SKKN 2010 - 2011 Th Bình - Hiu trng THPT s 3 TP Lào Cai
PHN M U
1. Lý do chn đ tài
Lch s đã cho thy mi quc gia mun phát trin và hng thnh đu phi coi
trng công tác giáo dc. i vi nc ta giáo dc luôn đc coi là quc sách nht là
trong thi k đi mi hin nay, điu đó đc th hin trong các k đi hi đi biu ca
ng Cng sn Vit Nam. Ti đi hi ng ln thc VIII ng ta đã khng đnh – Giáo
dc đào to là quc sách hàng đu nhm nâng cao dân trí, đào to nhân lc, bi dng
nhân tài, coi trng c ba mt: m rng quy mô nâng cao cht lng và phát huy hiu
qu.
Phát trin giáo dc và đào to là mt trong nhng đng lc quan trng thúc đy
s nghip công nghip hoá, hin đi hoá, là điu kin phát huy ngun lc con ngi-
yu t c bn đ phát trin xã hi, tng trng kinh t nhanh và bn vng, ng ta
khng đnh đu t cho con ngi là đu t phát trin. Nh vy có th thy ng và nhà
nc ta ht sc coi trng và đu t cho s nghip giáo dc và đào to nói chung, giáo
dc ph thông nói riêng trong giai đon hin nay khi mà trình đ khoa hc, k thut,
công ngh phát trin mnh m và nhanh chóng đòi hi công tác giáo dc đào to ca
chúng ta không ch m rng v quy mô mà còn phi đc nâng cao v cht lng nh
kt lun ca hi ngh Trung ng 6 khoá IX: Phát trin giáo dc toàn din, xây dng
nn giáo dc theo hng chun hoá, hin đi hoá, xã hi hoá đây là điu kin mang tính
quyt đnh đ chúng ta có th hi nhp và phát trin cùng vi s phát trin ca th gii
trong thi đi hin nay.
Cùng vi s phát trin đi lên ca đt nc, ngành giáo dc đã đt đc nhiu
thành tích ht sc to ln và đc đánh giá là: đã có bc phát trin mi, góp phn
chun b tin đ cho nhng bc phát trin mnh m và vng chc hn ca s nghip
giáo dc trong th k 21 vì mc tiêu công nghip hoá, hin đi hoá đt nc theo đnh
hng xã hi ch ngha ( NQ TW 6 khoá IX ).
Tuy nhiên cng còn tn ti nhng vn đ bt cp, yu kém nht đnh và mt trong
nhng vn đ còn tn ti đó là công tác qun lý giáo dc đào to các cp, các đa
phng và các đn v trng hc, trong đó ni lên mt vn đ quan trng là công tác
qun lý dy hc và đây cng là ni dung cn ci tin, đi mi ca trng THPT S 3
S đ hot đng hc nh sau:
THIT K BÀI HC
GIÁO VIÊN
- Ch đo
+ T chc
+ iu khin
HC SINH
- Ch đng
+ Tích cc
+ T giác
+ T điu khin
Công tác
Giúp đ
Phn ánh kt qu
Tng bc Quá trình dy hc có các nhim v c bn là:
- Hình thành tri thc
- Rèn luyn các k nng hot đng nhn thc.
- Hình thành thái đ, tính tích cc xã hi
1.2.2.Qun lý quá trình dy hc chính là điu khin quá trình dy hc làm cho
quá trình đó đc vn hành mt cách có k hoch, có t chc và đc ch đo, kim tra,
giám sát thng xuyên nhm tng bc hng v thc hin mc đích, nhim v dy
hc đt ra.
1.1.3. T chc ch đo thc hin các ni dung c bn ca hot đng dy hc gm
các công vic sau:
a. Hoàn thin t chc ch đo dy hc
b. Ch đo xây dng nn np dy hc
lp đc tin hành qua vic dy và hc các môn hc bt buc và t chn theo quy đnh
trong chng trình giáo dc THPT do b trng B Giáo dc và ào to ban hành.
1.2.4. Nhim v nm hc 2010 – 2011: “Nm hc tip tc đi mi qun lý và
nâng cao cht lng giáo dc”.
1.3. C s thc tin
Thc t giáo dc đào to trong nhiu nm qua đã thu đc nhiu kt qu to ln
góp phn vào vic nâng cao dân trí, đào to nhân lc, bi dng nhân tài, to mt bc
chuyn bin mi cho nn kinh t - chính tr - xã hi. Song còn nhiu yu kém bc l c
v quy mô và mc tiêu, vn còn mt s c s chm đi mi và phát trin không to ra
các nhân t đin hình cho công tác đi mi đ đáp ng vi nhu cu đi hi ca đt
nc. Nhiu vn đ bt cp trong vic kim tra, đánh giá, thi c, các yu tt tiêu cc
trong quá trình thi, đánh giá cht lng vn còn s cng không phù hp vi yêu cu ca
xã hi.
Trng THPT S 3 Thành Ph Lào Cai hai nm tr li đây đã có bc phát trin
v cht lng giáo dc, quy mô trng lp đã n đnh, đt đc mt s thành tích nht
đnh trong công tác dy và hc. Bên cnh nhng kt qu đt đc vn còn nhiu khó
khn và nhiu vn đ bt cp trong công tác qun lý dy và hc.
CHNG II
THC TRNG CA CÔNG TÁC QUN LÝ DY HC TRNG THPT
2.1. S lc v đc đim ca trng THPT S 3 Thành Ph Lào Cai
Ban giám hiu nhà trng hin nay có 4 ngi: 01 Hiu trng và 03 Phó hiu
trng.
SKKN 2010 - 2011 Th Bình - Hiu trng THPT s 3 TP Lào Cai
i ng giáo viên, công nhân viên nhà trng gm 57 ngi, trong đó s giáo
viên trc tip ging dy là 47 ngi. C cu và trình đ c bn đm bo yêu cu ca
ngành giáo dc và đào to Lào Cai.
T đc đim ca nhà trng cho thy nhng thun li và khó khn trong công tác
qun lý dy hc ca nhà trng THPT S 3 nh sau:
2.1.1. Thun li
- Trong công tác ch đo dy hc ca nhà trng luôn đc s quan tâm ca các
hiu nhà trng và các t chc đoàn th, đã xây dng đc Hi đng giáo dc đoàn kt,
gn bó, t giác, tích cc tham gia các hot đng chung ca nhà trng. Các t chc
đoàn th nhà trng luôn có s phi hp, gn kt h tr ln nhau đ hoàn thành mc
tiêu giáo dc ca nhà trng.
- Cht lng đi trà tng bc đt ch tiêu ca cp trên đ ra. Nm hc này nhà
trng ký cam kt đt 85% hc sinh đ tt nghip THPT.
- Cht lng đi ng ngày càng đc cng c và n đnh trong xu th phát trin.
- Nn np, k cng, trt t trên các lnh vc ca nhà trng tng đi tt.
V chât lng dy hc:
SKKN 2010 - 2011 Th Bình - Hiu trng THPT s 3 TP Lào Cai
Sau 4 nm gián đon nm hc 2010 – 2011 đã có hc sinh gii cp tnh thuc
môn a lý và Ng vn.
Phân tích nguyên nhân:
- Cht lng đu vào đã đc ci thin, nm hc này đã thi tuyn vi 1 nguyn
vng.
- Ý thc hc tp ca hc sinh cha n lc c gng.
2.3. Mt s tn ti trong qun lý dy hc trng THPT S 3 Thành Ph Lào Cai
- Bên cnh nhng giáo viên gii, hng say công tác còn tn ti mt s giáo viên
có trình đ chuyên môn nghip v s phm còn hn ch. Mt s giáo viên cao tui sc
kho yu có biu hin ch quan, ngi đi mi, sc cao.
- Nn np dy hc đc duy trì tt, nhng cha đu khp tt c các giáo viên,
vn còn mt s ngi khó, còn có tính đi phó, hình thc. Cán b qun lý thiu kinh
nghim còn e ngi, n nang, có nhc nh nhng cha đôn đc, un nm mt cách kiên
quyt.
- Vic đi mi phng pháp dy hc đc thc hiên tng đi tt nhng cha
đng đu các t, sinh hot t chuyên môn còn mang nng tính s v, hành chính.
- Phn ln các em hc sinh hc tp tích cc, hng say nhng mt s hc sinh
cha chm hc, đáng chú ý là s hc sinh này có phng pháp hc tp thu đng, li
không chu khó suy ngh, v nhà ít hoc không hc bài và làm bài tâp. Thói quen này đã
đc hình thành nhiu nm khi các em còn hc các lp di, nó đi đôi vi vic các
phm nhà trng mt môi trng đoàn kt vi tinh thn hng hái và ý chí quyt tâm
cao.
3.1.1. T chc hc tp, tuyên truyn mt cách kp thi các vn kin, ngh quyt
ca ng v phát trin KT – XH trong giai đon hin nay, làm cho mi ngi nm vng
và thm nhun quan đim ca ng, quyt tâm đa nc ta tr thành mt nc công
nghip.
Trong đó giáo dc đóng vai trò cc k quan trng, có nhim v đào to ngun
nhân lc cho mt nn kinh t tri thc và đc coi là quc sách hàng đu.
3.1.2. Ph bin, quán trit đy đ các ch trng, gii pháp giáo dc, các vn bn
pháp quy hng dn ca B giáo dc và ào to làm cho toàn th cán b giáo viên thy
rõ thc trng, nhng u đim to ln cng nh nhng yu kém cn phi khc phc hin
nay.
3.1.3. Phân tích rõ thc trng ca nhà trng, khng đnh vai trò quan trng, c
th ca nhà trng đi vi s phát trin ca giáo dc Thành ph nói riêng và giáo dc
Lào Cai nói chung.
3.2. Kin toàn hot đng ca các t chuyên môn trong nhà trng, t chc
lao đng mt cách khoa hc di s điu hành, ch đo ca ngi cán b qun lý
Hot đng chuyên môn là hot đng trng tâm, là nhim v chính ca nhà trng
mà ct lõi là hot đng dy và hc. nâng cao cht lng dy và hc thì cn thit phi
có b máy chuyên môn vn hành đng b, thông sut, hiu qu, cùng hng vi mc
tiêu chung. Chn giáo viên có k nng qun lý, có trình đ chuyên môn vng vàng có ý
thc trách nhim cao đ làm cán b qun lý t b môn.
Vic phân công, sp xp b máy đòi hi th hin tính dân ch và tinh thn trách
nhim cao.
Tuân th đnh mc lao đng ca Nhà nc quy đnh v quyn hn và ngha v
ca giáo viên.
- Phù hp vi trình đ, nng lc ca tng ngi
- m bo tính k tha đ có s n đnh trong mt thi gian dài.
ch đo hot đng dy tt, hc tt thì ngi lãnh đo phi là ngi có nng lc
chuyên môn vng vàng, có phm cht đo đc tt, gng mu ngoài ra còn phi nm
đc vic thc hin các ni quy, quy ch. Khi phát hin nhng trng hp thc hin
cha nghiêm túc cn sm chn chnh, tránh hin tng n nang, ngi va chm hoc ch
nhc nh chiu l làm cho nn np khó đi vào n đnh.
d. n đnh và duy trì nn np hc tp các lp. Hc sinh phi có đ sách, v, đ
dùng hc tp. Thng nht trong toàn trng ngay t gi hc th hai trong phân phi
chng trình ca môn hc giáo viên phi thc hin đu đn các hình thc kim tra bài
c.
Trong tit hc, hc sinh không đc ra ngoài ( tr nhng trng hp đc bit ).
Trong các bui hc, bo v không cho hc sinh ra khi cng trng tránh hin tng
mt s hc sinh b gi đi chi.
Ngay t đu nm hc, hc sinh đc hc các ni quy, quy đnh ca nhà trng
đi vi mi hc sinh và nhim v ca hc sinh THPT. Các giáo viên ch nhim t chc
đi ng cán b lp duy trì nn np sinh hot và hc tp ca lp mình.
3.3.2. Tng cng ch đo thc hin nn np chuyên môn
- T chuyên môn làm nhim v phân công ging dy mt cách hp lý, phát huy
cao nht nng lc chuyên môn ca tng giáo viên. T chc sinh hot t chuyên môn 2
ln/ tháng có hiu qu, thng xuyên ci tin ni dung và hình thc sinh hot:
+ Rút kinh nghim các gi dy, thit k giáo án dy các bài khó trong chng
trình.
+ Sinh hot theo chuyên đ mà giáo viên đã đng ký đ tài sáng kin kinh
nghim, phng pháp chun b và dy các bài thc hành ca b môn.
- Hp cán b giáo viên mi tháng mt ln vào tun th nht ca tháng đ kim
đim công tác tháng trc và thông qua trin khai k hoch công tác trong tháng.
- ánh giá xp loi thi đua 2 tháng 1 ln đi vi giáo viên, cán b công nhân
viên, cui k có s kt rút kinh nghim.
- Phân loi giáo viên v chuyên môn đ có bin pháp giúp đ.
- Nn np giáo viên cn đt nhng yêu cu sau:
+ K lut lao đng nghiêm, thc hin ngày gi công đy đ.
+ Rèn luyn tác phong ngi thy v n mc, ng x mô phm.
+ H s chuyên môn đy đ, có cht lng.
s tit bài tp, phng pháp dy mt bài có thí nghim minh ho, phng pháp dy mt
tit ôn tp. Sau đó cn phân tích s phm k lng, rút ra các bài hc b ích, nhng
điu nên tránh và ph bin trong phm vi cn thit.
e. T chc kim tra d gi ca các giáo viên còn ngi khó hoc tinh thn trách
nhim cha cao, có các bin pháp thích hp nhm đng viên kích thích và nâng cao ý
thc vn lên trong chuyên môn ca h.
g. Khuyn khích các giáo viên s dng các thit b công ngh thông tin phc v
cho son ging to hng thú cho hc sinh trong gi hc ( 9 giáo án đin t/ nm hc ).
3.4.2. i mi phng pháp hc tp ca hc sinh
a. T chc hng dn phng pháp hc tp cho hc sinh. Thng là hc sinh rt
lúng túng trong khi xác đnh phng pháp hc tp cho mình. Cn phi ch rõ cho hc
sinh 2 ni dung quan trng trong phng pháp hc tp.
- Phng pháp hc tp lên lp: Cn phi tp trung cao đ vào vic nghe ging đ
hiu rõ ni dung bài, mnh dn tham gia xây dng bài, không nên qúa tp trung vào
vic ghi bài mà vic nghe ging b gián đon dn đn không hiu bài ( nhiu hc sinh
chi ra sc ghi chép bài mà không chú ý phn ging gii ca giáo viên ).
Phng pháp hc tp nhà: Có 2 bc quan trng
+ Bc 1: Xem li bài ging trên lp, tìm hiu rõ ni dung và nh ni dung c
bn ca bài hc.
SKKN 2010 - 2011 Th Bình - Hiu trng THPT s 3 TP Lào Cai
+ Bc 2: Vn dng ni dung y đ tr li câu hi cui sách giáo khoa, làm các
bài tp trong sách giáo khoa, sách bài tp ri đn các bài trong sách nâng cao nu có kh
nng và nhu cu.
Các em hc sinh gii thc hin rt tt hai ni dung trên ca phng pháp hc tp
đc bit chú trng phng pháp hc nhà. Các em hc sinh kém thng b qua vic
hc nhà, hoc hc bài nhà thì b qua bc 1, dn đn nm kin thc mt cách hi
ht, không bn cht. Vic vn dng kin thc đ tr li câu hi và làm bài tp khin cho
vic hiu bài phin din, lch lc và chóng quên.
- Mt đim then cht na trong phng pháp hc tp là phi hc thng xuyên,
đu đn tt c các bài trong chng trình vì kin thc là mt h thng hoàn chnh, nu
ca các giáo viên và hc sinh các lp.
3.4.4. Vic ch đo đi mi phng pháp dy hc phi gn vi phong trào thi đua
“dy tt, hc tt” ca giáo viên và hc sinh đã phát huy sc mnh trong c tp th s
phm và tp th hc sinh. ng thi chính nó li làm cho phong trào thi đua “dy tt,
hc tt” loi b nhng yu t hình thc phô trng b ngoài, đi vào chiu sâu ca vic
nâng cao cht lng dy và hc.
SKKN 2010 - 2011 Th Bình - Hiu trng THPT s 3 TP Lào Cai
Cn phát đng phong trào thi đua liên tc, rng khp có ni dung và cách t chc
c th
- Xác đnh ch đim thi đua hàng tháng, thi đua theo tng đt, có ni dung thi
đua c th có đánh giá s kt, khen thng kp thi.
- Thông qua thao ging, m hi ngh giáo viên gii cp trng.
- Duy trì tt phong trào vit sáng kin kinh nghim, đa hot đng này vào tiêu
chun xp loi giáo viên.
- i vi hc sinh: T chc thi hc sinh gii các khi lp trong trng chn đi
tuyn hc sinh gii d thi hc sinh gii cp tnh cho các môn hc.
3.5. Bi dng nng lc chuyên môn đi ng giáo viên
3.5.1 Ch đo vic bi dng thng xuyên
- To điu kin v thi gian và kinh phí, đng viên các giáo viên tham gia hc bi
dng thng xuyên đnh k đy đ, khuyn khích và to điu kin cho giáo viên hc
tp nâng cao trình đ tin hc, ngoi ng, phc v công tác nghiên cu, son bài và
ging dy.
3.5.2 Nâng cao trình đ, nng lc chuyên môn
a. Thông qua các gi dy rút kinh nghim theo chuyên đ, các gi thao ging, thi
giáo viên gii cn phân tích s phm thu đáo, t đó có tác dng nâng cao trình đ
nghip v chung cho toàn t.
b. T chuyên môn phân công giáo viên gii, giàu kinh nghim hng dn giúp đ
các giáo viên mi, nng lc còn hn ch.
c. T chuyên môn cn phân công cho tng giáo viên nhng chuyên đ nh ( ví
d: ni dung, câu hi, bài tp ôn tp ca tng chng hoc đ kim tra ca chng th
công vic chung và thc hin tt nhim v đc giao trong trng hc, thc cht ca
phng pháp kinh t là da trên s kt hp gia vic thc hin trách nhim, ngha v
ca cán b giáo viên và hc sinh ghi trong điu l nhà trng, quy ch chuyên môn…
và nhng kích thích có tính đòn by trong nhà trng. Vì vy, nhà trng cn phi t
chc ht sc hp lý mi có tác dng đng viên, khích l và có tính giáo dc cao nh
thng thi đua cho giáo viên gii – Chin s thi đua các cp, giáo viên có hc sinh gii
các cp…
Các t chuyên môn phi hp vi Công đoàn, theo dõi quá trình thc hin nhim
v ca giáo viên cui mi đt ( tháng, k, nm ) t chc bình bu, đánh giá phân loi,
khen thng, phê bình theo ch đ quy đnh.
- m bo tính công khai, công bng, dân ch trong vic đánh giá phân loi lao
đng trong giáo viên, xp loi hc tp ca hc sinh.
3.6.2. S dng mt s bin pháp tâm lý xã hi khác
Nhim v ca phng pháp này là đng viên tinh thn, ch đng, tích cc, t
giác ca mi ngi đng thi to bu không khí ci m, tin cy ln nhau, giúp đ nhau
hoàn thành nhim v.
Trong nhà trng đã xây dng đc bu không khí lao đng tp th, đoàn kt
nht trí, cá nhân gn bó vi tp th lao đng ca mình. Trong quá trình qun lý cn:
- Tìm hiu tâm t, nguyn vng ca cán b giáo viên, công nhân viên.
- Lng nghe ý kin ca h, tin tng vào kh nng ca h, giao vic c th cho
h.
- La chn và bi dng cán b ct cán có nng lc và có uy tín t chc.
- ng viên, khen thng kp thi, ci thin đi sng vt cht và tinh thn cho
cán b giáo viên trong các ngày l, tt nhà trng. T chc thm hi đng viên giúp đ
các gia đình cán b giáo viên trong trng khi có vic hiu, h, m đau, khó khn đc
bit. T chc trao phn thng hc bng cho hc sinh nghèo vt khó, hc sinh m côi,
hc sinh tàn tt, hc sinh khá gii.
3.6.3. Tng cng các ngun lc cho công tác ging dy và hc
a. Tng cng v c s vt cht: C s vt cht ca nhà trng là mt trong
nhng trng có phng tin đ nâng cao cht lng dy và hc. Do vy phi có nhng
- Kin toàn b máy chuyên môn trong nhà trng, t chc lao đng mt cách
khoa hc ca ngi cán b qun lý.
- Tng cng xây dng, cng c nn np dy và hc
- Ch đo đi mi phng pháp dy hc, đy mnh phong trào thi đua “dy tt,
hc tt” trong nhà trng.
- Bi dng nng lc chuyên môn cho đi ng giáo viên
- Thc hin các bin pháp h tr, tng cng các ngun lc phc v cho vic dy
và hc.
Vi nhng ni dung đã trình bày trong đ tài cho thy đ tài đã đc thc hin
phù hp vi yêu cu và mc tiêu đã đ ra. Mc dù đ tài đã đc nghiên cu ht sc cn
trng và phù hp vi tình hình thc t ca nhà trng trong giai đon hin nay, nhng
chc chn còn nhng bin pháp khác cha đc đ cp ti và đó chính là hng nghiên
cu tip tc ca đ tài trong thc tin qun lý ch đo công tác dy hc ca nhà trng
sau này.
2. Mt s kin ngh
2.1. i vi S giáo dc và ào to
To điu kin cho cán b qun lý thng xuyên nâng cao trình đ lý lun, chuyên
môn và nghip v qun lý.
Giao quyn ch đng trong vic tuyn chn giáo viên cho nhà trng.
Tng cng hn na c s vt cht thit b dy hc cho các trng THPT c v
s lng và cht lng.
- Có ch đ đãi ng, khuyn kích, thu hút nhân tài.
- Thng xuyên t chc các hi ngh chuyên đ, trao đi hc tp kinh nghim
gia các trng THPT trong và ngoài tnh.
2.2. i vi UBND tnh
- Thng xuyên quan tâm, ch đo, phi hp tt công tác xã hi hoá giáo dc trên
đa bàn thành ph.
SKKN 2010 - 2011 Th Bình - Hiu trng THPT s 3 TP Lào Cai
- Ch đo các ban ngành, đoàn th, cán b ng viên tích cc tham gia trong vic
nâng cao cht lng giáo dc.