
ĐỀ TÀI:

 
Trong những năm gần đây, Đảng và Chính phủ cũng như toàn thể xã hội đã rất quan tâm
và đầu tư cho giáo dục, xác định ‘Đầu tư cho giáo dục là sự đầu tư bền vững và hiệu quả
nhất’. Nền giáo dục nước nhà cũng đã có nhiều cố gắng trong việc tự hoàn thiện mình
bằng những giải pháp như tiến hành cải cách giáo dục (GD), đổi mới chương trình GD
toàn diện. Một trong những đổi mới quan trọng đó là đổi mới về phương pháp giảng dạy.
BGD đã xác định “Khuyến khích tự học”, phải “Áp dụng những phương pháp dạy học
tích cực để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề,
khắc phục lối truyền thụ một chiều như trước đây”. Phương pháp và các kĩ thuật dạy học
tích cực thì có nhiều: kĩ thuật mảnh ghép, kĩ thuật khăn trải bàn, kĩ thuật đắp bông tuyết,
phương pháp hoạt động nhóm, phương pháp hợp đồng, phương pháp hay kĩ thuật mới
nào cũng có những cái hay riêng của nó mà bản thân tôi đã thử nghiệm. Vấn đề là vận
dụng ở đâu, vận dụng như thế nào và phương pháp nào thích hợp nhất với đối tượng lại là
cả một vấn đề cần bàn.
Với đặc thù vùng miền, hơn nữa trường THPT số 4 Văn Bàn là một trường được thành
lập chưa lâu, phong trào học tập của học sinh còn kém, năng lực học sinh đa phần là
trung bình yếu, việc lựa chọn phương pháp hay cách dạy như thế nào để mỗi học sinh
tích cực thì mỗi người có một cách suy nghĩ khác nhau. Vậy phương pháp dạy học nào là
phù hợp nhất với điều kiện hiện tại của trường và phối hợp tốt cùng với các phương pháp
truyền thống khác đã có từ trước, đáp ứng được các yêu cầu
mang lại hiệu quả cao nhất cho tiết học, theo hướng đổi mới ?
Trong quá trình dạy và thử nghiệm, tôi thấy thuyết phục nhất hiện nay là cách dạy: tổ
chức hoạt động nhóm với sự trợ giúp tích cực từ thầy cô. Bởi vì bản thân nó, vốn có khả
năng đáp ứng các tiêu chí xây dựng thành công con người năng động, sáng tạo. Từ thực
nghiệm đổi mới PPDH, đã chứng tỏ qua hoạt động sẽ làm cho mỗi thành viên bộc lộ
được suy nghĩ, hiểu biết, thái độ của mình, qua đó được tập thể uốn nắn, điều chỉnh, phát
triển tình bạn, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần tương trợ, ý thức cộng đồng Hoạt động
trong tập thể quen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội, hiệu quả học tập

)*)+%$+,% ,%/0
Để khắc phục phần nào các nhược điểm trên, qua một vài năm công tác tôi rút ra: Nên sử
dụng phương pháp hoạt động nhóm là hợp lí nhất. Phương pháp này vừa đảm bảo tính tập
thể, tính hợp tác, tính tích cực và chủ động của học sinh. Tạo cho học sinh có một nền
tảng kiến thức thực sự trong mình nhờ chủ động và sự hỗ trợ kịp thời từ bạn bè, thầy cô.
%-12%*30trong quá trình lập đề cương và nghiên cứu tôi đã đọc và tìm hiểu một số tài
liệu về phương pháp giảng dạy liên quan: %45"#+%$+#)*"#67 Giáo trình ĐHSP
Thái Nguyên; $8+%45"#+%$+9:2;,%<=,67.%>8,?8%8@8- Nguồn internet; $8%
9="6A"#+%45"#+%$+%37,BC"#"%!1,D3"##)*"#67.+%E,%F"#- nguồn internet
và tham khảo ý kiến của bạn bè, đồng nghiệp về cách thức tổ chức hợp lý.
G"BH"#%)I"8J<0
Việc vận dụng phương pháp hoạt động nhóm có làm tăng hiệu quả học tập của học sinh
lớp 12A3- trường THPT số 4 Văn Bàn sau khi học xong chương Sóng ánh sáng hay
không ?
)*,%<./,"#%)I"8J<0
Việc vận dụng phương pháp hoạt động nhóm làm tăng hiệu quả học tập của học sinh lớp
12A3- trường THPT số 4 Văn Bàn sau khi học xong chương Sóng ánh sáng.
KLM(
N%$8%,%O"#%)I"8J<
Khách thể được sử dụng để thực hiện nghiên cứu đề tài là học sinh lớp 12ª3 và 12ª4
trường THPT số 4 Văn Bàn vì các đối tượng này có nhiều thuận lợi
Chọn 2 lớp: lớp 12ª3 và lớp 12ª4, là hai lớp có nhiều điểm tương đồng: Dân tộc, ý thức
học tập, tính kỉ luật, đặc biệt là học lực
* Bng 1: P),?"%9:,%:"%+%Q"6R",C88S-%-)TP+UVWX9:UVWY8S-,D4Z"#
&[Y\"]:"N
%!1 >8&)"%8$8"%!1 ^R",C8
E"# -1 _ )"% :. F"# ^- %$) )$.
&[ 3
12A3 38 22 16 04 31 0 02 0 01
12A4 39 13 26 03 36 01 0 0 0

nghiệm
O
1
Sử dụng phương pháp hoạt
động nhóm tích cực và linh
hoạt trong chương Sóng ánh
sáng.
O
3
Đối
chứng
O
2
Sử dụng phương pháp truyền
thống là chính trong chương
Sóng ánh sáng.
O
4
„ thiết kế này tôi sử dụng phép kiểm chứng t-test độc lập với 38HS lớp 12A3 và 38
HS lớp 12A4 ( Lớp 12A4- 01 HS bỏ học từ đầu kì 2 ).
hi<.,Da"%"#%)I"8J<
UN%<j"ke8S-#)$39)I"N
- Nghiên cứu kĩ về phương pháp hoạt động nhóm như thế nào để hiệu quả cao nhất.
- Nghiên cứu các bài dạy và chuẩn bị giáo án, các thí nghiệm, hình ảnh liên quan và
phiếu học tập phù hợp nhất
- Tham khảo ý kiến đồng nghiệp cùng chuyên môn về giáo án, các dạng bài tập và
dự định triển khai nhóm.
Lớp thực nghiệm: Sử dụng phương pháp hoạt động nhóm tích cực, phối hợp các thí
nghiệm, tranh ảnh với từng bài học trong chương Sóng ánh sáng.
Lớp đối chứng: Không sử dụng phương pháp hoạt động nhóm trong quá trình giảng

TC 21 Bài tập giao thoa ánh sáng
Thứ 4
01/02/2012
Vật lí
12A3
44 Các loại quang phổ
Thứ 5
02/02/2012
Vật lí
12A3
45 Tia hồng ngoại và tử ngoại
Thứ 3
7/02/2012
Vật lí
12A3
46 Tia X
Thứ 4
8/02/2012
Vật lí
12A3
47 Bài tập
hn3T4Z"#9:,%<,%=+6_T)l<
Kiểm tra trước tác động: Dùng điểm tổng kết HK I năm học 2011 – 2012 làm cơ sở so
sánh trước tác động.
Kiểm tra sau tác động: Bài kiểm tra được thiết kế gồm 30 câu hỏi câu trắc nghiệm khách
quan.
o)/",Da"%2)O1,D-0
Ra đề kiểm tra: Ra đề kiểm tra và đáp án sau đó lấy ý kiến đóng góp của giáo viên trong
nhóm Vật lí để bổ sung, chỉnh sửa cho phù hợp.
Tổ chức kiểm tra hai lớp cùng một thời điểm, cùng đề.

-<,$8
BC"#
5,2% 42% 34.2% 13.4% 5,2% 100%
Sau TĐ
3 14 15 4 2 38
8% 36.8% 39.6% 10.5% 5.2% 100%
])O<Bt&3&$"%2/,`<*d/+T37),D4P89:&-<,$8BC"#N
[%>8
&)"%
Trước tác động ta đã kiểm tra kết quả của 2 nhóm là tương đương. Sau tác động kiểm
chứng kiểm chứng độ chênh lệch điểm trung bình bằng t- test kết quả p = 0,02 cho thấy:
Sự chênh lệch điểm trung bình giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng có ý nghĩa,
tức là chênh lệch điểm trung bình nhóm thực nghiệm cao hơn điểm trung bình nhóm đối
chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả tác động. Đồng thời qua đồ thị, thấy rõ nhất và
ý nghĩa nhất là tỉ lệ học sinh yếu sau tác động của lớp 12A3 giảm rất nhiều so với trước
tác động và giảm nhiều hơn so với lớp đối chứng.
Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD =
5,9 5,0
0,56
1,6
−
=
Theo bảng tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 0,56 cho thấy sau
tác động kết quả học tập môn vật lý của học sinh lớp 12A3 trường THPT số 4 Văn Bàn
tăng khi học xong chương “Sóng ánh sáng” là khả quan.
)*,%<./,8S-BH,:)BwB4v82)O18%J"# !
N]:"T<="
Kết quả kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm là điểm trung bình là: 5,9, kết quả
bài kiểm tra tương ứng của nhóm đối chứng điểm trung bình là: 5,0 đã có sự khác biệt rất
rõ về tác động của phương pháp đến kết quả học tập ; Tỉ lệ học sinh có điểm số từ trung

chỉ vận dụng đơn thuần một phương pháp thì hiệu quả khó có thể viên mãn. Chúng ta nên
kết hợp giữa các phương pháp một cách linh hoạt cùng với sự đầu tư tốt đồ dùng dạy học
sẽ là chìa khóa của một tiết dạy tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong một thời gian không dài, áp dụng trong đơn vị kiến thức không lớn trong chương
trình Vật lí TPHT chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót. Rất mong các đồng nghiệp đóng
góp ý kiến để việc nghiên cứu, triển khai các đề tài sau mang lại hiệu quả cao hơn.

r(s
1. Chuẩn kiến thức kĩ năng vật lí 12 cơ bản
2. Phương pháp giảng dạy- Gtr ĐHSP Thái Nguyên
3. Tài liệu nghiên cứu KHSPUD- BGD& ĐT
4. Những phương pháp dạy học tích cực- NXB Hà Nội
5. Cách triển khai phương pháp hoạt động nhóm hiệu quả- nguồn internet