PHÒNG GD&ĐT PHONG ĐIỀN
TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRI
PHƯƠNG
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Phong Chương, ngày 15 tháng 4 năm 2014
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM, GIẢI PHÁP CÔNG TÁC
Đề nghị công nhận danh hiệu “ Chiến sỹ thi đua cơ sở ” năm học 2013 – 2014
Tên đề tài : Tích hợp giáo dục môi trường trong giảng dạy Địa lí 9 ở trường
THCS Nguyễn Tri Phương – Phong Điền.
I/. Sơ lược lí lịch:
* Những thuận lợi, khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ:
*Thuận lợi:
-Học sinh của trường thuộc địa bàn nông thôn nên đa số các em ngoan, chăm
chỉ trong học tập.
-Công việc được giao phù hợp với chuyên nghành đào tạo nên thuận tiện
trong viêc dạy học.
-Được sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban giám hiệu nhà trường cùng các đồng
nghiệp nên trình độ chuyên môn ngày một tiến bộ hơn.
*Khó khăn:
-Đa số học sinh xuất thân từ gia đình làm nông nghiệp nên thời gian đầu tư
cho việc học còn nhiều hạn chế, phụ huynh bận rộn với công việc nên ít quan tâm
đến việc học của con em.
-Các tiết học ngoại khoá còn ít và thiếu cơ sở tham quan.
-Cơ sở vật chất nhà trường vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.
II. Sơ lược những đặc điểm, tình hình đơn vị :
Trường THCS Nguyễn Tri Phương đóng trên địa bàn xã đặc biệt khó khăn.
Tuy nhiên trong năm học vừa qua, cùng với sự nổ lực phấn đấu của toàn thể cán bộ
giáo viên, nhân viên nhà trường đã không ngừng nâng cao chất lượng dạy và
chuyên môn nghiệp vụ cụ thể đã tham gia lớp tập huấn chuyên môn nghiệp vụ.
Luôn có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức tốt, năm học 2012-2013 được công
nhận giáo viên dạy giỏi cấp huyện, hoàn thành mọi công việc được giao. Đạt được
danh hiệu chiến sĩ thi đua cơ sở năm học 2012-2013.
I.Mục đích, yêu cầu của sáng kiến kinh nghiệm:
1.Thực trạng:
Năm học 2013-2014 tôi được nhà trường phân công dạy môn địa lí 9, trong
quá trình dạy học tôi nhận thấy vấn đề giáo dục môi trường cho học sinh trong các
bài của chương trình địa lí 9 là rất cần thiết.
Trong quá trình giảng dạy nhiều năm ở trường THCS Nguyễn Tri Phương tôi
nhận thấy có nhiều học sinh ý thức về môi trường còn hạn chế, học sinh trong nhà
trường vẫn ăn quà vặt trong trường, thả rác không đúng nơi quy định, vấn đề vệ
sinh phòng học, trang hoàn lớp học chưa thực sự xanh - sạch - đẹp, sự chăm sóc các
bồn hoa, cây cảnh theo phân công của trường chưa tốt lắm.
Quá trình dạy học trên lớp không phải bài nào chúng ta cũng phải tích hợp
giáo dục môi trường vào do đó giáo viên phải chọn bài để lồng ghép vào, trong quá
trình dạy chúng ta có thể thực hiện nhiều phương pháp, tuỳ thuộc vào đặc trưng của
mỗi tiết, mỗi bài, mỗi phần mà có thể lựa chọn phương pháp phù hợp, đem lại hiệu
quả giáo dục cao nhất.
Trong đề tài này bản thân tôi đã thực hiện trên lớp qua tiết dạy đã đem lại
hiệu quả cao.
Trong quá trình giảng dạy lồng ghép kiến thức môi trường và thông qua các
bài dạy địa lí ở lớp 9 nhằm giúp các em :
-Thu nhận được những thông tin, những kiến thức cơ bản về môi trường và
hiểu sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hoạt động của con người và môi trường, về mối
quan hệ giữa con người và môi trường
3
+ Giúp các em học sinh phát triển những kĩ năng bảo vệ và giữ gìn môi
trường, kĩ năng dự đoán, phòng tránh và giải quyết những vấn đề môi trường nẩy
sinh.
3. Những yêu cầu đối với học sinh khi thực hiện đề tài:
- Ở lớp nghe giảng, học tập tích cực, tìm tòi, sáng tạo
- Học bài và làm bài tập trước khi đến lớp.
- Thu thập thông tin ,tranh ảnh liên quan đến bài học,môn học,biết liên hệ
với thực tế ở địa phương ghi vào sổ tay hoặc ở cuối vở học
II. Những giải pháp chính của sáng kiến kinh nghiệm:
1.Các giải pháp:
1.1 Giải pháp 1: Hướng dẫn học sinh thu thập thông tin, xử lí thông tin
liên quan đến môn học, bài học.
-Cần giới thiệu cho học sinh nội dung chương trình Đị lí 9 một số bài về tích
hợp giáo dục môi trường ngay tử đầu năm.
- Nắm được một số thông tin liên quan đến chương trình học môn địa lí 9,
các bài học để tự thu thập những vấn đề liên quan đến bộ môn thông qua sách, báo,
đài, tivi, Internet và học sinh có thể ghi chép, in ra giấy, sưu tập tranh ảnh, tìm ra
nguyên nhân hậu quả của dân số tăng nhanh và sự phát triển công nghiệp, nông
nghiệp… của nước ta và thế giới.
1.2 Giải pháp 2: Sử dụng một số phương pháp dạy học nhằm tích hợp
giáo dục môi trường trong dạy học địa lí 9.
* Phương pháp đàm thoại gợi mở:
Giáo viên là người dẫn dắt các câu hỏi cho học sinh trả lời. Để mang lại hiệu
quả thì hệ thống câu hỏi ở mức độ phát huy sự tìm tòi và sáng tạo của học sinh, câu
hỏi cần gắn kiến thức môn học đã biết với kiến thức môi trường mà có thể học sinh
5
chưa biết, nên đòi hỏi học sinh phải tìm tòi, suy nghĩ, vận dụng nhiều thao tác tư
duy mới tìm ra câu trả lời.
Ví dụ 1: Bài 2: Dân số và sự gia tăng dân số
Khi dạy, giáo viên có thể đặt ra các câu hỏi để học sinh có thể liên hệ với
thực tế môi trường như:
1- Dân số tăng quá nhanh ảnh hưởng như thế nào về môi trường ?
2- Làm thế nào để giải quyết về vấn đề môi trường khi dân só tăng quá
Trong chương trình địa lí 9 có nhiều bài tập thực hành, để giáo dục môi
trường giao viên có thể cho học sinh các bài tập vận dụng và bài tập nghiên cứu.
Các bài tập này tốt nhất là nên gắn liền với môi trường ở địa phương, nơi học sinh
đang sinh sống và học tập thì hiệu quả giáo dục sẽ cao hơn.
Ví dụ: Cho các em tham quan thực địa một số nhà máy công nghiệp trên địa
bàn huyện Phong Điền.
Cho các bài tập nghiên cứu về tình hình môi trường của địa phương: Vấn đề
ô nhiễm môi trường, vấn đề cải tạo môi trường ở địa phương, đăc biệt giáo viên
nên hướng dẫn học sinh tìm hiểu nguyên nhân của vấn đề ô nhiễm, và có thể đề
xuất những biện pháp khắc phục…
Để tiến hành và nghiên cứu, học sinh phải quan sát tình hình môi trường địa
phương, thu thập các tài liệu có liên quan, tiến hành khảo sát trên thực địa…thông
qua hoạt động này học sinh rèn luyện được một số kĩ năng địa lí cơ bản, phát triển
được năng lực tư duy và năng lực thực hành và đặc biệt giúp các em hiểu rõ về tình
hình môi trường địa phương làm cơ sở tốt để sau này các em trở thành những người
lao động có ích cho quê hương.
Tất cả những phương pháp được trình bày ở trên, thường không tách rời
nhau và không độc lập trong mỗi bài, mỗi tiết mà luôn luôn có sự kết hợp chặt chẽ
và nhuần nhuyễn, các thao tác thuần thục của giáo viên sẽ làm cho bài dạy có chất
7
lượng cao không chỉ trong nhiệm vụ giáo dục môi trường mà cả nhiệm vụ môn
học.
* Kết quả đạt được khi áp dụng đề tài này ở trường THCS Nguyễn Tri
Phương-Phong Điền
Tôi đã tiến hành khảo sát (bằng bài kiểm tra trắc nghiệm) các vấn đề về môi
trường đối với học sinh lớp 9/1 kết quả cụ thể như sau:
Câu 1: Dân số nước ta tăng quá nhanh có ảnh hưởng đến ô nhiễm môi
trường không? 100% học sinh trả lời đúng.
Câu 2: Nguyên nhân, hậu quả, biện pháp khắc phục về ô nhiễm môi trường
do dân số tăng nhanh? ( Thông qua các thông tin đại chúng và bài giảng của các
trường vào bài giảng nhất.
V. Kết luận
Qua những giờ dạy có lòng ghép tích hợp giáo dục môi trường bài dạy sinh
động hơn, học sinh thích học bộ môn địa lí, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, đất
nước ta đang trên con đường công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, áp dụng
những hiểu biết của mình vào thực tế hiện nay là điều hết sức cần thiết, sau khi học
xong chương trình THCS các em có thể bước vào cuộc sống với sự tự tin yêu quý
thiên nhiên.Trên đây là những kinh nghiệm mà tôi đã tìm tòi và đúc rút ra được qua
quá trình dạy học. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện đề tài, chắc chắn không
tránh khỏi sự thiếu sót, có thể sau khi tham khảo đề tài của cá nhân tôi, các bạn
đồng nghiệp chưa thấy được sức thuyết phục cao và tầm quan trọng của đề tài,
nhưng tôi tin rằng các đồng nghiệp sẽ nhận thấy mục đích của các vấn đề được thể
hiện trong đề tài mà bản thân tôi muốn gửi đến các đồng nghiệp, trong đề tài này
tôi muốn trao đổi với các bạn đồng nghiệp những suy nghĩ của tôi về thực hiện tích
hợp giáo dục môi trường trong giảng dạy địa lí 9 ở trường THCS Nguyễn Tri
phương Phong Điền đạt hiệu quả cao. Tôi rất mong được sự góp ý của các bạn
9
đồng nghiệp để chúng ta cùng xây dựng nên một hình thức dạy môn địa lí thế nào
cho hay nhất, đạt kết quả cao nhất của bộ môn địa.
XÁC NHẬN, XẾP LOẠI CỦA HĐKH
TRƯỜNG
Xếp loại:……………
TM HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
CHỦ TỊCH
HIỆU TRƯỞNG
Lê Thông
NGƯỜI VIẾT SÁNG
KIẾN