang lại một cảm giác kỳ diệu cho
bạn đọc, mà bạn còn bổ sung thêm một điều gì đó đặc biệt cho bản thân mình.
IV. Kết quả đạt được và bài học kinh nghiệm
Hoạt động thư viện ở trường THCS đã góp phần không nhỏ trong việc nâng
cao chất lượng dạy và học .
1. Kết quả đạt được

trưởng và cả ban giám hiệu, của hội cha mẹ phụ huynh học sinh cùng với tổ
chuyên môn . Nề nếp này được duy trì và phát huy hơn nữa cần phải có những
bài học kinh nghiệm sau:
- Muốn nâng cao chất lượng giáo dục nhất thiết nhà trường phải có thư
viện. Có phòng đọc sách cho giáo viên, phòng đọc sách cho học sinh .
- Lịch đọc và mở cửa có quy định cụ thể, nề nếp duy trì tốt .
- Người cán bộ thư viện phải là người nhiệt tình, say mê với công tác sách,
đồng thời phải có năng lực tổ chức xắp xếp công việc. Biết kết hợp với nội dung
sinh hoạt của nhà trường. Có tinh thần dám nghĩ dám làm. Tham mưu tốt với các
cấp lãnh đạo .
- Công tác thư viện của nhà trường phải được ban giám hiệu, hội đồng giáo
dục quan tâm, cho các hoạt động của thư viện vào phong trào thi đua.
- Hàng năm có bổ sung sách, báo, tạp chí mới theo từng quý từng năm,
phải thường xuyên và liên tục.
- Giới thiệu tuyên truyền sách, báo có sự góp sức của những đồng chí
giáo viên chủ nhiệm.
- Có một phong cách phục vụ riêng.
Với những hoạt động đồng bộ này tôi tin rằng công tác thư viện trường học sẽ
góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
PHẦN KẾT LUẬN
I. Ý nghĩa của đề tài
Trường THCS đã có một thư viện khang trang, có đầy đủ các loại sách báo,
tạp chí phục tốt cho thày và trò mỗi khi đến thư viện đọc. Nhiều năm qua dã có
biết bao các thày cô và các thế hệ học trò từ mái trường này, trưởng thành ra đi
xây dựng, cống hiến cho đất nước. Trong hành trang mang theo của họ để cống
hiến có một phần không nhỏ được vun đắp từ những trang sách tờ báo của thư
viện trường.
- Lượng sách được tuyên truyền, luân chuyển trong bạn đọc được nhiều
hơn .
- Đẩy mạnh được công tác bổ sung sách báo mới .

chắn không thể tránh khỏi có những thiếu sót. Song với mục đích nâng cao chất
lượng giáo dục, tôi hy vọng đề tài nhỏ này góp phần nâng cao chất lượng giảng
dạy và học tập, hình thành thói quen tự học, tự nghiên cứu cho giáo viên và học
sinh. Rất mong nhận được nhiều đóng góp quý báu từ cấp trên cùng các bạn đồng
nghiệp để tôi rút kinh nghiệm, hoàn chỉnh đề tài này và thực hiện tốt hơn cho lần
sau.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
10
PHẦN IV: PHỤ LỤC
Các tài liệu tham khảo:
+ Quyết định số 01/2003/QĐ-BGD&ĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về
Tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông ban hành ngày 2/1/2003 và Quyết định số
01/2004/QĐ-BGD&ĐT
ngày 29/1/2004 về Sửa đổi bổ sung Quyết định số 01/2003/QĐ-BGD&ĐT
+ Công văn hướng dẫn số 11185 về hướng dẫn thực hiện các tiêu
chuẩn các thư viện trường PT.
+ Pháp lệnh thư viện.
+ Tạp chí sách thư viện và trường học.
+ Cẩm nang nghề thư viện.
+ Phương pháp và kinh nghiệm tuyên truyền giới thiệu sách trong thư
viện trường học/ Lê Thị Chinh Tái bản lần thứ nhất Nxb Kim Đồng,
2009.
+ Các trang điện tử.

11
PHẦN V: MỤC LỤC
T
T
NỘI DUNG
Trang