SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THƯ VIỆN
TRƯỜNG HỌC XUẤT SẮC"
ĐẶT VẤN ĐỀ
Để tiếp thu những kiến thức văn minh của nhân loại, việc thường xuyên đọc sách
đóng vai trò không nhỏ, đã góp phần làm giàu thêm về trí tuệ, phong phú về tâm hồn,
cao đẹp về phẩm hạnh, lành mạnh về lối sống của mỗi con người trong xã hội ngày
nay. Đúng như V.A.SuKhomlinsky có nói: “Không thể trở thành một con người
chân chính mà lại không có sách”.
Giáo dục giúp thế hệ trẻ phát triển toàn diện, bền vững. Với ý thức học tập suốt
đời, cần phải có các kỹ năng tự học. Tự học là chủ động phát triển vốn tri thức cho bản
thân, tiếp thu các kinh nghiệm. Tự học là học tập có phương pháp dưới sự tổ chức dẫn
dắt của người thầy một cách chủ động, tự giác, sáng tạo phát huy năng lực của bản
thân. Tự học với các điều kiện sống của mình và yêu cầu của sự phát triển xã hội. Tự
học bằng cách tìm kiếm thông tin, lựa chọn thông tin, khai thác thông tin phục vụ cho
các mục đích học tập, làm việc cụ thể. Tự học bằng chính những trải nghiệm của bản
thân qua thực tiễn học tập, làm viêc, sinh hoạt tập thể. Tự học là học ở mọi nơi, mọi
lúc, học ở trong lớp học, học ở thư viện, học ở nhà, học qua các phương tiện truyền
thông như truyền hình, Internet, sách, báo
Thực hiện triết lý học tập suốt đời với tư tưởng tự học, tự giáo dục là một trong
những mục tiêu giáo dục được thực hiện ngay từ bậc học phổ thông. Thư viện bằng
các hoạt động nghiệp vụ của mình góp phần hình thành cho học sinh phổ thông thói
quen đọc sách thường xuyên, kỹ năng đọc sách, kỹ năng tìm kiếm thông tin, tiếp nhận
thông tin với tinh thần chủ động, sáng tạo trong học tập. Qua đó các em phát triển tư
duy độc lập, tự nâng cao vốn tri thức của mình, rèn luyện kỹ năng tự học. Để thư viện
có thể thực hiện tốt điều này, trước tiên cần phải xây dựng hệ thống thư viện một cách
toàn diện, từ cơ sở vật chất, trang thiết bị cho đến các loại sách báo tạp chí nhằm thu
hút nhiều bạn đọc.
Phần thứ hai
NỘI DUNG

Có những giải pháp gì để nâng cao chất lượng thư viện trường học? Làm thế nào để
thu hút nhiều bạn đọc đến thư viện? Từ thực tế trên tôi quyết tâm đưa ra Một số biện
pháp nâng cao chất lượng thư viện trường học xuất sắc nhằm đưa Thư viện trường
THPT Dân tộc Nội trú tỉnh Hòa Bình thành Thư viện điển hình trong toàn tỉnh.
II. NỘI DUNG CỤ THỂ CỦA SÁNG KIẾN
Để thực hiện kế hoạch, nhiệm vụ năm học 2012-2013 của nhà trường đã đề ra,
thư viện trường THPT Dân tộc Nội trú tỉnh Hòa Bình không ngừng phấn đấu vươn lên,
luôn tự hoàn thiện mình hơn nữa để xứng đáng là thư viện điển hình trong khối các
trường THPT trong toàn Tỉnh. Để đạt được thành quả đó là sự nỗ lực phấn đấu không
ngừng của bản thân người thủ thư, sự học hỏi của bạn bè, đồng nghiệp, người cán bộ
thư viện luôn bám sát 05 tiêu chuẩn theo quyết định 01 của Bộ GD& ĐT về xây dựng
thư viện trường học xuất sắc, trên cơ sở đó phát triển từng tiêu chuẩn một cách sáng
tạo, cụ thể như sau:
2. 1. Bổ sung thường xuyên nguồn tài liệu
Để phục vụ nhu cầu đọc mượn của cán bộ, giáo viên và học sinh được tốt hơn,
người thủ thư thấy được phải nâng cao chất lượng kho sách của thư viện sao cho đa
dạng về số lượng, đảm bảo về chất lượng, phong phú về nội dung và tên sách, đó là bổ
sung thường xuyên các loại tài liệu theo từng tháng, từng quý, từng năm học. Ngoài ra
thư viện nhà trường phối kết hợp với thư viện Tổng hợp tỉnh Hoà Bình trao đổi và
mượn thêm một lượng tài liệu đáng kể phục vụ nhu cầu của cán bộ, giáo viên và học
sinh
2. 2. Về cơ sở vật chất
Thấy được vai trò của thư viện trong việc đổi mới phương pháp dạy và học của
giáo viên và học sinh, nhà trường đã xây dựng thư viện trở thành “Giảng đường thứ
hai” hay “Lớp học thứ hai”.Thư viện nhà trường được đặt ở tầng I khu nhà học bộ
môn rất khang trang thoáng mát, là nơi trung tâm diễn ra các hoạt động của nhà
trường, thuận lợi cho việc cán bộ giáo viên, học sinh tìm kiếm, trao đổi thông tin. Thư
viện nhà trường có một kho sách phong phú, một hệ thống cơ sở vật chất đầy đủ với
tổng diện tích là 120m2 chia thành 03 phòng: Phòng đọc, phòng tra cứu Internet,
phòng kho sách. Các phòng đều được lắp đặt đầy đủ ánh sáng, mát về mùa hè, ấm về

được giao, luôn sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động của thư viện, có ý thức học
tập, bồi dưỡng về kỹ thuật, nghiệp vụ thư viện nên đã tổ chức tốt các hoạt động của
phòng đọc và phòng mượn cụ thể là số lượng học sinh đến đọc và mượn sách thư viện
ngày càng tăng.
Thư viện nhà trường thành lập mạng lưới cộng tác viên thư viện, mỗi lớp một
em tham gia trong tổ công tác thư viện, các em là cầu nối thân thiện giữa các bạn học
sinh lớp mình với thư viện trường.
Đầu năm học thư viện trường lập kế hoạch chi tiết về các hoạt động của thư viện
trong năm học theo từng tháng như: Lập dự trù kinh phí cho việc mua sắm trang thiết
bị, sách, báo, tạp chí phù hợp với yêu cầu thực tế của nhà trường gửi lên Ban giám
hiệu, Hội đồng Sư phạm để có kế hoạch mua sắm đúng và đủ.
2.4.2. Hoạt động của thư viện
Trường THPT Dân tộc Nội trú tỉnh Hòa Bình là trường được UBND Tỉnh - Sở
GD&ĐT tỉnh Hòa Bình công nhận là Trường chuẩn Quốc gia năm 2010, năm học
2009-2010 thư viện trường được Sở GD&ĐT Tỉnh Hòa Bình công nhận thư viện tiên
tiến, năm học 2010-2011 thư viện được công nhận thư viện trường học xuất sắc. Với
thành tích đó, Thư viện trường không ngừng phấn đấu vươn lên, thường xuyên có các
hoạt động thiết thực phù hợp với đặc điểm học sinh Dân tộc Nội trú. Cụ thể như sau:
Thứ nhất: Phục vụ nhu cầu mượn , đọc sách của cán bộ giáo viên và học
sinh
Hằng năm cứ vào đầu năm học thư viện nhà trường cho toàn bộ học sinh trong
trường mượn mỗi em một bộ sách giáo khoa mà không phải trả một khoản lệ phí nào,
trước khi mượn yêu cầu các em phải làm đơn xin mượn sách có xác nhận của Giáo
viên chủ nhiệm lớp, khi mượn về các em phải bọc giấy nilon để giữ gìn và bảo quản
sách được lâu bền. Ngoài mượn sách giáo khoa các em còn được mượn thêm sách
tham khảo để học, mỗi lần được mượn từ 2 cuốn trở lên với thời gian từ 07-15 ngày,
sau khi trả các em lại được mượn tiếp. Riêng các em trong đội tuyển học sinh giỏi cấp
tỉnh của nhà trường, thư viện ưu tiên riêng cho các em mượn trong suốt thời gian ôn
thi đến khi thi xong với lượng sách nhiều hơn so với quy định. Đối với các giáo viên
dạy đội tuyển học sinh giỏi thư viện quan tâm hết mức, cho giáo viên tự tìm mua

Tổ chức điểm sách, giới thiệu sách mới, tài liệu bồi dưỡng chuyên đề cho giáo
viên thông qua các buổi họp Hội đồng sư phạm, họp tổ chuyên môn
Trong năm học 2012-2013 chúng tôi đã tổ chức thành công buổi tuyên truyền
giới thiệu những cuốn sách hay có nội dung phong phú như cuốn Chuyện những
người làm nên lịch sử - Hồi ức Điện Biên Phủ 1954 - 2009 của nhóm biên soạn:
Nguyễn Xuân Mai, Phạm Hoài Thanh, Đào Thanh Huyền, Đặng Đức Tuệ, Phạm
Hoàng nam, Phạm Thuỳ Hương. Thông qua buổi giới thiệu sách người làm chương
trình chúng tôi muốn giáo dục cho các em học sinh lý tưởng sống cao đẹp, lòng yêu
quê hương đất nước, niềm tự hào dân tộc có một thế hệ cha anh đi trước anh dũng
đứng lên đánh đuổi thực dân xâm lược bảo vệ nền độc lập của Tổ quốc, chúng ta là thế
hệ đi sau phải biết giữ gìn, bảo vệ và xây dựng đất nước ngày càng phát triển.
Cuốn sách tiếp theo mà chúng tôi rất tâm huyết muốn giới thiệu với bạn đọc đó
là cuốn Em phải đến Harvard học kinh tế của tác giả Lưu Vệ Hoa. Quyển sách như
một tập hồi ký của tác giả kể về việc nuôi dạy đứa con gái duy nhất của mình - Lưu
Diệc Đình - thành công trên con đường học vấn. Cô bé đã lần lượt đậu vào bốn trường
đại học hàng đầu của nước Mỹ trong đó có Đại học Harvard với mức học bổng toàn
phần lên đến 30.000 USD mỗi năm. Quyển sách là những lời khuyên và phương pháp
dạy con khoa học để con trẻ có thể phát triển toàn diện cả sức lực và trí lực. Qua cuốn
sách các em thấy được sự quyết tâm, lòng đam mê, sự kiên trì học tập và rèn luyện
trên mọi lĩnh vực của cô bé Diệc Đình đã làm xôn xao cả đất nước Trung Quốc cũng
như trên thế giới. Có thể nói Em phải đến Harvard học kinh tế là quyển sách gối đầu
giường , là kim chỉ nam cho cuộc sống. Nếu đã đọc quyển sách trên bốn lần và mỗi
lần lại có thể ngộ ra những điều khác nhau. Những điều mà các bạn học tập được ngày
một lớn dần theo độ tuổi và nhận thức của mình về cuộc sống. Chúng ta nên nhận thấy
rằng Thành công không chờ đợi bất kỳ ai nếu như mình không dám đương đầu với
thử thách.Qua buổi ngoại khoá giới thiệu sách xen kẽ các tiết mục văn nghệ của các
em học sinh về mái trường, về quê hương đất nước đã để lại nhiều dấu ấn trong tâm
hồn các em.
Thứ ba: Xây dựng văn hoá đọc trong nhà trường
Đọc sách thường xuyên là một việc làm hết sức cần thiết đối với mỗi học sinh,

- Đọc phần kết luận.
* Đọc cả cuốn
Cách đọc này thường được các em học sinh áp dụng khi các em có nhu cầu hứng
thú tìm hiểu sâu về tác phẩm nào đó, các em không thể đọc lướt mà phải đọc trọn vẹn
cả cuốn. Trước khi đọc cả cuốn, cần phải đọc lướt để nắm sơ bộ về cuốn sách đó. Việc
đọc cả cuốn giúp các em có thể đánh giá và nhận xét những chi tiết nhỏ trong nội dung
của cuốn sách và hiểu được đúng ý của tác giả thể hiện qua tác phẩm
Ví dụ: Khi đọc cuốn “Dế Mèn phưu lưu ký” của tác giả Tô Hoài, sẽ giúp các em
cảm nhận được cái hay của tác phẩm, hiểu được các nhân vật như Dế Mèn, Dế Trũi,
Bọ Ngựa trong câu chuyện và cái tài ở lối viết văn của tác giả Tô Hoài
Đọc trọn vẹn một cuốn sách đòi hỏi phải có nhiều thời gian. Cả hai phương pháp
đọc trên chỉ giúp các em hiểu sơ bộ, đại khái về tác phẩm, chưa thể hiểu sâu, hiểu kỹ
tác phẩm được. muốn hiểu sâu và hiểu kỹ hơn đòi hỏi các em phải áp dụng phương
pháp đọc nghiên cứu ( có ghi chép)
* Đọc có ghi chép (nghiên cứu)
Đọc có ghi chép là phương pháp đọc quan trọng nhất, cơ bản nhất thường được
áp dụng đối với giáo viên và học sinh lớp chuyên khi mà họ tìm hiểu những cuốn sách
áp dụng cho bài giảng hay bài học của mình. Đặc trưng của phương pháp đọc nghiên
cứu là đọc phải luôn luôn suy nghĩ sáng tạo và biết vận dụng vào thực tế( vào quá trình
giảng dạy và học tập) cho nên phương pháp này thường được giáo viên sử dụng, học
sinh lớp chuyên có kỹ năng về cách đọc này sẽ rất thuận lợi cho việc chọn lọc, tiếp thu
tri thức. Phương pháp này cần phải đạt được bốn yêu cầu cơ bản sau:
- Hiểu và nắm được nội dung đã đọc.
- Phải suy nghĩ về những điều đã đọc.
- Phải ghi chép những điều cần ghi nhớ.
- Phải tự hỏi xem cuốn sách vừa đọc đã dạy ta điều gì mới mẻ, bổ ích ?
Ghi chép lại khi đọc sách là một việc hết sức cần thiết đối với bất kỳ ai.
Mendeleep từng nói “Ý nghĩ mà không được ghi chép lại thì chỉ là kho báu bị giấu
biệt” cho nên ghi chép trong quá trình đọc sách là luyện cho ta kỹ năng để tìm hiểu
vấn đề một cách rõ ràng có hệ thống. Việc trình bày bằng văn bản, ghi chép trong quá

phê bình học sinh đó. Cách làm này tuy có vất vả hơn cho cán bộ thư viện nhưng rất
hiệu quả và giữ gìn sách được sử dụng lâu dài, tiết kiệm được kinh phí mua SGK cho
gia đình học sinh, nhà trường và xã hội.
Báo, tạp chí của thư viện được lưu theo từng tháng, từng quý sau đó đóng thành
tập để làm tài liệu lưu trong nhiều năm.
Kho sách thường xuyên được hút bụi, chống mối mọt, giá sách được kê đúng qui
định chống độ ẩm ướt ảnh hưởng đến chất lượng sách.
2.5.2. Kiểm kê, thanh lý
Hàng năm cứ đến cuối năm học, thư viện làm kiểm kê báo cáo số lượng sách
báo, tạp chí, trang thiết bị có trong thư viện cùng với việc kiểm kê tài sản cuối năm
học của đơn vị. Đề xuất kế hoạch bổ sung vốn tài liệu và đề nghị số lượng sách hư
hỏng, lạc hậu không còn giá trị sử dụng để thanh lý kịp thời ra khỏi thư viện.
2.5.3. Quản lý hệ thống thư viện
Năm học 2011- 2012 với sự nỗ lực phấn đấu của mình, thư viện nhà trường đã
sử dụng phần mềm quản lý thư viện nhằm quản lý tốt hệ thống thư viện một cách khoa
học, có hiệu quả.
III. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
Từ những hoạt động tích cực của thư viện nói trên, nhất là công tác tuyên truyền
và giới thiệu sách báo đã tạo ra những thay đổi đáng khích lệ trong hoạt động chung
của nhà trường, đặc biệt là sự thay đổi cả về chất lượng và số lượng bạn đọc đến thư
viện, là nhân tố quan trọng quyết định đến hai mặt giáo dục của nhà trường. Cụ thể
như sau:
3.1. Kết quả công tác phục vụ bạn đọc
Năm học 2011- 2012:
TT
Đối tượng bạn
đọc
Tổng số
Số lượt
bạn đọc đến TV

544 93,15 38 6,5 2 0,35 0 0 62 10,7 443 75,87 79 13,6 0 0
3.3. Kết quả kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh năm học 2012- 2013
Trong kỳ thi học sinh giỏi cấp Tỉnh năm học 2012- 2013 vừa qua, trường THPT
Dân tộc Nội trú tỉnh Hòa Bình xếp thứ nhất trong các trường THPT, nhà trường đạt 98
giải trong đó: 13 giải Nhất, 25 giải Nhì, 32 giải Ba, 28 giải khuyến khích. Đặc biệt là
có học sinh giỏi quốc gia đạt giải khuyến khích môn Địa lý
3.4. Chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên
Từ việc 100% cán bộ giáo viên nhà trường đến Thư viện đọc và mượn sách đã
có tác dụng thiết thực đến việc nâng cao chất lượng trong công tác giảng dạy cũng như
trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mỗi giáo viên. Qua hội thi giáo viên giỏi cấp Tỉnh
năm học 2012- 2013 vừa tổ chức, nhà trường có 03 đồng chí dự thi đều đạt giải cao.
Bên cạnh đó, việc đọc và mượn sách còn góp phần nâng cao hiệu quả phong trào viết
sáng kiến của cán bộ giáo viên trong trường, nhiều sáng kiến của trường được Sở
GD&ĐT đánh giá cao như sáng kiến của thầy Nguyễn Văn Chắp, thầy Quách Thắng
cảnh, thầy Nguyễn mạnh Hùng
Các hoạt động của Thư viện được tổ chức thường xuyên theo đúng kế hoạch đã
góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, Thư
viện trường THPT Dân tộc Nội trú tỉnh Hòa Bình đã từng bước khẳng định vai trò, vị
trí và nhiệm vụ của mình trong quá trình đổi mới phương pháp dạy và học, xây dựng
thói quen học tập, nghiên cứu khoa học độc lập trong giáo viên và học sinh thông qua
sách, báo, tạp chí và các dạng tài liệu có trong thư viện nhà trường.
Phần thứ ba
KẾT LUẬN CHUNG VÀ ĐỀ XUẤT
I. KẾT LUẬN CHUNG
Thư viện trường học là một bộ phận trọng yếu không thể thiếu được trong các
nhà trường phổ thông, là trung tâm sinh hoạt văn hoá, là nơi tuyên truyền phổ biến các
kiến thức và lôi cuốn quần chúng tham gia các hoạt động sáng tạo. Bằng phương tiện
sách báo của mình thư viện góp phần "Làm tốt việc chăm sóc giáo dục thế hệ trẻ, góp
phần quyết định chất lượng, không ngừng nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên
và mở rộng kiến thức, xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu của học sinh".